Archiwum Państwowe w Lublinie

03/10/2026

Nie tylko my przypominamy, że trwa ekspozycja archiwalnych fotografii w naszych podziemiach wystawowych, razem z TVP3 Lublin zapraszamy! :)

03/10/2026

Dziś gościliśmy na Świderkon w Świdniku – konwencie miłośników gier, fantastyki i dobrej zabawy.

Na naszym stoisku zapraszaliśmy do poznania dwóch wyjątkowych gier planszowych wydanych przez Archiwa Państwowe:

🎲 „Jeszcze jedno lato. 1914–1918” – gra osadzona w realiach I wojny światowej,

🕵️ „James Archiwista z licencją na brakowanie” – gra, w której archiwalna rzeczywistość spotyka się z konwencją szpiegowskiej przygody.

Uczyliśmy zasad, graliśmy, a przede wszystkim dobrze się bawiliśmy. 😃

Dziękujemy wszystkim, którzy odwiedzili nasze stoisko i wspólnie z nami odkrywali, że archiwistyka może być także świetną zabawą! 🎲📜
[RH]

01/10/2026

O naszym wczorajszym święcie!

30/09/2026

Dzień Archiwisty za nami!
Dziś w gościnnych progach Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego odbyła się zorganizowana przez nas konferencja szkoleniowa pt. „Akta dla wieczności. Jak prawidłowo przekazać materiały archiwalne do archiwum państwowego”. Były ciekawe prelekcje, praktyczna wiedza, a w punktach konsultacyjnych mnóstwo pytań, a także wiele rozmów, przykładów i historii z archiwalnej codzienności. 😊
Dziękujemy archiwistom z instytucji objętych naszym nadzorem, którzy przyjechali do nas z niemal całej Lubelszczyzny! Mamy nadzieję, że wracacie z nową wiedzą, odpowiedziami na swoje pytania i dobrymi wrażeniami.
Do zobaczenia na kolejnym spotkaniu!

29/09/2026

Startuje kolejna edycja konkursu „Bez korzeni nie zakwitniesz”. Zapraszamy do udziału!

🤠 MISJA: ODKRYJ SWOJE KORZENIE!🌳🔎

Jeśli jesteś uczniem szkoły podstawowej z klasy 4-8? Czas odkryć, skąd pochodzisz! Wyrusz z nami na misję w poszukiwaniu swoich korzeni i ukrytych rodzinnych historii!🌳

6. edycja konkursu „Bez korzeni nie zakwitniesz” właśnie wystartowała.🚀

Twoje zadanie:
✅ porozmawiać z rodziną i nauczycielem,
✅ odnaleźć rodzinne pamiątki,
✅ dotrzeć do archiwalnych źródeł,
✅ stworzyć projekt edukacyjny z drzewem genealogicznym
✅ opowiedzieć historię swojej rodziny po swojemu.

Gotowi na genealogiczną przygodę? 🌳🔎

Poznawanie swoich korzeni to nie tylko fajna zabawa, ale też szansa, żeby… zgarnąć nagrody w konkursie! 🏆

👉Zobacz szczegóły: https://archiwarodzinne.gov.pl/konkurs

Konkurs to wspólne przedsięwzięcie Archiwów Państwowych oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej. Koordynatorem tegorocznej edycji jest Archiwum Państwowe w Rzeszowie.

Patron medialny: Głos Nauczycielski

28/09/2026

📻 Dzień Archiwisty z Radiem Bon Ton!

Co kryją archiwalne magazyny? 📜 Czy stare dokumenty mogą opowiedzieć historię zwyczajnych ludzi, ich codzienności, pracy, zakupów, podróży, a nawet rodzinnych relacji?

Okazuje się, że jak najbardziej! 😊

Z okazji Dnia Archiwisty, który przypada 30 września, zaprosiliśmy Radio Bon Ton do naszego Oddziału w Chełmie, by zajrzeć do niezwykłych zbiorów i pokazać, że archiwum to nie tylko „stare papiery”. To przede wszystkim historie ludzi zapisane w dokumentach.

W materiale zobaczymy m.in. stare pocztówki, kroniki, listy, rachunki, afisze i korespondencję rodzinną – dokumenty, które pozwalają spojrzeć na przeszłość z zupełnie innej perspektywy.

🎙️ O naszych zbiorach i pracy archiwisty opowiadały Małgorzata Buczek i Żaneta Wasyjczuk.

Zapraszamy do słuchania i wspólnego odkrywania tego, co zachowało się w dokumentach!

Stare pocztówki, listy i kroniki odkrywają życie Chełma sprzed lat. Sprawdź, co kryje archiwum i jak korzystać z jego zbiorów!

