Lokaal Edam-Volendam

09/10/2026

Ondernemers trekken aan de bel over woningbouw in Edam-Volendam

Lokaal Edam-Volendam kreeg de afgelopen jaren forse kritiek wanneer wij vragen stelden over woningbouw, grondbeleid en de haalbaarheid van grote gebiedsontwikkelingen. Er werd zelfs gesproken over een door LEV ‘geplante bom’ onder De Lange Weeren. Inmiddels trekken ondernemers en ontwikkelaars zelf aan de bel over vastlopende woningbouwplannen. Misschien wordt het tijd om minder naar de boodschapper en meer naar de boodschap te kijken.

Iedereen kent het probleem. Jongeren zoeken een woning in hun eigen dorp, senioren willen doorstromen en kleiner wonen. Woningen moeten daarom niet alleen op papier worden gepland, maar ook daadwerkelijk worden gebouwd. Juist daarom stelt LEV al jaren vragen over de uitvoerbaarheid en financiële haalbaarheid van grote woningbouwplannen en over de vraag waarom projecten soms jarenlang blijven hangen.

Van ‘een bom’ tot een motie tegen een raadslid

In juni 2025 publiceerde Volendam80 een artikel onder de kop ‘Hoe er een bom werd geplaatst onder het plan de Lange Weeren, die bijna afging’. Daarin werd gesteld dat LEV twijfel had gezaaid over de noodzaak van De Lange Weeren. Volendam80 sprak zelfs over ‘de door LEV geplante bom’.

Enkele maanden later liepen de politieke verhoudingen verder op. Nadat LEV een motie van wantrouwen had ingediend tegen de wethouders financiën en ruimtelijke ordening, volgde een motie van afkeuring tegen LEV-fractievoorzitter Jaap Schilder. De toenmalige coalitiepartijen Volendam80, CDA, BVNL en Zeevangs Belang spraken volgens de berichtgeving over ‘ondermijnende, saboterende en zelfs demoniserende’ gedragingen.

Dat zijn zware woorden. Maar inmiddels is er iets wezenlijks veranderd: de kritiek op de gang van zaken rond woningbouw komt niet meer alleen van LEV. Verschillende ondernemers en ontwikkelaars hebben zich uitgesproken over hun ervaringen met gemeentelijke woningbouw- en gebiedsontwikkelingen.

Verschillende dossiers, vergelijkbare signalen

Een ondernemer die betrokken is bij de gebiedstransformatie rond de Julianaweg beschreef onlangs zijn ervaringen met de gemeente. Volgens hem hebben ondernemers jarenlang meegedacht over woningbouw en aandacht gevraagd voor onder meer financiële haalbaarheid, parkeren, fasering en investeringen. Hij stelt dat ondanks herhaalde aanbiedingen nooit gezamenlijk uitvoerbare scenario’s zijn doorgerekend en dat praktische kennis van ondernemers onvoldoende is benut. Zijn boodschap is duidelijk: ‘Ondernemers zijn geen sluitpost in gebiedstransformaties, maar noodzakelijke partners. Behandel hen ook zo.’

Ook AMVO Vastgoed trok aan de bel over de herontwikkeling aan de Julianaweg. Volgens AMVO is het ontwerp de afgelopen jaren herhaaldelijk aangepast en werd op verzoek van de gemeente ook de bibliotheek onderdeel van het plan. Eind 2025 zou binnen de projectgroep overeenstemming hebben bestaan over belangrijke onderdelen, waarna eerder besproken uitgangspunten opnieuw ter discussie kwamen te staan. Volgens AMVO kwamen hierdoor circa 38 woningen, de verplaatsing van de bibliotheek en de daarmee samenhangende woningbouw op de huidige bibliotheeklocatie aan de Foksiastraat onder druk te staan.

Opmerkelijk is dat inmiddels beweging lijkt te ontstaan. Op 6 oktober berichtte Groot-Waterland dat het gemeentebestuur de herontwikkeling positief heeft ontvangen en dat het plan binnenkort aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Daarbij worden concrete voorwaarden genoemd voor onder meer de situering van het gebouw en het parkeren. Of deze ontwikkeling rechtstreeks verband houdt met de eerdere brief van AMVO, is niet bekend. Maar het roept wel een interessante vraag op: waarom lijkt er na jaren van overleg nu ruimte voor een volgende stap, en wat is er sinds de brief van de ontwikkelaar veranderd?

En dan De Lange Weeren. LEV stelde daar jarenlang vragen over de woningbehoefte, financiële haalbaarheid, grondposities, subsidies en risico’s voor de gemeente. Inmiddels heeft ook Scholtens Projecten zich rechtstreeks tot de gemeenteraad gewend. Scholtens stelt dat het heeft gewaarschuwd dat onderdelen van de gemeentelijke plannen financieel onhaalbaar waren geworden en dat die signalen onvoldoende zijn opgepakt.

