03/10/2026
Skandal na cmentarzu w Garwolinie
| XIX-WIECZNY GRÓB TRAFIŁ NA ZŁOM. W JEGO MIEJSCU ZOSTAŁ DÓŁ. CO DZIEJE SIĘ NA GARWOLIŃSKIM CMENTARZU?
Ta sprawa zamiast się wyjaśniać, rodzi coraz więcej pytań. Z garwolińskiego cmentarza zniknął XIX-wieczny nagrobek Edwarda Kowalczyńskiego, zmarłego w 1871 roku właściciela majątku Ruda Talubska. Żeliwne elementy pomnika i ogrodzenia odnaleziono na okolicznym skupie złomu. Dziś w miejscu grobu znajduje się dół.
Nagrobek nie był anonimowym, zapomnianym miejscem. Był zadbany, ogrodzony charakterystycznym żeliwnym płotkiem i stanowił jeden z materialnych śladów historii Garwolina i okolic.
Początkowo można było sądzić, że mamy do czynienia z kradzieżą elementów starego grobu. Jednak obecny widok miejsca pochówku powoduje kolejne pytania. Czy dół przygotowano pod nowy pochówek? Czy planowane są dalsze prace? A przede wszystkim, co stało się ze szczątkami Edwarda Kowalczyńskiego?
I właśnie tutaj pojawia się największy problem.
Osoba zainteresowana sprawą udała się do administracji cmentarza, aby uzyskać odpowiedzi. Jak relacjonuje, mimo zadania szeregu pytań nie uzyskała konkretnych informacji. Powtarzać miała się odpowiedź: „Nie mogę Panu odpowiedzieć na to pytanie”.
Trudno zaakceptować taką sytuację.
Jeżeli usunięcie nagrobka odbyło się zgodnie z prawem i obowiązującymi procedurami, dlaczego nie można jasno powiedzieć, kto podjął decyzję, kiedy ją podjęto i co stało się z miejscem pochówku?
Jeżeli natomiast administracja nie miała z tym nic wspólnego, równie ważne jest ustalenie, jak doszło do tego, że XIX-wieczny nagrobek zniknął z cmentarza, a jego elementy znalazły się na złomowisku.
To nie jest zwykły kawałek metalu. To część historii miasta i pamięci o człowieku, który żył tutaj ponad 150 lat temu.
Sprawą zainteresowali się już pasjonaci lokalnej historii oraz osoby zaangażowane w ochronę starych grobów. Jak zapowiadają Fundacja Koszary - Przywróćmy Pamięć i Garwolin.org podejmowane mają być kolejne działania mające wyjaśnić, dlaczego historyczny nagrobek zniknął z nekropolii.
Dzisiaj w miejscu, gdzie przez dziesięciolecia stał zabytkowy pomnik, pozostał jedynie dół.
I jedno zasadnicze pytanie:
KTO POZWOLIŁ, ŻEBY HISTORIA GARWOLINA TRAFIŁA NA ZŁOM?
Mieszkańcy mają prawo oczekiwać jasnej odpowiedzi.
Foto. Dawny Powiat Garwolin i okolice/opracowanie GarwolinOnline24