18/09/2026
Ria Makatita-Hendrix: "Duidelijke kaders en bestuurlijke regie bij welstandsadvisering absoluut een must"
Tijdens de gemeenteraadsvergadering op dinsdag 22 september a.s. zal SPM dan ook een motie indienen met als doel dit proces te bespoedigen.
Op 15 mei 2026 heeft het College op schriftelijke vragen van de SPM aangegeven te werken aan de transitie van de Welstandscommissie naar een Adviescommissie Omgevingskwaliteit, aan vroegtijdige en bredere advisering en aan een nieuwe Nota Omgevingskwaliteit. Echter dit antwoord bevat nog geen concrete maatregelen voor het begrenzen van herhaalde behandelingen, het uitbrengen van een eindadvies, de bestuurlijke signalering van vastgelopen dossiers en de verhouding tussen advisering en besluitvorming.
De motie:
De gemeenteraad van Maastricht, in vergadering bijeen op 22 september 2026,
behandelende de motie vreemd aan de orde van de dag: Duidelijke kaders en bestuurlijke regie bij welstandsadvisering.
Constaterende dat:
· de Welstands- en Monumentencommissie een onafhankelijke commissie is die de gemeenteraad en het college adviseert over welstand, monumentenzorg en omgevingskwaliteit;
· plannen in de praktijk soms vele malen door de WMC worden behandeld voordat een eindadvies wordt uitgebracht;
· de besluitvorming hierdoor langdurig kan worden vertraagd en initiatiefnemers met onzekerheid en extra kosten kunnen worden geconfronteerd;
· de WMC in voorkomende gevallen een eerder ingenomen standpunt heeft herzien, zonder dat altijd duidelijk is welke nieuwe feiten, criteria of omstandigheden daaraan ten grondslag liggen;
· het college in antwoord op schriftelijke vragen van de SPM op 15 mei 2026 heeft aangegeven te werken aan de transitie van de WMC naar een Adviescommissie Omgevingskwaliteit, aan vroegtijdige en bredere advisering en aan een nieuwe Nota Omgevingskwaliteit;
· deze antwoorden nog geen concrete maatregelen bevatten voor het begrenzen van herhaalde behandelingen, het uitbrengen van een eindadvies, de bestuurlijke signalering van vastgelopen dossiers en de verhouding tussen advisering en besluitvorming;
Overwegende dat:
· de deskundigheid en onafhankelijkheid van de commissie van grote waarde zijn voor de ruimtelijke kwaliteit en het erfgoed van Maastricht;
· de commissie adviseert, maar het college als bevoegd gezag verantwoordelijk blijft voor het proces, de integrale afweging en het uiteindelijke besluit;
· het streven naar overeenstemming tussen initiatiefnemer, ambtelijke organisatie en commissie er niet toe mag leiden dat de commissie in de praktijk een instemmingsrecht krijgt;
· adviezen toetsbaar, consistent en herleidbaar moeten zijn tot door de raad en het college vastgestelde kaders;
· de herhaalde behandeling van de verbouwing van het Ronald McDonald Huis laat zien dat onduidelijkheid over rollen, criteria en afronding kan leiden tot vertraging en oplopende maatschappelijke kosten;
· onafhankelijkheid van de WMC niet betekent dat niemand verantwoordelijk is voor het bewaken van de voortgang;
· de raad de kaders behoort vast te stellen en het college behoort te controleren, maar niet zelf individuele bouwplannen moet beoordelen;
· dat een voorspelbaar, transparant en tijdig adviesproces duidelijkheid en rechtszekerheid biedt aan initiatiefnemers, omwonenden en maatschappelijke organisaties
Verzoekt het college:
· Binnen zes weken een tijdelijke werkwijze vast te stellen waarin wordt geborgd dat de WMC na in beginsel maximaal twee formele inhoudelijke behandelingen van het voorliggende plan een duidelijk, op vastgestelde criteria gebaseerd eindadvies uitbrengt. Verkennend vooroverleg telt daarbij niet als formele behandeling. Alleen met uitdrukkelijke instemming van de initiatiefnemer kan het ontwerpgerichte overleg worden voortgezet, waarbij de nog openstaande aandachtspunten en het beoogde afrondingsmoment schriftelijk worden vastgelegd. Indien de initiatiefnemer niet met voortzetting instemt, brengt de WMC een eindadvies uit en wordt zonder een nieuwe adviesronde een besluit op de aanvraag voorbereid;
· Een werkwijze vast te stellen waarin WMC-dossiers die meer dan twee keer formeel zijn behandeld, langer duren dan voorzien, waarin een eerder advies wezenlijk is gewijzigd of waarin zwaarwegende maatschappelijke, financiële of stedelijke belangen spelen, tenminste maandelijks en zo nodig tussentijds aan het college worden gesignaleerd. De portefeuillehouder geeft daarbij aan of voortzetting in mandaat nog passend is of dat behandeling door het college nodig is. De raad wordt halfjaarlijks of hoofdlijnen geïnformeerd over het aantal gesignaleerde dossiers, de oorzaken van vertraging en de getroffen maatregelen;
· Uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 een integraal voorstel voor de Adviescommissie Omgevingskwaliteit aan de raad voor te leggen, met daarin de voorgestelde taak, samenstelling en werkwijze van de commissie, differentiatie naar gebied en beschermingsniveau, termijnen en escalatie, bestuurlijk mandaat en verantwoording aan de raad, inclusief de benodigde aanpassingen van de verordening en beleidskaders, en de raad uiterlijk 1 december 2026 over de uitwerking en planning te informeren;
