24/10/2026
Międzynarodowy Tydzień Otwartego Dostępu 2026 w Bibliotece Uniwersyteckiej UJK 🌏 🔓 Dzień 6🗓
🚀 Otwarta Nauka a przyszłość.
🔬 Otwarta nauka (Open Science) wyznacza przyszłościowy kierunek dla badań bazując na przejrzystości, powtarzalności oraz nieograniczonym dostępie do publikacji, danych badawczych i infrastruktury cyfrowej.
💻 Nowoczesna infrastruktura cyfrowa jest filarem współczesnego systemu badań. Dzięki niej możliwy jest nieskomplikowany, dostęp do publikacji, danych badawczych, a także zaawansowanych zasobów obliczeniowych.
🧩 Kluczowe inicjatywy, projekty i filary tworzące tę nowoczesną infrastrukturę to:
🇵🇱 Krajowa Infrastruktura Otwartej Nauki (KION) – Infrastruktura, która integruje i rozwija ogólnopolskie serwisy udostępniające otwarte zasoby naukowe, prowadzone przez InterdyscyplINarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego (ICM UW). Ma na celu ułatwianie wyszukiwania, analizy oraz otwartego udostępniania publikacji i danych naukowych.
🔗 https://otwartanauka.pl/blog/1372-kion
🇪🇺 Europejska Chmura dla Otwartej Nauki (EOSC) – Powstała z inicjatywy Unii Europejskiej. Ma na celu stworzyć jednolite środowisko cyfrowe dla nauki, integrując dane badawcze, narzędzia i usługi zgodnie z zasadami FAIR.
🔗 https://eosc.gov.pl/
🗄️ Projekt KMD4EOSC (Krajowy Magazyn Danych dla Europejskiej Chmury dla Otwartej Nauki) – to polski projekt współfinansowany przez Unię Europejską, mający na celu stworzenie uniwersalnej infrastruktury do gromadzenia, udostępniania i przetwarzania ogromnej skali danych w modelach HPC, BigData a także AI.
📰 Profesjonalizacja platform i model diamentowy (CRAFT-OA) – projekt mający na celu wzmocnienie diamentowego modelu otwartego, czyli publikowania w otwartych czasopismach bez opłat za równo ze strony autorów jak i czytelników.
🔗 https://www.craft-oa.eu/
🌍 Ekosystem Open Source i Cyfrowe Dobra Wspólne (DC-EDIC) - Europejskie Konsorcjum Infrastruktury Cyfrowej na rzecz Cyfrowych Dóbr Wspólnych. Kluczowa unijna inicjatywa powołana przez Komisję Europejską pod koniec 2025 roku, której głównym zadaniem jest rozwój, wdrażanie oraz długoterminowe utrzymywanie otwartych technologii, oprogramowania open source i wspólnych zasobów cyfrowych (tzw. cyfrowych dóbr wspólnych) w całej Unii Europejskiej.
🔗 https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/polska-dolacza-do-digital-commons-edic-wspolnie-z-europa-bedziemy-rozwijac-otwarte-technologie
💶 Finansowanie digitalizacji - Rozbudowa infrastruktury jest mocno wspierana z funduszy publicznych i unijnych. Centrum Projektów Polska Cyfrowa na bieżąco uruchamia konkretne nabory (np. w ramach Funduszy Europejskich na Rozwój Cyfrowy) ukierunkowane na digitalizację i otwarte udostępnianie zasobów nauki dla społeczeństwa, przedsiębiorców oraz środowiska akademickiego.
🔗 https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/nowy-nabor-na-digitalizacje-zasobow-nauki--ponad-150-mln-zl-z-funduszy-europejskich
⚡ Infrastruktury Obliczeniowe i Chmurowe (HPC) - Obliczenia wysokiej wydajności z wykorzystaniem superkomputerów i klastrów komputerowych do rozwiązywania skomplikowanych problemów i przetwarzania gigantycznych zbiorów danych z ogromną prędkością.
🔗 https://www.ovhcloud.com/pl/learn/what-is-hpc/
🏛️ Platforma Otwartej Nauki (PON) - Platforma prowadzona przez ICM UW. Stanowi centrum kompetencji w zakresie otwartych modeli dystrybucji wiedzy. Jest wsparciem dla badaczy, wydawców czasopism oraz instytucji naukowych w otwartym udostępnianiu wyników badań. Utrzymuje systemy repozytoryjne gromadzące polskie publikacje i dane badawcze.
🔗 https://pon.edu.pl/
🔮 Przyszłość Open Access zmierza ku całkowitej eliminacji barier w dostępie do wiedzy, integracji ze sztuczną inteligencją, zrównoważonemu modelowi finansowemu oraz rosnącym wymaganiom dotyczącym przejrzystości danych badawczych.
