13th SB Batuan Bohol

13/10/2026

Sangguniang Bayan sa Batuan Gihisgutan ang Foundation Day Preparations, Kaluwasan sa Vendors, Flood Control Project, ug Ambulance Protocol

October 12, 2026 40th Regular Session

BATUAN, BOHOL — Gihisgutan sa Sangguniang Bayan sa Batuan ang pagpangandam alang sa umaabot nga Foundation Day celebration, diin gisugyot ni Kagawad Jeje T. Palingcod ang pagsira sa Borja Street aron maandam ang lugar alang sa mga kalihokan. Tumong niini nga masiguro ang hapsay nga pagpahigayon sa selebrasyon ug ang kaluwasan sa mga molambo ug motambong sa maong kalihokan.
Gipasiugda usab ni Kagawad Marvin P. Pancho ang panginahanglan nga pahimutangon daan sa kapulisan ang mga vendors panahon sa Kalag-Kalag aron malikayan ang kagubot ug dili na mausab ang mga problema nga nahitabo sa miaging tuig. Gilauman nga pinaagi sa hustong pagplano ug koordinasyon, masiguro ang kahapsay ug kaluwasan sa publiko.

Samtang, mibisita ang mga representante sa Department of Public Works and Highways (DPWH) aron klarohon ang mga kabalaka bahin sa giingong pabor-pabor sa pagbungkag sa mga balay nga maapektuhan sa flood control project. Human sa panaghisgot, nagkasinabot ang mga hingtungdan nga ipaguba ang extension sa balay ni Jimjim Lingatong, ug moprovide ang DPWH og mga trabahante nga maoy mobungkag niini.
Dugang niini, mibisita usab si Doc Paul Dosdos aron ipatin-aw ang hustong pagsunod sa Department of Health (DOH) protocol sa paghatod sa mga pasyente pinaagi sa ambulansya gikan sa lungsod padulong sa ospital. Gipasiugda ang kamahinungdanon sa pagsunod sa mga pamaagi aron malikayan ang dili pagsinabtanay tali sa mga drayber, rescuer, ug mga kawani sa ospital, ug masiguro ang hapsay nga paghatag og serbisyong panglawas sa katawhan.

12/10/2026

40TH Regular Session

07/10/2026

13th SB Batuan Regular Session, October 5, 2026

BATUAN, BOHOL — Mga concern sa cong. Simeon Toribio memorial Hospital, health services, ambulance assistance, tourist signage, ug kahimtang sa pagputol ug pagbaligya sa kahoy maoy pipila sa importanteng hisgutan sa 13th Sangguniang Bayan Regular Session sa Batuan niadtong Oktubre 5, 2026.

Nahisgutan usab pagbalik ang sugyot sa Presiding Officer/Vice Mayor Atty. Antonino M. Jumawid nga ibalik ang kontribusyon sa matag lungsod nga sakop sa Cong. Simeon Torribio Memorial Hospital Carmen aron makatabang sa pagpalig-on sa serbisyo ug pag-atiman sa mga pasyente. Gipunting sa mga miyembro sa konseho ang panginahanglan nga masulbad ang nagkadaiyang problema sa health services nga direktang nakaapekto sa katawhan.

Mipadayag si Kag Joel Daquis nga angay gyud maklaro unsa nga ambulancia modala sa paciente gikan sa Cong. Simeon Toribio Memorial Hospital ngadto sa Tagbilaran ug libre kini
Midason sya sa idea nga ipaabot sa provincial govt ang problema ug nga kaya sa capitol mohatag ug dugang driver, ug pundo para sa gasolina ug pag pag ugmad sa pasilidad sa hospital.

Si ABC/Councilor Ian Bernadez mipadayag usa nga ang MDRRMO/lgu makigcoordinate gayud sa Carmen hospital sa saktong polisya ug ipahibalo sa mga barangay. Milakbit usab sya kabahin sa mga road signages. Si MDRRMO Michael Murillo mipasabot nga klaro na nga hospital gayud maoy may obligasyon modala sa paciente apil ang pagseguro sa kaluwasan niini. Ang MDRRMO ug lgu motubag sa emergency sa lungsod

Sa laing bahin, nagpahayag si Councilor Marvin P. Pancho og kabalaka sa kahimtang sa pagputol ug pagbaligya sa kahoy sa Batuan ug nagtinguha nga magduso og resolusyon ngadto sa DENR aron mangayo og klaripikasyon sa mga may kalabutan nga regulasyon.

