Maan Care

Ma fuuli lahayd diyaarad uu wado qof aan wax tababar ah lahayn, kaliya sababtoo ah waa qof caan ah ama xil haya. Waxaad dooran lahayd duuliye aqoon iyo tababar leh, sababtoo ah khatartu waa mid aad u weyn. Mabda’aas ayaa sidoo kale khuseeya caafimaadkaaga.

Inkasta oo cawaaqibta ka dhalan karta go’aanno caafimaad oo khaldan aysan u muuqan karin kuwo degdeg ah ama naxdin leh sida shil diyaaradeed, haddana waxay noqon karaan kuwo culus oo muddo dheer saameeya nolosha.

Ku tiirsanaanta xirfadlayaasha caafimaadka iyo khubarada sayniska waxay kaa caawinaysaa in go’aannadaadu ku dhisnaadaan caddayn iyo cilmi, ee aan ku dhisnayn aragti shakhsiyeed ama caanimo.

Qoraalkaan Waxaa soo qoray Madaxa Hay'adda Who.

Dadka qaba xanuunka macaanka ee nooca 2-aad (Type 2 Diabetes) ee xaaladoodu deggan tahay, go'aanka ay ku soomayaan bisha Ramadaan waa inay ku salaysaa heerka khatarta caafimaadkooda.

​Si looga fogaado xaaladda hypoglycemia (sonkorta oo aad hoos ugu dhacda), la tasho dhakhtarkaaga si aad wax uga beddeshaan:

​Xaddiga qiyaasta insuliinta aad qaadanayso.

​Xilliyada rasmiga ah ee aad qaadanayso dawooyinka.

​Nooca daawaynta ee kuugu habboon xilliga soonka.

Cun cunto caafimaad leh adiga oo mudnaanta siinaya khudaarta iyo miraha, yareynaya sonkorta, kana fogaanaya cuntooyinka warshadaysan. Sidoo kale, ku dadaal inaad jidhkaaga biyo ku filan siiso, samee jimicsi joogto ah, kana fogow tubaakada. Xusuusnow inaad daryeesho naftaada iyo dadka kaleba.

Haddii aad joojiso sigaarka ka hor intaadan gaadhin da'da 40-ka, waxay 90% hoos u dhigaysaa khatarta ah inaad u dhimato xanuunnada la xidhiidha cabista sigaarka. Bisha barakaysan ee Ramadaan, la wareeg mas'uuliyadda caafimaadkaaga oo billow cutub cusub oo noloshaada ah adigoon sigaar isticmaalin.

Timirtu waxay yaraysaa dareenka gaajada aadka u daran, taas oo kaa caawinaysa inaad iska ilaaliso cunista xad-dhaafka ah xilliga afurka, adiguna aad xakamayso miisaanka jidhkaaga. Waxay qani ku tahay fiber-ka, fiitamiin B6, folic acid, potassium, iyo magnesium, sidoo kale waxay leedahay xaddi bir ah oo jidhka siiya tamar degdeg ah.