Sabi ni Lola

Gumising na mga Pilipino!!! Tandaan ang 9 na Taksil ng bayan.

Mga taksil sa bayan ang mga senador na ito. Nagbubulag-bulagan na lamang sila sa ginawang panggigipit ng Komunistang Tsina sa Pilipinas at sa pilit na pag-agaw sa ating teritoryo.

Dapat huwag nang iboto ng mga Pilipino ang mga pulitikong ito sa susunod na mga halalan, gumising na sana ang lahat. 🚫🤜🇨🇳

Card credit: Usapang Kongreso 📸

Ang Payo ni Lola - DAPAT LAHAT!!!

Nang kumalat ang balita na 15 senador ang pumirma sa isang resolusyon na kumokontra sa pampublikong pagbatikos ng Tsinang Embahada sa mga opisyal ng Pilipinas, ang headline ay umalingawngaw na parang isang Senado na tumatayo para sa bansa.

Pero may isa pang bahagi ng kuwento na mahalaga rin. Siyam na senador ang hindi pumirma. At sa isang isyung ganito, ang kawalan ng pirma ay hindi lang simpleng tala sa pahina.

Hindi naman ito bagong o radikal na posisyon na hinihingi sa Senado na suportahan. Ang resolusyon ay simpleng muling pinagtitibay ang isang bagay na matagal nang naayos. May karapatan ang Pilipinas na magsalita at kumilos para ipagtanggol ang sariling soberanya, na suportado ng isang internasyonal na arbitral na desisyon noong 2016 na tinatanggal ang claim ng Tsina na kilala bilang nine-dash line. Isang legal at faktwal na paalala na hindi puwedeng mang-abala ang mga banyagang embahada sa mga opisyal na Pilipino para ipagtanggol ang karapatan ng mga Pilipino.

Kaya ang kakulangan ng pagkakaisa ay nagbubunsod ng mga pulang bandila.

Linawin: hindi obligadong magkasundo ang mga senador sa lahat ng bagay. Bahagi ng demokrasya ang hindi pagkakaintindihan. Pero hindi lahat ng isyu ay may parehong bigat. Kung ang tanong ay tungkol sa soberanya, teritoryo, dangal ng bansa, at internasyonal na batas, mas mataas ang inaasahang pagkakaisa. Hindi ito tungkol sa estilo o mga hilig sa patakaran. Ito’y tungkol sa kung kaya ba ng bansa na magsalita nang iisa kapag pinakamahalaga.

At dito, hindi ito nangyari.

Maaring sabihin ng iba na may makatwirang dahilan ang siyam na senador. Baka mas gusto nila ang tahimik na diplomasya. Baka hindi nila nagustuhan ang pagkakasulat. Baka ayaw nilang kumplikahin ang mas malawak na balanse sa ugnayang panlabas o mga ekonomiyang koneksyon. Posible ang lahat ng iyon. Wala sa mga iyon ang ilegal. Pero ang mahalaga ay hindi lang ang layunin, kundi ang epekto.

Sa geopolitika, mas malaki ang timbang ng epekto kaysa paliwanag.

Hindi lang binabasa ng mga dayuhang pamahalaan ang nakasulat. Tinitingnan nila kung sino ang pumirma, sino ang nag-aatubili, at sino ang nananatiling tahimik. Binibilang nila ang boto. Napapansin nila ang mga bitak. Mas mahina ang senyales na ipinapadala ng isang Senado na malinaw na hati kaysa sa isang nagkakaisang Senado, kahit na magalang, pormal, o hindi ipinaliwanag ang hati.

Ang katahimikan, sa ganitong konteksto, ay hindi neutral. Nagtitiyak ito ng kalabuan. At ang kalabuan ay bagay na alam gamitin ng mga makapangyarihang bansa.

Hindi ito tungkol sa pag-akusa sa siyam na senador na pro-Tsina o traydor. Hindi iyon ang punto at hindi kailangan para gawin ang argumento. Mas simple at tuwiran ang isyu. Kung mababa ang gastos ng pagtindig at mataas ang pusta, may epekto pa rin ang pag-iiwas.

Hindi mo kailangang tutulan ang isang posisyon para pahinain ito.
Minsan, sapat na ang hindi pagdalo.

Sa mga usapin ng soberanya, ang pagkakaisa ay hindi lang simboliko, kundi estratehiko. Sinasabi nito sa mundo na anuman ang partidong pampulitika, personalidad, o politika, may mga hangganan na sama-samang ipagtatanggol ng bansa. Kapag kulang ang pagkakaisa, hindi lang ito sumasalamin sa panloob na diskurso. Hinuhubog din nito kung paano tayo pakikitunguhan ng iba.

