Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich

RPO wystąpił do Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych i Dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie problemów z pomocą tłumacza PJM podczas egzaminu ósmoklasisty.

Centralna Komisja Egzaminacyjna zgodziła się na obecność tłumacza, ale ograniczyła jego rolę wyłącznie do kwestii proceduralnych. W ocenie rodziców niesłyszącego ucznia, którzy zgłosili się do BRPO, takie rozwiązanie nie pozwala w pełni zweryfikować wiedzy dziecka, lecz w dużej mierze odzwierciedla bariery wynikające z braku dostępności językowej.

Zapewnienie odpowiednich dostosowań, takich jak pełne wsparcie tłumacza PJM czy materiały egzaminacyjne dostępne w PJM, jest realizacją zasady równego dostępu do edukacji oraz przeciwdziałania dyskryminacji.

RPO wystąpił do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o stanowisko w sprawie zasad przyznawania dodatku dopełniającego, na które skarżą się obywatele.

Do BRPO wpływają skargi dotyczące ograniczenia grupy uprawnionych – prawo do dodatku mają wyłącznie osoby uprawnione do renty socjalnej, co skutkuje nierównym dostępem do wsparcia i dysproporcjami w wysokości świadczeń.

Rzecznik wskazuje, że może to prowadzić do naruszenia zasady równego traktowania i sprawiedliwości społecznej oraz stawiać w gorszej sytuacji osoby, które utraciły zdolność do pracy w późniejszym wieku, mimo opłacania składek emerytalno-rentowych, niż osoby z niepełnosprawnościami od dzieciństwa.

Rzecznik praw obywatelskich Marcin Wiącek na zaproszenie Ambasadora Włoch wziął udział w uroczystych obchodach 80. rocznicy powstania Republiki Włoskiej, które odbyły się 2 czerwca w Auli Głównej Politechniki Warszawskiej.

Narodowy Dzień Republiki Włoskiej obchodzony jest co roku 2 czerwca i upamiętnia referendum konstytucyjne w sprawie systemu rządów przeprowadzone tego dnia 1946 r.

Ponad 54 procent Włochów opowiedziało się wówczas za zniesieniem monarchii i ustanowieniem republiki. Było to pierwsze powszechne głosowanie po drugiej wojnie światowej i upadku faszyzmu, a także pierwsze, w którym we Włoszech udział wzięły kobiety. W tym roku przypada 80. rocznica tego wydarzenia.

RPO pisze do Pełnomocniczki Rządu ds. Równości w sprawie procedury „Niebieskiej karty”.

Rzecznik docenia potencjał rozwiązań, które mają zapewniać systemową ochronę i wsparcie dla osób doznających przemocy. „Niebieska Karta” jest przykładem współpracy wielu instytucji i sektorów przy pomocy ofiarom przemocy domowej.

Jednocześnie RPO podkreśla, że procedura ta wpływa na prawa i wolności jej uczestników, dlatego powinna zapewniać odpowiednie gwarancje procesowe. W wystąpieniu do Pełnomocniczki Rządu ds. Równości zwrócono uwagę m.in. na kwestie reprezentacji osoby stosującej przemoc przez pełnomocnika, dostępu do dokumentacji oraz możliwości zaskarżania niektórych rozstrzygnięć podejmowanych w ramach procedury.

RPO pisze do Minister Zdrowia w sprawie dorpecyzowania regulacji dot. psychoonkologów.

Rozporządzenie MZ dopuszcza, aby psychoonkologiem była zarówno osoba mająca wykształcenie psychologiczne, jak i wykształcenie medyczne.

Rzecznik zwraca się o dostosowanie obowiązujących regulacji do standardów wynikających z ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów, tak aby zapewnić pacjentom onkologicznym oraz ich bliskim wsparcie świadczone przez osoby posiadające odpowiednie przygotowanie psychologiczne.

RPO przedstawił opinię dot. projektu nowelizacji przepisów ws. ochrony przed dyskryminacją i niepożądanymi zachowaniami w miejscu pracy.

Doceniając kierunek proponowanych zmian, RPO zwrócił uwagę na rozwiązania, które w obecnym kształcie mogą powodować trudności interpretacyjne i utrudniać skuteczną realizację celów nowelizacji. Uwagi dotyczą np. kwestii doprecyzowania definicji molestowania, molestowania seksualnego i dyskryminacji pośredniej.

Opinia została przekazana przewodniczącej sejmowej Komisji Nadzwyczajnej ds. zmian w kodyfikacjach.

RPO wystąpił do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w sprawie opłaty karnej za brak OC auta zatrzymanego i sprzedanego w Niemczech.
Do BRPO wpłynęła skarga obywatela dotycząca nałożonej na niego opłaty karnej wysokości ponad 9 tys. zł. Skarżący wskazał, że samochód został zatrzymany przez niemiecką policję podczas kontroli drogowej, odholowany na parking policyjny, a następnie sprzedany w drodze licytacji w celu pokrycia kosztów przechowywania. Mimo tych okoliczności UFG odmówił umorzenia opłaty.
RPO prosi Prezes UFG o wyjaśnienia oraz o rozważenie możliwości umorzenia opłaty.

Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Prezydenta Warszawy w sprawie hałasu generowanego przez imprezy masowe, w związku z wydarzeniem zorganizowanym na terenie Muzeum w Wilanowie.

RPO zaapelował do MKiŚ o przyspieszenie prac nad przepisami ograniczającymi nadmierną emisję hałasu podczas imprez masowych.

Po analizie akt postępowania prowadzonego przez Prezydenta Warszawy Rzecznik wskazał, że przewidywane oddziaływanie na środowisko nie mogło samo w sobie stanowić podstawy odmowy wydania zezwolenia na organizację imprezy. Jednocześnie ocenił, że wydanie zezwolenia nastąpiło z naruszeniem procedury administracyjnej.

Przedstawicielka RPO uczestniczyła w seminarium poświęconym neuroróżnorodności w czynnościach procesowych, które odbyło się w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Monika Wiszyńska-Rakowska, w trakcie swojego wystąpienia zwróciła uwagę, że szereg wniosków płynących z raportu pt. „Dostęp osób z niepełnosprawnościami do wymiaru sprawiedliwości” pozostaje nadal aktualnych. Raport odnosił się do standardów ustanowionych w drodze Konwencji o prawach osób z niepełnosprawnościami.

Zgodnie z tymi standardami konieczne jest wprowadzenie rozwiązań proceduralnych i organizacyjnych, które umożliwią OzN udział we wszelkich postępowaniach prawnych. W uwzględnieniu potrzeb osób neuroróżnorodnych istotna może być np. kwestia ich wrażliwości na światło czy dźwięk, a także zapewnienie zrozumiałej komunikacji.

SW odpowiada RPO na prośbę o informację w sprawie przygotowań zakładów karnych i aresztów śledczych do możliwej fali letnich upałów.

Problem, sygnalizowany już w 2025 r., jest aktualny, ponieważ osoby osadzone mają ograniczona możliwość uniknięcia ekstremalnych warunków pogodowych. Krajowy Mechanizm Prewencji Tortur w raportach z wizytacji zakładów karnych i aresztów śledczych niejednokrotnie sygnalizował kwestię dolegliwości wysokich temperatur w jednostkach penitencjarnych i ich wpływu na dobrostan osadzonych i funkcjonariuszy.

Jak przekazuje Służba Więzienna, kwestia ta jest na bieżąco monitorowana i analizowana, a działania są ukierunkowane na zapewnienie najlepszych warunków bytowych osobom osadzonym i warunków pracy funkcjonariuszom.