Het gemeentebestuur heeft daar een andere lezing van. In een informatiebrief aan de raad van 17 september sprak het college onder het kopje ‘Traineren proces’ over vertraging door de wederpartij. Scholtens bestrijdt dat nadrukkelijk. De advocaat van het bedrijf stelt onder meer dat juist de gemeente zelf omvangrijke aanvullende stukken laat in het proces heeft ingebracht en betwist dat Scholtens verantwoordelijk kan worden gehouden voor de vertraging.

LEV hoeft in dat geschil geen rechter te spelen. Maar we kunnen ook niet wegkijken wanneer bij verschillende projecten vergelijkbare problemen worden beschreven. Verschillende dossiers, maar opvallend vergelijkbare signalen over het gemeentelijke proces.

Het gaat niet om ‘zie je wel’

LEV zou nu gemakkelijk kunnen zeggen: zie je wel. Dat doen we niet, want gelijk krijgen bouwt geen enkele woning. Het gaat ons ook niet om het aanwijzen van één ambtenaar, stedenbouwkundige of ondernemer als schuldige. Gebiedsontwikkelingen zijn ingewikkeld en kennen veel betrokken partijen. Maar bestuurlijke verantwoordelijkheid bestaat wel.

De wethouder Ruimtelijke Ordening is als portefeuillehouder nauw betrokken bij belangrijke ruimtelijke en woningbouwdossiers. Wanneer bij meerdere grote projecten signalen ontstaan over vertraging, veranderende uitgangspunten, financiële haalbaarheid en vastlopende samenwerking, mag de gemeenteraad vragen wat daarvan de oorzaken zijn en wat het gemeentebestuur gaat veranderen. Dat is geen demonisering. Dat is de controlerende taak waarvoor een gemeenteraad is gekozen.

Misschien hadden we eerder naar de boodschap moeten luisteren

Inmiddels liggen er brieven en verklaringen van ondernemers en ontwikkelaars die zelf proberen projecten van de grond te krijgen. Misschien hadden we elkaar daarom minder moeten bestrijden en eerder naar de inhoud van die signalen moeten kijken. Want uiteindelijk betaalt niet Lokaal Edam-Volendam de prijs van vertraging. Ook Volendam80 niet, een wethouder niet en een ambtenaar niet. Het zijn onze inwoners die wachten op een woning. Jongeren die hier willen blijven wonen, senioren die willen doorstromen en kleiner wonen, hebben niets aan politieke ruzie. Zij hebben passende woningen nodig.

LEV wil daarom dat vooraf duidelijk is welke voorwaarden gelden, dat ondernemers vroegtijdig worden betrokken bij de praktische en financiële haalbaarheid en dat uitgangspunten niet tijdens langdurige trajecten telkens opnieuw veranderen. Ook moet de gemeenteraad volledige informatie krijgen over de financiële risico’s van grote projecten. Daarom heeft LEV opnieuw gevraagd om de schaduwgrondexploitatie van De Lange Weeren, waarop destijds mede de conclusie werd gebaseerd dat het plan financieel haalbaar was. Niet om woningbouw tegen te houden, maar om ervoor te zorgen dat woningbouw wel doorgaat.

Want als ondernemers bij verschillende projecten onafhankelijk van elkaar tegen vergelijkbare problemen aanlopen, moeten we misschien niet langer alleen vragen wat er misgaat bij die ondernemers. Dan moeten we ook durven onderzoeken wat er misgaat in onze eigen aanpak.

Fractie Lokaal Edam-Volendam

01/10/2026

Het nieuwe gemeentehuis zou op de lange baan worden geschoven. Maar is dat ook echt zo?

Achter de schermen lopen de voorbereidingen door en ondertussen blijven belangrijke financiële vragen onbeantwoord. Wat gaat het nieuwe gemeentehuis uiteindelijk kosten? Wat betekenen rente en aflossing voor de komende tientallen jaren? En wanneer krijgt de gemeenteraad het volledige financiële plaatje?

Lokaal Edam-Volendam zet de feiten en vragen op een rij.

Lees het volledige artikel hieronder 👇

Volgens LEV koppelt NIVO de rechtszaak over gronden in De Lange Weeren ten onrechte aan het Taseterrein. LEV zet de twee dossiers uit elkaar.

19/09/2026

Registratie bedrijfsafval Edam-Volendam jarenlang gebrekkig, betalen inwoners de rekening?

Gemeente kan niet volledig aantonen hoeveel afval bedrijven aanbieden en wat zij daarvoor betalen. Lokaal Edam-Volendam wil duidelijkheid over mogelijke kosten voor inwoners en de gevolgen voor diftar.

