01/09/2026
Mao Kini and interview kang Konsehal BOGS Alfeche diha sa 95.1 Brigada News Fm Iligan niadtong August 11, 2026,
mao ni mga rason ngano Grossly Disadvantageous ang pagpalit sa yuta sa Montañer ug Mejorada:
1. WALA'Y COMPREHENSIVE FEASIBILITY STUDY NA GIHIMO.
Kung i-develop ang tibuok yuta pila ang magasto? Makaya ba kini bayaran sa LGU? Pila ang income ma generate ani? Dili ba ma kumpromiso ang budget para basic services considering na gamay ra kaayo income ang LGU Linamon? Luwas ba sa mga mulupyo duol sa property kung i-develop ni? Kini pipila sa mga importante na pangutana na dapat gi studyhan before gisugdan ni na project.
2. BELOW SEA LEVEL ANG PORTION SA PROPERTY LABANG SA CREEK.
Dako na portion sa yuta ang naa nahimutang labang sa creek. Kung taob ang dagat o kusog ang ulan, mosulod gyud ang tubig. Dako ang posibilidad na below sea level kini. Kung i-develop kini unya tambakan, maghatag ug peligro sa kinabuhi sa mulupyo diha dapita kay moawas na ang tubig ngadto sa kabalayan.
3. ANG CREEK NAHIMUTANG TUNGA SA PROPERTY.
Ilawom sa balaod, kining bodies of water, lakip na ang easement, kay "outside the commerce of man". Panag-iya kini sa atong nasod ug dili kini pwede ibaligya.
4. WALAY IGO NA PUNDO ANG LGU PARA IBAYAD SA YUTA.
Tungod kay walay igo na pundo, gusto sa tigpasiugda niini na mag loan sa Land Bank. Kung mag loan ang interest naa sa ₱5M estimate kada tuig. Interest pa lang na. Ang principal kay ₱115M bayaran sa 10 ka tuig. Total estimate bayranan kada tuig ₱17M sulod sa 10 ka tuig. Pero ang income karon sa economic center ug terminal kay naa ra sa ₱1M ang tuig. Lubog sa utang ang LGU.
5. INIG HUMAN UG BAYAD SA LOAN SA YUTA, MAGKINAHANGLAN NA PUD UG MAS DAKO NA KWARTA PARA SA PAG DEVELOP INI.
Dako kaayo ang dugang na gastohon labaw na kay tubigon man diay ang dako na portion ani na yuta. Kinahanglan i-reclamation. Asa man ta ug ipundo ani na pud? Kung dili pud i-develop, ato ra gipakatulog ang pirting dakoa ug gasto sa pagpalit sa yuta? Usik lang kaayo.
Ang mas dako na pangutana, kung tambakan, unsay mahitabo sa mga lumupyo diha sa duol? Magbaha man gyud ni.
6. GUSTO SA TIGPASIUGDA NIINI NA PROYEKTO NA ANG LGU ANG MOBAYAD SA CAPITAL GAINS TAX SA PAGPALIT.
Ubos sa Internal Revenue Tax Code ang pagbayad sa Capital Gains Tax usa ka obligasyon sa tag iya sa yuta, dili sa nagpalit. Sukwahi sa interest sa LGU ug katawhan sa Linamon na kita pa hinoon ang moboluntaryo ug bayad niini.
7. DAGHAN PA KAAYO MGA PROBLEMA SA LINAMON ANG NAGKINAHANGLAN UG IGO NA SOLUSYON.
Mas mahinungdanon na proyekto ang gikinahanglan sa mga tawo sa Linamon.
Angayan na mahibalo ang mga tawo sa Linamon sa mga isyu sa atong Lungsod sama niining pag expropriate sa yuta sa Montañer ug Mejorada. Salamat Konsehal Bogs Alfeche sa pagbutyag niini. Hinaot na ang atong mga lider mobarug kung unsay makaayo sa atong Lungsod.
