GISTDA สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน)

สีสันแห่งความเท่าเทียม: GISTDA เปิดภาพถ่าย “แปลงเกษตรหลากสี” จากดาวเทียม THEOS-2 ร่วมเฉลิมฉลอง Pride Month 2026

ก้าวเข้าสู่ครึ่งทางของปี 2026 ยินดีต้อนรับเข้าสู่เดือนมิถุนายน “เดือนแห่งความภาคภูมิใจ” กับบรรยากาศการร่วมกันเฉลิมฉลองความหลากหลายและการยอมรับความแตกต่างทางเพศตลอดเดือนมิถุนายน เพื่อสร้างพื้นที่ของความเข้าใจในบริบทการอยู่ร่วมกันอย่างเท่าเทียมในสังคม “Happy Pride Month 2026”

“ประเทศไทย” ถือเป็นอีกหนึ่งประเทศในโลกที่มีความเปิดกว้างและมีพื้นที่ในการแสดงออกให้กลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศ “LGBTQIA+” โดยเห็นได้จากการที่สมาชิกสภามีการลงมติผ่านร่าง พ.ร.บ.สมรสเท่าเทียมในปี 2567 ที่มีความพยายามผลักดันมาหลายทศวรรษ ซึ่งถือเป็นเพียงไม่กี่ประเทศในทวีปเอเชีย อีกทั้งยังคงเป็นชาติแรกและชาติเดียวในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่รับรองการสมรสของกลุ่ม LGBTQIA+ อย่างถูกต้องตามกฎหมาย สะท้อนถึงความเปิดกว้างและยอมรับความแตกต่างทางแนวคิด รวมถึงเป็นก้าวแรกของการเข้าสู่สังคมแห่งความเท่าเทียมทางเพศอย่างแท้จริง

ในโอกาสเดือนมิถุนายนแห่งความหลากหลาย สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA ขอนำเสนอภาพถ่ายจากดาวเทียม THEOS-2 อวดโฉม “แปลงเกษตรหลากสี” เพื่อร่วมเฉลิมฉลองความภาคภูมิใจของ LGBTQIA+ ในพื้นที่เอ-เวฺรอ (Évreux) แคว้นโอต-นอร์ม็องดี ประเทศฝรั่งเศส ซึ่งแสดงสีสันที่มีความหลากหลายอย่างสวยงามผ่านมุมมองจากดาวเทียมและเทคนิค “การรับรู้ระยะไกล (Remote Sensing)” โดยสีที่แตกต่างกันเปรียบเหมือนตัวแทนอัตลักษณ์ทางเพศที่หลากหลาย แต่สามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างเท่าเทียมสะท้อนภาพบริบทสังคมไทยที่เคารพและยอมรับอัตลักษณ์ของกลุ่ม LGBTQIA+

หลายคนอาจสงสัยว่า สีสันในภาพดังกล่าวเป็นสีสันที่ถ่ายได้จริงหรือไม่ ต้องบอกก่อนว่าภาพนี้ไม่ใช่สีจริงของแปลงเกษตร แต่เป็นการนำภาพจากดาวเทียม THEOS-2 มาแสดงด้วยการผสมสีที่เรียกว่า “การผสมสีเทียม (Flase Color Composite)” โดยอาศัยการผสมสีของแต่ละช่วงคลื่นที่ตรวจจับได้ด้วยดาวเทียม เนื่องด้วยดาวเทียมบันทึกข้อมูลจากคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่สะท้อนจากพื้นผิวโลก ผ่านช่วงคลื่นที่ตามนุษย์มองเห็นและช่วงคลื่นใกล้อินฟราเรด (Visible and Near Infrared: VNIR) ก่อนส่งข้อมูลกลับมายังตัวรับสัญญาณบนดาวเทียมที่มีหลายช่องสัญญาณและแสดงผลออกมาในรูปแบบพิกเซล ซึ่งวัตถุบนพื้นผิวโลกจะมีคุณสมบัติการดูดกลืนและสะท้อนคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่แตกต่างกัน ทำให้การแสดงข้อมูลแต่ละวัตถุแต่ละพื้นที่มีความแตกต่างกัน ก่อนนำมาผสมสีเพื่อจำแนกข้อมูล (Data Classification) และวิเคราะห์เชิงพื้นที่ สามารถดูรายละเอียดและความแตกต่างของวัตถุที่ปรากฏบนพื้นผิวโลกชัดเจนมากยิ่งขึ้น

หลักการผสมสีของภาพถ่ายจากดาวเทียม สามารถทำได้ด้วยการกำหนดช่วงคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (Spectral Band) ลงไปในแม่สี RGB โดยช่วงคลื่นของดาวเทียม THEOS-2 มีทั้งหมด 4 Band ได้แค่ ช่วงคลื่นสีน้ำเงิน (Blue) ช่วงคลื่นสีเขียว (Green) ช่วงคลื่นสีแดง (Red) และช่วงคลื่นใกล้อินฟาเรด (NIR) โดยหลักการผสมสี สามารถแบ่งได้เป็น 2 ประเภทหลัก ดังนี้

1) การผสมสีจริง (True Color Composite) เป็นการผสมสีด้วยช่วงคลื่นที่ตามนุษย์มองเห็น เพื่อให้เห็นภาพที่มีความใกล้เคียงกับสีของวัตถุจริงที่ปรากฏบนพื้นผิวโลกจากสายตาของมนุษย์ ซึ่งเหมาะสำหรับการแสดงรายละเอียดที่ต้องการความชัดเจนมากขึ้น ตัวอย่างเช่น การวิเคราะห์ลักษณะภูมิประเทศ และการติดตามความเปลี่ยนแปลงของพื้นที่ เป็นต้น

2) การผสมสีเทียม (False Color Composite) ซึ่งเป็นการผสมสีที่ปรากฏในภาพแปลงเกษตรดังกล่าว ด้วยการนำช่วงคลื่นใกล้อินฟราเรด หรืออาจใช้ช่วงคลื่นที่ตามนุษย์มองไม่เห็นที่มีในดาวเทียมบางดวงมาผสมสีร่วมกับแบนด์อื่นๆ โดยการผสมสีดังกล่าวจะมีความแตกต่างไปจากสีธรรมชาติ แต่เหมาะสำหรับการใช้วิเคราะห์และจำแนกเชิงพื้นที่ เช่น การใช้ประโยน์ที่ดิน วิเคราะห์ความสมบูรณ์หรืออายุของพืชแต่ละช่วงเวลาการเพาะปลูกจากค่าดัชนีพืชพรรณ (Normalized Difference Vegetation Index: NDVI)

