10/10/2026
๐ฃ๐๐ข๐ฃ๐๐ ๐ข๐ ๐ฃ๐๐ฅ๐ง๐๐๐ข | ๐ ๐ฎ๐๐ผ๐ฟ Jerold Peรฑa (๐ง๐ต๐ฒ ๐๐ฎ๐ฝ๐๐ฎ๐ถ๐ป ๐ผ๐ณ ๐ฆ๐ฎ๐ป ๐๐ผ๐๐ฒ)
An paghiling ni Mayor Jerold Peรฑa sa San Jose, Camarines Sur, sarong barko kun sain siya an nagpapapadalagan na kapitan.
Bilang namamayo sa banwaan, bako an mga bagyo an pinakadakula niyang hinahaditan ta an barko, ginibo man talaga daa para sa darakulang hukol sa dagat. An sarong kapitan na natatakot sa posibilidad nin bagyo, baka bako man dapat an nagkakapot kan timon sa puon pa sana.
โI already presume na pwede kaming tamaan kan bagyo, because that's how a ship is designed. Kung habo kong tamaan kang bagyo, better na dai na ako mag-kapitan, โdi ba? Better yet dai na ako magkapot kang timon.โ
An mas kinakatakot niya, โpag nawara sa tamang direksyon an saiyang barko. Kan magtukaw sa pwesto, pinunan ni Mayor Je an tamang direksyon na ini sa pagbago sa kultura nin pulitika sa saindang banwaan.
๐ ๐๐ข๐ฑ๐ต๐ข๐ช๐ฏ ๐๐ฐ๐ณ ๐๐ท๐ฆ๐ณ๐บ๐ฐ๐ฏ๐ฆ
Sa pagpuon kan saiyang termino, dae na subuot siya nabigla sa inabutan na sistema sa administrasyon kun sain ultimong an relasyon bilang magparariente asin mag-aramigo, apektado dahil sana sa pigsusuportaran na pulitiko.
Kaya apwera sa pagmukna nin mga proyekto asin programa, kinaipuhan niyang ayuson an relasyon kan mga tawo asin kan mga institusyon na masasarigan dapat kan saiyang mga konstituentes. An sarong prinsipyo kan saiyang liderato: bako sana mga suportadores an makakamati kan saiyang serbisyo.
โSabi ko sainda, ako ang kapitan kan bilog na tao. Mayong palain.โ
An prinsipyong ini, nakua niya sa gulping taon na nahihiling an pamamalakad ni Tatay Noli kan kaibahan niya pa ini sa trabaho.
โItong pirme nindang pasunod na โService to People, Service to God,โ isinabuhay ko talaga โyan,โ sabi ni Mayor Je. โBeing Kristiyano Katoliko, beyond politics, โpag nagtrabaho ka for the greater glory of Almighty God, everything will follow na lang. Everything will be in place.โ
Kaya dawa anong pressure kan mga kabistong naghahapot kun tano ta nagseserbisyo siya dawa sa suportadores kan kalaban sa pulitika, dae nagpapadara si Mayor Je. Apwera sa habo niyang mag-arog sa kulturang winalat kan mga lider na naenot saiya, kaipuhan niya daang dakol na kaibahan sa mga plano para sa saindang banwaan.
โI cannot proceed with my roadmap โpag mayo ang support kang tao.โ
๐๐ฆ๐ต๐ต๐ช๐ฏ๐จ ๐ข ๐๐ฐ๐ถ๐ณ๐ด๐ฆ ๐ง๐ฐ๐ณ ๐๐ข๐ฏ ๐๐ฐ๐ด๐ฆ
Orog pa ta bakong simpleng proyekto sana an pigsasabing roadmap.
An San Jose, mayong white sand beaches na igwa an Caramoan. Mayong magagayon na landscape asin preskong mga salog o busay na igwa an Siruma asin Lagonoy.
