National Disability Agency somalia

Guddoomiyaha Hay’adda Naafada Qaranka ( HNQ ) Mudane Maxamed Cabdul Jamac ayaa maanta Xafiiskiisa ku qaabilay Gudoomiyaha Ururka Dhagoolayaasha Koonfur Galbeed Mudane Dadow Xaaji Xasan.

Labada dhinac waxay isla garteen muhiimadda ay leedahay:

Kor u qaadida fursadaha waxbarasho ee dadka naafada ah.
Horumarinta xirfadaha isgaarsiinta.
Kobcinta ka qaybgalka bulshada.

Guddoomiyaha HNQ ayaa xusay in Hay’addu ay diyaar u tahay inay sii xoojiso taageerada iyo wadashaqeynta ay la leedahay ururada naafada ee ka jira Dowlad Goboleedyada iyo Gobolka Banaadir.

Guddoomiyaha Hay’adda Naafada Qaranka, Maxamed Cabdul Jaamac (Dhagaweyne) oo ku hadlaya magaca Guddiga Sare iyo Shaqaalaha Hay’adda Naafada Qaranka, wuxuu tacsi tiiraanyo leh u dirayaa qoyskii iyo qaraabadii uu ka baxay Alle ha u naxariistee Guuleed Ibraahim oo maanta ku geeriyooday magaalada Muqdisho. Ilaahay samir iyo iimaan ha ka siiyo elelkii iyo qaraabadii uu aduunka uga ka tagey

Muqdisho: Guddoomiyaha Hay’adda Naafada Qaranka, Mudane - Maxamed Abdul Jama, ayaa maanta ka qaybgalay xaflad lagu soo gabagabeynayey Seminaar ku saabsanaa Isbeddelka Cimilada iyo Ka-qaybgalka Dadka Naafada ah ee Soomaaliya, seminaar kaas oo lagu qabtay Hoteelka ee magaalada Muqdisho.
Seminaarkan oo socday muddo afar maalmood ah waxaa ka soo qayb galay wakiillo ka kala socday ururada naafada ee dowlad goboleedyada iyo Gobolka Banaadir, iyo sidoo kale daneeyayaal muhiim ah oo ka shaqeeya arrimaha naafada iyo cimilada, si ay uga wada hadlaan is-dhexgalka u dhexeeya dadka naafada ah, isbeddelka cimilada, iyo ka-qaybgalka bulshada.
Intii uu socday seminaarka, ka qaybgalayaasha waxay diiradda saareen sida loo xoojin karo awoodda ururada Dadka Naafada ah (OPDs) si ay door muuqda uga qaataan tallaabooyinka la xiriira isbeddelka cimilada iyo u doodista xuquuqda naafada.
Guddoomiye Maxamed Jama, oo ka hadlay kulankii xiritaanka ayaa sheegay in isbeddelka cimilada uusan ahayn khatar fog ee uu yahay xaqiiqo nololeed oo maalin kasta la dareemayo. Wuxuu tilmaamay in abaaraha, fatahaadaha, iyo dhacdooyinka kale ee cimilada daran ay saameyn gaar ah ku yeeshaan dadka naafada ah, kuwaas oo inta badan aan helin fursado iyo taageero ku filan.
Guddoomiyuhu wuxuu mar kale xaqiijiyay ballanqaadka Hay’adda Naafada Qaranka ee ku aadan in si dhow loola shaqeeyo OPDs ka si loo hubiyo ka-qaybgal macno leh ee dadka naafada ah ee howlaha la xiriira cimilada, sameynta siyaasadaha, iyo geeddi-socodka go’aan qaadashada.
Guddoomiyuhu wuxuu adkeeyay: “in ficil kasta oo wax lagaga qabanayo cimilada ay qayb ka noqdaan dadka naafada ah.” Ugu dambayntii gudoomiyuhu wuxuu u mahadceliyay Hay’adda UNDP oo taageertay seminarkan.