05/10/2026

39th Regular Session

28/09/2026

SB Batuan, Gihisgutan ang Kakulangan sa Serbisyong Panglawas ug Pag-andam sa AIP 2027

BATUAN, BOHOL — Sa session karon ( Sept 28, 2026) ang Sangguniang Bayan (SB) sa Batuan nagtuki sa mga isyu sa panglawas labi na sa mga paciente nga ma admit sa Cong Simeon Toribio Memorial ug sa Gallares nga dili makaavail sa zero billing ug walay igong capacidad nga mobayad sa mga lab test. Nakahukom usab ang SB nga dugangan pagtoon ang Annual Investment Plan (AIP) para sa tuig 2027.

SERBISYO SA PANGLAWAS, NAHIMONG PANGUNANG HISGUTANAN

Gipunting sa session ang mga isyu sa kakulangan sa serbisyong medikal — ilabi na sa mga pasyente nga dili na matambalan sa atong Rural Health Unit ug kinahanglan na nga dad-on sa Cong. Simeon Toribio Memorial Hospital sa Carmen.

Gidapit sa SB ang mga representante sa ospital aron ipasabot ang mosunod nga mga kakulangan:

- Wala’y CT Scan ug uban laboratory test— Ang mga pasyente kinahanglan pa mokuha sa gawas ug mobayad sa ilang kaugalingong gasto;
- Kakulangan sa mga doktor — Ilabi na ang Obstetrician (OB), maong mapugos ang mga pamilya nga mipili sa public hospital kay walay financial capacity nga mokuha og pribadong doktor;
- Paggamit sa ambulansya — Giklaro kung unsa gyud ang pamaagu sa paggamit ug kanus-a magami.Ang ambulance ba sa lungsod ang modala sa paciente sa Provincial Hospital ngadto sa Gallares o Tagbilaran o ang hospital ba.
- Kinsa ang klaron may tulubagon ug obligasyon nga modala sa paciente?

Si Dr. Leva Josie Veliganilao ug ang Lab Chief, kinsa giubanan si Lab Chief Ms. Mia Polinar Vale, mao ang nagrepresentar sa management sa Cong Simeon Toribio Memorial Hospital. Nagkasabot ang SB nga dapiton ang Municipal Health Officer (MHO) sa sunod nga tigum aron mas lawom pa hisgutan kini ug ang mga sugyot gikan sa ospital.
Nakahatag ug katin aw ang pagpasabot ni Dr. Veniganilao.
Gipaabot sa SB ang recommendation sa hospital kun unsa ang angay ihangyo sa mga lungsod nga nasakpam sa Carmen District, ihangyo ngadto sa kagamahanng probinsyal ug sa Department of Health.
Sa unang pakisusi nasabtan sa SB Batuan nga angay e equip ang mga public hospital sa mga basic nga gamit, e improve ang mga facilities ug himoong kumpleto ug epektibo ang staffing o organizational structure.

ANNUAL INVESTMENT PLAN (AIP) 2O27

Sa laing bahin, nahukman sa tibuok konseho nga susihon pag-ayo ang Annual Investment Plan (AIP) para sa 2027. Ipadala kini sa Committee of the Whole aron masusi ug masuta pag-ayo.

Gipahinumdoman sa Presiding Officer ang tanan nga susihon nila ang ilang kaugalingong area of responsibiluty, and ilang committee, aron masiguro nga ang AIP magpakita sa tinuod ug labing importante panginahanglan sa lungsod, barangay ug katawhan. Gidason usab sa presiding officer nga " a good budget is a budget that funds properly prioritized and well planned programs, projects and activities (PPA). Midugang sya nga ang PPA ug AIP gikan gayud sa saktong pag endorso sa Municipal Development Council (MDC) diin miembro ang tanan capitan, ang MPDC, SB, key officials ug Civil Society Organizations (CSO),

28/09/2026

38th Regular Session

25/09/2026

Sharing and reposting this useful rule!

SA ESCALATOR UG KALSADA- PROTOCOL

📌 SIMPLE RULES — DILI LISOD sundon nga patakaran sa escalator ug kalsada 📌

🛗 SA ESCALATOR
➡️ Right Side — if you are staying still / magpundo, ka, magtindog lang, anha ka sa tu-o [right side). Ayaw pagbara sa wala kay para na sa nagdali ug mopadayon ug lakaw.
⬅️ Left Side — if you are walking, use this left side (expected man kay naay nagbara sa right side).
Kung magpundo ka sa wala, gabara ka ug gipahunong nimo ang tanan sa imong likod! 😅

🚗 SA KALSADA / DRIVING
➡️ Slow vehicles / hinay ang dagan — stay on the rightmost lane / labing tuo. Hatagi ug lugar ang mga gasunod ug gadali mo overtake sa wala mao nga sa labing tu-o ka.
⬅️ Faster / overtaking — left side.
* Pag amping ug sunda kanunay ang saktong pamaagi.
*NO NO ang magdrive sa motor nga one hand. Abi nimog lami paminawon, pero ang tinuod ang publico nagtan aw nimo nga medio "hambugero" ug ang uban driver masukô kay risgo sa karsada, risgo sa tanan.

