بلوچی ادبی سنگت کوہ سلیمان

چندے گال
حمید لیغاری

ھچ سفر نامائے ءِ کامیابی اے نہ ایں کہ آنہی نیاما کثام ھندانی ٹؤک بیغا ایں بلکہ کامیابی ایشیں کہ مصنفءَ آں ھند چے نگاہ ءَ دیثغ اَنت ءُ وانوخ چیں ڈؤلے وثی ھمراہ کثغ اَنت۔ مئیں سنگت مہتاب جکھرانی ءِ کتاب ءَ پڑھانا مناں ھمے محسوس بیثہ کہ مں گوں آنہیا ھمراہاں۔ آنہی پھجیا جزغایاں پندھا جناںا کُٹانا رواناں۔اے کتاب ءِ اسلوب پر کشش ایں ۔ مہتاب جان ءَ کلیں نظارانی عکس کشی باز جوائیں ڈؤلے ءَ کثہ۔ اگاں کہ چماں بوٹئے دہ ترا کوہ، درہ، ڈاٹ ، کئور ، کوہ ریخ، جنگل ، روڈ ، ماڑی، وشبو ءُ شہرانی نیام ءِ لُڑ محسوس بنت۔
مہتاب ءَ سرف مزیں بڑزیں ماڑی و سئیل گاہانی ھال نہ داثہ بلکہ آنہیا آں ھندانی ھاخ ءِ وشبو، جہان ءِ وشیں توار و گلی کوچغانی نیاما چیریں کسواں را لفظانی شکل داثو دیما آڑتغ اَنت۔گیشترا سفر نامہ یک معلوماتی گائیڈ ھند گیڑت بل اے کتاب یک انسانے ءِ تجربہ ایں۔ ایشی نیام ءَ سفرءِ مانغیں، ساھی کنغ ایں گڑتو رواں بیغ ایں، نوخیں ان پجاریں مخلوق ءَ گوں گند ءُ نند دومی آنہاں گوں وثی نزیخیں او پجاریں وثی ڈیہئے مخلوق ءِ نند نیادا گوں کمپیریزں کنغ اے کتاب ءِ یک مزیں دروشمے۔مصنف ءِ چیزانی گندغ صرف یک سیاحے ءِ نہ ایں بلکہ یک فلسفی او کسو کارے ءِ غیں آں کہ ھر چھپ چھوٹءَ یک نوخیں سبقے لوٹ نیاما روان ایں۔
اے کتاب صرف یک سفری داستانے نہ ایں بلکہ زیند ءِ پھولغا پہ یک پندھے۔ اے کتاب ھر ھماں وانوخ وستہ یک سوغاتے اں کہ گیذیغا یک نوخیں دروشمے گندغ لوٹ ایث۔موڑی اے کتابءَ سندھڑی دریا آنہی بیٹ، سلیمان کوہ آنہی نغئور ، بنی ، ریخانی ٹبہ، کھئورانی ڈاٹ، درستیں یکجاہ کثو شئے دیما ایر کثغ انت۔ اے شئے دستا ایں شا اے ڈیہانی گندغ گوں جکھرانی ءَ ھمرا لوث اِ یا نہ لوٹ اِث۔
حمید لغاری
ڈیرہ غازیخان

مئے بلوچی ادبی سنگت کوہ سلیمانے سر واژہ
چاچا اللہ بشک بُزدارئے شائری ئے نوخیں کتاب
٫٫سمیناں گوانک جن اِث ڈیھءَ،،
شہ بلوچستان اکیڈمی تربت چاپ بیثہ ہمے کتاب ئا
کے ایل ایف (KLF)2025 بلوچی لبزانک ئے داد (ایوارڈ)گٍفتہ!
بلوچی ادبی سنگت کوہ سلیمان پہ ھمے سوبمَندی ءَواجہ بُزدار مُوارک بات گشیث۔
اے سوبمندی پہ مئے تیوگیں وتن، بلوچ و بلوچی زوانا یک مزیں وشیں حالے مں زوراخ بزدار چہ بلوچی ادبی سنگت پلوا چاچا و باقی تیوگیں سنگتاں دے موارک باث کشاں
شمے کستر

مں زوراخ بزدار صدر بلوچی ادبی سنگت کوہ سلیمان
گو وتی تیوگیں باسکاں بلوچستان اکیڈمی تربت ئے گو دلئے جہلانکیاں منتواراں کہ آنہاں مئے سر واژھ چاچا اللہ بشک بزدار ئے سیمی کتاب چھاپ کثہ
بلوچی سلامت
بلوچ سلامت

بشک بل مارا مہر ءِ سوغاتے
مہتاب جکھرانی

من بہاراں را
گُشتغ اث روشے
من وثی لال ءِ
دروشم ءَ قرباں
که بہاراں شه
نوخ ءُ چہرائیں
لال مئے ڈیہہ ءَ
ایکو٘ ءُ یکیں
مئے گریبانی
باور ءَ بیار ئےِ
من تہ باڑایاں
لال ءِ مہرانی
تئہ وثی چماں
گوں مناں گِند ئےِ
من شہیدانی
ٹولی ءَ جکّاں
بشک بل مارا
مہر ءِ سوغاتے
برشکندغے دُرّیں
دئے منی نام ءَ
ایکو٘ ءَ زِند ءِ
مقصدے یکیں
اکّن ءَ مئیغ ءَ
تئہ بیایاثئے
قیامتے بیثیں
گڈ پذی روش ءَ

کوہ سلیمانی بلوچی ءَ افسانہ نگار کئے کئے انت؟
سنگتاں ہماں افسانه نگارانی ناماں کمنٹ کن ایت که آہانی افسانه میگزین یا کتاباں چھاپ بیثغ انت ۔