United Nations Development Programme -

Muqdisho: Guddoomiyaha Hay’adda Naafada Qaranka, Mudane - Maxamed Abdul Jama, ayaa maanta ka qaybgalay xaflad lagu soo gabagabeynayey Seminaar ku saabsanaa Isbeddelka Cimilada iyo Ka-qaybgalka Dadka Naafada ah ee Soomaaliya, seminaar kaas oo lagu qabtay Hoteelka ee magaalada Muqdisho.
Seminaarkan oo socday muddo afar maalmood ah waxaa ka soo qayb galay wakiillo ka kala socday ururada naafada ee dowlad goboleedyada iyo Gobolka Banaadir, iyo sidoo kale daneeyayaal muhiim ah oo ka shaqeeya arrimaha naafada iyo cimilada, si ay uga wada hadlaan is-dhexgalka u dhexeeya dadka naafada ah, isbeddelka cimilada, iyo ka-qaybgalka bulshada.
Intii uu socday seminaarka, ka qaybgalayaasha waxay diiradda saareen sida loo xoojin karo awoodda ururada Dadka Naafada ah (OPDs) si ay door muuqda uga qaataan tallaabooyinka la xiriira isbeddelka cimilada iyo u doodista xuquuqda naafada.
Guddoomiye Maxamed Jama, oo ka hadlay kulankii xiritaanka ayaa sheegay in isbeddelka cimilada uusan ahayn khatar fog ee uu yahay xaqiiqo nololeed oo maalin kasta la dareemayo. Wuxuu tilmaamay in abaaraha, fatahaadaha, iyo dhacdooyinka kale ee cimilada daran ay saameyn gaar ah ku yeeshaan dadka naafada ah, kuwaas oo inta badan aan helin fursado iyo taageero ku filan.
Guddoomiyuhu wuxuu mar kale xaqiijiyay ballanqaadka Hay’adda Naafada Qaranka ee ku aadan in si dhow loola shaqeeyo OPDs ka si loo hubiyo ka-qaybgal macno leh ee dadka naafada ah ee howlaha la xiriira cimilada, sameynta siyaasadaha, iyo geeddi-socodka go’aan qaadashada.
Guddoomiyuhu wuxuu adkeeyay: “in ficil kasta oo wax lagaga qabanayo cimilada ay qayb ka noqdaan dadka naafada ah.” Ugu dambayntii gudoomiyuhu wuxuu u mahadceliyay Hay’adda UNDP oo taageertay seminarkan.


United Nations Development Programme - UNDP

Hay’adda Naafada Qaranka oo ka Qeyb Gashay Wadatashiga Heerka Sare ee ku Saabsan Qorshaha Istaraatiijiga ee WFP

Wafdiheer sare ah oo ka socda Hay’adda Naafada Qaranka Soomaaliyeed (NDA), ayna hogaaminaysay Commissionare, Marwo Sundus Cabdullaahi Xuseen, ayaa maanta ka qeyb galay kulanka wadatashiga ee ku saabsan Heshiiska Iskaashiga Qaramada Midoobey iyo Qorshaha Isbeddelka Qaranka (NTP 2025–2030).

Kulankan oo ay soo qabanqaabisay Wasaaradda Qorsheynta, Maalgashiga iyo Horumarinta Dhaqaalaha (MoPIED), ayaa diiradda lagu saaray dib u eegista guud ee Qorshaha Istaraatiijiga ah ee Hay’adda Cunnada Adduunka (WFP) ee la qorsheeyay inuu socdo int between 2025 ilaa 2030.

Kulanka oo ka dhacay Hotel Jazeera ee magaalada Muqdisho ayaa waxaa isugu yimid wasaarado muhiim ah oo dowladeed, hay’ado qaran iyo la-hawlgalayaal horumarineed, kuwaas oo ka wada hadlay sidii loo dhisi lahaa qorshaha cusub ee WFP ee Soomaaliya. Ujeeddada ugu weyn ee kulanka ayaa ahayd in la xoojiyo iskaashiga, la wanaajiyo isku-duwidda, lana dhiirrigeliyo lahaanshaha qaran ee barnaamijyada la xiriira daryeelka bulshada, sugnaanta cuntada iyo nafaqada.

Intii lagu guda jiray wadatashiga, wakiillada ka socday Hay’adda Naafada Qaranka ayaa si gaar ah u adkeeyay muhiimada ay leedahay in arrimaha naafada lagu dhex daro dhammaan barnaamijyada horumarineed iyo kuwa bani’aadamnimo ee qaranka, iyagoo raacaya mabda’a caalamiga ah ee “Inaan Qofna Laga Tagin.”