Hoeveel bedrijfsafval wordt er daadwerkelijk aangeboden? Betalen ondernemers voor al hun afval? En komen kosten mogelijk bij inwoners terecht? Lokaal Edam-Volendam (LEV) heeft deze vragen in de vorige raadsperiode herhaaldelijk in de gemeenteraad gesteld en er ook over gepubliceerd. De beantwoording van 34 schriftelijke vragen op 17 september 2026 laat zien dat de gemeente jarenlang onvoldoende zicht had op de afvalstromen van bedrijven.

Bedrijven betalen, maar hoeveel brengen ze werkelijk?

Ondernemers betalen reinigingsrechten voor het aanbieden van bedrijfsafval. De tarieven zijn onder meer afhankelijk van de hoeveelheid die zij jaarlijks mogen aanbieden. Het college erkent echter dat afval op de milieustraten niet wordt gekoppeld aan degene die het inlevert en dat er geen controle aan de poort plaatsvindt. Ook kan de gemeente nog geen volledig overzicht geven van het aantal bedrijfsbezoeken, de aangeleverde hoeveelheden en de ontvangen vergoedingen.

Hoe controleert de gemeente dan of ondernemers binnen de hoeveelheid blijven waarvoor zij betalen? En kan worden uitgesloten dat eventuele extra kosten bij inwoners terechtkomen?

Bijna 245.000 kilo elektronisch afval: herkomst onbekend

In 2025 werd 244.860 kilogram afgedankte elektrische en elektronische apparatuur afgevoerd. Omgevingsdienst IJmond constateerde dat daarbij een verkeerde afvalcode werd gebruikt en vroeg de gemeente om de herkomst aan te tonen. Dat kan de gemeente niet volledig. Een berekening voor vier aangesloten bedrijven verklaart de totale hoeveelheid evenmin.

Uit onderzoek van De Afval Spiegel blijkt bovendien dat in 2024 ongeveer een kwart van de bezoeken aan de milieustraten afkomstig was van bedrijven. De gemeente kan niet volledig aantonen welk deel van het elektronisch afval van huishoudens en welk deel van bedrijven afkomstig was.

Wat betekent dit voor de huisvuilzak en diftar?

LEV wil daarnaast weten hoeveel bedrijfsafval jaarlijks via de gewone huishoudelijke restafvalinzameling wordt afgevoerd. Wordt dit afzonderlijk geregistreerd? Betalen bedrijven daarvoor? En wordt dit afval mogelijk meegeteld bij de hoeveelheid restafval per inwoner? De beantwoording geeft hierover nog geen concrete hoeveelheden of bedragen.

Als bedrijfsafval wordt meegeteld als huishoudelijk restafval, kan een vertekend beeld ontstaan van de hoeveelheid afval die inwoners produceren. Ook kunnen kosten mogelijk bij huishoudens terechtkomen. Of dat daadwerkelijk gebeurt, moet nog worden vastgesteld. Dat is relevant nu wordt gesproken over diftar en de doelstelling om het huishoudelijk restafval terug te brengen naar 100 kilogram per inwoner.

Ook de via de Woo verkregen stukken over de gemeentelijke afvalenquête zijn relevant. Van de 2.476 deelnemende inwoners stond 43 procent negatief tegenover invoering van diftar, 32 procent positief en 23 procent neutraal. In een aangehouden concept-raadsvoorstel werd naar aanleiding van de enquête voorgesteld voorlopig geen diftar in te voeren en een vrijwillig alternatief, ‘recycle-keuze’, te onderzoeken. Tegen deze achtergrond wil LEV dat eerst duidelijk wordt of bedrijfsafval wordt meegeteld in de huishoudelijke restafvalcijfers en of de kosten correct worden verdeeld.

Vergunningaanvraag bleef ruim een jaar onvolledig

Omgevingsdienst IJmond wees de gemeente in april 2023 op de vergunningplicht voor bedrijfsafval. In mei 2025 werd een vergunning aangevraagd. Toen de omgevingsdienst in oktober 2025 aanvullende informatie verlangde, besloot de gemeente bewust deze voorlopig niet aan te leveren. Pas op 30 juli 2026 werd de aanvraag aangevuld.

Bij een controle in mei 2026 constateerde de omgevingsdienst meerdere overtredingen. Het college erkent bovendien dat de afgelopen vijf jaar geen specifieke interne controles op het acceptatie- en verwerkingsbeleid hebben plaatsgevonden. Deze tekortkomingen speelden tijdens de vorige bestuursperiode, toen de portefeuille Openbare Werken onder verantwoordelijkheid viel van de wethouder namens Volendam80.

Volendam80 pleit in haar verkiezingsprogramma voor het openhouden van milieustraten in eigen beheer. Daarbij horen ook de juiste vergunningen, een sluitende administratie en controle op de kosten.

Wie betaalt uiteindelijk de rekening?