Kaya an saiyang naging pokus, kun ano an maikukuntribwer kan banwaan sa kabuuan kan satuyang rehiyonโmaayos na access sa healthcare, masasarigan na serbisyo kan gobyerno, asin mga pasilidad na maeengganyo an mga taong dayuhon an saindang banwaan na bako sana turismo an tuyo.
โIโll never compare my municipality to Goa. Iโll never compare my municipality to Tigaon, to Sagรฑay. I think of my municipality as an institution that would complement not just the 4th district but the whole of the region.โ
๐๐ฆ๐ท๐ฆ๐ญ๐ฐ๐ฑ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐ต ๐๐ช๐ต๐ฉ๐ฐ๐ถ๐ต ๐๐ฐ๐ด๐ช๐ฏ๐จ ๐๐ต๐ด ๐๐ฐ๐ฐ๐ต๐ด
Alagad para ki Mayor Je, igwang limitasyon an progreso.
Importanteng napepreserbar man daa giraray an duwang bagay: human resources asin an kapalibutan. Dakulang bentahe sa pag-uswag an imprastraktura asin teknolohiya, alagad dae dapat naisasakripisyo an mga kayamanan na dati nang napapakinabangan kan saindang banwaan.
โKung naggibo ako ning Executive Order tungkol sa anti-bullying and mental health, because it's about human resources. Kung nag-intensify kita nin programa para sa Batang Pulis with the DepEd, with the intensification of the communication system, it's about education, it's about human resources. Kung nag-implement ako ngunyan ning sa waste water treatment mi and integration of all the canal system kan bilog na San Jose, it's about protecting the environment.โ
Maikukumpara niya ini sa malasadong luto sa sugok.
โGusto ko sa istralyadong sugok, ang puti medyo kuro-crispy pero habo kong maraot ang katahawan na p**a ta masiramon baga itong pusion sa ibabaw kang maluto. That crispy part na white part, iyo ito ang nagre-represent sa development that we need to implementโnew infrastructure, network, technologies but never ming raraoton ang heritage. That's why San Jose is anchored in the heritage municipality din.โ
Arog kaini niya man pigsusukol an mga akomplisimiyento kan saiyang administrasyon. An kada proyekto asin programang nahahaman, habo niyang nakokonektar kan mga tawo sa kun kiisay na pangaran, kundi sa sistemang maipapadagos dawa mayo na sinda sa pwesto.
โArog kan Marikina,โ halimbawa ni Mayor Je. โMarikina, very malinig, but it's not attributed to Bayani Fernando. Marikina is very clean because, Marikeรฑos like themselves to be clean. Iyo po iyan an sakong pig-aapod na nasa kabangaan pa lang ako. The dialysis center, the slaughter house. These are small segments or components for a bigger picture.โ
An โbigger pictureโ na ini, iyo an sarong banwaan kun sain nagigin institusyon an gobyerno, bakong nakadepende sa personalidad na namamayo.
Ini man an rason kun tano pighinguha ni Mayor Je na magkaigwa sinda nin pig-aapod na โSJP I-serve QR ID,โ kun sain tinutugutan an mga residente na magkaigwa nin personal na komunikasyon sa lokal na gobyerno, mag-report kan saindang mga reklamo, asin makaigwa nin access sa mga serbisyo na dae na kaipuhan magduman pa sa munisipyo.
Importante daang madaling nararanihan an gobyerno nin huli ta an economic development kan sarong banwaan, direktang nakadepende sa mga tawong nakaistar igdi.
โBecause at the end of the day, ang nag-ge-generate ning economic power are the people themselves.โ
An depinisyon ni Mayor Je kan development, bako an kun ano man na imprastraktura. Dapat positibo an kasimbagan sa mga kahaputan na:
Inot, naitatao na daw an mga pangangaipo kan kada pamilya?
Pangaduwa, kaya na daw maghaloy na nakatindog an mga negosyo?