Kulanka ayaa si guul leh kusoo dhammaaday, iyadoo ka qeybgalayaashu ay ku heshiiyeen talooyin iyo qodobo ficil ah oo lagu wanaajinayo iskaashiga iyo isu-dubbaridka mustaqbalka ee u dhexeeya hay’adaha dowladda iyo WFP, si loo hubiyo in barnaamijyada qaranku noqdaan kuwo ka mid ah dhammaan bulshada oo wax ku ool ah.

Guddoomiyaha Hay’adda Naafada Qaranka (HNQ), Mudane Maxamed Cabdul Jaamac, oo ay weheliyeen mas’uuliyiin sare oo ka tirsan hay’adda, ayaa maanta ka qayb galay xafladdii xiritaanka Todobaadka Dhagoolayaasha, oo lagu qabtay Hoteel Afrik magaalada Muqdisho. Munaasabaddan waxaa soo qabanqaabiyay Ururka Qaranka ee Dhagoolayaasha Soomaaliyeed (SONAD).
Guddoomiyaha oo xafladda si rasmi ah u furay ayaa ka hadlay muhiimadda ay leedahay munaasabaddan oo kor u qaadaysa wacyigelinta bulshada ee ku saabsan xuquuqda iyo baahiyaha dadka naafada ah ee maqal la’. Waxa uu sidoo kale carrabka ku adkeeyay baahida degdegga ah ee loo qabo horumarinta luqadda Iinshaarta Soomaaliyeed (Somali Sign Language), taas oo weli aan si buuxda loo horumarin.
Xafladda, oo ay ka soo qayb galeen mas’uuliyiin iyo xubno ka kala socday qaybaha kala duwan ee bulshada, ayaa si guul leh ku soo dhammaatay, taas oo astaan u ah tallaabo muhiim ah oo lagu xoojinayo ka mid noqoshada bulshada iyo horumarinta xuquuqda dadka maqalka la’ ee Soomaaliyeed. -

Muqdisho, September 25, 2025.
Guddoomiyaha Hay’adda Naafada Qaranka, Mudane Maxamed Cabdul Jaamac, oo ay wehelinayeen mas’uuliyiin sare oo ka tirsan hay’adda, ayaa galabta ka qeyb galay ciyaar kubbadda cagta ah oo ka dhacday Garoonka Kubada Cagta ee Beerta Benadir ee magaalada Muqdisho. Tartanka oo ay ka qeyb galeen afar kooxood oo ka tirsan Xiriirka Kubbadda Cagta Naafada Soomaaliyeed (SAFF), kuwaas oo kala ahaa: JUBA AMP, SHABELLE, KICK4PEACE, iyo BAARI EXP. Kooxahaas oo ka tirsan dhalinyarada naafada ah ayaa soo bandhigay ciyaar xiiso badan oo soo jiidatay dadkii daawanayay.
Tartan adag kadib, kooxda JUBA ayaa guuleysatay, waxaana koobka guusha gudoonsiiyey Guddoomiye Maxamed Jaamac. Guddoomiyaha oo hadal kooban halkaas ka jeediyay, waxaa uu u hambalyeeyey kooxda guuleysatay iyo dhammaan ciyaartoyda ka qeyb gashay tartanka, isaga oo ku dhiirrigeliyay inay sii wadaan firfircoonida ciyaaraha. Wuxuu tilmaamay in ka qeybqaadashada ciyaaraha ay leedahay faa’iidooyin badan oo jireed iyo maskaxeed, gaar ahaan dhalinyarada naafada ah. Guddoomiyaha ayaa xusay in Hay’adda Naafada Qaranka ay taageeri doonto Xiriirka SAFF, si loo xoojiyo hawlaha iyo fursadaha ciyaaraha ee dhalinyarada naafada ah.
Intaa waxaa dheer, Mudane Jaamac wuxuu amaan gaar ah u jeediyey Mr. Abdiaziz Abdullahi Kadiye, Guddoomiyaha SAFF, iyo garsoorayaasha iyo mutadawiciinta u hibeeyay waqtigooda qabanqaabada ciyaaraha dhalinyarada naafada ah.