Het nieuwe college moet nu duidelijkheid verschaffen over de resterende tekortkomingen en de financiële gevolgen. LEV wil een volledig overzicht van de hoeveelheden bedrijfsafval, de inkomsten uit reinigingsrechten en de kosten die mogelijk bij huishoudens terechtkomen. Ook moet duidelijk worden of bedrijfsafval wordt meegeteld in de huishoudelijke restafvalcijfers. Dat inwoners daadwerkelijk te veel hebben betaald, is nog niet vastgesteld. Zonder sluitende registratie kan de gemeente echter ook niet volledig onderbouwen dat de kosten correct zijn verdeeld.

Eerst moet duidelijk zijn wie het afval veroorzaakt, hoeveel daarvoor wordt betaald en wat daadwerkelijk in de huisvuilzak van inwoners terechtkomt. Pas daarna kan de raad op basis van betrouwbare cijfers besluiten over het mogelijk toepassen van diftar of andere oplossingen.

Fractie Lokaal Edam-Volendam (LEV)

15/09/2026

De kiezer in Edam-Volendam stemde voor verandering. Waarom krijgen we dan zoveel van hetzelfde terug?

ONS Belang won, Volendam80 verloor twee zetels en BVNL halveerde. Zes maanden later staan opnieuw vijf wethouders klaar, zitten voormalige politieke tegenpolen samen aan tafel en wordt ondertussen al een compleet ontwerpteam voor het nieuwe gemeentehuis opgetuigd. Lokaal Edam-Volendam vraagt zich af: wat zijn verkiezingsbeloften dan nog waard?

Op 18 maart 2026 sprak de kiezer. ONS Belang groeide van drie naar vijf zetels en werd de grootste partij. Volendam80 verloor twee van haar zeven zetels en viel terug naar vijf. BVNL halveerde van twee naar één zetel. Na maanden formeren kwam er eerst een akkoord van ONS Belang, Volendam80 en VVD met gedoogsteun van Forum voor Democratie. Vervolgens veranderde de samenstelling opnieuw en kwam BVNL aan tafel. Het resultaat: ONS Belang, Volendam80, VVD en BVNL gaan samen verder.

Eerst vier wethouders, enkele dagen later toch vijf

ONS Belang ging de verkiezingen in met de uitdrukkelijke belofte om terug te gaan van vijf naar vier wethouders. Dat bleef niet bij het verkiezingsprogramma. Nog afgelopen vrijdag werd in een interview met ONS Belang-fractievoorzitter Jan Veerman in het Noordhollands Dagblad expliciet gesproken over ‘de vier nieuwe wethouders’ die op 17 september zouden worden geïnstalleerd. Op de vraag wanneer hun namen bekend zouden worden, antwoordde Veerman: ‘Op zeer korte termijn, mogelijk nog voor dit weekend.’

Tegelijkertijd had Volendam80 voor de verkiezingen Bootsman en Kes nadrukkelijk gepresenteerd als de ervaren wethouders waarmee de partij verder wilde. In het verkiezingsprogramma staat zelfs dat Volendam80 Kes wilde voordragen wanneer de partij de wethouder Ruimtelijke Ordening mocht leveren.

En dan gebeurt er binnen enkele dagen iets opvallends. De constructie met Forum voor Democratie als gedoogpartner valt weg, BVNL (dat bij de verkiezingen halveerde van twee naar één zetel) schuift aan en draagt juist Marisa Kes voor als onafhankelijk wethouder. Daarmee blijven beide door Volendam80 voor de verkiezingen naar voren geschoven wethouders behouden, maar groeit het college van de vier wethouders waar vrijdag nog publiekelijk over werd gesproken naar vijf.

Wat is er binnen enkele dagen gebeurd waardoor vier wethouders ineens vijf wethouders moesten worden?

Van ‘badeendjes’ en ‘applausmachine’ naar samen besturen

Ook de samenwerking tussen VVD en BVNL springt in het oog. De VVD was de afgelopen vier jaar in de gemeenteraad bijzonder kritisch op BVNL en gebruikte daarbij zelfs kwalificaties als ‘badeendjes’ en ‘applausmachine’. Nu gaan beide partijen samen besturen.

Politiek kan veranderen, maar dan mag de kiezer wel verwachten dat wordt uitgelegd hoe voormalige politieke tegenpolen enkele jaren later samen in één college terechtkomen.

Het gemeentehuis: van ‘tegen’ naar ‘pas later’

Ook rond het nieuwe gemeentehuis waren de verkiezingsprogramma’s duidelijk. ONS Belang was tegen het nieuwe gemeentehuis en wilde het Tase-terrein (inmiddels Oranjekwartier genoemd) volledig voor woningbouw gebruiken.

Volendam80 ging de verkiezingen in met ‘Eerst woningen op het oude Tase-terrein, gemeentehuis op termijn’ als een van de belangrijkste standpunten.

De VVD schreef:

‘Zolang de financiën en lastendruk het niet toelaten is een nieuw stadskantoor niet aan de orde.’