กระบวนการวิเคราะห์หรือแปลภาพถ่ายดาวเทียมดังกล่าว เป็นส่วนหนึ่งของการจัดทำฐานข้อมูลขั้นตอนแรกๆ เพื่อใช้ในการวิเคราะห์เชิงพื้นที่ โดยสามารถจัดทำได้บนโปรแกรมภูมิสารสนเทศ (GIS) ผ่านการประมวลผลข้อมูลด้วยเทคนิคการรับรู้ระยะไกล ซึ่ง GISTDA มีการนำกระบวนการดังกล่าวมาใช้เพื่อจัดทำฐานข้อมูล ก่อนนำมาใช้วิเคราะห์ และนำเสนอข้อมูลบนแพลตฟอร์มภูมิสารสนเทศต่างๆ ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่การจำแนกพื้นที่และติดตามความเปลี่ยนแปลงของการใช้ประโยชน์ที่ดิน (Land Use, Land Cover Change) การติดตามภัยพิบัติทางธรรมชาติ (Disaster Platform เช็คน้ำ และเช็คแล้ง) ตลอดจนการบริหารจัดการด้านการเกษตร (EcoPlant SGI Farm และ Dragonfly) โดยมุ่งหวังให้ทุกภาคส่วนสามารถประยุกต์ใช้ข้อมูลดาวเทียมไปใช้ประโยชน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ภาพทุ่งนาหลากสีดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า เทคโนโลยีอวกาศไม่เพียงช่วยให้มนุษย์สามารถเข้าใจโลก แต่ยังแสดงความหลากหลายของข้อมูลที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ครอบคลุมหลายมิติ เพื่อให้ทุกคนสามารถเข้าถึงและมองเห็นรายละเอียด รวมถึงความแตกต่างขององค์ประกอบบนพื้นผิวโลก เพื่อใช้ประเมินสถานการณ์ต่างๆ ที่กำลังเกิดขึ้นและอาจเกิดขึ้นในอนาคต เนื่องด้วยดาวเทียมสามารถแสดงทุกองค์ประกอบของโลกที่มีความแตกต่างกัน แต่ทุกองค์ประกอบสามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างกลมกลืน อีกทั้งทำให้โลกนี้สวยงาม สะท้อนภาพรวมของสังคมที่หลากหลายทั้งด้านภูมิประเทศ สภาพแวดล้อม รวมถึงสภาพสังคมที่ล้วนเป็นส่วนของโลกและสามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างเท่าเทียมในปัจจุบัน
__________

Color of equality: GISTDA showcases multicolored rice fields by THEOS-2 satellite in celebration of Pride Month 2026.

As we step into the halfway point of 2026, welcome to June — the month of pride — a time to celebrate diversity and gender inclusivity together throughout the month. It is an opportunity to create a space of understanding and promote coexistence on equal footing in society. Happy Pride Month 2026

Thailand is the one country in the world that is open and supportive of the LGBTQIA+ community. As seen in 2024, when members of parliament approved the Draft Equal Marriage Act, which had been advocated for over several decades. Thailand is one of only a few countries in Asia — and the first country in Southeast Asia — to legalize marriage for the LGBTQIA+ community legally. It reflects an open and inclusive approach that embraces differences and represents an important first step toward a truly gender-equal society.

In celebration of June, the Month of Diversity, the Geo-Informatics and Space Technology Development Agency (GISTDA) presents a THEOS-2 satellite image showcasing the colorful agricultural fields of Évreux, Haute-Normandy, France, in recognition of LGBTQIA+ Pride Month. Captured through satellite imagery and remote sensing technology, the striking patchwork of colors symbolizes the diversity of gender identities — all existing side by side in equality and harmony. The image also reflects the values of respect, inclusion, and acceptance of LGBTQIA+ communities that continue to be embraced in Thai society.

Many people may wonder whether the color in an image is truly real. It should be noted in advance that this is not the real color of the field. However, this satellite imagery uses a color composite technique known as a false color composite — created by combining wavelength ranges detected by the satellite. The satellite records data by electromagnetic wave reflected from the Earth through the Visible and Near Infrared (VNIR) spectrum before transmitting the data back to the satellite receiver. The data are captured in multiple channels and displayed in pixel patterns. Objects on the Earth have different electromagnetic wave absorption characteristics, causing each object to display a different data signature. These data are then combined into composite images for data classification and spatial analysis, allowing details and differences between objects on the Earth’s surface to be observed more clearly.

A satellite image color composite can be created by defining RGB spectral bands from the wavelength ranges of the THEOS-2 across four bands: red wavelength ranges, green wavelength ranges, blue wavelength ranges, and near-infrared. These can be classified into two main types as follows:

1) A True Color Composite is created using visible light bands to produce an image that closely resembles the natural color of objects on the Earth’s surface as seen by the human eye. It is suitable for applications that require clear visual detail, such as geographic analysis and land cover change monitoring.

2) A False Color Composite, such as the image shown above, is created by combining near-infrared or short-wave infrared (SWIR) bands — available on some satellites — with other spectral bands. The result colors for spatial analysis and classification, such as land use analysis and identifying plant maturity or stage through the Normalized Difference Vegetation Index (NDVI).

The image analysis process mentioned above is the first step in preparing data for spatial analysis. It can be processed in a GIS through remote sensing data processing techniques. GISTDA transforms these processes into geospatial data and applications for analysis and presentation through various platforms. These include classification and land use/land cover change analysis, disaster monitoring such as Disaster Platform, Check Nam, and Crops Drought, as well as agricultural management platforms including Ecoplant, SGI Farm, and Dragonfly. The goal is to enable all sectors to efficiently apply satellite data for practical benefits.

The various colored fields reflected in satellite imagery demonstrate how space technology not only helps humans understand the world — It also shows the diversity of data that can be utilized across multiple dimensions, enabling more detailed components on the Earth’s surface for situation assessment, both present and future. Satellites can reveal the diverse components of the Earth’s surface. These components can coexist harmoniously, making the world visually and functionally rich. This reflects a broader picture of a diverse society in terms of geography, environment, and social conditions, all of which are interconnected and can coexist equally in the present day.