Muqdisho, Sebtembar 20, 2025, Guddoomiyaha Hay’adda Naafada Qaranka (HNQ) Maxamed Cabdul Jaamac (Dhagaweyne) ayaa maanta xafiiskiisa ku qaabilay wafdi ka socday Ururka Kubadda Cagta Naafada Soomaaliyeed (Somali Amputee Football Federation – SAFF), oo uu hoggaaminayay Xoghayaha Guud, Mudane Abdiaziz Abdullahi Kadiye, iyo Madaxa Warbaahinta, Mudane Maxamed Xuseen Qalinle.
Intii kulanku socday, mas’uuliyiinta SAFF ayaa guddoomiyaha uga warbixiyay hawlaha ururkooda iyo ciyaaraha ay u qabtaan dhallinyarada naafada ah ee ku nool magaalada Muqdisho. Waxay sheegeen in dhalinyaradan ay ka koobanyihiin shan kooxood oo kubadda cagta ah, ayna rajaynayaan inay qeybgali doonaan tartamo caalami ah oo ay kula ciyaari doonaan kooxo kale oo naafada ah.
Guddoomiyaha HNQ ayaa ku bogaadiyay dadaalka iyo himilada SAFF, isagoo ku dhiirrigeliyay inay sii wadaan shaqada wanaagsan ee ay bulshada ugu adeegayaan. Sidoo kale gudoomiyuhu wuxuu xusay in isboortigu uu door weyn ka qaato kor u qaadidda caafimaadka, dhaq-dhaqaaqa, iyo is-dhexgalka bulshada, isla markaana uu kobciyo kalsoonida iyo ka qaybgalka dhalinyarada naafada ah ee bulshada, wuxuuna balan qaaday in Hay’adda Naafada Qaranka ay la garab istaagi doonto taageero buuxda. .

17 Sebtember 2025, Guddoomiyaha Hay’adda Naafada Qaranka (HNQ), Maxamed Cabdul Jaamac, oo ay wehliyeen xubno ka tirsan guddiga sare iyo shaqaalaha hay’adda, ayaa ka qeyb galay Bandhigga Waxqabadka Hay’adaha Dowladda ee saddexdii sano ee la soo dhaafay (2022–2025), kaas oo lagu qabtay Hotelka Royal ee magaalada Muqdisho.
Intii lagu guda jiray booqashada bandhigga, Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Dr. Xasan Sheekh Maxamuud, iyo Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Dan-Qaran, Mudane Hamse Cabdi Barre, ayaa dhageystay Guddoomiyaha HNQ, oo soo bandhigay guulihii muhiimka ahaa ee hay’addu gaartay saddexdii sano ee la soo dhaafay, iyo qorshayaasha mustaqbalka ee u baahan taageero si loo xaqiijiyo in dadka Soomaaliyeed ee naafada ahi ay si buuxda uga qayb galaan arimaha bulshada.
Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo Ra’iisul Wasaare Hamse Cabdi Barre ayaa bogaadiyey shaqada wanaagsan ee ay qabatay Hay’adda Naafada Qaranka, iyagoo ku dhiirrigeliyey inay sii laba jibbaarto dadaallada ay ugu adeegayso dadka naafada ah ee Soomaaliyeed.

Guddoomiyaha Hay’adda Naafada Qaranka, Mudane Maxamed Cabdul Jaamac, ayaa ka qaybgalay aqoon-is-weydaarsi muhiim ah oo ay ka qayb galeen Agaasimayaasha Guud ee Wasaaraddaha Dowladda iyo Guddoomiyeyaasha Hay’adaha Dowlada. Aqoon-is-weydaarsigan ayaa daba socday daahfurkii Unugga Gaarka ah ee Xidhiidhka (CDU) oo ay si rasmi ah u daahfureen Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Dr. Xasan Sheekh Maxamuud, iyo Ra’iisul Wasaaraha Xukuumada Dan-Qaran, Mudane Hamza Abdi Barre, 23-kii Agoosto 2025. Kulanka, oo lagu qabtay garoonka diyaaradaha magaalada Muqdisho 13–14 Sebtembar, waxaa la’isugu keenay hoggaamiyeyaasha sare ee dowladda si ay uga kororsadaan faham iyo waayo-aragnimo ku saabsanaa Maareynta Waxqabadka iyo Isbeddelka maamul wanaagga hay’adaha dowlada, (Results Based Performance Management and Public Sector Transformation). Tababarka waxaa hogaaminayey khubaro caalami ah, waxaana si rasmi ah u daah-furay Wasiiru Dowlaha Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha, Mudane Hersi Gani, iyo Xoghayaha Joogtada ah ee Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha, Mudane Kamal Gutale. Aqoon-is-weydaarsigu wuxuu si guul ah ku soo gebogeboobay maanta.

