08/10/2026
Bourtange als 'ideale' vesting en garnizoensstad
Duo-lezing over de vesting Bourtange door Jochem Abbes en Ruut Wegman
Op dinsdagavond 17 november a.s. geeft Jochem Abbes samen met Ruut Wegman weer een lezing over Bourtange! Jochem is historicus en Bourtangenaar en wekt als geen ander de geschiedenis tot leven. We krijgen van hem een inkijkje in de prachtige en bijzondere vorm van de vesting en de functionaliteit daarvan. Ruut, kenner van Westerwolde, zoomt in op het leven in de vesting in de 17e en 18e eeuw.
De vesting Bourtange is in eerste instantie aangelegd als een functioneel militair-defensief bouwwerk, maar het ontwerp is (mede) gebaseerd op de vormentaal van de Italiaanse Renaissance. In 1580 tekende Adriaen Antonisz de kenmerkende vijfhoek van Bourtange, waarbij hij Italiaanse vestingbouwprincipes verwerkte in een Nederlandse variant daarvan, het Oud-Nederlandse vestingstelsel. Vorm en functie zijn gebaseerd op wiskundige geometrie en de fraaie stedebouwkundige structuur doet denken aan het concept van de 'ideale stad' (Città Ideale). Aan de hand van verrassende voorbeelden elders in Europa (en Nederland) krijgt u een heel ander beeld van de vesting en de bouwprincipes waar alles op is gebaseerd.
Ruut Wegman zal vervolgens ingaan op Bourtange als spiegel van het vestingleven in de 17e en 18e eeuw; panden, personen, verhalen. Tijdens deze lezing kijken we aan de hand van plattegronden van overheidsgebouwen binnen in de vesting Bourtange. Wie woonden daar en welke functionarissen waren er in de 17e en 18e eeuw nodig om een vesting draaiende te houden? We duiken in de wederwaardigheden van enkele van deze functionarissen. Aan bod komen commandeurs, commiezen, proviandmeesters, convooimeesters, ontvangers van convooien en licenten, plaatsmajoors, ingenieurs, provoost geweldigers, predikanten en schoolmeesters. Maar het is ook een verhaal over gevangenisuitbraken, belegeringen, kustlandingen en veldslagen. Daarnaast passeren de duistere kanten van het vestingleven de revue, zoals het spitsroedenlopen, verbanningen en onthoofdingen. Wees welkom!
Locatie: Turfschuur, Marktplein 1b, Bourtange
Tijd: inloop 19.15 u, aanvang 19.30 uur
Bijdrage: 10 euro
Opgave: [email protected]