At ito ang dahilan kung bakit ang tunay na kuwento dito ay hindi lang tungkol sa 15 pumirma kundi pati sa 9 na hindi pumirma, at kung ano ang pinapayagan ng kanilang katahimikan na konklusyon ng iba.

Salamat G. Cacanindin...

noah.up.edu

PROJECT NOAH - ANO NA?
(Tagalog translation from G. Cacanindin)

Sa ilalim ni Duterte, tinanggalan ng pondo ang Project NOAH—isang programang pang-mitigasyon ng baha na nakabase sa siyensya—na naging sanhi ng pagtatapos nito. Hindi ito naintindihan noon, pero malinaw na ito ngayon.
Lalo na kung isasaalang-alang na sa ilalim ni Duterte, biglang dumami ang mga flood control projects, kung saan ang kumpanya ng konstruksyon ni Sarah Discaya ang naging top flood control contractor noong panahon ni Mark Villar bilang kalihim ng DPWH.

Ano nga ba ang Project NOAH at bakit ito tinigilan?
Ang Project NOAH ay nangangahulugang Nationwide Operational Assessment of Hazards na inilunsad noong 2012 sa ilalim ni PNoy bilang pangunahing programa ng gobyerno para sa disaster risk reduction at climate adaptation.
Pinagsama nito ang real-time na pagmomonitor ng panahon, paggawa ng hazard maps para sa baha, landslide risk assessment, at early warning systems. Naging modelo ito sa buong mundo para sa paghahanda sa sakuna matapos ang Supertyphoon Yolanda noong 2013.

Noong Enero 2017, inanunsyo ng admin ni Duterte na ititigil na ang pondo para sa Project NOAH. Sinabi ng DOST na "masyado itong mahal" kaya hindi na itutuloy.
Sa halip na gawin itong institusyon na may permanenteng budget, hinayaan itong mapaso. Kalaunan ay itinuloy ito ng UP Resilience Institute, ngunit walang direktang pondo mula sa estado.
Dahil walang direktang pondo mula sa gobyerno, nawalan ang Project NOAH ng matatag na budget para sa operasyon, mga upgrade, at nationwide expansion. Kinailangang umasa ng mga siyentipiko sa mga external grant at resources ng unibersidad.

Ang Project NOAH ang pinakakomprehensibong programa para sa hazard mapping at early warning sa Pilipinas. Nang alisan ito ng pondo ng administrasyong Duterte, pinahina nito ang imprastraktura ng bansa sa paghahanda sa sakuna, tinanggal ang matatag na pondo para sa isang tanyag at nakapagliligtas-buhay na programa, at nagbigay ng negatibong senyales tungkol sa halaga ng mga polisiyang nakabase sa siyensya.

Kaya muli, bakit ito tinigilan?
Dahil ang mga output ng NOAH ay madaling ma-access ng publiko online, gaya ng mga flood hazard maps at datos sa ulan at antas ng tubig sa ilog.
Kung ikaw ay isang kurakot na politiko na ang pinagkakakitaan ay mga flood control projects, hindi mo gugustuhin ang isang hazard map na bukas sa publiko dahil magiging madali para sa sinuman na malaman kung aling mga proyekto ang wala namang silbi at hindi naman talaga kailangan.
Kung walang ganap na pondo ang Project NOAH, ang mga flood control projects ay hindi na kailangang dumaan sa pagsusuri ng siyensya o ibatay sa aktwal na pangangailangan. Maaari na lang maglaan ng budget ang sinumang kurakot na politiko para sa flood control kahit hindi naman ito kailangan.

Ngayon alam mo na kung bakit pati ang isang global model para sa disaster preparedness ay tinokhang ni Duterte!!!

