13/10/2026
Oktober is de Maand van de Geschiedenis. Het thema van dit jaar is Lichaam en Geest. Elke dinsdag en donderdag delen we een bijzonder onderwerp uit onze collectie dat bij dit thema aansluit. Vandaag staat in het teken van kuuroord Bethesda in Laag-Soeren.
In 1850 opende badhuis Bethesda haar deuren. Oprichter Pieter Jut van Breukelerwaard leed zelf aan jicht, maar was geholpen door behandelingen van natuurgenezer Vincent Priessnitz in koudwaterbaden. De insteek was om het badhuis ook toegankelijk te maken voor minderbedeelden. Na de dood van Pieter in 1874 veranderde de koers van Bethesda: het werd een kuuroord voor rijke burgers die diverse kwaaltjes onder de gelederen konden hebben. Denk hierbij aan ‘zenuwziekte, darmaandoeningen, verwaarloosde verkoudheden, reumatiek, vetlijvigheid en opgelopen ziektes in de tropen’. Niet alleen de koud- en warmwatertherapieën, modderkuren en massages waren populair, ook andere plaatsen in de buurt werden veelvuldig via rijtuigen bezocht.
In 1885 kreeg het badhuis aan de binnen- en buitenzijde een stevige opknapbeurt. Er werden moderne badruimtes geïnstalleerd, een ruime eetzaal ingericht en kamers bijgebouwd. In 1890 verbleven er 168 patiënten en 212 gasten.
Na de Eerste Wereldoorlog verloor het badhuis haar aantrekkingskracht en in 1935 ging het complex onder de veilinghamer. Onder de naam ‘Herstellingsoord en Geneeskundige Badinrichting’ werd een doorstart als sanatorium gemaakt. De kuren bestonden uit bewegingstherapie, massage onder water en elektrotherapie, aangevuld met chemische geneesmiddelen en het voorschrijven van diëten. In de jaren die volgden zouden vooral mensen met reuma baat vinden bij de remedies. In 1942 werd Bethesda door het Duitse leger omgevormd tot ‘Erholungsheim’ voor oostfrontstrijders en de Slag om Arnhem fungeerde het complex als noodhospitaal. Na de oorlog diende de gebouwen o.a. als onderkomen voor Britse genietroepen.
In de beeldbank op de website van het Gelders Archief zijn diverse foto’s van het badhuis te vinden. Hierbij de link: https://www.geldersarchief.nl/bronnen/foto-s-en-films?mivast=37&mizig=284&miadt=37&miview=gal&milang=nl&misort=last_mod%7Cdesc&mizk_alle=bethesda