#อว
#ดาวเทียม


***หมายเหตุ: ภาพสีผสมเท็จบนโปรแกรมภูมิสารสนเทศนี้ทำขึ้นเพื่อความสวยงามเท่านั้น

รู้จัก 3 การทดลองฝีมือคนไทย ที่เดินทางไปสู่ห้วงอวกาศได้สำเร็จ

ขณะนี้ การทดลอง TIGERS-X โดยคณะแพทยศาสตร์ศรีสวางควัฒน ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ ได้เดินทางไปถึงสถานีอวกาศนานาชาติ หรือ ISS เพื่อเริ่มต้นทดลองศึกษาพฤติกรรมการผสมสารในสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำ และเป็นชุดทดลองทางการแพทย์ของประเทศไทยในอวกาศ

นอกจากการทดลองดังกล่าว ประเทศไทยยังได้ส่งการทดลองขึ้นสู่ห้วงอวกาศมาแล้วหลายครั้ง ทั้งเพยโหลดที่เดินทางขึ้นไปปฏิบัติภารกิจบนสถานีอวกาศนานาชาติ ตลอดจนเดินทางไปกับยานอวกาศและชุดการทดลองของประเทศต่าง ๆ โดยวันนี้ GISTDA ได้รวบรวม 3 การทดลองเด่นของไทย ที่เคยถูกส่งไปสู่ห้วงอวกาศ พร้อมรายละเอียดที่น่าสนใจของแต่ละชุดเพยโหลด อันแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของวิศวกรและบุคลากรไทย ในการพัฒนางานด้านอวกาศดังต่อไปนี้

1 - การทดลอง TIGERS-X (Thailand Innovative G-force Varied Emulsification Research for Space Exploration)
นำส่งขึ้นสู่อวกาศ: วันที่ 16 พฤษภาคม 2026
เดินทางไปทดลองที่: สถานีอวกาศนานาชาติ

ตามที่ได้เกริ่นไว้ในข้างต้น การทดลอง TIGERS-X ได้เดินทางขึ้นสู่สถานีอวกาศนานาชาติ กับยานอวกาศ Dragon ของบริษัท SpaceX ในภารกิจ CRS-34 เพื่อทดสอบการผสมสาร โดยใช้นวัตกรรม Lab-on-a-Chip เพื่อศึกษาพฤติกรรม "อิมัลชัน" (Emulsification) หรือการนำของเหลวสองชนิดที่ไม่เข้ากันตามธรรมชาติ เช่น น้ำกับน้ำมัน ให้ผสมรวมเป็นเนื้อเดียวกัน ในสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำบนสถานีอวกาศฯ

การทดลองนี้ สามารถสั่งการและควบคุมชุดการทดลองบนสถานีอวกาศนานาชาติได้ตามเวลาจริง จากห้องควบคุมภารกิจ ณ คณะแพทยศาสตร์ศรีสวางควัฒน ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ โดยทีมวิจัยสามารถรับข้อมูลและภาพถ่ายความละเอียดสูง เพื่อวิเคราะห์ผลและปรับแผนการทดลองได้อย่างเหมาะสม

ในการนี้ GISTDA มีส่วนสนับสนุนด้านสถานที่สำหรับประกอบเพยโหลด และทดลองส่วน Flight Model ให้พร้อมก่อนขึ้นบินไปสถานีอวกาศนานาชาติ ณ ศูนย์ประกอบและทดสอบดาวเทียมแห่งชาติ พร้อมกับให้คำปรึกษาและคำแนะนำ โดยวิศวกรของ GISTDA ร่วมกับคณะผู้พัฒนาเพยโหลดทดลองนี้

2 - การทดลอง TLC (Thailand Liquid Crystals in Space)
นำส่งขึ้นสู่อวกาศ: วันที่ 15 กันยายน 2025
เดินทางไปทดลองที่: สถานีอวกาศนานาชาติ

อีกหนึ่งการทดลองของไทย ที่เดินทางไปถึง ISS คือการทดลองเพื่อศึกษาผลึกเหลวในสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำ โดยคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งได้รับการนำส่งขึ้นสู่สถานีอวกาศนานาชาติกับยานอวกาศ Cygnus ภารกิจ NG-23 โดยมีนักบินอวกาศ NASA เช่น Mike Fincke เป็นผู้รับผิดชอบและดำเนินการทดลอง ร่วมกับนักบินอวกาศท่านอื่น ๆ ที่ประจำการอยู่ ณ ขณะนั้น

การทดลองดังกล่าว ต้องการศึกษาจุดพร่อง หรือ Defect ในโครงสร้างผลึกเหลว เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงความร้อนในฟิล์มบางแบบฉับพลัน ระหว่างอยู่ในสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำบนสถานีอวกาศนานาชาติ ซึ่งอาจนำไปต่อยอดในการพัฒนาเทคโนโลยีที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้น อาทิ หน้าจอ LCD ที่ไม่มีจุดพร่อง หรือการทำหน้าจอในหมวกของนักบินอวกาศ เป็นต้น

สำหรับงานวิจัย TLC นั้น GISTDA ได้มีส่วนสนับสนุนด้านต่าง ๆ ตั้งแต่ช่วงแรกเริ่มของโครงการ และได้มีส่วนถ่ายทอดองค์ความรู้ในการพัฒนาเพยโหลด เพื่อให้ผ่านมาตรฐานความปลอดภัยในการปฏิบัติงานบนสถานีอวกาศนานาชาติ ร่วมกับคณะวิจัยที่พัฒนาการทดลองโดยหลัก ซึ่งการทดลองครั้งนี้ ได้ผ่านมาตรฐานความปลอดภัยของ NASA ที่มีการตรวจสอบอย่างละเอียดและเข้มข้นถึง 3 ครั้ง ก่อนได้ออกเดินทางไปสถานีอวกาศนานาชาติ

3 - การทดลองด้านชีววิทยาอวกาศ ภายใต้สภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำและรังสีคอสมิก
นำส่งขึ้นสู่อวกาศ: วันที่ 27 กันยายน 2024
เดินทางไปทดลองที่: ดาวเทียมวิจัย สือเจี้ยน-19

การทดลองนี้ เป็นการส่งสายพันธุ์ข้าวที่ผ่านการคัดเลือก ขึ้นไปทดลองการเจริญเติบโตภายใต้สภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำ และสัมผัสกับรังสีคอสมิกเป็นเวลา 14 วัน จากนั้นจะส่งเมล็ดพันธุ์เหล่านี้กลับมายังพื้นโลก เพื่อวิเคราะห์ผลการทดลองด้วยเทคนิคมัลติโอมิกส์ โดยห้องปฏิบัติการ Plant Biology & Astrobotany (PBA lab) คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับทาง GISTDA

ตัวอย่างเมล็ดพันธุ์จำนวน 35 หลอด ได้ถูกส่งขึ้นไปกับดาวเทียมวิจัย สือเจี้ยน-19 (Shijian-19) และใช้เวลาอยู่ในห้วงอวกาศนานกว่า 2 สัปดาห์ ก่อนเดินทางกลับมาลงจอดบนโลก เพื่อค้นพบข้าวที่มีความสามารถทนทานต่อสภาพแวดล้อมรุนแรง และพัฒนาความมั่นคงด้านอาหารภายใต้สภาวะวิกฤติและเพิ่มขีดความสามารถของประเทศไทยในการเข้าสู่ยุคเศรษฐกิจอวกาศในอนาคต

จะเห็นได้ว่าบุคลากรไทยนั้นมีศักยภาพในการพัฒนางานด้านอวกาศ โดยการพัฒนาเพยโหลดวิจัยด้านต่าง ๆ นั้น อาศัยองค์ความรู้และทักษะขั้นสูงจากหลากหลายด้าน บูรณาการเพื่อให้เกิดเป็นแต่ละการทดลอง ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อนประเทศด้วยเศรษฐกิจอวกาศ ที่สามารถต่อยอดไปเป็นผลพลอยได้ให้กับประชาชน ยกระดับคุณภาพชีวิต ส่งต่อแรงบันดาลใจ และทักษะงานขั้นสูงของคนไทยได้

ร่วมเป็นกำลังใจ และติดตามความคืบหน้างานทดลอง การพัฒนาดาวเทียม รวมถึงงานด้านอวกาศต่าง ๆ ของคนไทย ได้ทางแฟนเพจของ GISTDA
From Earth to Orbit: A Look at 3 Successful Thai Space Research Payloads

Currently, the TIGERS-X experiment by the Princess Srisavangavadhana College of Medicine, Chulabhorn Royal Academy, has arrived at the International Space Station to begin studying liquid mixing behavior under microgravity conditions, marking Thailand's latest medical experiment package in space.