Muqdisho, Somalia- September 10, 2015, Guddiga Madaxa-banaan ee Dastuurka iyo Hay’adda Naafada Qaranka, ayaa maanta kulan muhiim ah ugu qabtay dadka naafada ah Hotelka Maida ee magaalada Muqdisho, kulankaas oo ay isugu yimaadeen wakiilo ka socday ururada ay leeyihiin dadka naafada ah ee magaalada Muqdisho. Kulanka ayaa diiradda lagu saaray dib u eegista dastuurka qaranka, gaar ahaan qodobbada khuseeya xuquuqda naafada.
Ka qaybgalayaashu waxay ka doodeen xuquuqda ka qaybgalka siyaasadda ee uu dadka naafada ah u dammaanad qaadayo qodobka 22-aad ee Dastuurka KMG ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya. Waxaa xoogga la saaray hubinta in dadka naafada ah ay si firfircoon uga qayb qaataan geeddi-socodka siyaasadda dalka.
Maxamed Cabdul Jaamac Guddoomiyaha Hay’adda Naafada Qaranka ayaa isagoo ku hadlaya magaca dadka naafada ah ee Soomaaliyeed, wuxuu baaq u diray Madaxweynaha Jamhuuriyada Federalka Soomaaliya Dr. Xasan Sheekh Maxamuud inuu soo saaro awaamiir rasmi ah oo ku aaddan dhaqan gelinta qodobka 7-aad ee Sharciga Ilaalinta Xuquuqda Naafada Soomaaliyeed. Qodobkan wuxuu dadka naafada ah u ogolaanayaa qoondada 5% matalaad siyaasadeed dhammaan heerarka goleyaasha dawladda.
Kulanka ayaa astaan ​​u ahaa tallaabo muhiim ah oo loo qaaday dhanka dowlad wanaaga iyo in la hubiyo in dadka naafada ah ay helaan xuquuqdooda dastuuriga ah. -

Guddoomiyaha Hay’adda Naafada Qaranka, Mudane Maxamed Cabdul Jaamac, ayaa 7-dii Sebtember 2025, xafiiskiisa ku qaabilay Mudane Abdirizaak Elmiy Maxamed, Guddoomiyaha Xarunta Mustaqbal ee Carruurta Baahiyaha Gaarka ah qaba, oo ay wehelisay Marwo Umuhan Maxamed Daahir, madaxa wacyigelinta ee xarunta.
Xarunta Mustaqbal ee Carruurta Baahiyaha Gaarka ah waa urur samafal oo ka shaqeeya taageerada iyo waxbarashada carruurta qaba autism, Down syndrome, ADHD, cerebral palsy, iyo xaalado kale ee baahiyaha gaarka ah.
Intii uu socday kulanka, madaxda Xarunta Mustaqbal waxay soo bandhigeen warbixin ku saabsan shaqooyinka ay qabtaan iyo adeegyada waxbarasho ee ay u fidiyaan carruurta baahiyaha gaarka ah qaba. Waxay sidoo kale iftiimiyeen caqabadaha horyaalla iyo baahiyaha muhiimka ah ee dhinaca waxbarashada iyo taageerada bulshada.
Guddoomiyaha Hay’adda Naafada Qaranka, Mudane Maxamed Cabdul Jaamac, ayaa bogaadiyey doorka qiimaha badan ee xaruntu ku leedahay taageerada carruurta baahiyaha gaarka ah, isagoo ku dhiirrigeliyay inay sii wadaan dadaalkooda muhiimka ah.
Labada dhinac ayaa ku heshiiyey in la xoojiyo iskaashiga si xal loogu helo caqabadaha horyaalla carruurta naafada ah, ayna wadajir uga shaqeeyaan horumarinta waxbarashada iyo adeegyada ay u baahan yihiin.
Kulanka waxaa sidoo kale ka soo qaybgalay Mudane Maxamed Abdisalan Diiriye, Agaasimaha Somali Disability Empowerment Network (SODEN), kaas oo fududeeyay kulanka, maadaama ay iskaashi dhow ka dhaxeeyo NDA iyo SODEN.