Molen de Vlieger

Routebeschrijving Website

Molen de Vlieger Molen de Vlieger is een poldermolen gelegen in het unieke polderlandschap Essesteijn te Voorburg waar ook een kinderboerderij deel van uitmaakt.

De authentieke molen, gebouwd in 1621, is nog volledig operationeel en thans in- gericht als museum. In 1446 is aan de Haagsche Vliet de Veenmolen gebouwd die het uitgestrekte gebied op de grens van het Voorburgse en Haagse Ambacht moest bemalen. Dit poldergebied werd begrensd door de Haagsche Vaart, de landscheiding tussen Rijnland en Delfland, de Broeksloot en de Scheijwetering. In 1461 was een tweede molen nodig, omdat één molen niet genoeg was voor het gehele poldergebied. Het gebied werd daarom verdeeld in twee polders, te weten de Veenpolder die door de Veenmolen werd bemalen, en de Binckhorstpolder. Deze laatste polder werd bemalen door de in 1461 gebouwde Binckhorstmolen, die bij het kasteel Binckhorst stond aan de Haagsche Vaart, de huidige Trekvliet. In het begin van de zeventiende eeuw bleek dat de Binckhorstmolen onvoldoende functioneerde, omdat hij niet op de goede plaats stond om de landerijen achter in de polder ook droog te houden. In 1620 besloot het polderbestuur om de Binckhorstmolen te vervangen en een nieuwe molen te bouwen langs de Broeksloot in het midden van de polder. Deze molen stond een eindweegs in de weilanden, en was met een ongeveer honderd meter lange molensloot of voorboezem met de Broeksloot verbonden. De molen werd in 1621 gebouwd en werd werd de Binckhorstmolen genoemd. Het was oorspronkelijk een binnenkruier, maar is later omgebouwd tot een bovenkruier. In de achttiende eeuw werd de naam van de molen gewijzigd in De Vlieger, ook wel Vliegermolen, genoemd naar molenaar Arij de Vlieger. Ook werd duidelijk dat in de Veenpolder een tweede molen moest komen: de Nieuwe Veenmolen die in 1654 is gebouwd. Jarenlang hebben de drie molens gezorgd voor de bemaling van de beide naast elkaar gelegen Veen- en Binckhorstpolder. In 1872 werd een stoomgemaal gebouwd in de Binckhorstpolder om de Veen- en Binckhorstpolder te bemalen. Om het overtollige water uit de Veenpolder bij dit gemaal te brengen, werd een nieuwe watergang naar het gemaal gegraven, de Machinesloot. Het gemaal werd met een ruim 200 meter lange voorboezem aangesloten op de Broeksloot. Samen met de Nieuwe Veenmolen en molen De Vlieger zorgde het gemaal voor de bemaling van de Veen- en Binckhorstpolder. In 1942 werd de aandrijving van het gemaal geëlectrificeerd en werd een centrifugaalpomp aangebracht met een capaciteit van 74.000 liter water per minuut. De twee poldermolens verloren daardoor eigenlijk hun oorspronkelijke functie, maar zij draaiden nog wel regelmatig. Door de verstedelijking was de bemalingsfunctie van de molens komen te vervallen, omdat het water in het gebied werd afgevoerd via de rioleringen. Enkele jaren na de oorlog werden de twee molens door het Hoogheemraadschap Delfland verkocht. De Nieuwe Veenmolen werd op 14 januari 1953 eigendom van een Stichting en molen De Vlieger werd op 12 december 1952 eigendom van de gemeente Voorburg. Er werden plannen uitgevoerd voor de aanleg van een nieuwbouwwijk in de directe omgeving van De Vlieger, maar er werd onvoldoende rekening gehouden met de windvang bij de molen. De molen was zo ingebouwd dat voorstellen kwamen om hem maar af te breken. In 1959 werd de molen van de ondergang gered, dankzij een actie van oprichters van de Stichting Mooi Voorburg. In de jaren 80 besloot de gemeente het gebied rond de molen een nieuwe bestemming te geven. Toen kwam het plan naar voren om De Vlieger te verplaatsen. Bij de reconstructie van de polder Essesteijn in 1989 deed zich de gelegenheid voor om de molen naar dat gebied over te brengen. De spectaculaire verplaatsing in oktober 1989, waarbij de molenromp over de spoorlijn moesten worden getild, kreeg veel aandacht in de pers en de televisie. Nu staat molen De Vlieger al meer dan 25 jaar op zijn nieuwe plaats, en wordt de herinnering aan de Veen- en Binckhorstpolder levend gehouden.