In addition to this study, Thailand has sent experiments into deep space on multiple occasions, including payloads bound for missions on the ISS, as well as those traveling with spacecraft and experimental suites from various countries. GISTDA, or the Geo-Informatics and Space Technology Development Agency (Public Organization), has compiled 3 prominent Thai experiments that have been launched into space, along with fascinating details for each payload, showcasing the potential of Thai engineers and personnel in developing space research as follows:

1 - The TIGERS-X Experiment (Thailand Innovative G-force Varied Emulsification Research for Space Exploration)
Launched: May 16, 2026
Destination: International Space Station (ISS)

As mentioned above, the TIGERS-X experiment traveled to the International Space Station aboard SpaceX's Dragon spacecraft on the CRS-34 mission. The project aims to test liquid mixing using Lab-on-a-Chip innovation to study "emulsification" behaviors—the process of blending two naturally immiscible liquids, such as water and oil, into a homogeneous mixture—under the microgravity conditions of the space station.

This experiment can be commanded and controlled on the ISS in real-time from the Mission Control Room at the Princess Srisavangavadhana College of Medicine, Chulabhorn Royal Academy. The research team can receive data and high-resolution photographs to analyze results and adjust the experimental plan accordingly.

For this initiative, GISTDA supported the project by providing facilities at the National Satellite Assembly and Test Center to assemble the payload and test the Flight Model before its journey to the ISS. GISTDA engineers also worked alongside the payload development team to provide consultations and recommendations.

2 - The TLC Experiment (Thailand Liquid Crystals in Space)
Launched: September 15, 2025
Destination: International Space Station (ISS)

Another Thai experiment that made its way to the ISS is a study on liquid crystals in microgravity by the Faculty of Science, Kasetsart University. It was launched to the International Space Station aboard the Cygnus spacecraft on the NG-23 mission. NASA astronauts, including Mike Fincke, alongside other astronauts stationed onboard at the time, were responsible for executing the experiment.

The study aimed to investigate defects in the structure of liquid crystals when subjected to abrupt thermal changes in thin films under microgravity conditions on the ISS. The findings could be leveraged to develop higher-efficiency technologies, such as defect-free LCD screens or displays integrated into astronaut helmets.

For the TLC research, GISTDA provided comprehensive support from the project's inception and transferred payload development expertise to ensure compliance with ISS operational safety standards, collaborating closely with the primary research team. This experiment successfully passed NASA's rigorous and intensive safety reviews three times before final clearance for departure to the ISS.

3 - Space Biology Experiment Under Microgravity and Cosmic Radiation
Launched: September 27, 2024
Destination: Shijian-19 Research Satellite

This experiment involved sending selected rice varieties into space to study their growth under microgravity conditions and exposure to cosmic radiation for 14 days. After the mission, the seeds were returned to Earth for multi-omics analysis, conducted by the Plant Biology & Astrobotany Laboratory, Faculty of Science, Mahidol University, in collaboration with GISTDA.

A total of 35 seed sample tubes were launched aboard the Shijian-19 research satellite and spent over two weeks in space before landing back on Earth. The objective is to discover rice strains capable of tolerating extreme environments, enhance food security during crisis conditions, and boost Thailand's capabilities as the country enters the future space economy era.

It is evident that Thai personnel possess immense potential in developing space-related work. Creating research payloads across various fields requires integrating advanced knowledge and skills from multiple disciplines to form each experiment. This serves as a vital factor in driving the country forward through the space economy, which can yield spin-off benefits for the general public, elevate quality of life, pass on inspiration, and advance high-level professional skills for Thai citizens.

Please join us in supporting and following the progress of Thai-led experiments, satellite developments, and various space initiatives on the GISTDA Facebook Fanpage.

🇹🇭🇯🇵 ก้าวสำคัญ...ไทย-ญี่ปุ่น ผนึกกำลังยกระดับเทคโนโลยีอวกาศ เปิดฉากขับเคลื่อนศูนย์ข้อมูล CORS แห่งชาติ ระยะที่ 2

29 พฤษภาคม 2569 สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA จับมือ องค์การความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปุ่น (JICA) พร้อมด้วยหน่วยงานพันธมิตร เดินหน้ายกระดับโครงสร้างพื้นฐานด้านอวกาศของไทย ประกาศจัดตั้งคณะทำงานร่วมอย่างเป็นทางการ เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจอวกาศของประเทศให้เติบโตอย่างยั่งยืน โดยได้มีการจัดการประชุมคณะทำงานร่วม (Joint Working Group) ครั้งที่ 1/2569 ภายใต้โครงการพัฒนาศักยภาพและส่งเสริมการใช้ประโยชน์ศูนย์ข้อมูลสถานีค่าอ้างอิงพิกัดแบบต่อเนื่องแห่งชาติ ระยะที่ 2 (TIGORS-2) ขึ้น ณ JICA Thailand Office (อาคารเอ็กซ์เชน ทาวเวอร์) และผ่านระบบออนไลน์แบบไฮบริด

การประชุมครั้งนี้ตอกย้ำความน่าเชื่อถือของโครงการ ด้วยการเข้าร่วมของผู้แทนระดับสูงและผู้ทรงคุณวุฒิจากทั้งสองประเทศ ที่มาร่วมกันกำหนดทิศทางความสำเร็จ นำโดย ศ.ดร.เฉลิมชนม์ สถิรพจน์ จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (ประธานคณะทำงาน) Mr. SAKUDO Shunsuke ผู้แทนจาก JICA และดร.ณัฐวัฒน์ หงส์กาญจนกุล ผู้แทนจาก GISTDA

