09/10/2026
บ้านแบบไหนจึงเรียกว่า “วัง”
คำว่า “วัง” มีความเกี่ยวข้องกับพระราชสถานะของผู้ครอบครอง หากสถานที่นั้นเป็นที่ประทับของพระบรมวงศานุวงศ์ที่มีพระนามขึ้นต้นว่า “พระองค์เจ้า” สถานที่แห่งนั้นสามารถเรียกว่า “วัง” ได้ จึงเกิดคำถามว่า บ้านของเจ้านายแต่ละแห่งมีหลักในการเรียกชื่ออย่างไร
สำหรับ วังปากคลองผดุงกรุงเกษม เจ้าของเดิมคือ พระองค์เจ้ากิติยากรวรลักษณ์ ซึ่งทรงประทับอยู่ที่นี่ พื้นที่เดิมประมาณ 18 ไร่ ประกอบด้วยพระตำหนักใหญ่ พระตำหนักบริวาร และพื้นที่โดยรอบ ส่วนชื่อวังมาจากทำเลที่ตั้งบริเวณหัวมุม คลองผดุงกรุงเกษม คลองที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 โปรดเกล้าฯ ให้ขุดขึ้นเพื่อขยายพื้นที่พระนคร
เมื่อเวลาผ่านไป พื้นที่แห่งนี้ยังคงเชื่อมโยงกับเรื่องราวของราชสกุล กิติยากร ผ่านลูกหลานที่เติบโตและแยกย้ายไปตามเส้นทางชีวิต จนเกิดเรื่องราวต่อเนื่องกับราชสำนักในหลายยุคสมัย กระทั่งการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ส่งผลให้รูปแบบการดำเนินชีวิตและการดูแลวังหลายแห่งต้องปรับเปลี่ยน วังปากคลองผดุงกรุงเกษม ก็เดินทางเข้าสู่อีกช่วงหนึ่งของประวัติศาสตร์เช่นกัน
จากคำเรียก "วัง" จึงพาเราย้อนกลับไปทำความรู้จักทั้งเจ้าของเดิม ที่มาของชื่อ และชีวิตของผู้คนที่เคยอาศัยอยู่ในพื้นที่แห่งนี้
