CMCES Library

Thank you dear stakeholders for visiting our school library today.
02/04/26

Kumusta mga bata!
Naalala niyo pa ba ang Ama ng Wikang Pambansa? Sino ba siya?

Sino ang wika nito?
"Ang hindi magmahal sa sariling wika ay masahol pa sa malansang isda'

Ang Agosto ay buwan ng Wikang Pambansa.
Ano ang pambansang Wika ng Pilipinas?

Bakit nga ba?

𝗘𝗛 𝗕𝗔𝗞𝗜𝗧 𝗧𝗜𝗡𝗔𝗪𝗔𝗚 𝗡𝗔 '𝗔𝗨𝗚𝗨𝗦𝗧'?

Ang August ay ang ikawalong buwan sa Gregorian calendar. Bago pa mang tawaging August, tinawag muna itong 'Sextilis' sa lumang Roman calendar. Ang Sextilis ang ikaanim na buwan sa ten-month calendar ng sinaunang Romano na nagsisimula sa buwan ng March. Naging ikawalong buwan ang August nang idinagdag ang mga buwan ng January at February bago ang March noong 700 B.C. sa ilalim ni King Numa Pompilius. Binubuo lamang ng 28 na araw ang August noon bago ito dagdagan ng dalawa pang araw ni Julius Caesar sa kanyang Julian calendar noong 46 B.C.

Ang buwan ng August ay ipinangalan ng Roman Senate ang buwan ng August mula kay Roman Emperor Augustus Caesar o si Octavian, ang kauna-unahang emperador ng Roman empire. Si Augustus ang namuno sa Roma matapos paslangin si Julius Caesar. Bilang emperador, nireorganisa niya ang Roma. Ipinatupad niya ang sistema ng pagbubuwis at sensus, pinalawak ang mga kalsada, pinatatag ang pundasyon ng kasal, at muling isinabuhay ang ilang mga kasanayang pangrelihiyon. Pinalawak niya rin ang imperyo hanggang sa Egypt, Spain, at gitnang Europa. Pumanaw si Augustus noong 14 CE.

Encyclopedia Britannica. August. Retrieved from https://www.britannica.com/topic/August-month

National Geographic. Caesar Augustus. Retrieved from https://education.nationalgeographic.org/resource/caesar-augustus/

𝗕𝗔𝗞𝗜𝗧 𝗧𝗜𝗡𝗔𝗧𝗔𝗪𝗔𝗚 𝗡𝗔 '𝗚𝗢𝗢𝗗' 𝗔𝗡𝗚 𝗚𝗢𝗢𝗗 𝗙𝗥𝗜𝗗𝗔𝗬?

Sa tradisyong Kristiyano, ang Good Friday o Biyernes Santo ay ang ikaanim araw ng Semana Santa o Holy Week. Ito ang Biyernes bago ang Pagkabuhay ni Hesukristo na ipinagdiriwang tuwing Easter Sunday. Ginugunita tuwing Biyernes Santo ang pagpapahirap at pagpapakasakit ni Hesus sa pamamagitan ng pagpapako sa krus (crucifixion). Buhat pa noong unang panahon ng Kristiyanismo, ginugunita ang Good Friday bilang araw ng paghihinagpis, pag-aayuno, at pagpepenitensya. Bukod sa Good Friday, tinatawag din ito bilang Great Friday, Great and Holy Friday, o Black Friday. Ngunit bakit nga ba tinatawag na ‘good’ ang Biyernes na nagpakasakit at namatay si Hesus?