ทีมผู้เชี่ยวชาญจาก JICA และคณะทำงานฯ ร่วมกันหารือและกำหนดกรอบการดำเนินงานที่มุ่งเน้นผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม โดยมีประเด็นสำคัญ ดังนี้
1. Business Trials (การทดสอบระบบเชิงธุรกิจ) โดยผลักดันเทคโนโลยีอวกาศให้สามารถตอบโจทย์และสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับภาคธุรกิจได้จริง
2. Real-world Use Cases (การประยุกต์ใช้ข้อมูล) โดยนำข้อมูลจากสถานี CORS ไปใช้ประโยชน์เชิงลึกในหลากหลายมิติ
3. Regional Seminar (การขยายผลสู่ระดับภูมิภาค) โดยการเตรียมความพร้อมจัดสัมมนาระดับภูมิภาค เพื่อแสดงศักยภาพและสร้างเครือข่ายความร่วมมือ
4. Performance Evaluation (การติดตามผลที่แม่นยำ) โดยปรับปรุงกรอบการติดตามและประเมินผล เพื่อให้การดำเนินโครงการมีประสิทธิภาพสูงสุด

การบูรณาการในครั้งนี้ ไม่เพียงแต่เป็นการพัฒนาระบบศูนย์ข้อมูล CORS เท่านั้น แต่คือการวางรากฐาน "โครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีพิกัดความแม่นยำสูง" ซึ่งเป็นฟันเฟืองสำคัญที่จะช่วยปลดล็อกและหนุนให้ เศรษฐกิจอวกาศ (Space Economy) ของประเทศไทยก้าวไปข้างหน้าได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน

#อว

กว่าจะเป็น “เช็คแล้ง”
ผลผลิตการบูรณาการเทคโนโลยี กับความร่วมมือจากทุกภาคส่วน
หัวใจสำคัญของการบริหารจัดการน้ำในยุคดิจิทัล
...................................................................................................

..จะดีแค่ไหน หากเราสามารถรู้ล่วงหน้าและเห็นภัยแล้งก่อนวิกฤต !
สำหรับประเทศไทย “ภัยแล้ง” ถือเป็นภัยทางธรรมชาติที่สำคัญ ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสังคมอย่างมหาศาล โดยเฉพาะในภาคการเกษตรที่ต้องเผชิญกับสภาวะฝนแล้งและฝนทิ้งช่วงเป็นประจำทุกปี และยิ่งในปัจจุบันโลกกำลังประสบกับปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หรือ Climate Change รวมถึงปรากฏการณ์เอลนีโญ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่จะทำให้ภัยแล้ง มีความรุนแรงที่ผิดปกติและคาดการณ์ได้ยากยิ่งขึ้น


การบริหารจัดการปัญหา “ภัยแล้ง” จำเป็นต้องบูรณาการการใช้เทคโนโลยีขั้นสูง อย่างเช่น “เทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ” เข้ามาเป็นเครื่องมือสำคัญ เพื่อจะเปลี่ยนจากการทำงานแบบตั้งรับ มาเป็น “การทำงานเชิงรุก” ที่สามารถคาดการณ์ แจ้งเตือนได้อย่าง รวดเร็ว แม่นยำ และสร้างความพร้อมในการรับมือความผันผวนของสภาพอากาศได้อย่างยั่งยืน


สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA ซึ่งมีภารกิจหลักในการนำข้อมูลจากเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ มาสนับสนุนการทำงานของหน่วยงานต่างๆ ในประเทศ โดยเฉพาะเรื่องของการจัดการภัยธรรมชาติ ซึ่ง “ภัยแล้ง” ก็เป็นหนึ่งในภัยพิบัติที่ส่งผลกระทบต่อเกษตรกรไทยเป็นอย่างมาก ทั้งนี้ในช่วงที่ผ่านมา หลายคนอาจจะคุ้นเคยกับการที่ GISTDA ใช้ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมในการรายงานภาพรวมสถานการณ์ของภัยพิบัติ แต่ปัจจุบัน GISTDA พัฒนาไปไกลกว่านั้น ไม่ใช่แค่การใช้ข้อมูลทั่วไปในการมองภาพรวม แต่ยังสามารถวิเคราะห์เจาะลึกได้ถึง “ข้อมูลรายแปลง” เพื่อใช้เป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ในการวางแผนและเยียวยาเกษตรกรได้อย่างตรงจุด โดยมีการบูรณาการเทคโนโลยี ผสานความร่วมมือกับเครือข่ายในทุกภาคส่วน และพร้อมขับเคลื่อนให้ประเทศไทยก้าวสู่การบริหารจัดการภัยแล้งด้วยเทคโนโลยีของตนเอง


“วรนุช จันทร์สุริย์” นักภูมิสารสนเทศชำนาญการพิเศษ ฝ่ายจัดการภัยธรรมชาติ GISTDA บอกว่า เมื่อประมาณ 10 ปีที่แล้ว GISTDA ใช้ข้อมูลดัชนีภัยแล้งระดับสากล จากหน่วยงาน NOAA ซึ่งใช้กันทั่วโลก โดยบอกถึงภาพรวมภัยแล้งในระดับประเทศ ไม่ได้ลงลึกในระดับพื้นที่ แต่ปัจจุบันได้มีการพัฒนา “ดัชนีความเสี่ยงภัยแล้งในระดับรายแปลง” เพื่อตอบโจทย์ความต้องการของหน่วยงานภาครัฐ เช่น กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในการใช้เป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ เพื่อตรวจสอบความเสียหายของพื้นที่เกษตรกรรม ทดแทนการใช้กำลังคนลงไปสำรวจเพียงอย่างเดียว


“โจทย์จากกระทรวงเกษตร ฯ จึงกลายเป็นที่มาของของการวิจัยเชิงลึกในช่วงปี 2564-2566 ที่เรียกว่า พื้นที่เสี่ยงภัยแล้งในระดับรายแปลง ก่อนยกระดับเป็นการลงนามความร่วมมือ (MOU ) ของ 7 หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ภายใต้ 5 กระทรวง ซึ่งหลังจากลงนามความร่วมมือแล้ว งานวิจัยมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง และได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ ทั้งในและต่างประเทศ ด้วยข้อมูลที่ทดสอบความเสียหายของของพืช ที่มีความแม่นยำมากกว่า 80 % ในพืชเศรษฐกิจหลัก 4 ชนิด ได้แก่ ข้าว ข้าวโพด มันสำปะหลัง และอ้อย และงานวิจัยดังกล่าวได้มีการวิเคราะห์เชิงลึกระดับรายแปลง ในพื้นที่นำร่อง ใน 6 จังหวัด คือ กำแพงเพชร โคราช สุรินทร์ อุทัยธานี นครสวรรค์ ร้อยเอ็ด ซึ่งเป็น 6 จังหวัด ที่กรมส่งเสริมการเกษตร ชี้เป้าว่าเป็นพื้นที่ที่ขึ้นทะเบียน และมีการจ่ายเงินค่าชดเชยเรื่องภัยแล้งมากที่สุด ในรอบ 7 ปี ที่ผ่านมา ( 2558-2565)”


