30/09/2026
Opinie; datacentra rond Aalsmeer: wie kijkt er naar het totaal?
Wie de plannen voor datacenters in en rond Aalsmeer volgt, hoort vaak hetzelfde woord: duurzaam. Er wordt gesproken over restwarmte, groene stroom, slimme koeling en nieuwe technieken. Dat klinkt goed. Maar ondertussen komen er steeds meer datacenters in onze omgeving.
Er ligt een plan voor een datacenter aan de Oosteinderweg. In De Kwakel wordt gewerkt aan een groot datacenter. En aan de andere kant van de Ringvaart, in Schiphol-Rijk, staan al meerdere datacenters en komen er nieuwe bij. Dan gaat het niet meer om één gebouw. Dan gaat het om een gebied waar steeds meer grote gebruikers van stroom bij elkaar komen. En juist daar missen wij het totaalbeeld.
Duurzaam? Laat het dan zien
Bij het datacenter in De Kwakel wordt veel gesproken over duurzaamheid. Over restwarmte, slimme koeling en minder gasgebruik. Maar een plan is nog geen resultaat.
Hoeveel energie wordt echt bespaard? Hoeveel restwarmte wordt werkelijk gebruikt? Hoeveel bedrijven worden aangesloten? Hoeveel stroom gebruikt het datacenter zelf? En hoeveel energie is nodig om de warmte te vervoeren en bruikbaar te maken?
FlorAalsmeer heeft hierover meerdere keren vragen gesteld. Op onze tweede reeks vragen kregen we vaak geen duidelijk antwoord. Soms werd een andere vraag beantwoord. Soms werd verwezen naar oude stukken. En soms werd gezegd dat informatie niet bekend was. Dat vinden wij te weinig. Wie zegt dat een project duurzaam is, moet dat ook kunnen bewijzen.
Stroom en water zijn niet onbeperkt
Datacenters gebruikten in Nederland in 2024 samen 5,1 miljard kilowattuur stroom. Dat was 4,6 procent van het totale stroomgebruik in Nederland. Dat is veel. Zeker in een regio waar woningen, bedrijven en voorzieningen allemaal afhankelijk zijn van hetzelfde stroomnet.
Dan is zeggen dat een datacenter groene stroom gebruikt niet genoeg. Ook groene stroom moet worden opgewekt en vervoerd. Daar zijn kabels, transformatoren en stations voor nodig.
Hetzelfde geldt voor water. Datacenters moeten steeds meer gegevens geven over hun stroom- en watergebruik. Maar die informatie is nog lang niet altijd volledig of openbaar. Als een bedrijf zegt dat bijna geen water wordt gebruikt, laat dan de cijfers zien. Als een gesloten koelsysteem wordt beloofd, leg dan uit hoe dat werkt tijdens lange periodes van hitte. Geen mooie woorden. Gewoon cijfers.
Inwoners krijgen alles bij elkaar
Bestuurlijk worden de projecten los van elkaar bekeken. De Kwakel ligt in Uithoorn. Schiphol-Rijk ligt in Haarlemmermeer. De Oosteinderweg ligt in Aalsmeer. Maar voor inwoners maakt dat weinig uit. Het stroomnet stopt niet bij de Ringvaart. Watergebruik stopt niet bij de gemeentegrens. Kabels en leidingen lopen door de hele regio. Toch wordt alles apart beoordeeld.
Het datacenter apart. Het kabeltracé apart. Het warmtenet apart. Geluid apart. Water apart. Maar inwoners krijgen alles bij elkaar. Zij zien de gebouwen. Zij horen de installaties. Zij merken de verkeersdrukte. Zij krijgen te maken met kabels, leidingen en nieuwe stroomvoorzieningen. Daarom willen wij weten wat al deze datacenters samen betekenen voor onze omgeving.
En dan wonen er ook nog mensen
Een datacenter is geen onzichtbare computer in de cloud. Het is een groot industrieel gebouw. Vaak een enorme blokkendoos. De installaties draaien dag en nacht. Koelsystemen en ventilatoren kunnen steeds geluid maken. Noodaggregaten worden getest. Er is verlichting, verkeer en zware stroomvoorziening.
Ook gezondheid moet serieus worden meegenomen. Bij natte koelsystemen kan er een risico op legionella zijn. Rond zware stroomvoorzieningen ontstaan elektromagnetische velden. Over sommige effecten op de lange termijn is nog niet alles bekend. Dat betekent niet dat ieder risico zeker is, maar het betekent wel dat je risico’s vooraf serieus moet onderzoeken. Voorzorg is geen angst. Het is verstandig bestuur.
Participatie is meer dan een bekendmaking
Wat ons ook stoort, is dat inwoners maar weinig actief worden meegenomen. Wie alles wil volgen, moet zelf vergunningen, raadsstukken, provinciale publicaties en technische stukken opzoeken. Dat is geen echte participatie. Bij zulke grote projecten moeten inwoners op tijd weten wat er komt, wat de gevolgen kunnen zijn en waar zij nog invloed op hebben. Niet pas als de belangrijkste keuzes al zijn gemaakt.
Wat levert het ons eigenlijk op?
Bij het datacenter in De Kwakel wordt gesproken over restwarmte voor glastuinbouwbedrijven in De Kwakel en Kudelstaart. Maar wat betekent dat precies? Hoeveel bedrijven worden écht aangesloten? Hoeveel warmte krijgen zij? Wat kost dat? En hoeveel energie is nodig om die warmte bruikbaar te maken en te vervoeren? Zolang daar geen duidelijke antwoorden op zijn, moeten we voorzichtig zijn met grote woorden over duurzaamheid en voordelen voor onze omgeving.
FlorAalsmeer is niet tegen innovatie. Vooruitgang is nodig. Maar vooruitgang is pas echte vooruitgang als er ook iets beter van wordt. En juist dat moet hier nog worden bewezen.
Vooruitgang door verbetering. Niet vooruitgang om de vooruitgang.