Ayon kay Fiona MacPherson, senior editor ng Oxford English Dictionary, ang ‘good’ sa Good Friday ay nangangahulugang ‘banal’ (pious o holy). Ang ‘good’ ay tumutukoy sa araw o panahon na itinuturing na banal sa Simbahan, dagdag pa ng Oxford. Ayon naman kay Gabriel Radle, assistant professor of thelogy sa University of Notre Dame, literal na ‘good’ o mabuti ang selebrasyon ng Good Friday dahil ito ang araw na tinubos ni Hesus ang kasalanan ng sangkatauhan at ito ang dahilan ng pagdiriwang ng mga Kristiyano sa Pasko ng Pagkabuhay (Easter). "𝘊𝘩𝘳𝘪𝘴𝘵 𝘪𝘴 𝘰𝘧𝘧𝘦𝘳𝘪𝘯𝘨 𝘩𝘪𝘮𝘴𝘦𝘭𝘧 𝘰𝘯 𝘵𝘩𝘦 𝘤𝘳𝘰𝘴𝘴. 𝘐𝘵'𝘴 𝘢𝘯 𝘰𝘶𝘵𝘱𝘰𝘶𝘳𝘪𝘯𝘨 𝘰𝘧 𝘎𝘰𝘥'𝘴 𝘭𝘰𝘷𝘦 𝘣𝘺 𝘰𝘧𝘧𝘦𝘳𝘪𝘯𝘨 𝘩𝘪𝘮𝘴𝘦𝘭𝘧 𝘰𝘯 𝘵𝘩𝘦 𝘤𝘳𝘰𝘴𝘴, 𝘣𝘶𝘵 𝘪𝘵'𝘴 𝘢𝘭𝘴𝘰 𝘯𝘰𝘵 𝘴𝘰𝘮𝘦𝘵𝘩𝘪𝘯𝘨 𝘵𝘩𝘢𝘵 𝘦𝘯𝘥𝘴 𝘢𝘵 𝘵𝘩𝘦 𝘤𝘳𝘰𝘴𝘴, ayon kay Radle. "𝘐𝘵'𝘴 𝘯𝘰𝘵 𝘫𝘶𝘴𝘵 𝘵𝘩𝘦 𝘤𝘰𝘮𝘮𝘦𝘮𝘰𝘳𝘢𝘵𝘪𝘰𝘯 𝘰𝘧 𝘊𝘩𝘳𝘪𝘴𝘵'𝘴 𝘱𝘢𝘴𝘴𝘪𝘰𝘯 𝘧𝘰𝘳 𝘵𝘩𝘦 𝘴𝘢𝘬𝘦 𝘰𝘧 𝘧𝘰𝘤𝘶𝘴𝘪𝘯𝘨 𝘰𝘯 𝘵𝘩𝘦 𝘢𝘨𝘰𝘯𝘺 𝘰𝘧 𝘪𝘵 𝘢𝘭𝘭, 𝘣𝘶𝘵 𝘵𝘩𝘦 𝘢𝘨𝘰𝘯𝘺 𝘩𝘢𝘴 𝘢 𝘱𝘶𝘳𝘱𝘰𝘴𝘦. 𝘛𝘩𝘢𝘵'𝘴 𝘎𝘰𝘥'𝘴 𝘨𝘪𝘧𝘵 𝘰𝘧 𝘳𝘦𝘥𝘦𝘮𝘱𝘵𝘪𝘰𝘯 𝘵𝘰 𝘵𝘩𝘦 𝘸𝘰𝘳𝘭𝘥, 𝘸𝘩𝘪𝘤𝘩 𝘧𝘪𝘯𝘥𝘴 𝘧𝘶𝘭𝘧𝘪𝘭𝘭𝘮𝘦𝘯𝘵 𝘪𝘯 𝘪𝘯 𝘵𝘩𝘦 𝘳𝘦𝘴𝘶𝘳𝘳𝘦𝘤𝘵𝘪𝘰𝘯.”

Naniniwala naman ang The Catholic Encyclopedia, base sa lathalain nito noong 1909, na nagmula ang Good Friday sa ‘God’s Friday’, bagama’t wala itong basehan ayon sa ilang mga dalubhasa sa wika. “𝘛𝘩𝘦 𝘰𝘳𝘪𝘨𝘪𝘯 𝘧𝘳𝘰𝘮 𝘎𝘰𝘥 𝘪𝘴 𝘰𝘶𝘵 𝘰𝘧 𝘵𝘩𝘦 𝘲𝘶𝘦𝘴𝘵𝘪𝘰𝘯,” ayon kay University of Minnesota professor Anatoly Liberman. “𝘕𝘰𝘯𝘦 𝘰𝘧 𝘵𝘩𝘦 𝘦𝘢𝘳𝘭𝘺 𝘦𝘹𝘢𝘮𝘱𝘭𝘦𝘴 𝘪𝘯 𝘵𝘩𝘦 𝘖𝘹𝘧𝘰𝘳𝘥 𝘌𝘯𝘨𝘭𝘪𝘴𝘩 𝘋𝘪𝘤𝘵𝘪𝘰𝘯𝘢𝘳𝘺 𝘪𝘮𝘱𝘭𝘺 𝘵𝘩𝘢𝘵 𝘪𝘵 𝘴𝘵𝘢𝘳𝘵𝘦𝘥 𝘰𝘧𝘧 𝘢𝘴 𝘎𝘰𝘥’𝘴 𝘳𝘢𝘵𝘩𝘦𝘳 𝘵𝘩𝘢𝘯 𝘎𝘰𝘰𝘥, 𝘴𝘰 𝘐 𝘥𝘰𝘯’𝘵 𝘳𝘦𝘢𝘭𝘭𝘺 𝘴𝘦𝘦 𝘵𝘩𝘪𝘴 𝘢𝘴 𝘮𝘰𝘳𝘦 𝘵𝘩𝘢𝘯 𝘴𝘱𝘦𝘤𝘶𝘭𝘢𝘵𝘪𝘷𝘦 𝘦𝘵𝘺𝘮𝘰𝘭𝘰𝘨𝘺,” segunda naman ng linguist at lexicographer na si Ben Zimmer.

