03/10/2026
๐ฃ๐ญ๐ฌ-๐ ๐ฃ๐ฅ๐ข๐๐๐๐ง, ๐๐๐๐๐๐ก๐๐๐ก ๐๐ ๐ฃ๐ญ๐ฌ-๐ ๐๐๐ก ๐๐๐๐ ๐๐ก๐ ๐๐จ๐๐๐๐ง? ๐ฆ๐๐. ๐๐๐ , ๐๐ฃ๐๐ก๐๐๐๐ช๐๐ก๐๐ ๐๐จ๐ก๐ ๐ฃ๐๐๐ก๐ข ๐ฃ๐๐ก๐๐ฃ๐๐๐ก๐ข ๐ก๐ ๐๐ข๐๐ฌ๐๐ฅ๐ก๐ข ๐๐ก๐ ๐ ๐๐ ๐ ๐จ๐๐ง๐-๐ฌ๐๐๐ฅ ๐ฃ๐ฅ๐ข๐๐๐๐ง
๐๐๐ ๐๐ฉ๐ช๐ฆ๐ง, ๐ช๐ฑ๐ช๐ฏ๐ข๐ญ๐ช๐ธ๐ข๐ฏ๐ข๐จ ๐ฌ๐ถ๐ฏ๐จ ๐ฑ๐ข๐ข๐ฏ๐ฐ ๐ฎ๐ข๐จ๐ฌ๐ข๐ณ๐ฐ๐ฐ๐ฏ ๐ฏ๐จ ๐ฎ๐ถ๐ญ๐ต๐ช-๐บ๐ฆ๐ข๐ณ ๐ค๐ฐ๐ฎ๐ฎ๐ช๐ต๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐ต ๐ฑ๐ข๐ณ๐ข ๐ด๐ข ๐ฎ๐ข๐ญ๐ข๐ญ๐ข๐ฌ๐ช๐ฏ๐จ ๐ฑ๐ณ๐ฐ๐บ๐ฆ๐ฌ๐ต๐ฐ ๐ฏ๐ข๐ฏ๐จ ๐ฉ๐ช๐ฏ๐ฅ๐ช ๐ฌ๐ข๐ช๐ญ๐ข๐ฏ๐จ๐ข๐ฏ๐จ ๐ช๐ญ๐ข๐ฃ๐ข๐ด ๐ข๐จ๐ข๐ฅ ๐ข๐ฏ๐จ ๐ฃ๐ถ๐ฐ๐ฏ๐จ ๐ฑ๐ณ๐ฐ๐ซ๐ฆ๐ค๐ต ๐ค๐ฐ๐ด๐ต
Kung nagkakahalaga ng P10 billion ang isang major bridge at tatlong taon itong matatapos, kailangan ba na ilagay na agad sa budget ang buong P10 billionโat ilabas din ito nang sabay-sabay?
Hindi.
Ipinaliwanag ni Department of Budget and Management (DBM) Secretary Kim Robert C. De Leon na bagamaโt maaaring umabot ng ilang taon ang contractual commitments para sa malalaking infrastructure projects, ang funding requirements ng mga ito ay pino-program ayon sa implementation schedule at nananatiling subject sa annual budget process.
Sa Episode 12 ng A.S.K. โ Alamin kay Sec. Kim, inisa-isa ng Budget Secretary kung paano pinaplano ng gobyerno ang malalaking proyekto gaya ng mga tulay, railway, ospital, at flood control facilities na hindi realistically matatapos sa loob ng isang taon.
โAng malalaking proyekto ng gobyernoโtulay, railway, ospital, flood control projectโhindi naman parang instant noodles,โ ayon kay Secretary De Leon.
โHindi puwedeng: โMonday, groundbreaking.โ Tapos Friday: โSir, ribbon-cutting na po.โ Sana ganoon kabilis. Pero hindi,โ dagdag pa niya.
Dahil dumadaan sa ibaโt ibang stages ang mga ganitong proyekto at kadalasan ay inaabot ng ilang taon bago makumpleto, kailangang planuhin ng gobyerno hindi lang ang total project cost, kundi pati ang contract period, implementation schedule, at funding requirements para sa bawat taon.
Para sa mga eligible locally funded multi-year projects, dito pumapasok ang Multi-Year Contractual Authority (MYCA).
Pinapayagan ng MYCA ang isang government agency na pumasok sa isang contractual commitment na lalampas sa isang taon, alinsunod sa mga naaangkop na DBM rules at requirements.
โKung three years ang trabaho, hindi puwedeng one year lang ang tanaw,โ pagbibigay-diin ni Secretary De Leon.
Ipinaliwanag niya na nagbibigay-daan ang MYCA para ang isang eligible multi-year project ay masakop ng isang multi-year contract, sa halip na ituring na parang hanggang isang taon lamang ang commitment ng gobyerno.
