Nationaal Archief

Bellen Routebeschrijving Website

Nationaal Archief Ontdek bijna 1.000 jaar geschiedenis in het Nationaal Archief! Waar bevindt zich het 'geboortebewijs' van onze democratie? Waar liggen onze grondwetten?

Waar ligt het bewijs dat Manhattan in 1626 is geruild voor goederen ter waarde van een luttele 60 gulden? In het Nationaal Archief!

142 km documenten, ruim 15 miljoen foto’s en 300.000 historische kaarten en tekeningen vertellen de geschiedenis. Van cruciale overheidsdocumentatie tot persoonlijke correspondentie van invloedrijke personen en gewone Nederlanders. Ontdek ze bij het Nationaal Archief. Huisregels:
Op de social media kanalen van het Nationaal Archief is iedereen van harte welkom om te reageren en mee te praten. Houd het netjes en ga met wederzijds respect met elkaar om. Ongepast taalgebruik, zoals discriminerende, racistische, bedreigende of kwetsende uitspraken, verbergen of verwijderen we.

Oktober is de maand van de geschiedenis! Het thema van dit jaar is lichaam en geest. Ook in de collectie van het Nationa...
28/10/2026

Oktober is de maand van de geschiedenis! Het thema van dit jaar is lichaam en geest. Ook in de collectie van het Nationaal Archief zijn interessante bronnen te vinden over fysiek en mentaal welzijn door de eeuwen heen. Wij lichten er hier één onderwerp uit: gezondheidszorg tijdens de ‘Ethische Politiek’.

Net als voor de rest van de koloniale samenleving is de toegang tot goede gezondheidszorg in voormalig Nederlands-Indië ongelijk verdeeld. De koloniale machthebber staat alleen Europeanen toe in de weinige ziekenhuizen die er zijn. Pas vanaf het begin van de twintigste eeuw verandert langzaam de situatie door de zogenoemde 'Ethische Politiek'. Er komt door dit beleid meer zorg voor zieke ‘contractarbeiders’ op de plantages. Maar de veranderingen hebben weinig te maken met het welzijn van de arbeiders. Ze zijn vooral bedoeld om genoeg winst te blijven maken in de kolonie.

Geïnteresseerd? Lees dan dit artikel in de Bronnenbox van het Nationaal Archief. Tip voor docenten: er zit ook een opdracht voor leerlingen bij.

https://www.nationaalarchief.nl/beleven/onderwijs/bronnenbox/plantageziekenhuizen-tijdens-de-ethische-politiek-1901

Foto: Foto van het ziekenhuis in Padang Brahrang uit het archief van de Deli Maatschappij (1928).

De Raad van State is een van de oudste nog bestaande staatsinstellingen van Nederland en bestaat al 495 jaar. In die (bi...
27/10/2026

De Raad van State is een van de oudste nog bestaande staatsinstellingen van Nederland en bestaat al 495 jaar. In die (bijna) vijf eeuwen, was de Raad van State respectievelijk oppermachtig, verwaarloosd, steun en toeverlaat van keizer, koningen, stadhouders, premiers, kabinetten en uiteindelijk ook burgers. Geregeld een mikpunt van kritiek en van twijfel aan de integriteit, een last en een lust, een mannenbolwerk waarin pas in 1958 voor het eerst een vrouwelijke staatsraad werd benoemd.

Springlevend of schijndood, de Raad van State bleek een blijvertje. Tegenwoordig is de Raad van State de hoogste bestuursrechter en belangrijkste juridisch adviseur van parlement en kabinet.

Wil je er meer over weten, bekijk dan de zoekhulp:

https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/nieuws/raad-van-state-een-eeuwenoud-blijvertje

Foto: Prinses Beatrix en haar verloofde prins Claus ontmoetten op 30 juni 1965 in Den Haag de leden van de Raad van State. Tweede van links de eerste vrouwelijke staatsraad Liesbeth Ribbius Peletier.

Gisteren, 26 oktober, was het Wapendag, de officiële verjaardag van de Koninklijke Marechaussee. Het Nationaal Archief k...
27/10/2026

Gisteren, 26 oktober, was het Wapendag, de officiële verjaardag van de Koninklijke Marechaussee. Het Nationaal Archief krijgt regelmatig vragen over de Koninklijke Marechaussee. Veel van die vragen gaan over personen die voor de Marechaussee hebben gewerkt. Om onderzoekers op weg te helpen heeft het Nationaal Archief een nieuwe zoekhulp gemaakt.