ปัจจุบัน งานวิจัยได้มีการขยายผล สามารถประเมินพื้นที่เสี่ยงภัยแล้งได้ครอบคลุมทั้งประเทศ โดยมีพื้นที่ที่มีการวิเคราะห์เชิงลึกเพิ่มเป็น 10 จังหวัด เพื่อใช้ในการตรวจสอบความถูกต้อง (Validate) และปรับเทียบ (Calibrate) แบบจำลองกับอุปกรณ์ที่ติดตั้งในพื้นที่จริง และนอกจากพืชเศรษฐกิจหลักทั้ง 4 ชนิดแล้ว ยังสามารถประเมินในพื้นที่ปลูกไม้ผล เช่น ทุเรียน ได้อีกด้วย
เนื่องจาก ปัจจัยในการวิเคราะห์ เรื่องของภัยแล้ง ไม่ได้เป็นเรื่องของ “ฝน” เพียงอย่างเดียว แต่ยังมีปัจจัยอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ซึ่ง GISTDA ได้มีการศึกษาถึงปัจจัยต่าง ๆที่ส่งผลต่อการเกิดภัยแล้งทั้งด้านกายภาพและระบบนิเวศ ก่อนที่จะพัฒนาเป็นแบบจำลอง โดยปัจจัยที่นำมาวิเคราะห์จะมี 8 ปัจจัยสำคัญ ใน3 กลุ่มหลัก กลุ่มแรกคือ การสมดุลน้ำและบรรยากาศ ที่จะดูปัจจัยด้านฝน ซึ่งเป็นแหล่งน้ำต้นทุน ที่จะวิเคราะห์ได้ทั้งเรื่องปริมาณ การกระจายตัวหรือว่าฝนทิ้งช่วงหรือไม่ ปัจจัยด้านการคายระเหยของพืช ซึ่งหากมีมากจะส่งผลต่อความต้องการน้ำเพื่อการเจริญเติบโต และปัจจัยด้านน้ำใต้ดิน ซึ่งเป็นแหล่งน้ำสำรอง ซึ่งทั้ง 3ปัจจัยดังกล่าว เทคโนโลยีดาวเทียมสามารถตรวจวัดได้


ส่วนปัจจัยในกลุ่มที่สอง คือ ด้านกายภาพของพื้นที่ ซึ่งมีปัจจัยด้านชนิดของดิน ซึ่งมีศักยภาพการอุ้มน้ำแตกต่างกัน ปัจจัยด้านการใช้ประโยชน์ที่ดิน ทั้งพื้นที่ในเมืองหรือในผืนป่า และปัจจัยด้านพื้นที่ในหรือนอกเขตชลประทาน ซึ่งเกี่ยวข้องกับการจัดสรรน้ำ และบ่งชี้ได้ถึงความเสี่ยงของการขาดแคลนน้ำ และกลุ่มที่สามคือ ด้านสถานะพืชและดิน โดยดูปัจจัยด้านความชื้นในดิน และดัชนีสุขภาพพืช (VHI) จากข้อมูลทั้ง 3 กลุ่ม 8 ปัจจัย มีความสำคัญที่แตกต่างกัน แต่ท้ายที่สุดจะได้ข้อมูลที่เป็นการคาดการณ์ความเสี่ยงภัยแล้ง รวมถึงการประเมินการใช้น้ำของพืช


ทั้งนี้ “เทคโนโลยี” ที่เป็นหัวใจสำคัญของการจัดการภัยแล้งในยุคดิจิทัล GISTDA ไม่ได้ใช้เพียงแค่ภาพถ่ายดาวเทียม แต่ยังใช้โครงข่ายข้อมูลจากหลากหลายเทคโนโลยี ซึ่งประกอบด้วย 3 เทคโนโลยีหลัก คือ 1.เทคโนโลยีดาวเทียม (Satellite) ที่สามารถถ่ายภาพได้อย่างครอบคลุมพื้นที่ ถ่ายได้ต่อเนื่องและสามารถตรวจวัดช่วงคลื่นที่ตาเปล่ามองไม่เห็นได้ อย่างเช่น ค่าความร้อน (Thermal Infrared) เพื่อประเมินความเครียดของพืช 2. เซ็นเซอร์ภาคพื้นดิน (Ground Sensors ) ที่มีการใช้ระบบ IoT รับส่งข้อมูลอัตโนมัติ เพื่อนำมาสอบเทียบ (Calibrate) กับข้อมูลดาวเทียมให้มีความแม่นยำสูงขึ้น โดยในส่วนของเซ็นเซอร์นี้จะมีการบูรณาการทั้ง 2 ส่วน ทั้งที่ GISTDA ดำเนินการ และการเชื่อมโยงข้อมูล API จากหน่วยงานอื่น ๆ และ 3. การประมวลผลด้วย AI และ Machine Learning โดย AI จะ เข้ามามีบทบาทในการวิเคราะห์ข้อมูลด้านภัยแล้ง สร้างแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ ที่สามารถอ่านค่าต่าง ๆ จากดาวเทียม ลดข้อจำกัดของดาวเทียม และประมวลผลเพื่อการพยากรณ์ล่วงหน้า


อย่างไรก็ดีผลผลิตจากงานวิจัยนี้ ไม่ได้มีแค่การพัฒนาแบบจำลองเพื่อประเมินการใช้น้ำและคาดการณ์ความเสี่ยงต่อภัยแล้ง ซึ่งเป็นโมเดลที่พัฒนาขึ้นจากบริบทของประเทศไทยเท่านั้น GISTDA ได้มีการส่งต่อองค์ความรู้ สู่เครื่องมือที่ทุกคนเข้าถึงได้อย่างสะดวก ทุกที่ ทุกเวลา ผ่านเว็บแอปพลิเคชัน “Crops Drought” (https://cropsdrought.gistda.or.th) และ แอปพลิเคชัน “เช็คแล้ง" บนโทรศัพท์เคลื่อนที่ทั้งในระบบ Android และ iOS


โดย “เช็คแล้ง" หรือ “Crops Drought” คือระบบช่วยติดตามการใช้น้ำของพืชและประเมินความเสี่ยงภัยแล้งในพื้นที่เกษตรเชิงลึกระดับแปลง ซึ่งมีฟีเจอร์เด่นคือ การติดตามสถานะภัยแล้ง (Monitoring) ที่สามารถตรวจสอบพื้นที่เสี่ยงภัยแล้งในปัจจุบัน และย้อนดูข้อมูลในอดีตได้มากกว่า 20 ปี เพื่อศึกษาพฤติกรรมของข้อมูลในแต่ละพื้นที่ และการคาดการณ์ล่วงหน้า (Forecasting) ที่สามารถพยากรณ์ความเสี่ยงภัยแล้งได้ล่วงหน้าถึง 6 เดือน โดยแสดงผลเป็นรายเดือน เพื่อให้เกษตรกรและหน่วยงานรัฐมองเห็นแนวโน้มในอนาคตและวางแผนการเพาะปลูกได้ทันท่วงที


