Ochotnicza Straż Pożarna w Zakliczynie powstała w 1874 roku, a jej założycielem był Jan Skupniewicz, obecny k.c. wyższy urzędnik domów i lasów we Lwowie. OSP Zakliczyn w liczbie 20 członków w roku 1890 została zaszeregowana do grupy Ochotniczych Starzy Pożarnych w miastach i miasteczkach, które przejęły na siebie obowiązki Gminnej Straży Pożarnej. Rada Zawiadowcza Krajowego Związku OSP na posiedzeniu w dn. 5 października 1889 r. podzieliła wszystkie straże na 26 okręgów. OSP Zakliczyn przydzielono do Okręgu Tarnów wraz ze strażami z Tarnowa, Wojnicza, Ciężkowic, Pilzna, Tuchowa, Dębicy i Szczucina. skład Zarządu OSP Zakliczyn wyglądał następująco:
Prezes - Tomasz Szymanowicz
Naczelnik - Kajetan Baliński
Z-ca naczelnika - Wojciech Szymanowicz
Instruktor - Jan Ciepierski
W tym czasie OSP Zakliczyn liczy 20 czynnych strażaków oraz 10 wspierających Tradycyjnie od początku swojego istnienia strażacy pełnią wartę przy Grobie Pańskim w Kościele parafialnym oraz biorą udział w procesji rezurekcyjnej. Dawniej w trakcie tej procesji trzykrotnie strzelano z moździerza na wiwat, w celu uświetnienia tej uroczystości. Moździerzem tym opiekowała się nasza jednostka. Jednak z nastaniem II wojny światowej moździerz ten utopiono w stawie i dotychczas go nie znaleziono. Remiza straży mieściła się w przybudówce do ratusza od strony północnej. W roku 1950 remizę tę rozebrano i przeniesiono ok. ratusza, gdzie wcześniej mieścił się sklep. W tym miejscu mieściła się remiza aż do roku 1997, do momentu oddania nowego budynku "Remizy".
50-lecie założenia straży przypadało na rok 1924, ale uroczystość przesunięto na rok 1930, ponieważ jednostka nie była przygotowana na uczczenie tego jubileuszu. W 1930 roku ufundowano i poświęcono nowy sztandar jednostki. W czasie przemarszu jednostki na przedzie szedł Naczelnik Straży z obnażoną szablą oficerską, a następnie poczet sztandarowy, a dalej strażacy dwójkami. Z boku maszerował trębacz przygrywając na trąbce w takt marsza. Długoletnim chorążym był druh Stanisław Pawłowski, a trębaczem druh Stanisław Ściborowicz. W czasie okupacji hitlerowskiej sztandar OSP przechowywał skutecznie druh Stanisław Ściborowicz, który to sztandar dotrwał do czasów obecnych. Już w czasie II wojny światowej jednostka posiadała na stanie samochód osobowy "Opel" i przyczepkę dwukołową, a na niej motopompę "DKW". Samochód ten zarekwirowany został przez wojska radzieckie w 1945 r. jednostka otrzymała samochód bojowy "Austrofiat" jako wyeksploatowany przez Krakowską Straż Zawodową. Kierowcą tego samochodu był dh Pyrek Franciszek. W 1965 r. jednostka otrzymała typowy wóz strażacki, już wcześniej używany. Był to "Star-21" z silnikiem benzynowym. Kierowcą tego pojazdu był dh Turek Władysław, a później dh Józef Grochola. W 1992 r. samochód ten przekazano OSP Stróże, a nasza jednostka otrzymała nowoczesny samochód bojowy "Star". Jego kierowcą był nadal dh Józef Grochola. Po pierwszym Naczelniku Straży Kajetanie Balińskim następnymi Naczelnikami byli:
Krupski Andrzej
Krupski Michał
Grzegorczyk Bolesław
Koczwara Stanisław
Witek Michał
Konturek Andrzej
Smagowicz Władysław
Sapeta Władysław
Jarosz Jan
Grzegorczyk Andrzej
Grochola Józef
Trytek Tadeusz
Prezesami OSP Zakliczyn po II wojnie światowej byli kolejno:
Nowak Józef
Galas Jan
Ogonek Bolesław
Sułek Kazimierz
W okresie II wojny Światowej działalność straży była praktycznie zawieszona, gdyż okupant zabronił działalności tej organizacji. Sprzęt gaśniczy jednak pozostał. Zebrania, przemarsze i defilady nie mogły się odbywać. Już w roku 1946 prężnie rozpoczęła się działalność OSP w Zakliczynie. Jak wynika z zapisów p. Grocholi OSP Zakliczyn, prócz gaszenia pożarów, wiele wyjazdów miała do wypadków drogowych, usuwania skutków powodzi, huraganów, a nawet poszukiwania zaginionych osób. Nasza jednostka brała udział w wielu pożarach obiektów przemysłowych i lasów. w roku 1969 wybuchł ogromny pożar w Rafinerii Nafty i Benzyny w Czechowicach. Po zgrupowaniu różnych OSP w Brzesku, utworzono kompanię ze straży Zakliczyn - Czchów - Łysa Góra. Nastąpił wyjazd do Czechowic. Mimo awarii samochodu Star 25 naszej jednostki w okolicach Krakowa, po