24/10/2026
Komende nacht (zaterdag op zondag) gaat de klok weer een uur achteruit. Het wordt dus weer een uur eerder donker, maar ook een uur eerder licht, of althans zo lijkt het op onze klokken. De wintertijd is de basistijd van onze tijdzone +1, de Midden-Europese tijd (CET). Die sluit al wat beter dan de zomertijd aan bij de 'echte' astronomische tijd ofwel de stand van de Zon. Maar zelfs de wintertijd geeft voor Nederland nog steeds een te late tijd aan. Het hart van onze tijdzone (+1 CET), de plek waar de Zon om 12:00 zijn hoogste punt bereikt, ligt namelijk ongeveer op de grens Duitsland-Polen. Voor mensen die rond die lengtegraad wonen klopt de tijdzone dus precies. Maar voor Nederland kun je op de kaart zien dat dit ca. 3x zo ver weg is als het hart van tijdzone 0 (Greenwich in London).
Nederland ligt in oost-westrichting zo dicht bij Greenwich (Engeland) dat we eigenlijk in de tijdzone van Engeland zouden moeten zitten (tijdzone 0 ofwel 'GMT', de Greenwich Mean Time). Hetzelfde geldt overigens voor België, Luxemburg, Frankrijk en Spanje. Voor Portugal is dit reeds het geval. Ook delen van Afrika waaronder Algerije zitten nu in tijdzone 1 terwijl ze eigenlijk in 0 zouden moeten zitten. IJsland en de westelijke punt van Afrika (onder andere Marokko, Mauritanië, Senegal en Gambia) vallen nu al in tijdzone 0, maar zij en eigenlijk ook Portugal zouden nóg een tijdzone westelijker moeten vallen: tijdzone -1 ofwel de ‘Azores Time’.
In de wintertijdstaat de Zon gemiddeld een uur eerder, namelijk rond 12:38u op zijn hoogste punt in het zuiden. Hier zit tussen oktober en maart nog wel variatie in doordat de Aarde niet het hele jaar even snel om de Zon heb beweegt.
Morgen, zondag, staat in Nederland de Zon dan ook om 12:22u op zijn hoogste punt in het zuiden.
De echte of astronomische tijd sluit het meeste aan bij het menselijke circadiaan-ritme, ons slaap-waakritme. Voor de menselijke gezondheid zou het dan ook beter zijn de zomertijd af te schaffen en het liefst meteen over te schakelen naar de Engelse tijdzone. Het twee keer per jaar verzetten van de klok heeft aantoonbare nadelige gevolgen voor mensen. Tijdzones en zomertijden waardoor onze dagelijkse activiteiten én slaap niet stroken met het daglicht/donker-ritme verstoren het circadiaanritme. Dat zorgt voor een soort permanente jetlag het halve jaar. Het twee keer per jaar verzetten van de klok heeft nog eens bijkomende nadelige gevolgen. Mensen slapen tijdelijk (nog) slechter en korter. En in de week na het verzetten van de klok komen er 20% meer hartaanvallen en 6% meer dodelijke verkeersongevallen voor. Het RIVM en de hersenstichting pleiten dan ook voor het invoeren van een permanente tijdzone - liefst de wintertijd. Wat vind jij van de zomer- en wintertijd?
Hoe dan ook wensen wij iedereen een goed, gezond en veilig winterseizoen toe met een iets beter kloppend slaap-waakritme. En bovendien is dit het beste seizoen om de sterrenhemel te bekijken!