💡 Bottom line:
It is about respeto sa balaod ug isigkatawo.

23/09/2026

Salamat, DYTR, sa pagbalita! 🙏💚

Para sa dugang impormasyon ug mas lawom nga pagtan-aw sa isyu, mao kini ang post sa atong Vice Mayor sa Batuan kabahin niini:

Some more on the issue!

💎 MAHAL ANG BOHOL — BUT HERE’S THE TRUTH BEHIND THE PRICE 💎
Dugang sa isyu nga — "Mahal ra kaayo sa Bohol!" Pompano at ₱1,650 per serving? Shocking? Let’s put it in perspective:

🍷 At a Manila hotel — ONE BOTTLE of Remy Martin Louis XIII = ₱455,000
ONE GLASS = ₱38,888.00 WOW! WOW!

So yes — hotels are expensive. But it’s not just greed — it’s how the system works.

🔍 WHY SO HIGH? THE REAL BREAKDOWN

A hotel or big restaurant doesn’t just pay for the fish:

- ✅ Construction — millions invested before opening
- ✅ Staff, utilities, maintenance
- ✅ 12% VAT + 10% service charge
- ✅ Income tax, permits, fees to LGU & BIR
- ✅ High cost of water & electricity
- ✅ Return on investment — businesses need to survive

Standard industry practice:

Raw ingredient cost → marked up 3x to 4x
If fish costs ₱400/kg → ₱1,400+ on your plate
If fish costs ₱500/kg → ₱2,000+ per serving

That’s 25–35% food cost — the rest pays for everything else. It’s not Bohol-specific — it’s how hotels operate everywhere.

And yes — 20% Senior/PWD discount is a legal mandate — so prices are structured to absorb that too.

✅ THE SMART SOLUTION (For low budget travellers) TRAVEL LIKE A LOCAL

Want to experience Bohol beautifully without breaking the bank?

🏡 Stay in homestays, AirBNBs, or local gardens — NOT big hotels
📍 In Batuan, naay daghan mapuy-an :Apil na niini ang
- 🌿 Loyjean’s Garden Lhoyjean Garden Hostel
Eloy Dapar
- 🌿 Jolits Eco Garden Jolit's Eco Garden Batuan

You can safely and happily have a vacation for less than ₱1,000 per day — board & lodging
Nature views, fresh air, real local culture & hospitality.
There are many affordable descent home/residence stay in Panglao .You may contact Vann Mario .

🍽️ Eat where locals eat — carenderias, family-run spots. Same fresh food, fair price, no massive overhead.

💡 FINAL THOUGHT
Big hotels operate on a business model that costs more everywhere. The secret? Skip the markup — embrace the local.
Yes, there are still many things to correct in Bohol, which we hope to be fixed soon. But there are many good things in Bohol now aside from the "mahal kaayo" issue.

Mahal ang Bohol? No — Bohol is PRICELESS. And you can experience it beautifully on any budget.



Next time mag discuss ta:
? Makadaut ba gyud ang whale feeding nga gihimo sa Cebu? Kun mag feeding sa pawikan ug ubang isda, ngano dili man sa whale? Kun ubang nasud giihaw ug dakop ang whale, giserve sa restaurant, nganong bisan feeding ibawal?
sa atong mga LGU to support the tourism business industry nga maoy usa sa major economic driver sa Bohol gawas sa agriculture?

VM Jumawid, Nag-awhag sa mga Turista nga “Mobiyahe Sama sa Lokal”

Gidasig ni Batuan Vice Mayor Antonino “Dodo” Jumawid ang mga turista nga mopili og mas barato nga kapuy-an ug kan-anan aron makamenos sa gasto sa ilang pagbisita sa Bohol.

Gipadayag ni Jumawid ang iyang sugyot taliwala sa mga kabalaka bahin sa taas nga presyo sa pagkaon ug ubang serbisyo sa turismo sa probinsya, lakip ang gikahisgutan nga ₱1,650 nga usa ka serving sa pompano sa Panglao.