25/09/2026

Wczoraj, 24 września, odbył się wernisaż wystawy „Moda. Nakrycia głowy w materiałach archiwalnych z lat 1857–1950”. Cieszymy się, że pierwsze reakcje zwiedzających są tak pozytywne – ekspozycja wzbudza duże zainteresowanie, a oglądający z uwagą zatrzymują się przy fotografiach, odkrywając historie zapisane w modzie i detalach dawnego stroju. 📸

Dziękujemy wszystkim, którzy byli z nami podczas otwarcia!

Przy okazji zachęcamy do zajrzenia na naszą stronę internetową 👉 https://lublin.ap.gov.pl/moda-sprzed-lat/. W artykule poświęconym ekspozycji można już obejrzeć także katalog wystawy, w którym prezentujemy fotografie wraz ze szczegółowymi opisami. Co więcej, znalazło się w nim jeszcze więcej zdjęć niż na samej wystawie, a także informacje o fotografach i atelier, w których powstawały prezentowane portrety.

Jeśli więc po wizycie na wystawie będziecie mieli ochotę dowiedzieć się więcej – katalog będzie doskonałym uzupełnieniem zwiedzania.

A tych, którzy jeszcze wystawy nie widzieli, serdecznie zapraszamy do Archiwum Państwowego w Lublinie. 👒🎩

24/09/2026

O naszej wystawie już piszą :)
https://radio.lublin.pl/2026/09/sto-lat-przemian-w-modzie-na-lubelskiej-wystawie-zdjecia/

23/09/2026

🎩👒 Przypominamy, że 24 września otwieramy wystawę „Moda. Nakrycia głowy w materiałach archiwalnych z lat 1857–1950”.

Zapraszamy na wernisaż i wspólną podróż przez niemal sto lat mody, obyczajów i historii zapisanej na archiwalnych fotografiach. 📸

📅 otwarcie 24 września 2026 r., godz. 14:00, wystawa czynna do końca października
🏛️ Archiwum Państwowe w Lublinie, ul. Jezuicka 13 - wejście od placu Katedralnego

Wszystkie szczegóły na stronie: https://lublin.ap.gov.pl/moda-sprzed-lat/

Do zobaczenia!

22/09/2026

Lubelskie autobusy z fabryki Wolskiego.
Do początku lat 30. XX wieku produkcję autobusów w Lublinie prowadziła firma Plage i Laśkiewicz. Po jej zamknięciu w 1935 roku wytwarzanie karoserii autobusowych przejęła Spółka Akcyjna Fabryki Maszyn i Narzędzi Rolniczych M. Wolski i S-ka.

Przedsiębiorstwo zostało założone w 1874 roku przy ulicy Foksal w Lublinie. Przez dziesięciolecia specjalizowało się w produkcji wysokiej jakości maszyn i narzędzi rolniczych, które trafiały zarówno na rynek krajowy, jak i na eksport. W latach 1926–1927 utworzono filie zakładów w Zamościu i Hrubieszowie oraz oddział we Lwowie, działający do 1937 roku.

Mimo trudności związanych z kryzysem gospodarczym lat 20. i 30. firma utrzymała swoją pozycję na rynku. W połowie lat 30. rozszerzyła działalność o produkcję karoserii autobusów komunikacji miejskiej oraz karetek pogotowia.

W okresie międzywojennym powszechną praktyką było wykonywanie nadwozi na sprowadzanych podwoziach, wyposażonych jedynie w fabryczną osłonę silnika. Dzięki temu, niezależnie od późniejszej zabudowy, możliwe było rozpoznanie producenta pojazdu. Zakłady M. Wolskiego wykonywały karoserie między innymi na podwoziach marek Citroën, Chevrolet i Fiat.

Przedsiębiorstwo funkcjonowało do wybuchu II wojny światowej. Po jej zakończeniu zostało objęte zarządem państwowym, a w 1947 roku przejęte na rzecz Skarbu Państwa i połączone z dawną fabryką Moritza. W ten sposób powstała Lubelska Fabryka Maszyn Rolniczych im. Rewolucji 1905 r.

Prezentowana fotografia przedstawia halę montażową, w której widoczne są autobusy na różnych etapach budowy. Część pojazdów ma już kompletne poszycie nadwozia, podczas gdy inne znajdują się jeszcze na etapie montażu szkieletu. Widoczne na zdjęciu autobusy zbudowano na podwoziach marki Citroën, co potwierdza charakterystyczny emblemat z podwójnym szewronem umieszczony na osłonie chłodnicy.

[edit: UWAGA! W komentarzach znajdziecie wpis wyjaśniający, że ten "citroenowy" szewron na chłodnicy to jednak myląca wskazówka, a właściwą markę zdradza sześcioramienna gwiazda przed nim]

Zespół nr 688, Spółka Akcyjna Fabryki Maszyn i Narzędzi Rolniczych M. Wolski i S-ka w Lublinie, sygn. 278
[MAP]
Tekst ten znajdziecie także w naszej Galerii Jezuicka13: https://jezuicka13.pl/lubelskie-autobusy-z-fabryki-wolskiego/