مں شتو سندھئے مُژاں شہ گوئستغاں
مست رنداں جنگلاں شہ گوئستغاں

بیار سُرکے دئے مناں تاوان کھن
یار چھماں مہفراں شہ گوئستغاں

نی ولی آنی کرامت گون انتوں
مں شتو تئ دیذغاں شہ گوئستغاں

یار مئے کلیں گنوخیں داناہاں
فہم زانتئے الکہاں شہ گوئستغاں

مں مریذا پولغاں بر جنگلے
چاکری ئے بولکاں شہ گوئستغاں

بیا مناں تھر گوں وثی زُلفان بند
آجوئی ئے بئیرکاں شہ گوئستغاں

چھو گشئے اولی حمیدے مں نیاں
یار جیذاں بوذناں شہ گوئستغاں

بلوچی ادبی سنگت کوہ سلیمانے شہ کلاں مزنیں نام واجہ اللہ بشک بزدارا رہ شہ انڈس کلچر فورم چندا لائف اچیومنٹ ایوارڈ داثغا شتہ اے ایوارڈ پہ بلوچی ادبی سنگت کوہ سلیمان و تیوغیں بلوچ راجا یک وشیں حالے من زوراخ بزدار صدر بلوچی ادبی سنگت کوہ سلیمان گو وثی ادبی سنگتے باسکاں واجہ را گو دلئے جہلانکیاں مبارکباد دیاں
اے ایوارڈ پہ مئے زبان و وطن و راجا یک مزائیں دل بڈی اے۔ دعائیں کہ واجہ اللہ بشک بزدار و بلوچی ادبی سنگت مدام سوبین باثنت ۔بلوچی زبانئے دیم روی کل بلوچئے دیم روغئے مستاگیں
بلوچی زبان سلامت
بلوچ سلامت

مں زوراخ بزدار صدر بلوچی ادبی سنگت کوہ سلیمان
وثی دوستیغیں براث ادا حمید لغاری ئا شہ وثی پلوا او تیوغیں بلوچی ادبی سنگت کوہ سلیمانے باسکانی پلوا کل زوان دوستانی پلوا شہ مبارکباد دیاں حمید شاعری کتاب را اے ایوارڈ داثش اے ایوارڈ پہ حمید یک مزائیں سوبمندئے پہ مئے کل سنگتاں یک سوبمندی
بلوچی زوان سلامت باث بلوچ سلامت باثنت

بیا رؤں کوھا وھاوے گندوں
وھاوے گندوں
جوئین وختے گڑتو مئے ڈیہا پیذاغیں
بیار روں کوھا وھاوے گندوں
مڑدے چھلا ریشیں کیث و لشکر دیما گڑدی جکی
جر ریشم تی
سرینا سریں بندے بستغ بی
پاذ رکیفا داثو گوئشتی
بل جنگا
بل براثاں کش نہ
گوھر ھراں بستغ کھاراں
سنی سیوی کچھی زخماں تھراں پوشاں
ڈیہا ھچو زھماں جن نہ
میرھاں کئے شی جنگولے ایں
میراں عشقئے پندھاں بُری
ریہان کئے زھمانی رَہ دا
رندئے منصف دروغاں بند نہ
ریہاں ماذن گوشاں گوازیں رامینا گوں دروھا کن نہ
واھاوے گندوں بیورغے کئے
بیورغے کئے چاکر داری
بیورغے کئے کستاں کم کنت
بیا روں کوھا واوے گندوں
ھانی میرئے ماذن بندغ کھلی،
ریسینی ثی
ھانی شئیہا دست سراندی دا وفسی
شی ، بیا رؤں کوھا وھاوے گندوں
لاشارنی چھلاریشیں مڑ بے ڈنگا ڈٹا روغنت
بیا رؤں کوھا واوے گندوں
گو ڈھنگا چہ گروخے جنغیں
بیا گندوں کہ جیہر پیذاغاں چھرا گوں
راھک ھکال ھوڑاں کنغنت
شفانکے وشیں شیزارغ بی
بیا رؤں کوھا وھاوے گندوں
کستاں لڈثہ
بہر کنغیں مہراں مستے
بیا رؤں کوھا وھاوے گندوں
لاری توپک زھم وروخیں
تیغ گوں گزاں لڑکانا بنت
بیا گندوں کہ زنگاں گپتاں
کوفغ مڑدانی گرانباریں باز سفک انت

ورنا باز گشینی سستاں اژما
دیر جذا بیثغثنت
چھک بے رندا گار کثغنت اے دہ دیثئں
کئے سک بیثہ کسے زانی؟

بیا روں کوھا وھاوے گندوں
ایرگیں مستے ایرگیں روشے خاوند تھری گوما بیاری
ھونانی ما گوارغ دیثہ
مڑدانی ما نارغ دیثہ
کئیزاں مہرئے ھئورے گواری

نارسی
۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔

تئی ہمسفر مہر ءِ فقیریں مردم اَنت
جاینت حدیثیں پوپلاں
نَمباں شہ دیدوکاں گِرنت
روح ءَ شہ نرمیں قالباں

دْرنگے گِرنت وائی کن اَنت
بَرّے چِن ءُ سائی کن اَنت
دْرشکے گِرنت بھانکر بہ یَنت

پوہ بنت لطیفیں بولیاں
عینانی جہل ءُ بُرزیاں
تئی کندگانی قُدرتاں
ہر ٹہل ءُ ناز ءَ اَزبر اَنت

تئی ہمسفر مَست ءُ ملنگ ءُ عاجز اَنت
بے زَرّ ءُ مالیں مردم اَنت
بْرشکندگانی قیمت ءَ اَشکو دینت