Matod niya, ang mga turistang gustong makatigom sa gasto mahimong “mobiyahe sama sa lokal” pinaagi sa pagpuyo sa mga homestay, garden accommodation ug gagmay nga kapuy-an, imbes nga magsalig lamang sa dagkong hotel.

Girekomenda usab niya ang pagkaon sa mga carinderia ug kan-anan nga pang-pamilya, nga mas barato ug makatabang usab sa gagmay nga lokal nga negosyo.

Matod pa ni Jumawid, dili kinahanglan nga dako ang badyet aron matagamtam ang mga nindot nga lugar, kultura ug pagkaabiabihon sa mga Boholano.

Sa Batuan, iyang gihisgutan ang mga garden ug hostel isip pipila sa kapilian sa mga turistang nangita og mas barato nga kapuy-an.

Gi-ila ni Jumawid nga aduna pay mga isyu sa sektor sa turismo nga kinahanglang sulbaron, lakip ang mga kabalaka bahin sa taas nga presyo sa pipila ka establisemento.

Gidasig usab niya ang mga lokal nga pangagamhanan nga padayong suportahan ang mga negosyo sa turismo, nga usa sa mga importanteng mosuporta sa ekonomiya sa Bohol, gawas sa agrikultura.

| Dave Responte

22/09/2026

BALITA GIKAN SA BATUAN

SB Batuan, Naghunahuna Pagdeklara sa State of Calamity — Tabang sa Mga Mag-uumang dili maka claim ug crop insurance sa PCIC

BATUAN, BOHOL — Sept 21, 2026.

Gipagbutang sa Sangguniang Bayan (SB) sa Batuan ang pagdeklara sa State of Calamity aron matabangan ang mga mag-uumang dako ang gaato sa pqgkultibar sa ilang yuta apan dili maka claim ug insurance sa PCIC kay wala makatanum humay tungod sa huwaw nga dala sa El Niño.

Daghan sa mga mag-uuma ang migasto na sa pag-andam sa yuta, binhi, ug abono — apan wala nakahimo sa pagbalhin sa mga tanom sa yuta tungod sa kakuwang sa tubig. Tungod niini, wala sila maserbisyuhi sa Philippine Crop Insurance Corporation (PCIC) kay walay natindog nga tanom nga masakop sa insurance — bisan pa nga nawad-an na sila og dakong kantidad.

Uyon ang SB nga kinahanglan kini hatagan og dinaliang solusyon. Pinaagi sa pagdeklara sa State of Calamity, mas dali mapagawas ang pondo aron matabangan kining mga pamilya nga labing apektado.



PONDO SA KALAMIDAD — UNANG GAMITON SA TUBIG

Gisugo usab sa SB ang Municipal Planning and Development Coordinator (MPDC) ug ang Chair sa Local Finance Committee (LFC) nga gamiton ang 5% Calamity Trust Fund sa tarong, tin-aw, ug saktong pamaagi — direkta diin labing gikinahanglan sa katawhan.

Gipasiugda sa mga kagawad nga unahon ang pagsiguro sa saktong suplay sa tubig mainom — nga dili mawala bisan sa panahon sa huwaw sama sa El Niño.

"Ang pinakadako nga panginahanglan sa katawhan karon mao ang tubig — limpyo, kanunay, ug sigurado bisan walay ulan. Ang pondo dili lang para sa tabang karon, kondili para sa solusyon nga magpabilin sa Batuan sa umaabot nga katuigan," mao ang gipahayag sa sesyon.

Ang pondo igahin sa mga proyekto nga maghatag og dugayng kaayohan ug kalig-on batok sa kakuwang sa tubig.

PHP T Million bugas

Mipahibalo usan ang MDPC nga nabid na gayud ang Php 5Million nga bugas ug giandam na sa MSWDO ang listahan pag apod apod niini.

UMAABOT NGA LAKANG

Nag-andam na ang SB sa mga tinuod nga datos ug pagtimbang-timbang sa kadaot sa dili pa pormal nga magboto sa State of Calamity. Samtang gihanyo ang MPDC, ug LFC chair ug MDRRMO nga maghatag og tin-aw nga plano kon unsaon paggamit ang pondo ug pagpangamdam pagtabang sa katawhan sa kadaut sa El Niño.

Sa sesyon, nagpasa usab ang SB ug resolusyona sama sa paghangyo sa PCL Bohol pagbalik, papalig-on ug himoong transparent and efficient ang PCL mortuary fund, patugot sa Mayor nga mohimog MOA sa LBP Carmen alang sa credit program sa mga empleyado ug nirefer sa committee sa tulo ka mga revenue and environmeng regulation measures.

21/09/2026

37th Regular Session