jego naprawie dojechano do Czechowic i wzięto udział w akcji gaśniczej. W akcji tej uczestniczyli: dh Grochola Józef, dh Turek Władysław, dh Gucwa Wojciech, dh Jarosz Jan oraz dh Migdał Władysław. W 1971r. nasza jednostka bierze udział w gaszeniu ogromnego pożaru Puszczy Niepołomickiej. Długoletni naczelnik OSP dh Jarosz Jan od dawna czynił starania w kierunku nowej remizy. Były duże trudności z uzyskaniem odpowiedniej parceli. Mimo tych trudności rozpoczęto gromadzenie materiałów budowlanych, W trakcie roku 1986 Przy dużej pomocy Naczelnika Gminy p. Kormana Kazimierza opracowano dokumentacje obiektu oraz wykonano wiercenia geologiczne i pomiary wysokościowe.. Od tej pory zaczęła się budowa obiektu. Nowo wybrany Zarząd OSP w 1988r. w składzie: Sułek Kazimierz - prezes, Trytek Tadeusz - naczelnik, Włudyka Franciszek - II wiceprezes, Migdał Antoni - sekretarz, Martyka Mieczysław - gospodarz, Karwala Piotr - skarbnik. Zarząd wziął się solidnie za budowę remizy. Dużą pomoc w początkach budowy wykazał wspomniany już Naczelnik Gminy p. Kazimierz Korman. Okres lat 1996 - 1997 to czas wielkiego zaangażowania strażaków tej jednostki. Wykonali bardzo dużo pracy fizycznej przy budowie remizy. W końcowej fazie budowy znaczną pomoc uzyskano z budżetu Urzędu Gminy. Duże zainteresowanie i pomoc w budowie remizy wykazał poseł na Sejm, a Wojewoda Tarnowski p. Wiesław Woda, który bardzo aktywnie pracował z zarządem OSP Zakliczyn. Na szczególne podkreśleni zasługują tu druhowie, którzy najwięcej pracowali, a to: Trytek Tadeusz, Sułek Kazimierz, Migdał Antoni, Martyka Mieczysław, Grochola Józef, Fior Marian I, Fior Marian II oraz wielu innych. W 1997 roku w całej połdniowo-zachodniej Polsce miała miejsce ogromna powódź . Od 8 lipca nasi strażacy, dzień i noc pracowali, usuwając skutki tej powodzi, ratując ludzi, ich mienie i pompując wodę z piwnic. Z dużym uznaniem docenił tę heroiczną pracę Wojewoda tarnowski - Wiesław Woda. Dobra praca OSP Zakliczyn zyskała uznanie i decyzją Komendanta Głównego Straży Pożarnej z dnia 10 października 1997 roku została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo Gaśniczego. Aktu tego dokonał uroczyście Komendant Główny Straży Pożarnej w Tarnowie bryg. Janik Władysław oraz Komendant Rejonowej Straży Pożarnej w Brzesku asp. Słowiak na Walnym Zebraniu Sprawozdawczym OSP w dniu 1 lutego 1998 roku. W 1999 roku OSP Zakliczyn obchodziło 125 rocznicę powstania. W tym roku dzięki funduszom uzyskanym w części z PSP Warszawa, oraz z własnej działalności zakupiono samochód "Lublin TNH 5992". Jest on w chwili obecnej wyposażony w niezbędny sprzęt do ratownictwa drogowego, oraz pomocy przedmedycznej. Jednostka OSP Zakliczyn systematycznie bierze udział w organizowanych zawodach pożarniczych na szczeblu gminy, rejonu czy powiatu oraz w często organizowanych ćwiczeniach, mających na celu doskonalenie umiejętności w tym trudnym fachu. Nasza jednostka OSP nawiązała współpracę z jednostką straży pożarnej w Adword we Francji, której komendantem jest Toni Lewandowski. W lipcu 2001 roku ulewne deszcze sprawiły, że lokalne rzeki znacznie przybrały i wystąpiły z brzegów. Szczególnym zagrożeniem stał się rejon w okolicy rzeki Wolanki, oraz Paleśnianki. OSP Zakliczyn wykazało się w tych trudnych chwilach niezwykłą sprawnością działań jej członków. Akcja powodziowa trwała od 23 do 28 lipca. Na rok 2004 przypadła 130 rocznica założenia Ochotniczej Straży w Zakliczynie. Uroczystości tego święta odbyły się 29 września. Również tego dnia miało miejsce poświęcenie nowego sztandaru OSP Zakliczyn. Z inicjatywy młodych strażaków w 2004 i 2005 roku były organizowane kilkudniowe obozy w których udział wzięli strażacy przygotowujący się do czynnej służby pożarniczej. Obóz strażacki to nie tylko gry i zabawy lecz także ciężka praca związana z przygotowaniem się do udziału w akcjach ratowniczych, oraz kurs udzielania pierwszej pomocy. Jest to tylko krótkie streszczenie jakże bogatej historii Ochotniczej Straży Pożarnej w Zakliczynie. Dalszy ciąg dopisze upływający czas. Życzmy wszystkim strażakom, żeby w tej historii znalazły się tylko miłe i przyjemne wspomnienia...
