Regionaal Archief Alkmaar

Als er in de regio gegraven werd, of er was na een flinke storm nieuwe grond blootgelegd, dan was Arie Schermer (Schoorl 1904 – 1985) er snel bij om te kijken wat er te zien en te vinden was. Deze actieve en landelijk bekende amateurarcheoloog maakte van zijn wandelingen en bezoeken aan grondwerkzaamheden systematisch verslagen van archeologische waarnemingen. Minutieus beschreef hij wat hij zag en wat hem opviel, vaak vergezeld van gedetailleerde schetsen of foto's. Het archief van Arie Schermer is vorig jaar door de Schoorlse Cultuur-Historische Vereniging Scoronlo aan ons geschonken en vanaf nu in te zien op de studiezaal.

Onderdeel van het archief was een archeologisch object, waarschijnlijk vroegmiddeleeuwse delen van een pot afkomstig. Dit object is overgedragen aan provinciaal archeologisch depot Huis van Hilde. Het is niet bekend bij welke andere erfgoedorganisaties, naast Huis van Hilde, misschien meer archiefmateriaal van Arie Schermer of door hem gevonden archeologische objecten worden bewaard. Mocht je hier meer informatie over hebben, dan horen we het graag!

🍔 Wij bewaren in onze collectie veel menukaarten die een interessant perspectief bieden op de eetgewoontes van mensen uit het verleden. Collega Jos nam een kijkje in deze culinaire drukwerkjes en schreef er een blog over: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/verdieping/blog/1351-wat-eten-we-vandaag-knaagdieren-en-gelei

Foto: Menukaart voor een feestmaaltijd van de Alkmaarse brandweer, 1939.

Gister was het prachtig weer voor de landelijke Bunkerdag. Ben jij nog ergens geweest? Zoals bij het bij Egmond aan den Hoef?

We komen tijdens het scannen van archiefstukken regelmatig interessante en bijzondere dingen tegen. Dit keer werden we verrast door een 18de-eeuws juten zakje, waarin de bijbehorende documenten ooit werden bewaard.

Veel oude archiefstukken hebben een vouw door het midden – zeker in oud-rechterlijke archieven kom je dat vaak tegen. Dat is omdat de documenten ooit in dit soort zakjes werden opgeborgen en ingeleverd bij de rechtbank. Er werd vervolgens een stukje papier aan vastgemaakt, waarop werd vermeld wat de inhoud van de documenten was. Vaak zaten er koordjes aan, waarmee ze aan de muur werden opgehangen – in ons geval zijn die koordjes niet (meer) aanwezig. Als een proces startte of in behandeling was, dan ‘hing de zaak’ dus letterlijk aan de muur, tot de documenten na het proces definitief werden opgeborgen.

In de archieven worden de documenten niet meer opgevouwen in de zakjes bewaard, maar uitgevouwen in zuurvrij papier. In onze collectie zijn de meeste zakjes niet bewaard gebleven, dus het is bijzonder als we er eentje tegenkomen.
Dit zakje en de bijbehorende documenten komen uit het archief van de families De Dieu, Fontein Verschuir en Van der Feen de Lille. Het gaat om de akte waarmee Ludovicus de Dieu werd benoemd tot secretaris van de desolate boedelkamer te Amsterdam, in 1756. Er zitten ook kwitanties voor zijn ambtsgeld en een bewijs van Ludovicus’ doop bij. Het stuk werd gedigitaliseerd voor onze gratis ‘scannen op verzoek’-service.

Zodra de documenten en het zakje online staan, kun je die hier bekijken: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/collecties/archieven/archieven-2/file/a38a4bb5a0463c16a39eb8ea2c82ee95

📃 1: Het juten zakje en de bijbehorende documenten.
🖼️ 2: ‘Het kantoor van de advocaat’ door Pieter de Bloot, 1628, met proceszakken aan de wand. Rijksmuseum Amsterdam.
📃 3: Detailfoto van het zakje met beschrijving van de inhoud.

Wat doe je met deze zomerse tempraturen? Pootjebaden natuurlijk! Rond 1915 bij Bergen aan Zee wisten deze meiden ook hoe dat moest.

Fotocollectie gemeente Bergen. Bekijk hier het origineel: https://hdl.handle.net/21.12106/262f057c-18a2-4246-b248-c29269e47b5e

Twee zwarte mannen arriveerden in juni 1819 aan boord van een Nederlands schip in de haven van Den Helder. De kapitein van het schip had de mannen voor de kust van Brazilië opgevist uit zee. Hij vermoedde dat zij gevluchte slaafgemaakten waren. Vanuit Den Haag kreeg de Helderse politiecommissaris opdracht het voorval en de rol van de kapitein daarbij te onderzoeken. Het verloop van dat onderzoek is via verschillende archieven te volgen.

Lees er over in onze nieuwste blog, schreven door collega Mariëlle:
https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/verdieping/blog/1349-twee-gevluchte-slaafgemaakten-in-den-helder

📷 1: De haven in het Nieuwediep rond 1830 door P.A. Beretta. Noord-Hollands Archief.
📷 2: Kaart van rond 1700 van een deel van de kust van Brazilië bij Bahia, met de Allerheiligenbaai. Rijksmuseum Amsterdam.

We zien hier het Winkelcentrum De Hoef in Alkmaar rond 1980. 'Mannen-huis' staat op twee aanplakbiljetten. Weet iemand toevallig waar dit te maken mee had?
Fotograaf: C.N. Pasha.
Originele foto: https://hdl.handle.net/21.12106/37a0d4e0-e837-4651-a341-e2718c8fa62a

𝗘𝗲𝘂𝘄𝗲𝗻𝗼𝘂𝗱𝗲 𝗔𝗹𝗸𝗺𝗮𝗮𝗿𝘀𝗲 𝗯𝗶𝗷𝗯𝗲𝗹 𝗴𝗲𝗲𝗳𝘁 𝗴𝗲𝗵𝗲𝗶𝗺𝗲𝗻 𝗽𝗿𝗶𝗷𝘀
In 1663 publiceerde de Leidse uitgeverij Elzevier een indrukwekkende editie van de Statenvertaling: Biblia, dat is, De gantsche Heylige Schrifture, vervattende alle de canonijcke boecken des Ouden en des Nieuwen Testaments. Een exemplaar belandde in de Grote Kerk van Alkmaar, waar het eeuwenlang op de kansel lag. In 1995 droeg de Hervormde Gemeente het boek over aan het Regionaal Archief. Recent onderzoek bracht nieuwe inzichten aan het licht over de rijke geschiedenis van deze bijzondere bijbel.

Lees nu onze nieuwste blog, geschreven door collega Noa: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/verdieping/blog/1348-eeuwenoude-alkmaarse-bijbel-geeft-geheimen-prijs

📖 1: De Elzevierbijbel, geopend op de middelste pagina’s uit het boek Jeremia, op de kansel van de Grote Kerk, ca. 1930. Foto: P.B. Delemarre, FO 1005593.
📖 2: Arsenicumtest in het restauratieatelier van het Regionaal Archief, uitgevoerd op de kaart van Jeruzalem uit de kanselbijbel.
📖 3: Liturgisch fragment, aangetroffen in de rug van de kanselbijbel uit de Alkmaarse Grote Kerk.