Drie coalitiepartijen legden voor de verkiezingen dus ieder hun eigen rem op het gemeentehuis. In het samenwerkingsakkoord staat nu:

‘Een nieuw gemeentehuis is pas aan de orde wanneer de financiële situatie dit toelaat.’

Daarbij mag het niet leiden tot extra belastingverhoging voor inwoners of sluiting van belangrijke voorzieningen.

Maar is nieuwbouw werkelijk goedkoper?

In hetzelfde samenwerkingsakkoord wordt als argument aangevoerd dat de exploitatie van Deimpt, Zeestraat en het huidige gemeentehuis duurder is dan die van één nieuw gemeentehuis. LEV heeft het college daarom schriftelijk gevraagd wat de geraamde jaarlijkse exploitatiekosten van de nieuwbouw zijn en hoe deze zich één op één verhouden tot de drie bestaande locaties.

Tot op heden heeft LEV geen concrete cijfermatige beantwoording ontvangen waarmee de stelling dat nieuwbouw goedkoper is kan worden gecontroleerd.

Als nieuwbouw werkelijk goedkoper is, moet dat met cijfers aantoonbaar zijn. Laat die cijfers dan zien.

‘Op de lange baan’, maar het ontwerpteam wordt al opgetuigd

Ondertussen verscheen op 1 september 2026, nog voordat het nieuwe college is benoemd, de aanbesteding ‘Ontwerpteam nieuwbouw gemeentehuis Edam-Volendam’. Er wordt een compleet ontwerpteam gezocht voor onder meer architectuur, interieur, constructie, installaties, bouwfysica, brandveiligheid en duurzaamheid. Ook onderdelen van de parkeergarage en commerciële plint maken deel uit van de opdracht.

Daarmee ontstaat een eenvoudige vraag: hoe kan het gemeentehuis ‘pas aan de orde’ zijn wanneer de financiële situatie dat toelaat, terwijl het ontwerpteam al wordt opgetuigd en de financiële onderbouwing van het veronderstelde exploitatievoordeel nog niet controleerbaar op tafel ligt?

En dan krijgen de bewoners een brief…

Op 10 september ontvingen bewoners een informatiebrief over het Tase-Terrein (Oranjekwartier). Daarin staat dat een ontwerpteam wordt gezocht en dat de aanbesteding naar verwachting in het eerste kwartaal van 2027 wordt afgerond.

Opvallend genoeg schrijft de gemeente vervolgens dat zij daarna ‘verder met het betrekken van bewoners en andere betrokkenen bij de plannen’ gaat.

Wat valt er nog daadwerkelijk te kiezen wanneer eerst het ontwerpteam wordt geselecteerd en bewoners daarna verder worden betrokken? Bovendien zijn deze stappen al in gang gezet voordat het nieuwe college is gevormd.

Een foto uit 2017 die opnieuw actueel is

Ook een Volendam80-foto uit 2017 krijgt ineens nieuwe actualiteit:

‘In tijden van bezuinigen is het onwenselijk ambtenaren te verplaatsen voor te veel geld.’

Negen jaar later zit Volendam80 opnieuw aan de bestuurstafel en wordt een ontwerpteam voor een nieuw gemeentehuis gezocht. De tekst uit 2017 hoeft nauwelijks te worden aangepast.

En wie betaalt uiteindelijk de rekening?

In het samenwerkingsakkoord staat geen harde maximale lastenstijging van 3%, maar dat de gemeentelijke lasten ‘zoveel mogelijk worden beperkt tot inflatiecorrectie’.

Ook de VVD ging de verkiezingen in onder de titel ‘Lagere lasten, minder franje’ en zette expliciet in op OZB-verlaging en matiging van andere gemeentelijke lasten.

Tegelijkertijd speelt er nog een groot financieel dossier. De gemeente onderzoekt een constructie rond doordecentralisatie van de onderwijshuisvesting, waarbij schoolgebouwen aan het schoolbestuur zouden worden overgedragen of verkocht. Het schoolbestuur zou daarvoor extern financiering aantrekken, terwijl de gemeente garant staat en rente- en aflossingslasten vanuit de daarvoor beschikbare middelen vergoedt.

Dat roept een bredere financiële vraag op. Als de gemeente tegelijkertijd onderzoekt of miljoenen aan gemeentelijk schoolvastgoed kunnen worden overgedragen en de financiering daarvan anders kan worden georganiseerd, hoe groot is de werkelijke financiële ruimte dan nog voor een nieuw gemeentehuis van vele tientallen miljoenen euro’s?

LEV legt daarbij zonder nadere onderbouwing geen rechtstreeks verband tussen de mogelijke verkoop van schoolgebouwen en de financiering van het nieuwe gemeentehuis. Maar beide dossiers raken wel dezelfde gemeentelijke financiële positie, schuldruimte, garanties en toekomstige verplichtingen. Juist daarom moeten de financiële gevolgen in samenhang inzichtelijk zijn.

