Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL

💥Upamiętnienie największego starcia podziemia antykomunistycznego na Mazurach !

🔹Dzisiaj w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL w Warszawie odbyła się uroczystość wręczenia pamiątkowych medali, wydanych z okazji 80. rocznicy zwycięskiej Bitwy pod Gajrowskimi podczas której około 140 żołnierzy 3. Wileńskiej Brygady Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (NZW) pod dowództwem kpt. Romualda Rajsa „Burego”, zostało zaskoczonych i zaatakowanych na kwaterach przez wielokrotnie liczniejsze siły – szacowane na ponad 1000 lub nawet 1500 osób. W obławie brali udział funkcjonariusze NKWD, UB, KBW oraz LWP.

🔹Wydarzenie zorganizowane przez Stowarzyszenie Przyjaciół Sucholasek „Teraz Sucholaski”, rozpoczęło się złożeniem kwiatów pod tablicą majora Zygmunta Szendzielarza ps. "Łupaszko" oraz Mszą Świętą w intencji poległych i pomordowanych bohaterów polskiego podziemia niepodległościowego.

🇵🇱 Ważnym i symbolicznym momentem uroczystości było wręczenie pamiątkowych medali wydanych z okazji 80. rocznicy Bitwy pod Gajrowskimi oraz Odznak 3. Brygady Wileńskiej NZW. Wyróżnienia otrzymały osoby, instytucje i środowiska od lat zaangażowane w pielęgnowanie pamięci o Żołnierzach Wyklętych. Odznaką 3. Brygady Wileńskiej NZW wyróżnione zostało również Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL. W imieniu Muzeum odznaczenie odebrali Adrianna Garnik - dyrektor wraz Jackiem Pawłowiczem - zastępcą dyrektora.

🔹Gośćmi honorowymi wydarzenia byli Pani Bożena Werner - bratanica zamordowanego w więzieniu przy ul. Rakowieckiej por. Mikołaja Kuroczkina ps. „Leśny" oraz dr. Romuald Rajs - syn kpt. Romualda Rajsa ps. „Bury".

Fot. Michalina Żelazny (Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL)

121. urodziny podpułkownika "Pohoreckiego"

🔹Antoni Olechnowicz urodził się 13 czerwca 1905 r. w Marguciszkach.
Ukończył gimnazjum w Nowej Wilejce. W latach 1926–1932 kształcił się w szkołach wojskowych. Przez kolejne siedem lat służył m.in. jako kwatermistrz 33. DP w Grodnie. W wojnie 1939 r. walczył w SGO „Narew” nad Narwią i Bugiem, następnie zaś w grupie płk. Tadeusza Zieleniewskiego (w okolicach Janowa Lubelskiego) z Niemcami, a później z Sowietami.

🔹Dostał się do niewoli sowieckiej, z której zbiegł. Dotarł do Wilna, gdzie rozpoczął działalność podziemną w Komisariacie Rządu, a następnie w ZWZ i AK. Pełnił szereg funkcji dowódczych, m.in. komendanta konspiracyjnego Garnizonu m. Wilna, a od kwietnia 1944 r. dowódcy I Zgrupowania AK. Brał udział w operacji „Ostra Brama”, ale uniknął aresztowania. Pod okupacją sowiecką objął funkcję szefa Oddziału II, zastępcy i komendanta Okręgu Wilno AK. Wiosną 1945 r., po demobilizacji oddziałów AK, przedostał się do pojałtańskiej Polski. Nie uznał zwierzchnictwa dowództwa DSZ i WiN.

🔹Nawiązał łączność ze sztabem naczelnego wodza. Utworzył Ośrodek Mobilizacyjny Okręgu Wileńskiego AK, któremu w 1946 r. podporządkowała się 5. Brygada Wileńska AK mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”, działająca na Pomorzu, i 6. – operująca na Białostocczyźnie. Na początku 1947 r. przedarł się do Paryża, aby osobiście zdać raport z działalności i po otrzymaniu instrukcji wrócił do kraju. Od końca 1947 r. tworzył siatkę wywiadowczą na potrzeby sztabu NW. Został aresztowany przez UB 26 VI 1948 r. we Wrocławiu. Przeszedł ciężkie śledztwo. 2 XI 1949 r. WSR w Warszawie skazał go na karę śmierci. 8 II 1951 r. rozstrzelany w więzieniu mokotowskim w Warszawie. Jego szczątki odnaleziono wiosną 2013 r. w kwaterze „Ł” Cmentarza Wojskowego na Powązkach w Warszawie.
Odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari.

Nie macie pomysłu na to jak ciekawie spędzić wolny dzień❓

21 czerwca zapraszamy na spacer po Powązkach Wojskowych, który poprowadzi Eliza Pelc – nasza przewodniczka i pracownik IPN, która doskonale zna nie tylko Powązki Wojskowe, ale i losy spoczywających tam bohaterów.

📆 21 czerwca (sobota) godz. 10:00

⚠ Obowiązują zapisy, liczba miejsc ograniczona.