GISTDA ไม่ได้เป็นหน่วยจัดการน้ำโดยตรง แต่ทำหน้าที่สนับสนุนข้อมูล เพื่อ "ชี้เป้า" พื้นที่เสี่ยงเพื่อให้หน่วยงานต่างๆ นำไปบริหารจัดการต่อ อย่างเช่น กรมส่งเสริมการเกษตร ใช้สำหรับชี้เป้าพื้นที่เสียหายเพื่อจ่ายเงินชดเชยเยียวยาได้ตรงจุด กรมชลประทาน ใช้สนับสนุนการตัดสินใจเรื่องการจัดสรรน้ำหรือปล่อยน้ำให้สอดคล้องกับความต้องการของพื้นที่ สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ หรือ สทนช. ใช้สำหรับเป็นข้อมูลในการกำหนดมาตรการและประกาศพื้นที่ภัยแล้งในระดับนโยบาย ส่วนเกษตรกร สามารถใช้ในการวางแผนเพาะปลูกและจัดการน้ำ โดยเฉพาะในพื้นที่ที่อยู่นอกเขตชลประทานที่มีน้ำจำกัด และต้องพึ่งพาน้ำฝนเพียงอย่างเดียว


“สำหรับสถานการณ์ภัยแล้งของประเทศไทยในช่วงปี 2569-2570 จากการติดตามข้อมูลและแบบจำลองของหน่วยงานต่างประเทศ เช่น NOAA พบว่าในปี 2569 ประเทศไทยจะได้รับอิทธิพลจากปรากฏการณ์เอลนีโญอย่างชัดเจน และอาจส่งผลต่อเนื่องไปจนถึงปี 2570 ทั้งนี้จากการเก็บข้อมูลจากดาวเทียมในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา “ เราอาจเผชิญกับภัยแล้งที่รุนแรงมากที่สุดในรอบทศวรรษ ” โดยเฉพาะในช่วงปี 2570 ซึ่งหากในช่วงฤดูฝนปีนี้ (มิถุนายน - สิงหาคม) หากเกิดภาวะ ฝนทิ้งช่วง อย่างชัดเจน จะเป็นตัวยืนยันความแม่นยำของแบบจำลองว่าเอลนีโญมีความรุนแรงจริง”


นอกจากนี้ ปัจจัยเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) ทำให้ทิศทางลมและมรสุมเปลี่ยนไป ผลกระทบจากภัยแล้งในครั้งนี้ อาจไม่จำกัดอยู่แค่ในพื้นที่ภาคอีสานเหมือนในอดีต แต่มีแนวโน้มจะขยับมาสู่ ภาคกลางและภาคใต้ รวมถึงพื้นที่ในเขตชลประทานที่ไม่เคยเกิดภัยแล้งมาก่อน ก็มีโอกาสได้รับผลกระทบมากขึ้นอีกด้วย


หากจะกล่าวถึงวิวัฒนาการของ GISTDA ในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอวกาศกับการบริหารจัดการภัยแล้ง สามารถสรุปเป็น 4 ยุค เริ่มจาก ยุคแรกคือยุคแห่งการพึ่งพา ซึ่งไทยยังไม่มีเทคโนโลยีดาวเทียมเป็นของตนเอง ต้องพึ่งพาข้อมูลและแบบจำลอง (Model) จากต่างประเทศเป็นหลัก เพื่อนำมาใช้ในการเริ่มต้นวางรากฐานด้านนวัตกรรมของประเทศ ยุคที่ 2 คือ ยุคแห่งการสร้างองค์ความรู้ ที่เริ่มมีการนำองค์ความรู้และแบบจำลองมาตรฐานสากลจากต่างประเทศมาประยุกต์ใช้กับบริบทของประเทศ แม้จะยังเป็นการเลียนแบบ แต่เป็นก้าวสำคัญที่ทำให้เกิดการเรียนรู้และสามารถผลิตข้อมูลได้ด้วยตนเอง


ส่วนยุคที่ 3 คือยุคระบบประมวลผลอัตโนมัติ ที่เปลี่ยนผ่านจากการใช้คนในการวิเคราะห์ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมมาเป็นการพัฒนาระบบประมวลผลแบบอัตโนมัติ ที่ช่วยลดขั้นตอนและกำลังคน และยุคที่ 4 ซึ่งเป็นยุคปัจจุบัน คือ ยุคอัจฉริยะเชิงรุก ที่เน้นการบริหารจัดการเชิงรุกที่มีความแม่นยำสูงระดับรายแปลง โดยมีการบูรณาการเทคโนโลยีขั้นสูงอย่าง AI และข้อมูลสถิติ มาใช้ในการทำแบบจำลองเพื่อพยากรณ์สถานการณ์ล่วงหน้าได้ถึง 6 เดือน นอกจากนี้ยังมีการสร้างเครือข่ายในพื้นที่เพื่อช่วยตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลดาวเทียมร่วมกับอุปกรณ์เซนเซอร์ที่ติดตั้งจริงในพื้นที่เกษตร


สำหรับอนาคต GISTDA วางเป้าหมายที่จะก้าวไปสู่ยุคที่ 5 หรือ ยุคโลกเสมือนจริง หรือ Digital Twin เพื่อให้ภาคการเกษตรเข้าสู่ระบบดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ โดยมุ่งเน้นการสร้างสมดุลน้ำ (Water Balance) เพื่อลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงทรัพยากรน้ำ และเชื่อมโยงไปสู่มิติด้านสิ่งแวดล้อม


การยกระดับการบริหารจัดการภัยแล้งด้วยเทคโนโลยีอวกาศ จาก GISTDA และการบูรณาการทั้งด้านเทคโนโลยีและความร่วมมือจากทุกภาคส่วนนี้ ไม่เพียงแต่จะช่วยลดความสูญเสียทางเศรษฐกิจและสังคม แต่ยังเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันให้กับเกษตรกรและประชาชน ให้สามารถปรับตัวและอยู่รอดได้ภายใต้ความท้าทายของสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลงไปอ

-----------------------------------------------------

The Development of “Crops Drought”: The result of integrated technology and cross-sector collaboration. A key tool for water management in the digital age.


How beneficial would it be if we could identify and address potential problems before a drought crisis occurs?


In Thailand, drought is a major natural disaster that affects the economy and society. The agricultural sector, in particular, faces recurring drought conditions and irregular rainfall patterns every year. Currently, the Earth is experiencing climate change, including the effects of El Niño that make drought conditions more severe and more difficult to predict.


Effective drought management requires advanced technologies, such as space and geoinformatics technology, as important tools for transforming a reactive approach to a proactive one. These technologies can provide accurate and timely forecasting and early warning capabilities while also supporting sustainable adaptation to climate change.