Bekijk de zoekhulp op onze website

https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/nieuws/nieuwe-zoekhulp-over-de-koninklijke-marechaussee

, , ,

[Beeld: marechaussee voor het stadhuis van Vlissingen, tijdens bezoek koningin Juliana (1965). Foto: Jac. de Nijs, Anefo, Nationaal Archief.]

Elk jaar wordt op 24 oktober de Dag van de Verenigde Naties (VN) gevierd. Op die dag in 1945 trad het Handvest van de Ve...
23/10/2026

Elk jaar wordt op 24 oktober de Dag van de Verenigde Naties (VN) gevierd. Op die dag in 1945 trad het Handvest van de Verenigde Naties officieel in werking.

Nederland is sinds 10 december 1945 lid van de VN. Op verschillende manieren neemt ons land deel aan het werk van deze organisatie. Er is een Nederlandse missie bij de VN in New York, onder leiding van de permanente vertegenwoordiger. Daarnaast zijn er een aantal VN-organen en -organisaties die zich bezighouden met gezondheid, ontwikkeling, mensenrechten, vluchtelingen en kinderen, waar Nederland aan meedoet.

De Nederlandse regering bepaalt het Nederlandse buitenlandse beleid en geeft daarmee richting aan de standpunten die Nederlandse vertegenwoordigers in de VN innemen. Het Nationaal Archief heeft archieven in beheer die te maken hebben met het internationale beleid en de rol van Nederland binnen de VN, waaronder de situatie rondom het huidige West-Papua.

https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/nieuws/dag-van-de-verenigde-naties-vn

Foto: Minister van Buitenlandse Zaken Joseph Luns (1961). Fotograaf Wim van Rossem, Anefo, Nationaal Archief.

Het was afgelopen weekend gezellig druk tijdens Museumnacht Den Haag. Meer dan zestienhonderd mensen bezochten het Natio...
12/10/2026

Het was afgelopen weekend gezellig druk tijdens Museumnacht Den Haag. Meer dan zestienhonderd mensen bezochten het Nationaal Archief en de KB nationale bibliotheek. De rijen voor de backstage rondleidingen door het fotodepot en kaartendepot waren lang. Er werd gedanst op de muziek van Orchestre Partout en DJ Katayoun. Ook waren bezoekers fanatiek aan het borduren en restaureerden zij scheuren in papier.

Tijdens een theatervoorstelling konden bezoekers kiezen welk archiefstuk zij als eerste zouden redden, mócht het Nationaal Archief eens overstromen. De meeste mensen kozen voor het kistje met daarin de Vrede van Münster (1648), gevolgd door de brieven van de tot slaaf gemaakte Kofi, geschreven tijdens de opstand in Berbice (1763) en het wetsvoorstel voor de openstelling van het huwelijk voor mensen van hetzelfde geslacht (2001).

Foto's van Museumnacht:

Jan van Scorel uitgelicht in Stedelijk Museum AlkmaarHet Nationaal Archief geeft geregeld stukken in bruikleen aan musea...
12/10/2026

Jan van Scorel uitgelicht in Stedelijk Museum Alkmaar

Het Nationaal Archief geeft geregeld stukken in bruikleen aan musea, archieven en andere instellingen. In Stedelijk Museum Alkmaar is vanaf 10 oktober de tentoonstelling ‘Van water naar land - Jan van Scorel en Pé Okx’ te zien. Met zes bruiklenen draagt het Nationaal Archief bij aan de mooie en bijzondere verhalen over de transformatie van water naar land. De conceptkaart van de bedijking van de Zijpe uit 1552, van Jan van Scorel (1495–1562) vormt het hart van de tentoonstelling.

