25/08/2025
"เล่าคำ" วันนี้ขอเสนอคำว่า "ฉากทัศน์". พวกเรารู้ดีว่าคำนี้อ่านว่า ฉาก – ทัด เพราะอะไร แต่ในปัจจุบันมีคนอ่านผิดเป็น ฉาก – กะ – ทัด โดยเฉพาะผู้พูดในสื่อสาธารณะ เช่น ผู้ประกาศข่าวบางช่อง จึงต้องอธิบายค่ะ
โครงการ “เล่าคำ” ครั้งที่ ๑๘ (๒๕ สิงหาคม ๒๕๖๘)
ของ หอพระไตรปิฎกนานาชาติ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
เสนอโดย แม่ชีสุภาพรรณ ณ บางช้าง ประธานหอพระไตรปิฎกนานาชาติ
*.*.*.*.*
|| ฉากทัศน์ : อ่านว่า ฉาก – ทัด ไม่ใช่ ฉาก – กะ – ทัด ||
คำว่า ฉากทัศน์ แปลตามศัพท์ว่า การมองเห็นฉาก หมายถึง การมองเห็นภาพของเหตุการณ์เรื่องราวที่คาดหวังว่าจะให้เกิดขึ้น. คำนี้มักใช้ในการมองภาพการพัฒนาที่วางแผนให้เป็นไปในอนาคต.
(คำนี้บางคนเห็นว่าเป็นคำบัญญัติจากคำว่า Scenario แต่บางคนก็ไม่เห็นด้วย ยังเป็นเรื่องถกเถียงกันอยู่ ซึ่งจะไม่พิจารณาในบทความนี้. ในบทความนี้จะพิจารณาเฉพาะปัญหาการอ่านคำนี้.)
คำว่า ฉากทัศน์ เป็นคำผสมของคำว่า ฉาก กับคำว่า ทัศน์ อ่านว่า ฉาก – ทัด แต่มีผู้พูดในสื่อสาธารณะหลายช่องทางอ่านผิดว่า ฉาก – กะ – ทัด.
เหตุใดจึงอ่านคำนี้ผิดเป็น ฉาก – กะ – ทัด ?
น่าจะเป็นเพราะไปเทียบกับคำหลายคำ ที่เมื่อเอามาผสมกันแล้วมีเสียง “อะ” อยู่ตรงกลาง เช่น
• ราคจริต อ่านว่า รา – คะ – จะ – หริด
• ราชการ อ่านว่า ราด – ชะ – กาน
• ปิยมหาราช อ่านว่า ปิ – ยะ – มะ – หา – ราด.
คำเหล่านี้อ่านออกเสียง “อะ” ท้ายคำแรก เพราะเป็นคำที่มาจากภาษาบาลี–สันสกฤต ซึ่งเมื่อเขียนคำภาษาบาลี–สันสกฤตเป็นภาษาไทย หากมีแต่ตัวพยัญชนะ ไม่มีสระกำกับให้เห็นรูป จะอ่านออกเสียงเป็น “อะ” เช่น
• ราค (rāga) อ่านว่า รา – คะ
• ราช (rāja) อ่านว่า รา – ชะ
• ปิย (piya) อ่านว่า ปิ – ยะ.
ฉะนั้น เมื่อผสมคำกันแล้ว เสียงสระอะของศัพท์เดิมจึงปรากฏอยู่.
แต่คำว่า ฉากทัศน์ นั้น เป็นคำที่มาจากคำภาษาไทยว่า ฉาก กับคำบาลี–สันสกฤตว่า ทัศน์.
คำว่า ฉาก เดิมออกเสียงว่า ฉาก ไม่ได้ออกเสียงว่า ฉาก – กะ ฉะนั้นเมื่อผสมกับคำว่า ทัศน์ จึงต้องอ่านเป็น ฉาก – ทัด ไม่ใช่ ฉาก – กะ – ทัด.
*.*.*.*.*
07/05/2024
29/04/2024
03/04/2024
25/07/2023
01/06/2023
31/12/2021