30/10/2026
Afscheid van Bram Zonderop als molenaar van De VliegerOp donderdagmiddag 29 oktober is door velen uit Voorburg en omstre...
29/10/2026

Afscheid van Bram Zonderop als molenaar van De Vlieger

Op donderdagmiddag 29 oktober is door velen uit Voorburg en omstreken in het raadhuis van Leidschendam-Voorburg afscheid genomen van Bram Zonderop als molenaar van molen De Vlieger. Bram heeft die functie 55 jaar vervuld. Anders dan zijn voorouders, die de molen sinds 1932 hebben bemand, deed hij dat niet voor zijn beroep maar als vrijwilliger.

Voor vele Voorburgers is Bram een bekend gezicht. Niet alleen door zijn werk als molenaar, maar ook door zijn activiteiten voor Atletiekvereniging Sparta. Hij wist die twee zaken bovendien slim te combineren door leden uit zijn Sparta-achterban als vrijwillige rondleiders voor de molen te werven.

Naast het echte molenaarswerk, zoals het laten draaien van de wieken, het kruien en het onderhoud, heeft Bram altijd veel tijd besteed aan publieksvoorlichting. Toen hij vóór de verplaatsing van de molen in 1989 nog met zijn gezin in de molen woonde, kon hij slechts af en toe bezoekers ontvangen. Vanaf de verplaatsing van De Vlieger naar de polder Essesteijn, waar hij een eigen huis kreeg en de molen was veranderd in een klein museum, gaf hij elke woensdag- en zaterdagmiddag rondleidingen met een hulp van een groeiend aantal vrijwillige molengidsen. Bram had daarvoor het talent om, zonder nadrukkelijk aanwezig te zijn, zowel de molen als de rondleidingen soepel te laten lopen.

Voor zijn werk op de molen heeft hij bij zijn 50-jarig jubileum als molenaar de Zilveren Erepenning van de gemeente Leidschendam-Voorburg gekregen. Eerder werd hij voor zijn vele verdiensten voor zowel de molen als de atletiekverenging geëerd met een ridderorde.

Hoewel met ‘molenpensioen’ blijven Bram en zijn vrouw Janny in het huis naast de molen wonen. Zijn zoon Robert heeft de molenaarstaken van hem overgenomen, waardoor de bijna honderdjarige traditie van een Zonderop op molen De Vlieger wordt voortgezet.

foto's:
- Bram Zonderop karakteristiek bij de molen in 2015 (fotograaf Charles Groeneveld)
- De receptie in het raadhuis op 29 oktober 2026

tekst: Wim van Horssen


Gemeente Leidschendam-Voorburg
Molens
Erfgoedhuis Zuid-Holland

29/10/2026

Bram Zonderop is sinds 1971 molenaar van De Vlieger in Voorburg. Hij voelde zich verplicht om de taak van vrijwillig beheerder op zich te nemen in een periode waarin de molen leegstond en in vervallen toestand verkeerde. Nu geeft hij het stokje na 55 jaar door aan zoon Rob. „Ik kom uit een echt mo...

Stichting Molen De Vlieger steunt het Cultuurmenu Den Haag.Teken ook de petitie !
17/10/2026

Stichting Molen De Vlieger steunt het Cultuurmenu Den Haag.
Teken ook de petitie !

Behoud het Cultuurmenu Den Haag!

Elk jaar gaan zo’n 24.000 kinderen uit Den Haag en omgeving met hun klas naar het museum via het Cultuurmenu. En dat al ruim 20 jaar. Maar zonder structurele steun van gemeente Den Haag blijft de financiering elk jaar onzeker.

Daarom is Elsa Hartjesveld een petitie gestart. Teken je mee? 👉 https://petities.nl/petities/behoud-het-cultuurmenu-in-den-haag

Deel dit bericht ook, zodat zoveel mogelijk mensen het zien. Dank je wel!

Molen De Vlieger bruist tijdens Open Monumentendag.Ruim 160 nieuwsgierige bezoekers, enthousiaste verhalen en kinderen d...
12/09/2026

Molen De Vlieger bruist tijdens Open Monumentendag.

