23/10/2026
Fabryka mebli giętych „Wojciechów” to historia przemysłowej potęgi regionu, która zapisała się w historii Gomunic - od niewielkiego ośrodka przemysłowego na Lubelszczyźnie do jednego z największych zakładów meblarskich Królestwa Polskiego.
Historia fabryki „Wojciechów” rozpoczęła się w 1872 roku na Lubelszczyźnie, gdzie hrabia Wojciech Poletyłło uruchomił zakład produkujący meble gięte z drewna bukowego. Przedsiębiorstwo szybko się rozwijało, otwierając kolejne zakłady, w tym fabrykę w Warszawie. Jego wyroby zdobywały nagrody na wystawach i trafiały do odbiorców w wielu krajach.
W 1903 roku część zakładów „Wojciechowa” na Lubelszczyźnie strawił pożar. Zniszczenia skłoniły zarząd przedsiębiorstwa do poszukiwania możliwości dalszego rozwoju i przeniesienia głównej działalności do innego ośrodka przemysłowego.
Wybór padł na Kamińsk, położony w pobliżu dzisiejszych Gomunic. Działała tam już fabryka mebli giętych należąca do Ottona Gehliga, który rozwinął miejscowy zakład, inwestując w jego wyposażenie i zaplecze techniczne. Przedsiębiorstwo „Wojciechów” nabyło tę fabrykę w latach 1905–1906, a następnie znacznie ją rozbudowało.
Istotne znaczenie miało położenie miejscowości przy linii Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Transport kolejowy ułatwiał sprowadzanie surowców, przewóz gotowych wyrobów i obsługę odległych rynków zbytu.
Zakład stał się jednym z największych przedsiębiorstw meblarskich w regionie. W 1909 roku zatrudniał około 1000 osób, a w 1913 roku już około 1400 robotników. Dla Gomunic i okolic oznaczało to miejsca pracy oraz rozwój lokalnej gospodarki.
Produkcja opierała się na technologii parowego gięcia drewna, pozwalającej nadawać drewnianym elementom charakterystyczne, zaokrąglone kształty. Dzięki tej metodzie powstawały między innymi krzesła i inne meble o lekkiej konstrukcji, cenione za funkcjonalność i estetykę.
Głównym rynkiem zbytu było Imperium Rosyjskie, gdzie przedsiębiorstwo miało licznych odbiorców oraz składy handlowe, między innymi w Moskwie, Petersburgu, Odessie i Kijowie.
Wyroby przedsiębiorstwa zdobywały nagrody na wystawach przemysłowych, między innymi w Wiedniu, Warszawie i Paryżu. Firma rozwijała własne wzornictwo, a jej meble zyskiwały nowych odbiorców.
Dobra passa przedsiębiorstwa nie trwała jednak bez końca. Po I wojnie światowej przedsiębiorstwo popadło w trudności finansowe. W 1925 roku fabrykę przejął Bank Gospodarstwa Krajowego, a w 1927 roku sprzedano ją prywatnemu inwestorowi. Ostatecznie zakład zakończył działalność w 1933 roku.
Dzieje fabryki „Wojciechów” pokazują, że historia Gomunic to nie tylko opowieść o kolei, dawnych letniskach i willach. To również historia wielkiego przemysłu, który dawał zatrudnienie setkom, a następnie tysiącom ludzi i łączył nasz region z rynkami handlowymi w Europie.
Choć zakład przestał istnieć, jego historia pozostaje ważną częścią lokalnego dziedzictwa. Fabryka „Wojciechów” była jednym z przedsiębiorstw, które na początku XX wieku uczyniły z okolic Gomunic ważny ośrodek przemysłu meblarskiego.
Źródła: Bronisław Mikulec, „Przemysł drzewny na Lubelszczyźnie w latach 1864–1914”; Tomasz Kuźnicki, „Z dziejów letnisk przy stacji Kamieńsk (Gomunice, Wielki Bór, Kocierzowy)”; „Gięte krzesło z fabryki «Wojciechów»”, Starych Mebli Czar.
____
ᴄʏғʀᴏᴡᴀ ʀᴇᴋᴏɴsᴛʀᴜᴋᴄᴊᴀ ғᴏᴛᴏɢʀᴀғɪɪ ᴀʀᴄʜɪᴡᴀʟɴᴇᴊ ɴᴀ ᴘᴏᴅsᴛᴀᴡɪᴇ ᴢᴀᴄʜᴏᴡᴀɴᴇɢᴏ sᴋᴀɴᴜ, ᴢ ᴡʏᴋᴏʀᴢʏsᴛᴀɴɪᴇᴍ ɴᴀʀᴢęᴅᴢɪ ᴀɪ.