The Geo-Informatics and Space Technology Development Agency (Public Organization), or GISTDA, plays a key role in applying space and geoinformatics technology to support various organizations across the country. In particular, disaster management — especially drought management—is one of the issues that greatly affects Thailand’s agricultural sector. In the past, many people may have been familiar with GISTDA’s use of satellite imagery for large-scale monitoring. Currently, GISTDA has advanced beyond the use of large-scale data alone. Instead, its plot-by-plot monitoring assessment capabilities can be used as data-driven evidence for planning and providing targeted assistance to farmers. Through technological collaboration with organizations across all sectors, Thailand can drive itself forward in drought management through its own technology.


Woranut Chansury, a Senior Geoinformatics Specialist in the Disaster Management Division at GISTDA, explained that over the past 10 years, GISTDA has utilized global drought index data from NOAA to provide an overall assessment of drought conditions across the country. However, the analysis did not extend to local-level monitoring. Currently, GISTDA has developed a plot-by-plot drought risk index in response to the needs of government agencies such as the Ministry of Agriculture and Cooperatives. The system can be used as data-driven evidence to assess damage in agricultural areas as an alternative to complement conventional field surveys.


The initiative proposed by the Ministry of Agriculture and Cooperatives was developed through in-depth research conducted between 2021 and 2023 on plot-by-plot drought risk areas before being expanded through a Memorandum of Understanding (MOU) among seven related agencies under five ministries. Afterwards, the research continued to be developed and was published in both domestic and international academic journals. The data demonstrated more than 80% accuracy in assessing crop damage across four major crops: rice, corn, cassava, and sugarcane. The research mentioned above involved an in-depth analysis plot-by-plot in 6 pilot provinces—Kamphaeng Phet, Nakhon Ratchasima, Surin, Uthai Thani, Nakhon Sawan, and Roi Et, which were identified by the Department of Agricultural Extension as the provinces with the highest number of registered drought compensation cases between 2015 and 2022.


Currently, the research has been expanded to evaluate drought risk areas nationwide. It includes an in-depth analysis of up to 10 provinces to validate data and calibrate models using field-based monitoring equipment. In addition to the four major economic crops, the system can also be used to assess fruit orchards , including durian.


Drought analysis is not based only on rainfall. Instead, it involves multiple contributing factors. GISTDA has studied additional factors that affect drought in both physical and ecosystem dimensions before developing the analytical model. The analysis focuses on eight key factors in three main groups. The first group is water and atmospheric dynamics, which examines rainfall as the primary water source—including its quantity, spatial distribution, and duration of dry periods. It also considers evaporation, which increases plant water demand and affects water availability for growth, as well as groundwater as a reserve water source. All three of these factors can be monitored using satellite technology.


The second group of factors relates to physical land characteristics, including soil type, which affects water absorption capacity. It also includes land use characteristics, such as urban and forested areas, as well as whether the area is located inside or outside irrigation zones, which are associated with water allocation patterns and help indicate the risk of water scarcity. The third focuses on:


The status of crops and soil is assessed using soil moisture factors and Vegetation Health Index (VHI) data. These three groups encompass eight key factors that contribute to drought risk assessment. Ultimately, the system generates drought prediction outputs, including crop condition and impact assessment results.


Technology is a key factor in management in the digital era. GISTDA does not rely only on satellite imagery; instead, it uses data from various technologies. These technologies can be grouped into three main categories. The first is satellite technology, which provides comprehensive and continuous spatial coverage and can detect wavelengths beyond the visible spectrum eye, such as thermal infrared, for assessing crop conditions and severity. The second category is ground-based sensor technology, which uses IoT-based automatic data transmission for calibration with satellite observations. In this component, the system is applied in two parts: the GISTDA processing system and data integration via API with other organizations. The third category is AI- and machine learning-based systems, which support drought analysis by building mathematical models. These systems can integrate and interpret various types of satellites, certain satellite limitations, and process the data for forecasting purposes.


The Crops Drought system is designed to monitor crop water use and provide in-depth, plot-by-plot analysis of drought risk areas. Its key feature is drought monitoring, which enables users to review both current conditions and historical data spanning more than 20 years. This long-term dataset supports analysis and forecasting capabilities, including drought prediction of up to six months in advance. The system provides monthly reports for farmers and government agencies, helping them understand future trends and make timely decisions for agricultural planning and cultivation.


GISTDA is not an agency directly responsible for water management. However, it provides supporting data to define risk areas for various agencies to support decision-making processes. These include the Department of Agricultural Extension, which uses the data to identify damaged areas for targeted compensation; the Royal Irrigation Department, which uses it to support decision-making on water allocation and release based on area-specific needs; and the National Water Resources Office (NWRO), which uses it as supporting data for determining measures and declaration of drought-affected areas at the policy level. Farmers can use the information to crop planting and water management, especially in areas outside irrigation zones where water resources are limited, and rainfall remains the primary source of water.


Regarding Thailand’s drought outlook for 2026 to 2027, monitoring data and models from international agencies such as NOAA indicate that Thailand is likely to be significantly influenced by El Niño conditions in 2026, with potential impacts continuing into 2027. Based on satellite data collected over the past five years, we may face the most severe drought in a decade, especially in 2027. If a significant dry spell occurs during this year's rainy season (June-August), it would further confirm the model's accuracy and indicate that El Niño conditions are indeed severe.


Furthermore, climate change and shifts in wind and monsoon patterns mean that the impact of this drought may no longer be confined to the northeastern region as in the past but is likely to spread to the central and southern regions, as well as irrigated areas that have not previously experienced severe drought conditions.


The evolution of GISTDA in the application of space technology in drought management can be summarized into four eras. The first era was the era of dependence, when Thailand lacked its own satellite technology and relied primarily on data and models from international sources to lay the foundation for national innovation. The second era was the era of knowledge creation, where international-standard knowledge and models began to be applied to the Thai context. Although still largely imitative, this marked a crucial step towards learning and developing the capacity to generate data and knowledge independently.


The third era is the era of automated processing, which marks the transition from human interpretation of satellite imagery to the development of automated processing systems that streamline workflows and reduce operational complexity and human resource requirements. The fourth era, which represents the current stage, is the proactive intelligence era, which focuses on highly accurate, proactive management at the plot level. This involves integrating advanced technologies such as AI, machine learning, and statistical data to build predictive models capable of forecasting conditions up to six months in advance. Furthermore, it includes the development of local networks to help support data validation by integrating observations with sensors installed in agricultural areas.


Looking ahead, GISTDA aims to advance toward the fifth era, the era of digital twin and virtual reality technologies, to support the full digital transformation of the agricultural sector. The focus will be on establishing a water balance system to reduce inequalities in access to water resources and to integrate the environmental dimension into agricultural management and decision-making.


Enhancing drought management through GISTDA’s application of space technology, along with integrating technology and cross-sector collaboration, will not only help reduce economic and social impacts but also strengthen resilience among farmers and the communities, enabling them to adapt and sustainably address the challenges of climate change.

#ภูมิสารสนเทศ #เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ #เช็คแล้ง