LEV wil daarom voordat nieuwe miljoenenverplichtingen worden aangegaan zwart-op-wit zien wat grote projecten werkelijk kosten, hoeveel daarvoor moet worden geleend, welke garanties en andere financiële verplichtingen worden aangegaan en welke structurele lasten daaruit voortvloeien.

Iedere euro kan immers maar één keer worden uitgegeven.

95 procent kiest voor geen nieuw gemeentehuis op het Tase-terrein

Ondertussen laten inwoners zelf ook van zich horen. Volgens de actuele uitslag van de petitie over het Tase-terrein kiest 95 procent van de deelnemers voor geen nieuw gemeentehuis, maar voor appartementen en voorzieningen op het Tase-terrein (Oranjekwartier).

Een online petitie is geen representatief referendum en kan niet één-op-één worden vertaald naar de mening van alle inwoners. Maar zo’n duidelijke uitslag is wel degelijk een serieus signaal.

De petitie loopt nog steeds via tase-terrein.nl⁠.

Uiteindelijk is het geld niet van ONS Belang, Volendam80, VVD, BVNL of LEV. Het is gemeenschapsgeld.

ONS Belang beloofde vier wethouders en was tegen het nieuwe gemeentekantoor. Volendam80 zei: eerst woningen, gemeentehuis op termijn. De VVD zei dat een nieuw stadskantoor niet aan de orde was zolang financiën en lastendruk het niet toelieten. Nu komen er vijf wethouders, wordt het ontwerpteam al opgetuigd terwijl financiële vragen nog openstaan en kiest volgens de actuele petitie 95 procent van de deelnemers voor geen nieuw gemeentehuis op het Tase-terrein (Oranjekwartier). Waar hebben we op 18 maart dan eigenlijk voor gekozen?

Fractie Lokaal Edam-Volendam (LEV)

29/08/2026

Wie zit er in de Meidoornstraat? Livable werkt ook met spoedzoekers, statushouders en vluchtelingen, college geeft geen duidelijkheid over gebruikers

Lokaal Edam-Volendam krijgt op vijftien vragen over gemeentelijk leegstandsbeheer vrijwel alleen dezelfde verwijzing terug

De beantwoording van vragen van Lokaal Edam-Volendam (LEV) over het leegstandsbeheer van het voormalige schoolgebouw aan de Meidoornstraat roept nieuwe vragen op over de manier waarop de gemeente met haar eigen vastgoed omgaat. Uit eerdere beantwoording bleek dat niet alleen de Meidoornstraat, maar ook andere gemeentelijke panden onder leegstandsbeheer vallen. LEV wilde daarom weten sinds wanneer de gemeente hiervan gebruikmaakt, om welke panden het gaat, wie daarvan gebruikmaakt, welke selectiecriteria gelden, welke inkomsten en kosten ermee gemoeid zijn en welke toekomstplannen voor deze panden bestaan.

Het college bevestigt dat sinds 2021 organisaties als Livable worden ingezet voor tijdelijk gebruik van gemeentelijk vastgoed. Volgens het college zoeken deze organisaties zelf gebruikers voor bijvoorbeeld werkruimten en heeft de gemeente daarin geen rol. Daarna houdt de inhoudelijke beantwoording echter vrijwel op.

Vijftien vragen, vrijwel steeds hetzelfde antwoord

LEV vroeg onder meer welke gemeentelijke panden momenteel onder leegstandsbeheer vallen, hoeveel personen of organisaties daarvan gebruikmaken, hoe tijdelijke ruimtes openbaar worden aangeboden, welke selectiecriteria gelden en wie uiteindelijk beslist over de toewijzing. Ook werd gevraagd naar inkomsten uit leegstandsbeheer, het aantal vierkante meters leegstaand gemeentelijk vastgoed, onderhouds- en energiekosten en eventuele afspraken over toekomstige verkoop, herontwikkeling of functiewijziging.

Op vrijwel al deze concrete vragen antwoordt het college slechts: “Zie antwoord 1.” Daarmee blijft bijvoorbeeld onbekend welke gemeentelijke panden precies onder leegstandsbeheer vallen, hoeveel gebruikers daarin zitten, op welke wijze zij worden geselecteerd en welke financiële gevolgen dit voor de gemeente heeft.

Zelfs op de vraag hoe de gemeenteraad wordt geïnformeerd wanneer voor een pand onder leegstandsbeheer concrete plannen ontstaan voor verkoop, herontwikkeling, functiewijziging of vervreemding, volgt opnieuw alleen een verwijzing naar hetzelfde algemene antwoord. LEV Leegstandsbeheer gemeentelijk vastgoed en tijdelijke ingebruikgeving van gemeentelijke panden.pdf

LEV vindt deze beantwoording onvoldoende voor een gemeenteraad die toezicht moet kunnen houden op publiek bezit. Het gaat hier immers niet om vastgoed van een externe partij, maar om gemeentelijk bezit.