Ano't ano pa man ang orihinal na pinagmulan ng terminong 'Good Friday', tunay ngang napakabuti ng araw na ito dahil ipinakita ni Hesukristo ang kanyang pagmamahal sa sangkatauhan sa pamamagitan ng pagtubos sa ating mga kasalanan.

Bradshaw, William. (March 28, 2013). Why Do We Call It 'Maundy Thursday' and 'Good Friday?" Retrieved from https://www.huffpost.com/entry/why-do-we-call-it-maundy-thursday-good-friday_b_2955751

Mendoza, Jordan. (April 6, 2023). What is the meaning of Good Friday? Why is it called Good Friday? What to know about the holiday. Retrieved from https://www.usatoday.com/story/news/nation/2023/04/06/good-friday-menaing-what-to-know/11607176002/

Pirani, Fiza. (April 3, 2023). Why is it called Good Friday and what’s so good about it? Retrieved from https://www.ajc.com/lifestyles/holiday/why-called-good-friday-and-what-good-about/IbL2ESnudYKRWV6UhxtiyK/

Wickman, Forrest. (April 19, 2019). Why Is Good Friday Called “Good Friday”? Retrieved from https://slate.com/culture/2017/04/why-is-good-friday-called-good-friday-the-etymology-and-origins-of-the-holidays-name.html

Love it
CTTO

November is reading month.
Reading is the key of learning, so,
let's pick a book, read and share stories with others.
Have fun in reading!

Mag ingat ang lahat!

𝐔𝐏𝐃𝐀𝐓𝐄: Tatlong Low Pressure Area o mga sama ng panahon na ngayon ang patuloy na binabantayan sa loob at labas ng PAR.

Ang LPA #1 na pumasok na ng PAR kaninang umaga, ang LPA #2 na nasa bahagi ng , at ang panibagong LPA #3 na nabuo.

Inaasahang magme-merge o magsasanib ang LPA #1 at LPA #3 at inaasahang tuluyang magiging ganap na bagyo next week.

Tatawagin itong “𝙆𝙍𝙄𝙎𝙏𝙄𝙉𝙀" bilang local name.
Inaasahang tutumbukin nito ang kalupaan ng sa susunod na linggo.

Antabayan pa rin ang mga PAGBABAGO dito at ang mga susunod na update na ipalalabas.

𝗔𝗡𝗚 𝗠𝗚𝗔 𝗨𝗡𝗔𝗡𝗚 𝗙𝗜𝗟𝗜𝗣𝗜𝗡𝗢 𝗦𝗔 𝗔𝗠𝗘𝗥𝗜𝗞𝗔

Alam mo bang ngayong araw, 437 taon na ang nakararaan, naganap ang kauna-unahang dokumentadong pagtapak ng mga Filipino sa Amerika? Ito ang makasaysayang pagdaong nila sa Morro Bay sa California, Estados Unidos lulan ng Nuestra Señora de Buena Esperanza (Our Lady of Good Hope) bilang bahagi ng Kalakalang Maynila-Acapulco.

Si Pedro de Unamuno ang naging kapitan ng paglalayag makaraang pumanaw sa Maynila ang unang kapitan nitong si Kapitan Francisco Gali. Mula Maynila, naglayag sina Unamuno, kasama ang ilang sundalo, mga Filipino, at mga Pransiskanong pari kabilang na si Padre Martin Ignacio de Loyola, patungong Macao. Mula Macao, naglayag sila pa-Silangan noong July 12, 1587 patungong Acapulco.

Makalipas ang higit tatlong buwan na paglalayag sa Karagatang Pasipiko, natanaw nila ang isang kalupaan at doo'y tumigil pansamantala upang mangalap ng panggatong, at kumuha ng tubig at makakain. Dito na naganap ang unang pagtapak ng mga Filipino sa Amerika - sa Morro Bay, California.