Lees meer over de tentoonstelling op: https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/nieuws/jan-van-scorel-uitgelicht-in-stedelijk-museum-alkmaar

Vanaf 1 januari 2027 kunnen binnenlandse afstandsmoeders en geadopteerden en interlandelijk geadopteerden scans ontvange...
09/10/2026

Vanaf 1 januari 2027 kunnen binnenlandse afstandsmoeders en geadopteerden en interlandelijk geadopteerden scans ontvangen van afstands- en adoptiedossiers, zonder dat ze naar het Nationaal Archief hoeven te komen om de dossiers te bekijken. Hiermee komt het Nationaal Archief tegemoet aan de wens van de betrokkenen en van de Tweede Kamer om afstands- en adoptiedossiers laagdrempelig toegankelijk te maken.

Een bezoek aan de studiezaal blijft overigens wel aan te raden. Bij het verstrekken van scans van afstands- en adoptiedossiers moet soms, vanwege privacywetgeving, meer informatie worden afgeschermd dan wanneer de dossiers alleen in de studiezaal ter inzage worden gegeven.

Lees meer op:

https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/nieuws/scans-van-dossiers-zonder-studiezaalbezoek-voor-afstandsmoeders-en-geadopteerden

Op 8 oktober 1782 tekenen de Nederlandse Republiek en de Verenigde Staten van Amerika het Vriendschaps- en Handelsverdra...
08/10/2026

Op 8 oktober 1782 tekenen de Nederlandse Republiek en de Verenigde Staten van Amerika het Vriendschaps- en Handelsverdrag. Met dit verdrag – en miljoenen guldens aan leningen – speelt de Republiek een belangrijke rol bij de opkomst van de latere wereldmacht. Een relevante geschiedenis, des te meer nu de relatie tussen Europa en de Verenigde Staten steeds verder onder druk komt te staan.

Vind het verdrag in onze Bronnenbox met contextinformatie, een transcriptie en een hertaling. Tip voor docenten: gebruik het verdrag als bron bij de historische contexten Het Britse Rijk en Verlichting en revoluties!

https://obi41.nl/2vb2vutm

🎉Yavanna Wagenaar (RSG Slingerbos, Zeewolde) is zaterdag 3 oktober in het Rijksmuseum uitgeroepen tot Geschiedenisdocent...
05/10/2026

🎉Yavanna Wagenaar (RSG Slingerbos, Zeewolde) is zaterdag 3 oktober in het Rijksmuseum uitgeroepen tot Geschiedenisdocent van het Jaar 2026!

Zij ontvangt de prijs omdat zij haar leerlingen op de meest inspirerende manier enthousiast maakt voor het vak geschiedenis en maatschappij. Yavanna is komend jaar ambassadeur van het geschiedenisonderwijs in Nederland.

De verkiezing Geschiedenisdocent van het Jaar wordt jaarlijks georganiseerd door het Rijksmuseum met dank aan Stichting Saphir, het Nationaal Archief en de NTR, in samenwerking met de VGN (Vereniging van docenten in geschiedenis en staatsinrichting in Nederland).

Archiefonderzoek en AI: wees alertSteeds meer mensen gebruiken AI voor hun archiefonderzoek. Handig om ideeën te krijgen...
01/10/2026

Archiefonderzoek en AI: wees alert

Steeds meer mensen gebruiken AI voor hun archiefonderzoek. Handig om ideeën te krijgen voor een zoektocht in de archieven, maar niet om een sluitend antwoord op een onderzoeksvraag te krijgen. AI-tools zijn namelijk nog niet perfect als het om specifieke informatie in archieven gaat. Omdat ze antwoorden baseren op patronen, kunnen ze soms informatie verzinnen die niet klopt.

Het Nationaal Archief ontvangt veel vragen over archiefonderzoek waarbij AI gebruikt is. Lees meer op:

https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/nieuws/archiefonderzoek-met-ai-wees-alert

Foto: Robot bij de Londense radiotentoonstelling in 1932, Spaarnestad Collectie, Nationaal Archief, fotograaf onbekend.

Adres

Prins Willem-Alexanderhof 20
The Hague
2595BE

Openingstijden

Dinsdag 10:00 - 21:00
Woensdag 10:00 - 17:00
Donderdag 10:00 - 17:00
Vrijdag 10:00 - 17:00
Zaterdag 11:00 - 17:00
Zondag 11:00 - 17:00

Telefoon

+31703315400

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Nationaal Archief nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Snelkoppelingen

Delen

Overheidsdiensten in de buurt