Ang kasalukuyang status ng Project NOAH.
Ngayong Enero 2026, may malaking pagbabago sa status ng Project NOAH kumpara sa mga nakaraang taon:
* P1 Bilyong Pondo sa 2026 Budget: Noong Disyembre 2025, inaprubahan ng Bicameral Conference Committee ang paglalaan ng P1 bilyon para sa Project NOAH sa ilalim ng 2026 General Appropriations Act (GAA). Ito ang pinakamalaking pondo na natanggap ng proyekto mula nang ito ay ma-defund noong 2017.
* Kolaborasyon sa DPWH: Ang bagong pondo ay may partikular na mandato: ang Project NOAH (sa ilalim ng UP Resilience Institute) ay kailangang makipagtulungan nang malapit sa DPWH. Layunin nitong gamitin ang simulation tools ng NOAH upang matiyak na ang mga flood control projects ay itatayo lamang sa mga lugar na talagang kailangan, upang maiwasan ang "ghost projects" o maling paggamit ng pondo.
* Institusyonalisasyon: May mga panukalang batas (gaya ng House Bill 2577) na naglalayong gawing permanenteng institusyon ang UP Resilience Institute bilang UP National Climate Resilience Institute upang matiyak na hindi na ito aasa lamang sa grants at magkaroon ng sariling taunang budget.
* Operational status: Nanatiling aktibo ang kanilang website (noah.up.edu.ph), bagaman marami sa kanilang hazard maps ay nangangailangan ng updates (ang huling major update ay noong 2012 pa). Gamit ang bagong P1 bilyong budget, inaasahang magsisimula ang malawakang pag-update ng mga mapa at pag-upgrade ng kanilang mga kagamitan sa buong bansa.

noah.up.edu

Sabi ng Lola ko kanina lang...

Galit na galit ang lolo mo naroon sa sulok nagmumura. Minumura mga naging presidente natin. Maayos lang daw noon hanggang martial law. Sumama daw at puro magnanakaw mga politiko after Cory. Worst daw ang mga namuno noon time ni Erap, GMA, DUTERTE at BBM.

Ang lahat daw ng ahensiya ng government ay hindi talaga tumitingin sa ikauunlad ng mga mamamayan at inuuna ang pagnanakaw at pansariling kapakanan.

Those in the government now are products of the times of these presidents and the dynasties both in the national or local levels. All institutions are manned and influenced by the kinds of these politicians. Look at all the heads and members of Congress, the Executive, the Judiciary as well as in the LGUs. The recent corruptions are perpetrated by people coming mostly from the GMA and DUTERTE regime.

Kailan pa mapaparusahan at masusugpo ang mga criminal na magnanakaw ng kaban ng bayan. Ito ang kailangan unahin at iprayoridad ni BBM. HINDI DAPAT NAKAKAWALA o NAKAKALAYA ANG MGA SALARIN NA ITO. DAPAT NGA FIRING SQUAD ANG HATOL SA MGA IYAN!

Kinausap ko si lolo at tinanong ko Kung ano sa palagay niya mangyayari sa Pilipinas...

Ayon sa lolo ko wala na siyang nakikitang pagbabago o improvement sa government sa panahon niya at maging sa panahon ko.

Nakakalungkot pagmasdan ang kumunot niyang noo, naningkit na mga mata at tikom na mga labi.

dime.gov

These portals allow readers to see where the money goes, check for "ghost projects," and monitor government spending in real-time.
Quick Links to Post:
1. DBM Blockchain Portal * What it is: A new, tamper-proof system where you can verify official budget release documents (SARO and NCA).
* Why use it: This makes it impossible for "fake" budget documents to be used to scam the government or contractors.
2. Project DIME (Digital Information for Monitoring and Evaluation) * What it is: A portal that uses satellites, drones, and geotagging to monitor the status of big-ticket infrastructure projects.
* Why use it: You can see actual photos and progress reports of roads, bridges, and schools across the Philippines to ensure they aren't "ghost projects."
3. Open Data Philippines * What it is: The central repository for all public datasets.
* Why use it: You can download spreadsheets of government spending, tourism stats, and health data to analyze them yourself.
4. DPWH Infrastructure Map * What it is: An interactive map of all ongoing and completed DPWH projects.
* Why use it: It’s the best way to check if that "road repair" in your neighborhood is officially listed and how much it actually costs.
5. COA Transparency Seal * What it is: The Commission on Audit’s page for annual reports and procurement plans.
* Why use it: This is where you find the "resibo." You can see the audit results of different agencies to see if they were flagged for overspending or missing funds.
"Mga Link para sa Transparency":
> 🛠️ Bantay-Bayan Toolbox: > Gusto mong makasiguro? I-check ang mga official links na ito para makita ang "resibo" ng bayan:
> 📍 Project DIME: (dime.gov.ph) – Monitoring via Satellite/Drones.
> 🔗 DBM Blockchain: (blockchain.dbm.gov.ph) – Anti-tamper budget records.
> 📂 Open Data PH: (data.gov.ph) – Public datasets for everyone.
> 🗺️ DPWH Projects: (dpwh.gov.ph/dpwh/projects/infrastructure) – Mapa ng mga kalsada at tulay.
>

dime.gov