30/11/2025
#มหาอุทกภัยหาดใหญ่68 นั้นแสดงให้เห็นชัดเจนถึงความสำคัญของการวางแผนการพัฒนาพื้นที่ ที่ #เชื่อมโยงกับธรรมชาติ
เนื่องจาก #หาดใหญ่ เป็นศูนย์กลางการพัฒนามาอย่างยาวนาน เป็นเมืองศูนย์กลางการค้าขายของภาคใต้ที่สำคัญ แต่จากสภาพที่ตั้ง ที่แม้ห่างจากปากคลองและทะเลสาบมาพอสมควร และมีทำเลที่ถูกโอบล้อมด้วยภูเขาทั้งด้านตะวันตก ตะวันออก และบางส่วนทางใต้ (ภาพที่ 3) หาดใหญ่มีทางน้ำไหลผ่าน (ภาพที่ 4 - 5) โดยเฉพาะ #คลองอู่ตะเภา ที่เดิม เป็นขอบของเมืองในอดีต ซึ่งนับเป็นกุศโลบายการตั้งเมืองที่ชาญฉลาด และเชื่อมโยงกับธรรมชาติ ซึ่งเมื่อเมืองมีปัญหามวลน้ำไหลหลากเข้าสู่เมือง ด้านตะวันตกของเมืองจะสามารถเป็นที่รับน้ำได้
🏭 อย่างไรก็ตาม เมื่อเวลาผ่านไป การขยายตัวและการพัฒนาเมืองออกไป เป็นสิ่งที่ปฏิเสธไม่ได้ ผังเมืองจึงมีความจำเป็นที่ต้องกำหนดนโยบายการพัฒนาเพื่อรองรับการพัฒนาล่วงหน้า ก่อนที่การขยายตัวจะเกิดขึ้นจริง ซึ่งหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่กระทบสิทธิในพื้นที่ของประชาชนส่วนหนึ่งบ้าง ไม่มากก็น้อย
⚠️ จากภาพที่ 1 จะเห็นผังเมืองในปี พ.ศ. 2549 เป็นผังเมืองที่พยายามจะแก้ #ปัญหาน้ำท่วมไหลหลาก ของเมืองหาดใหญ่ ด้วนการวางแผนร่วมกับโครงการจากพระราชดำรัสแก้ปัญหาน้ำท่วมของหาดใหญ่ (พระราชดำรัสของในหลวง ร9 ในปี 2531) อย่างไรก็ตาม #กรมชลประทาน ผู้ดูแลเรื่องน้ำในขณะนั้น ไม่ได้ดำเนินการสนองเท่าที่ควร จนน้ำท่วมใหญ่อีกครั้งในปี 2543 ในหลวง ร9 จึงได้ทรงเน้นย้ำอีกครั้ง คลอง ร1 หรือ #คลองภูมินาถดำริ จึงเกิดขึ้น และใช้เวลาในการก่อสร้างยาวนานกว่า 22 ปี และเพิ่งเสร็จสมบูรณ์ในปี 2565 ซึ่งเมืองได้พัฒนาออกไปจนคลุมพื้นที่ #เขียวลาย ที่ใช้เป็นพื้นที่รับน้ำจนหมดสิ้น
และที่สำคัญรูปแบบของคลองเปลี่ยนไป กลายเป็นคลองที่เป็น #ช่องระบายน้ำ มีคัน ขนาบทั้ง2ฝั่ง แทนที่จะปล่อยเข้าทุ่งระบายน้ำ (เขียวลาย) ได้ตามแผน
⚠️ เมื่อปี 2562 มีการปรับปรุงผังเมือง ครั้งที่ 3 ผังเมืองที่มีแนวคิดอยู่กับน้ำ ได้เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง (ภาพที่ 2) พื้นที่เมือง และเขตเศรษฐกิจ (สีแดงและส้ม) ได้ข้ามฝั่งมาจนเต็มพื้นที่ คล่อมทั้งคลองอู่ตะเภา และคลอง ร1 ไปแล้ว พื้นที่เขียวลาย ที่มีรายละเอียดเพื่อจำกัดสิทธิ์ ผู้คนเป็นพื้นที่รับน้ำในช่วงน้ำหลาก เพื่อแก้ปัญหาน้ำท่วมได้เปลี่ยนเป็นพื้นที่การพัฒนาได้เช่นเดียวกับพื้นที่อื่นๆ ตามการพัฒนาจริงที่เกิดขึ้นก่อนแผนนี้ (ภาพที่ 7) ในช่วงที่ผังเมืองกำลังปรับปรุงผังอยู่ ด้วยเหตุใดเหตุหนึ่งก็ตามที
🛣🛤 ด้านโครงสร้างพื้นฐาน โดยเฉพาะถนนและทางรถไฟ ปฏิเสธไม่ได้ว่าเมืองหาดใหญ่มีถนน และทางรถไฟ เป็น #เครือข่ายการคมนาคม ที่สำคัญไม่น้อยไปกว่า #เครือข่ายคลอง
ภาพที่4-5 แสดงให้เห็นระบบถนน และคลอง ที่ผ่านเข้ามาในเมือง โอบล้อม #แอ่งเมืองหาดใหญ่ อีกชั้นหนึ่ง...
และ ณ ขณะนี้ (30 พย 68) หลังน้ำได้ระบายออกไปแล้ว ความเสียหายของถนนที่ขวางทางน้ำยิ่งเด่นชัดขึ้น แสดงให้เห็นในภาพที่ 6 บริเวณเส้นประ (ปิดถนน ⛔️) และเส้นแดง (⚠️) ที่มีปัญหาซ่อมผิวทาง และปิดทางสัญจรชั่วคราว บริเวณทั้งหมดอยู่ที่ #จุดตัดแนวคลอง ทั้งสิ้น
⤵️
#แนวทางแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน ในเวลานี้ คงจำเป็นต้องแก้ในภาพรวม #แก้ที่ต้นเหตุ ก่อน โดยอาจมีการเสียสิทธิ์ด้วยอย่างปฏิเสธไม่ได้ แต่การบริหารจัดการโดยการยอมรับและเสียสละ ตามหลักการ #นโยบายสาธารณะ เพื่อให้ส่วนรวมได้อยู่รอดอย่างยั่งยืนนั้นคุ้มค่าในระยะยาวต่อทุกๆคนรวมทั้งผู้เสียสิทธิ์ แต่ต้องดำเนินการภายใต้ #หลักการความเท่าเทียม อย่างเหมาะสม และตระหนักถึงหลักการที่มีความเป็นวิชาการ และเหตุผลสูงสุด
เพื่อ #เป็นต้นแบบการพัฒนา ให้พื้นที่อื่นๆ ด้วย ✅️

22/11/2025
13/09/2025
12/06/2025
11/05/2025
05/05/2025
19/04/2025