23/10/2026
DA-SAAD 7, nagsusi sa mga livelihood project sa 8 ka lungsod sa Sugbo
Gipahigayon sa Department of Agriculture โ Central Visayas ubos sa Special Area for Agricultural Development program (DA-SAAD 7) ang serye sa monitoring and evaluation (M&E) sa mga Food Production and Livelihood (FPL) sa walo ka lungsod sa Sugbo aron masuta ang kahimtang, kalamboan, ug pagpadayon sa mga livelihood projects nga gitabangan sa programa.
Gihimo ang monitoring niadtong Septiyembre 29 hangtud Oktubre 1, Oktubre 6โ8, ug Oktubre 13โ15, 2026. Sakop sa kalihokan ang mga kapunongan nga benepisyaryo sa SAAD sa mga lungsod sa Samboan, Alcantara, Ronda, Malabuyoc, Boljoon, Alcoy, Tudela, ug Pilar, Cebu.
Pinaagi sa maong kalihokan, gisusi sa monitoring team ang implementasyon sa mga proyekto, gipamatud-an ang datus sa produksyon ug operasyon, ug gipaminaw ang mga kasinatian, kabalaka, ug suhestiyon sa mga benepisyaryo. Gitumong usab niini ang pag-ila sa mga hagit ug maayong pamaagi nga makatabang sa pagpalig-on ug pagpadayon sa ilang mga panginabuhian.
Lakip sa mga gihisgotang hagit ang pagkamatay sa mga hayopan, kalidad sa feeds o pagkaon sa mga hayop, hulaw, pag-atake sa mga peste sa tanom, ug kakulang sa lig-on nga koneksiyon sa merkado. Bisan pa niini, adunay mga asosasyon nga nagpakita og kalamboan sa ilang mga proyekto, lakip ang pagpaayo sa mga pasilidad sa kahayopan, pagtuman sa mga obligasyon sa "pass-on", pagbaligya sa hayopan, ug pag-angkon og kita gikan sa ilang panginabuhian.
Nasuta usab nga ang mga asosasyon adunay mga draft sa ilang konstitusyon ug mga balaod o by-laws nga kinahanglan pa mahuman ug mapanotaryo. Gipasiugda niini ang kamahinungdanon sa pagpalig-on sa pagdumala ug organisasyon sa mga asosasyon, dungan sa pagpauswag sa ilang mga livelihood project.
Matud ni Catherine Alcain, FPL staff, importante ang kalihukan aron masuta ang tinuod nga kahimtang sa mga proyekto ug mahibal-an ang angay nga suporta nga gikinahanglan sa mga benepisyaryo.
โImportante kaayo ang pagpatuman sa Monitoring and Evaluation aron masusi ang kahimtang sa mga proyekto ug mapamatud-an ang datos sa produksyon, ug makuha ang feedback gikan sa mga benepisyaryo mahitungod sa mga interbensyon nga gihatag kanila. Pinaagi niini, mailhan ang mga hagit ug maayong pamaagi nga makatabang sa pagpalig-on ug pagpadayon sa mga proyekto ilalom sa DA-SAAD Program alang sa malungtarong panginabuhian sa mga benepisyaryoโ, dugang ni Alcain.
Base sa mga resulta, giila ang panginahanglan sa dugang nga teknikal nga tabang, serbisyo sa beterinaryo, mas maayong pagdumala sa kahayopan ug umahan, access sa tubig ug mga kagamitan sa produksyon, pagkontrol sa peste, pagpalambo sa merkado, ug pagpalig-on sa pagdumala sa mga asosasyon.
Ang mga resulta sa monitoring mahimong basihan sa pagplano sa tukmang follow-up assistance aron matubag ang mga problema ug mapalig-on ang pagpadayon sa mga proyekto.
Pinaagi niini nga kalihokan, padayon nga gipalig-on sa DA-SAAD Central Visayas ang pagmonitor ug ebalwasyon sa mga livelihood project aron masiguro nga ang mga interbensyon motubag sa aktuwal nga panginahanglan sa mga benepisyaryo ug makatampo sa malungtarong panginabuhian sa mga mag-uuma ug komunidad sa Sugbo. (contributed by: IG Negre / ๐F. Orozco)