Ruim 160 nieuwsgierige bezoekers, enthousiaste verhalen en kinderen die met schepnetten in de sloot visten: Molen De Vlieger was op 12 september het toneel van een gezellige en geslaagde Open Monumentendag.
De gidsen namen alle tijd om de bezoekers in het molenmuseum rond te leiden en vertelden vol passie over de geschiedenis en de werking van de molen. De verhalen van de rondleiders brachten het verleden van De Vlieger op een aansprekende manier tot leven. Zowel buiten als binnen viel er van alles te ontdekken. Wie vragen had, kon rekenen op een uitgebreid antwoord.

Ook de jeugd kwam volop aan zijn trekken. Voor de slootsafari, georganiseerd door het IVN, was grote belangstelling. Gewapend met een schepnet gingen de kinderen op onderzoek uit in de sloot, waar het krioelde van kleine waterdiertjes. De jonge onderzoekers ontdekten met behulp van afbeeldingen op kaarten dat er in en rond de sloot heel wat te beleven valt.

Ben jij op zoek naar een leuke en leerzame manier om je vrije tijd door te brengen? Molen De Vlieger is op zoek naar enthousiaste rondleiders. Interesse? Mail dan naar Molen De Vlieger op [email protected]
Als je meer over de molen te weten wilt komen, neem dan een kijkje op de website www.molendevlieger.nl
(foto's Marian Turkesteen)

12/09/2026

Wat een mooie dag vandaag met wind en veel bezoekers !

Molen De Vlieger gratis te bezoeken op Open Monumentendag.Voor kinderen verzorgt IVN een slootsafari.Molen open 11.00-16...
08/09/2026

Molen De Vlieger gratis te bezoeken op Open Monumentendag.
Voor kinderen verzorgt IVN een slootsafari.

Molen open 11.00-16.30

Molen De Vlieger is niet meer weg te denken uit Voorburg. Toch is het niet zo vanzelfsprekend dat de meer dan vierhonderd jaar oude poldermolen er nog is. In 1958 ging de Voorburgse gemeenteraad in principe akkoord met een voorstel van het college van B&W om De Vlieger af te breken om plaats te maken voor nieuwbouw. Protest vanuit de Voorburgse bevolking heeft dat gelukkig kunnen voorkomen. Na de verhuizing in 1989 naar polder Essesteijn is de molen zelfs voor het publiek opengesteld.

Molen De Vlieger is daarom een mooi voorbeeld van ‘Veerkrachtig erfgoed’, dat het thema is van de jaarlijkse Open Monumentendag op zaterdag 12 september. Nadat erfgoed zoals forten en poldermolens ons eeuwenlang hebben beschermd tegen de dreiging van vijanden en water, wordt dit erfgoed nu zelf bedreigd door onder andere ruimte- en geldgebrek.

Op de Open Monumentendag kan iedereen zelf zien, waarom het zo belangrijk is om erfgoed als molen De Vlieger goed te bewaren. Op die dag is de molen tussen 11 en 16.30 uur gratis te bezoeken en staat een groep molengidsen klaar om de molen van buiten en van binnen te laten zien en daar van alles over te vertellen.
Wat een bezoek aan molen De Vlieger extra aantrekkelijk maakt, is dat deze niet alleen een monument is, maar dat er ook een klein molenmuseum in is gevestigd met onder andere prachtige, werkende molenmodellen.

Slootsafari 13.00-16.00

Kinderen van 4 tot 12 jaar kunnen op de Open Monumentendag ook buiten de molen ontdekkingen doen. Ze kunnen dan onder leiding van vrijwilligers van het IVN tussen 13 en 16 uur op ‘slootsafari’. In de sloot naast de molen krioelt het van kleine waterdiertjes. Door die met een schepnet op te vissen en ze te vergelijken met afbeeldingen op kaarten ontdekken de kinderen dat de sloot boordevol bijna onzichtbaar leven zit. Wie weet heb je een bootsmannetje of duikerwants gevangen.

https://www.openmonumentendag.nl/
https://www.ivn.nl/afdeling/den-haag-en-omstreken/natuuractiviteiten/slootsafari-bij-molen-de-vlieger/

09/07/2026

Leidschendam-Voorburg - De jaarlijkse Molendag heeft zaterdag opnieuw veel bezoekers op de been gebracht. Zowel bij Molen De Vlieger in Voorburg als bij houtzaagmolen De Salamander in Leidschendam was het de hele dag een komen en gaan van belangstellenden die een kijkje wilden nemen in de historisch...

Adres

Essepad 3
Voorburg
2272JS

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Molen de Vlieger nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Snelkoppelingen

Delen

Overheidsdiensten in de buurt