Wat is Livable?

Livable is een landelijke organisatie gespecialiseerd in leegstandsbeheer en tijdelijk gebruik van vastgoed. Het bedrijf beheert onder meer woningen, kantoren, scholen en andere gebouwen die in afwachting zijn van bijvoorbeeld herontwikkeling, sloop of verkoop. Livable bemiddelt bij tijdelijk gebruik van leegstaand vastgoed en zoekt daarbij, afhankelijk van het pand, bewoners, ondernemers of andere gebruikers.

De organisatie heeft daarnaast een afzonderlijke dienstverlening onder de naam “Spoedzoekers en statushouders”. Livable vermeldt zelf dat het voor onder andere economisch daklozen, vluchtelingen en andere spoedzoekers tijdelijk woningen in bruikleen aanbiedt en daarbij samenwerkt met gemeenten. Ook heeft Livable ervaring met de opvang van Oekraïense ontheemden en beschrijft het bedrijf voorbeelden waarbij leegstaand vastgoed en voormalige antikraaklocaties zijn omgevormd tot opvanglocaties.

LEV heeft geen aanwijzingen dat het voormalige schoolgebouw aan de Meidoornstraat wordt gebruikt voor de huisvesting van statushouders of vluchtelingen. Maar juist omdat Livable verschillende vormen van tijdelijk gebruik verzorgt en daarbij zelf gebruikers selecteert, vindt LEV het relevant dat het college duidelijk maakt welke afspraken voor gemeentelijke panden in Edam-Volendam gelden.

Wie gebruikt gemeentelijke panden?

De gemeente heeft eerder zelf bekendgemaakt dat lokalen in het voormalige schoolgebouw tijdelijk via Livable kunnen worden gebruikt door bijvoorbeeld kunstenaars, maatschappelijke organisaties of startende ondernemingen.

Dat kan op zichzelf een nuttige manier zijn om leegstand en verloedering tegen te gaan. Maar dan moet de gemeenteraad wel kunnen controleren hoe gemeentelijk bezit wordt gebruikt.

Wie komt ervoor in aanmerking? Welke selectiecriteria gelden? Welke vergoeding wordt betaald? Welke inkomsten ontvangt de gemeente? Welke panden zijn nog meer op deze manier in gebruik? En welke afspraken zijn er gemaakt over hun uiteindelijke bestemming? Dat zijn normale controlevragen over publiek bezit.

Gemeentelijk vastgoed vraagt om transparantie

LEV bestrijdt niet dat tijdelijk gebruik van leegstaande gebouwen nuttig kan zijn. Het voorkomt verloedering en kan ruimte bieden aan inwoners, verenigingen en ondernemers. Maar leegstandsbeheer mag geen reden worden om het zicht van de gemeenteraad op het eigen vastgoed te verminderen.

Wanneer vijftien concrete vragen over gemeentelijke panden vrijwel allemaal worden afgedaan met “zie antwoord 1”, krijgt de gemeenteraad niet de informatie die nodig is om haar controlerende taak behoorlijk uit te voeren.

Gemeentelijk vastgoed is eigendom van de gemeenschap. Dan hoort ook inzichtelijk te zijn wie het gebruikt, onder welke voorwaarden, wat het kost en wat ermee gaat gebeuren.

Transparantie over publiek bezit zou geen ingewikkelde vraag moeten zijn.

Fractie Lokaal Edam-Volendam

26/08/2026

Raad niet apart geïnformeerd over sloop, antikraak en planning Zonnesingel

Woo-stukken laten zien dat gemeente maandenlang betrokken was bij route naar leegstandsbeheer

De nieuwste beantwoording van vragen van Lokaal Edam-Volendam (LEV) over de Zonnesingel roept opnieuw vragen op over de informatievoorziening aan de gemeenteraad. Uit Woo-documenten blijkt inmiddels bovendien hoe de route naar antikraak zich vanaf februari 2026 ontwikkelde.

Op 6 februari liet De Vooruitgang de gemeente weten dat al meerdere appartementen leegstonden, dat deze niet opnieuw regulier zouden worden verhuurd en dat men zo snel mogelijk een antikraakorganisatie wilde inzetten. De woningcorporatie vroeg daarbij expliciet of daarvoor toestemming van de gemeente nodig was en of het college die toestemming moest geven.

In de weken daarna werd daar binnen de gemeente verder naar gekeken. Op 4 maart schreef een gemeentelijke projectleider dat een vergunning nodig zou zijn om te voorkomen dat antikraakbewoners huurdersrechten zouden opbouwen. Op 17 maart diende De Vooruitgang vervolgens een getekende aanvraag voor tijdelijke verhuur van de Zonnesingel in en vroeg naar de doorlooptijd, zodat ook de leegstandsbeheerder daarover kon worden geïnformeerd.