Nagbibigay ito ng mas maayos na continuity sa implementation ng proyekto at nagbibigay-daan sa mga ahensya na maplano ang proyekto hanggang sa makumpleto ito.
โHindi puwedeng kalahati na ang tulay, tapos sabihin natin: โOkay, hanggang dito muna. Tingnan natin next year kung itutuloy.โ Tulay ang ginagawa natin, Budget Peeps. Hindi cliffhanger,โ ayon kay Secretary Kim.
๐ ๐จ๐๐ง๐-๐ฌ๐๐๐ฅ ๐๐ข๐ก๐ง๐ฅ๐๐๐ง, ๐๐๐ก๐๐ ๐๐๐๐ ๐ฆ๐๐๐๐๐๐ก ๐ข๐ก๐-๐ง๐๐ ๐ ๐ฅ๐๐๐๐๐ฆ๐
Binigyang-diin ni Secretary De Leon, gayunman, na ang pagkakaroon ng MYCA ay hindi nangangahulugang matatanggap agad ng isang ahensya ang buong halaga ng proyekto.
Halimbawa, kung P10 billion ang halaga ng isang bridge project na ipatutupad sa loob ng tatlong taon, maaaring i-program ang funding requirements nito nang P3 billion sa unang taon, P4 billion sa ikalawang taon, at P3 billion sa ikatlong taon.
โAng MYCA ay authority para sa multi-year contractual commitment. Hindi ito isang bagsakang P10-billion check,โ paliwanag niya.
โIba ang kontrata. Iba rin ang taunang budget. Kaya kahit multi-year ang commitment, annual pa rin ang budget discipline,โ dagdag pa niya.
Ibig sabihin, kahit ilang taon ang saklaw ng kontrata, ang annual funding requirements ng proyekto ay mananatiling saklaw ng applicable annual appropriations, budgeting, accounting, auditing, at iba pang government safeguards.
๐ฃ๐๐๐ก๐ข ๐ก๐๐ ๐๐ก ๐๐ก๐ ๐๐ข๐ฅ๐๐๐๐ก-๐๐ฆ๐ฆ๐๐ฆ๐ง๐๐ ๐ฃ๐ฅ๐ข๐๐๐๐ง๐ฆ?
Ipinaliwanag din ni Secretary De Leon na iba ang treatment para sa Foreign-Assisted Projects (FAPs) na pinopondohan sa pamamagitan ng foreign loans.
Sa ilalim ng applicable rules, hindi kailangan ng MYCA ang foreign loan-funded FAPs bago pumasok sa isang multi-year contract dahil iba ang kanilang financing arrangements at governing rules kumpara sa locally funded multi-year projects.
Gayunman, binigyang-diin ng Budget Chief na hindi ibig sabihin nito na exempted ang foreign-assisted projects sa maayos na pagpaplano at budget discipline.
Kailangan ding malinaw na naitatakda at napaplano ang project scope, financing arrangements, implementation schedules, at annual funding requirements ng mga ito.
โLocal man o foreign-assisted, iisa ang expectation: planado ang proyekto mula umpisa hanggang matapos,โ ayon kay Secretary De Leon.
Para sa Budget Chief, mahalaga ang multi-year planning hindi lamang dahil sa authority o contract, kundi dahil kailangang mauwi sa aktuwal na resulta para sa mga Pilipino ang mga proyekto ng gobyerno.
โPara sa Pilipinong tatawid sa tulay, sasakay sa tren, gagamit ng ospital, o makikinabang sa flood control project, hindi naman MYCA ang hinihintay nila. Ang hinihintay nila ay proyekto. Proyektong natapos. Proyektong gumagana. At proyektong talagang napapakinabangan,โ aniya.
Binigyang-diin ni Secretary De Leon na kapag bilyon-bilyong piso ng public funds at ilang taon ng implementation ang pinag-uusapan, kailangang higit pa sa pagsisimula ng isang proyekto ang saklaw ng government planningโdapat ay hanggang sa makumpleto ito.
โKapag bilyon-bilyong piso ng taumbayan at ilang taon ng trabaho ang pinag-uusapan, hindi puwedeng hanggang groundbreaking lang ang plano. Dapat hanggang completion. Hanggang resulta. Hanggang sa mamamayan,โ pagtatapos niya.
Ang A.S.K. โ Alamin kay Sec. Kim ay serye ng DBM tungkol sa pagbibigay-kaalaman sa publiko na nagpapaliwanag sa national budget, mga proseso nito, at mga konseptong madalas hindi nauunawaan sa simple at madaling maintindihan na paraanโdahil hindi dapat nakalilito ang budget; dapat itong maunawaan ng bawat Pilipino.
Panoorin ang A.S.K. Episode 12 โ MYCA for Infrastructure and Foreign-Assisted Projects dito:
DBM: https://www.facebook.com/share/v/19udKxSGpY/?mibextid=wwXIfr
UBN: https://www.facebook.com/share/v/1EVUnGV7TM/?mibextid=wwXIfr