▶ Jeśli chcecie wiedzieć więcej o pochowanych na Powązkach żołnierzach AK, Zrzeszanie Wolność i Niezawisłość, uczestnikach walk II wojny światowej, to ten spacer jest właśnie dla Was.
Razem zobaczymy kwatery takich postaci jak:
▪ gen. Stanisław Sosabowski,
▪ Jan Mazurkiewicz „Radosław”,
▪ Aleksander Krzyżanowski „Wilk”.
▪ Alek, Rudy i Zośka.
Zwiedzimy również Panteon Żołnierzy Wyklętych znajdujący w kwaterze „Ł” czyli na tzw. Łączce i poznamy losy żołnierzy niezłomnych, którzy zostali zamordowani w więzieniu przy ul. Rakowieckiej.

📣By wziąć udział w spacerze konieczna jest rezerwacja miejsc. Część alejek, którymi będziemy się poruszać jest wąska, dlatego grupa może liczyć maksymalnie 15 osób.
📧Zgłoszenia przyjmujemy drogą mailową do 18 czerwca do godz. 16.00 lub do wyczerpania miejsc na adres: [email protected]

⌨ W treści maila prosimy podać termin spaceru, imię i nazwisko uczestnika/uczestników oraz numer telefonu do ewentualnego kontaktu przed spacerem.
📍Dokładne miejsce zbiórki podamy w mailu potwierdzającym.
Osoby zapisane, które nie będą mogły wziąć udziału w spacerze prosimy o odwołanie rezerwacji. Dzięki temu ze zwiedzania z przewodnikiem będzie mógł skorzystać ktoś inny.

Do zobaczenia !

W Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL gościliśmy Andrzeja Poczobuta, dziennikarza, działacza polskiej mniejszości polskiej na Białorusi, więźnia politycznego reżimu Aleksandra Łukaszenki oraz jednego z najbardziej rozpoznawalnych współczesnych symboli walki o wolność słowa i prawa człowieka na Wschodzie.

🎬Wizyta była związana z realizacją notacji , podczas której Andrzej Poczobut opowiedział o swojej działalności społecznej i dziennikarskiej, doświadczeniach represji ze strony władz białoruskich oraz losach Polaków na Białorusi. Rozmowę przeprowadzili Jacek Pawłowicz - zastępca dyrektora oraz dr Janusz Janowski.
Nagranie wzbogaci zbiory Muzeum dokumentujące świadectwa osób, które w różnych okresach historii przeciwstawiały się systemom ograniczającym wolność i prawa obywatelskie.

Fot. Magdalena Piejko

Miejsce takie jak Rakowiecka 37 wymaga opowiadania o ludziach niezłomnych ❗

✝ Dlatego 16 czerwca (WTOREK) zapraszamy Państwa na spotkanie z historią jednego z najbardziej charyzmatycznych kapłanów w dziejach wrocławskiej opozycji antykomunistycznej.

Ks. Stanisław „Orzech” Orzechowski. Kapelan wrocławskiej Solidarności.
W sierpniu 1980 r. stawał ramię w ramię ze strajkującymi robotnikami, głodował z protestującymi kolejarzami, a w czasie stanu wojennego był oparciem dla internowanych.
SB miała go na celowniku, on jednak nigdy nie przestał mówić prawdy.

🎬Już w najbliższy wtorek zapraszamy na pokaz nagrodzonego główną nagrodą na Festiwalu NNW filmu dokumentalnego „Orzech. Zawsze chciałem być z ludźmi” (reż. Magdalena Piejko, Damian Żurawski). To filmowy hołd dla kapłana o bezkompromisowej postawie.

PROGRAM SPOTKANIA:
📍 17:00 | Prelekcja wprowadzająca: ks. dr hab. Jarosław Wąsowicz
📍 17:30 | Projekcja filmu dokumentalnego (70 min.)
📍 18:45 | Panel z reżyserami: Magdalena Piejko i Damian Żurawski
📍 19:15 | Msza Święta pod przewodnictwem ks. dr. hab. Jarosława Wąsowicza

W przestrzeni Muzeum będzie można również zapoznać się z wystawą „Ma pecha, kto nie znał Orzecha”, prezentującą dorobek duszpasterza (wystawa współtworzona przez Centrum Historii Zajezdnia oraz Stowarzyszenie Przyjaciół Duszpasterstwa Akademickiego "Wawrzyny", w opracowaniu Agnieszki Bugały).

Pod koniec spotkania będzie możliwość nabycia książek ks. Stanisława Orzechowskiego

Wstęp bezpłatny.
Zapraszamy do wspólnego odkrywania historii!

"Nie wysługiwałem się obcym. Jako żołnierz spełniłem rozkaz" ❗

⌛️ 11 czerwca 1974 r. zmarł pułkownik Franciszek Niepokólczycki, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej i kampanii wrześniowej, żołnierz Armii Krajowej. Komuniści skazali go na karę śmierci, zamienioną na dożywotnie więzienie.