Begin april blijkt uit interne correspondentie dat De Vooruitgang leegkomende woningen niet meer opvulde, dat met de gemeente al afspraken waren gemaakt via een intentieovereenkomst over sloop/nieuwbouw en dat een eerste volumestudie was gepresenteerd. Daarbij werd gerekend met ongeveer twee jaar voor het uitplaatsen van alle 36 woningen.

Een dag later koos De Vooruitgang definitief voor antikraak in plaats van tijdelijke verhuur via de Leegstandswet. Daarbij werd als planning genoemd om in het eerste kwartaal van 2028 te slopen.

Raad niet afzonderlijk geïnformeerd

Tegen deze achtergrond vroeg LEV het college of de gemeenteraad afzonderlijk was geïnformeerd toen de voorkeur voor sloop/nieuwbouw bekend werd, toen werd besloten leegkomende woningen niet langer regulier te verhuren, toen werd gekozen voor antikraak en toen de planning richting sloop in 2028 bekend werd.

Het antwoord van het college is duidelijk: nee.

Volgens het college wordt de raad periodiek via projectrapportages geïnformeerd en hoeft niet iedere stap afzonderlijk aan de raad te worden gemeld.

Voor LEV gaat het echter niet om iedere kleine stap. Het gaat om tientallen sociale huurwoningen die geleidelijk uit de reguliere verhuur verdwijnen en om een volledig woningcomplex dat richting sloop en nieuwbouw gaat.

Nu het college bevestigt dat de gemeenteraad niet afzonderlijk over deze ontwikkelingen is geïnformeerd, vraagt LEV zich ook af of de coalitiepartijen die het college dragen tussentijds wel op de hoogte zijn gebracht van de ontwikkelingen rond de Zonnesingel.

Uit de stukken die LEV tot nu toe heeft ontvangen, kan niet worden vastgesteld of hierover buiten de formele informatievoorziening aan de raad bestuurlijk of politiek overleg heeft plaatsgevonden. Voor LEV is het uitgangspunt helder: informatie die relevant is voor de controlerende taak van de gemeenteraad hoort voor alle raadsfracties op hetzelfde moment beschikbaar te zijn.

Geen actuele cijfers

LEV vroeg het college ook om bij De Vooruitgang de actuele stand op te vragen: hoeveel woningen nog regulier worden verhuurd, hoeveel via leegstandsbeheer worden gebruikt, hoeveel leegstaan en hoeveel huishoudens inmiddels zijn verhuisd.

Het college weigert dat en stelt dat dergelijke cijfers slechts een momentopname zijn.

Dat vinden wij moeilijk te begrijpen. Juist bij de huidige woningdruk moet inzichtelijk zijn hoeveel sociale huurwoningen tijdelijk niet meer beschikbaar zijn voor reguliere woningzoekenden.

Ad Hoc en tijdelijke bewoning

De vrijgekomen woningen worden via Ad Hoc in gebruik gegeven. Het college bevestigde eerder dat er op dat moment elf woningen via Ad Hoc werden gebruikt.

Ad Hoc biedt antikraak aan op basis van een bruikleenovereenkomst, met een onzekere verblijfsduur en een opzegtermijn van 28 dagen.

Het bedrijf werkt landelijk ook voor overheden en gemeenten en vermeldt zelf ervaring te hebben met onder meer huisvesting van statushouders en het organiseren van woonruimte voor Oekraïense “ontheemden” vluchtelingen.

LEV heeft geen aanwijzingen dat de woningen aan de Zonnesingel hiervoor worden gebruikt. Het college heeft eerder bovendien aangegeven dat De Vooruitgang als eigenaar bepaalt aan wie de woningen worden verhuurd.

Juist daarom vinden wij het belangrijk dat duidelijk is welke afspraken gelden voor de tijdelijke bewoning en welke informatie de gemeente hierover ontvangt.

Transparantie hoort vooraf

De Vooruitgang is eigenaar van de woningen en heeft eigen bevoegdheden. Maar de Woo-stukken laten tegelijkertijd zien dat de gemeente maandenlang betrokken was bij vragen over toestemming, vergunningen, huurdersrechten, de planning, het uitplaatsen van bewoners en de verdere herontwikkeling.

Dan kan de gemeenteraad niet worden weggezet als een partij die pas achteraf hoeft te horen wat er uiteindelijk is gebeurd.

Als tientallen sociale huurwoningen uit de reguliere verhuur verdwijnen en een heel complex richting sloop en nieuwbouw gaat, moet de raad niet achteraf via Woo-stukken reconstrueren welke stappen al zijn gezet.

Transparantie hoort vooraf plaats te vinden.

Fractie Lokaal Edam-Volendam