Asin, kaya na daw mabuhay kan mga tawo na dae masiyadong nag-aasa sa mga pangmadalian na asistensya kan gobyerno?
Habo niyang nagbabagsak an kalidad nin serbisyo kada mariribayan an namamayo. An gustong niyang mangyari, mismong mga tawo an nagbabantay sa siring na aspekto.
โIf naayos ninda ang saindang buhay, in effect, maayos an buhay kang mga taga-San Jose.โ
๐๐ต๐ช๐ญ๐ญ ๐ข ๐๐ฐ๐ฏ๐จ ๐๐ข๐บ ๐ต๐ฐ ๐๐ฐ
Aminado man si Mayor Je na dakol pang kaipuhan ayuson sa saindang banwaan.
Duwa sa darakula asin importanteng proyekto na dae pa nahahaman asin kabali sa saiyang nasambitan na roadmap an airport asin geriatric hospital na prayoridad niya man para sa mga nagreretiro asin pinipiling mag-istar man giraray sa San Jose. Ini man daa kaya an saiyang plano pag natapos na an saiyang katungdan sa banwaan.
โI'm gearing towards my retirement and other people who retire making San Jose as your home in Partido. So pag nagretiro ako, yaon ako digdi naglalakaw-lakaw. Dae ako mahahandal kan sadiri ko na kung magkahelang ako bibitbiton pa ako sa Naga.โ
Dakulang kadipisilan an paghanap nin pondo, orog pang nakadepende sa mga prayoridad kan kada banwaan an tinataong budget kan nasyunal na gobyerno.
Alagad an sigurado si Mayor Je, โMalayo pa kami. Malayo pa kami. Kaya I must be very conservative in my approaches. Malayo, but we are on the right course.โ
Nganing mamantenir an tamang direksyon na ini, importante man subuot an pagdangog sa saimong mga pasahero.
โYou have to listen. You have to empathize.โ
Sa siring na paagi, bako sana an mga dapat na gibuhon an nadadangog mo kundi an rason kun para sain asin para kiisay an mga gigibuhon mong aksyon. Kaya kan haputon kun ano an mawot niyang marumduman sa saiya kan mga tawo, bako an halabang listahan nin mga proyekto asin programang nahaman niya asin mahahaman niya pa sa saiyang liderato, kundi an saiyang naging responsibilidad.
๐ ๐๐ฐ๐ถ๐ณ๐ฏ๐ฆ๐บ ๐๐ฉ๐ข๐ต ๐๐ฆ๐ญ๐ฐ๐ฏ๐จ๐ด ๐ต๐ฐ ๐ต๐ฉ๐ฆ ๐๐ฆ๐ฐ๐ฑ๐ญ๐ฆ
โEnot na enot, ini pirmi ko pigsasabi na if you're under my care, I'll see to it na akoโng bahala saimo.โ
Pero matatapos ta matatapos an termino niya. Magiging ordinaryong namamanwaan sa San Jose, asin mamumuhay sa irarom kan sistema na tinabangan niyang maibugtak.
Kaya an mas dakulang hapot ngonian, anong klase nin San Jose an mababayaan kun bako na siya an nagsisimbag kan mga apod, nagpipirma sa mga papel, nagkakapot kan timon kan barko?
Igdi malaog an pinakaideya ni Mayor Je kan leadership.
Importante an mga proyekto. Importante an sistema. Importante an mga polisiya.
Alagad sa parehong pagtubod mi ni Mayor Je, mas may timbang an mga ini kun maging parte kan identidad kan sarong lugar, bako kan legasiya kan sarong tawong namayo igdi sa pira sana man na taon.
Ta an tunay na makapagsasabi na matrayumpo an sarong paglalayag, kun mapapano man giraray nin pasahero an barko dawa sisay man an nagpapaandar na kapitan.
โAng maipagmamalaki ko lang diyan, because the people themselves have realized already na ini ang gusto ming klaseng biyahe, regardless kung sisay ang namamayong kapitan sainda."