▶️Franciszek Niepokólczycki został aresztowany w Zabrzu 22 października 1946 roku, więziony w Krakowie. Po 10 miesiącach przygotowań rozpoczął się stalinowski proces pokazowy, wyreżyserowany przez aparat partyjny, Urząd Bezpieczeństwa i prokuraturę.

⚖️ Proces miał służyć skompromitowaniu ludzi stojących na czele ostatnich niezależnych organizacji - działającego oficjalnie PSL i podziemnego Zrzeszenia WiN. Niepokólczycki oświadczył przed sądem jedynie: "Nie wysługiwałem się obcym. Jako żołnierz spełniłem rozkaz".

◾️10 września 1947 sąd skazał osiem osób na karę śmierci, osiem na długoletnie więzienie, a jedną osobę uniewinnił. Ostatecznie Franciszkowi Niepokólczyckiemu karę śmierci zamieniono na dożywocie. Z więzienia wyszedł w 1956 roku.

Miejsce takie jak Rakowiecka 37 wymaga opowiadania o ludziach niezłomnych ❗

✝ Dlatego 16 czerwca (WTOREK) zapraszamy Państwa na spotkanie z historią jednego z najbardziej charyzmatycznych kapłanów w dziejach wrocławskiej opozycji antykomunistycznej.
Ks. Stanisław „Orzech” Orzechowski. Kapelan wrocławskiej Solidarności.
W sierpniu 1980 r. stawał ramię w ramię ze strajkującymi robotnikami, głodował z protestującymi kolejarzami, a w czasie stanu wojennego był oparciem dla internowanych.
SB miała go na celowniku, on jednak nigdy nie przestał mówić prawdy.

🎬Już w najbliższy wtorek zapraszamy na pokaz nagrodzonego główną nagrodą na Festiwalu NNW filmu dokumentalnego „Orzech. Zawsze chciałem być z ludźmi” (reż. Magdalena Piejko, Damian Żurawski). To filmowy hołd dla kapłana o bezkompromisowej postawie.

PROGRAM SPOTKANIA:
📍 17:00 | Prelekcja wprowadzająca: ks. dr hab. Jarosław Wąsowicz
📍 17:30 | Projekcja filmu dokumentalnego (70 min.)
📍 18:45 | Panel z reżyserami: Magdalena Piejko i Damian Żurawski
📍 19:15 | Msza Święta pod przewodnictwem ks. dr. hab. Jarosława Wąsowicza

W przestrzeni Muzeum będzie można również zapoznać się z wystawą „Ma pecha, kto nie znał Orzecha”, prezentującą dorobek duszpasterza (wystawa współtworzona przez Centrum Historii Zajezdnia oraz Stowarzyszenie Przyjaciół Duszpasterstwa Akademickiego "Wawrzyny", w opracowaniu Agnieszki Bugały).

Pod koniec spotkania będzie możliwość nabycia książek ks. Stanisława Orzechowskiego

Wstęp bezpłatny.

Zapraszamy do wspólnego odkrywania historii!

❗Głodował z kolejarzami. Odprawiał we Wrocławiu Msze św. za Ojczyznę. Wychował kilka pokoleń młodych Wrocławian.

🎬16 czerwca zapraszamy na projekcję filmu dokumentalnego o ks. Stanisławie Orzechowskim zatytułowanego „Orzech. Zawsze chciałem być z ludźmi”.

Ks. Stanisław Orzechowski był legendarnym kapelanem Solidarności i jednym z najbardziej rozpoznawalnych duszpasterzy Wrocławia. W sierpniu 1980 roku stanął przy strajkujących robotnikach. W stanie wojennym wspierał internowanych i ich rodziny. Nie bał się mówić prawdy, choć wiedział, że jest na celowniku SB.
Film Magdaleny Piejko i Damiana Żurawskiego to opowieść o człowieku, który przez całe życie był blisko ludzi – zarówno w chwilach próby, jak i w codzienności.

🎬 Projekcja filmu poprzedzona wstępem ks. dr hab. Jarosława Wąsowicza

📅 16 czerwca, godz. 17.00
📍 Rakowiecka 37, Warszawa

Wstęp wolny.

Projekcji będzie towarzyszyła wystawa poświęcona ks. Orzechowskiemu przygotowana przez Stowarzyszenie Przyjaciół Duszpasterstwa Akademickiego "Wawrzyny".

Trwają zapisy na spacer "Warszawski szlak Cichociemnych" ❗

Szkolono ich do dywersji, wywiadu i radiołączności. Mieli być jak cień w walce z wrogiem. Żadnych śladów, żadnych informacji, żadnych wspomnień….
A co jeśli Warszawa wciąż kryje tajemnice miejsc, w których mieszkali, działali i walczyli ❓

📍Zapraszamy na nowy spacer edukacyjny „Warszawski szlak Cichociemnych”!
👉 Odkryjmy wspólnie ich ukryte ślady już 13 czerwca 2026 r. o godzinie 10:30.

📧Obowiązują zapisy na spacer: [email protected]
❗Liczba miejsc ograniczona.