Dumaong ang grupo nina Unamuno sa Morro Bay at sinimulang maggalugad. Inangkin nila ang kalupaan sa ngalan ng hari ng Espanya. Pagsapit ng October 20, dito nila nakadaupang-palad ang mga native American Indian na naninirahan sa lugar. Kinuha ng mga katutubo ang ilang kasangkapan ng mga manlalayag, at sinubukang bihagin si Padre Loyola. Nagsibalikan sa barko ang mga 'dayo' at dito na nagpalipad ng mga sibat ang mga katutubo. Isang Filipino at Espanyol ang nasawi. Nilisan nina Unamuno ang Morro Bay noong October 21, at narating ang Acapulco, Mexico noong November 22, 1587.

Bilang pag-alala sa kaganapan, idineklara ang buwan ng Oktubre bilang Filipino-American History Month. Isang palatandaan din ang inilagay sa Morro Bay bilang paggunita sa makasaysayang pagtapak ng mga Filipino sa Amerika.

San Lorenzo Ruiz

𝗦𝗜 𝗟𝗢𝗥𝗘𝗡𝗭𝗢 𝗥𝗨𝗜𝗭 𝗕𝗜𝗟𝗔𝗡𝗚 𝗞𝗔𝗨𝗡𝗔-𝗨𝗡𝗔𝗛𝗔𝗡𝗚 𝗙𝗜𝗟𝗜𝗣𝗜𝗡𝗢𝗡𝗚 𝗦𝗔𝗡𝗧𝗢

October 18, 1987. Idineklara ng Simbahang Katolika, sa pangunguna ni Pope John Paul (ngayo’y Saint John Paul II) si Lorenzo Ruiz bilang Santo, kasama ang iba pang kapwa martir, sa kanoninasyong ginanap sa Saint Peter’s Square sa Vatican City. Si Ruiz ang kauna-unahang Filipino na idineklarang Santo ng Simbahan.

Isinilang noong 17th century mula sa Tsinong ama at Filipinang ina, nagsilbi si Ruiz bilang sakristan sa murang edad sa Binondo Church. Nang akusahan ng mga Espanyol sa salang pagpatay, nilisan ni Ruiz ang Pilipinas sa tulong ng mga paring Dominikano. Naglayag si Ruiz patungong Okinawa, Japan. Laganap ang pang-uusig ng Tokugawa Shogunate sa mga Kristiyano nang marating ni Ruiz ang Japan. Dahil dito, siya ay inaresto at ipiniit. Si Ruiz, kasama ang iba pang mga misyonaryo, ay pinahirapan hanggang sa kitilin sa pamamagitan ng pagbitin noong September 1637. Sa kabila ng pang-uusig at pagpapahirap sa kanya, hindi itinakwil ni Ruiz ang kanyang pagiging tapat na Kristiyano. Ayon sa mga tala, sinambit ni Ruiz ang ‘𝘌𝘨𝘰 𝘊𝘢𝘵𝘩𝘰𝘭𝘪𝘤𝘶𝘴 𝘴𝘶𝘮 𝘦𝘵 𝘢𝘯𝘪𝘮𝘰 𝘱𝘳𝘰𝘮𝘱𝘵𝘰 𝘱𝘢𝘳𝘢𝘵𝘰𝘲𝘶𝘦 𝘱𝘳𝘰 𝘋𝘦𝘰 𝘮𝘰𝘳𝘵𝘦𝘮 𝘰𝘣𝘪𝘣𝘰. 𝘚𝘪 𝘮𝘪𝘭𝘭𝘦 𝘷𝘪𝘵𝘢𝘴 𝘩𝘢𝘣𝘦𝘳𝘦𝘮, 𝘤𝘶𝘯𝘤𝘵𝘢𝘴 𝘦𝘪 𝘰𝘧𝘧𝘦𝘳𝘳𝘦𝘮.' (I am a Catholic and wholeheartedly do accept death for God; Had I a thousand lives, all these to Him shall I offer.)’ bago siya bawian ng buhay.

Bagama’t nakarating sa kaalaman ng mga Espanyol at kanilang pinapurihan ang pagkamartir ni Ruiz, kakaunting kaalaman lamang ang kanilang nababatid at hindi na gumawa pa ng hakbang ang mga ito upang ilakad ang pagiging ‘Santo’ ni Ruiz. Taong 1977, inilakad ng General Chapter of the Dominican Order sa Vatican City ang pagiging Santo ni Ruiz gamit ang detalyadong tala ng pagkamartir ni Ruiz sa Japan. Noong 1981 nang ideklarang ‘Blessed’ ni Pope John Paul II si Ruiz nang siya ay bumisita sa Pilipinas. Ito ang kauna-unahang beatification na isinagawa sa labas ng Vatican. Matapos makumpirma ang paghihimala ni Ruiz, idineklara siyang Santo ni Pope John Paul noong 1987. Ipinagdiriwang ang kapistahan ni Ruiz tuwing September 28.