National Library of Thailand หอสมุดแห่งชาติ

ตั้งแต่วันที่ 2 มิถุนายน 2569
NLT Smart Library เปิดให้บริการ
วันจันทร์ - ศุกร์ เวลา 07.30 -18.30 น.
วันเสาร์ - อาทิตย์ เวลา 09.00 -17.00 น.

(ปิดให้บริการวันหยุดนักขัตฤกษ์ และวันหยุดตามมติคณะรัฐมนตรี)

รายการ “ #จรดจดจาร” เป็นการนำเนื้อหาที่น่าสนใจจากเอกสารโบราณ #หอสมุดแห่งชาติ #กลุ่มหนังสือตัวเขียนและจารึก มาถ่ายถอดเนื้อหาให้ทุกท่านได้อ่านพร้อมภาพประกอบจากเอกสารต้นฉบับที่หาดูได้ยาก

วันนี้เสนอ เรื่อง “ปัญญาบารมีหลวง” ถ่ายถอดเนื้อหาโดยนางสาวชญานุตม์ จินดารักษ์ นักภาษาโบราณชำนาญการพิเศษ กลุ่มหนังสือตัวเขียนและจารึก เนื้อหามีดังนี้

นิทานในคัมภีร์ใบลาน เรื่อง “ปัญญาบารมีหลวง” เป็นนิทานการบำเพ็ญ “อุเบกขาอุปบารมี” ของพระโพธิสัตว์ มีชื่อเรื่องว่า “มหาโลมหังสจริยา” เล่าว่า พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นบุตรชายเศรษฐี เมื่อเรียนจบศิลปศาสตร์ในสำนักทิศาปาโมกข์อาจารย์แล้ว ก็กลับมาสร้างครอบครัว ต่อมาญาติพี่น้องให้เขาเป็นผู้ดูแลทรัพย์สมบัติแทนบิดามารดา แต่เขาไม่ยอมรับเพราะเห็นว่าทุกสิ่งไม่เที่ยง จึงคิดจะออกบวช แต่ก็กลัวลาภสักการะจะรบกวนการบำเพ็ญบารมีของตน จึงบำเพ็ญเพียรทำตนให้คนดูหมิ่นดูแคลน ให้ได้บรรลุอุเบกขาบารมี ออกจากเรือนด้วยเสื้อผ้าเก่าที่นุ่งอยู่เท่านั้น แกล้งทำเป็นคนบ้าใบ้ให้คนทั้งหลายเล่นหัวดูหมิ่นดูแคลน แม้สาธุชนที่รู้ถึงอานุภาพของเขาแล้ว กระทำสักการบูชาเขา เขาก็ทำตนเป็นกลาง ไม่ยินดียินร้าย จนบรรลุอุเบกขาบารมี มีคำสอนสำคัญที่ปรากฏในเรื่องนี้ คือ ๑.วางใจเป็นกลาง ไม่หวั่นไหวทั้งสุขทุกข์อย่างเป็นธรรมชาติ โดยไม่ต้องทนต้องข่ม ๒.มีความพอเพียง ดังที่พระพุทธเจ้าเทศนาสอนพระสารีบุตรว่า “คนผู้ใดนำความทุกข์มาสู่ก็ดี นำความสุขมาสู่ก็ดี เราก็ไม่ได้รู้สึกเกลียดหรือรักใครเลย มีแต่ใจเมตตากรุณา ไม่โกรธเกลียดใดๆ เลย เราจึงเป็นเหมือนตราชั่งที่เสมอกันทั้งสองข้าง ไม่ยินดียินร้ายในยศและเสื่อมยศ ความมัธยัสถ์ (ความเป็นกลาง) นี้เป็นอุเบกขาบารมีแห่งเรา”

บรรณานุกรม

“ปญฺญาปารมี.” หอสมุดแห่งชาติ. หนังสือใบลาน ๖ ผูก. อักษรธรรมอีสาน. ภาษาบาลี – ไทย. เส้นจาร. ฉบับล่องรัก. พ.ศ.๒๓๘๔. เลขที่ ๓๒/๑ – ๖. (ผูกที่ ๖ ลานที่ ๖ อังกา ตู/๒ - ลานที่ ๘ อังกา ไต/๑)

สำนักหอสมุดแห่งชาติ ปิดบริการ
ในวันที่ 31 พฤษภาคม และ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2569
เนื่องในวันวิสาขบูชาและวันหยุดชดเชยวันวิสาขบูชา

วันวิสาขบูชา วันสำคัญสากลของโลก

เป็นวันที่มีเหตุการณ์สำคัญทางพระพุทธศาสนาเกิดขึ้น​ 3 เหตุการ​ณ์ คือเป็น​วันคล้ายวันประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพาน ขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งล้วนเกิดขึ้นในวันเดียวกัน คือ วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 เพียงแต่ต่างปีกัน

สำหรับในปี พ.ศ. 2569 ซึ่งเป็นปีอธิกมาส คือ มีเดือน 8 สองหน ทำให้วันวิสาขบูชาตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 7

#หอสมุดแห่งชาติ #วันวิสาขบูชา

นวนิยายเรื่องหนึ่งหวนคิดถึงอีกครั้ง EP105 : ตำรวจตีนหนา

พันตำรวจเอก(พิเศษ) ปกรณ์ ปิ่นเฉลียว (พ.ศ. 2468 - 2543) เดิมมีชื่อว่าไมรา ปิ่นเฉลียว เกิดที่จังหวัดเชียงใหม่ จบการศึกษาจากคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ช่วงระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง ได้สมัครเป็นสารวัตรทหาร จากนั้นสมัครเข้ารับราชการตำรวจจนกระทั่งเกษียณอายุราชการเมื่อ พ.ศ. 2508 เป็นอดีตนายตำรวจและนักเขียนที่มีงานเขียนหลากหลายแนว เช่น เรื่องสั้นของชีวิตตำรวจอย่างเรื่อง ตำรวจตีนหนา และเพชรภูธร หรือเรื่องขำขันและเรื่องสยองขวัญ โดยมักใช้นามปากกาว่า ปกรณ์ ปิ่นเฉลียว และทิฆัมพร หยาดเมฆา และได้รับยกย่องเป็นบูรพศิลปิน สาขาวรรณศิลป์ ประจำปี พ.ศ. 2560

“ตำรวจตีนหนา” เป็นเรื่องสั้นที่เกี่ยวกับอาชีพตำรวจที่ได้แรงบันดาลใจจากประสบการณ์ตรงในสมัยรับราชการในหลายจังหวัด เรื่องแรกเป็นเรื่องเล่าที่เกิดขึ้นในช่วงที่เดินทางไปจังหวัดชัยภูมิพร้อมกับเพื่อนคนหนึ่งที่ชื่อว่า บุรี และพบกับเหตุการณ์ประหลาดหลังจากการเจอเงาผู้หญิงที่อยู่ตรงเสาที่รั้วบังกะโลที่ได้เดินทางไปพัก คือเกิดอาการเจ็บบริเวณมือและมีอาการแย่ลงเรื่อย ๆ แพทย์ที่รักษาก็หาสาเหตุไม่เจอจนมีการลงความเห็นกันว่าจะต้องตัดมือ แต่วันที่จะลงมือผ่าตัดอยู่ดี ๆ มือที่เห็นแต่กระดูกก็กลับมาเป็นปกติ โดยที่มีเหตุการณ์เกิดขึ้นในช่วงนั้นคือบังกะโลและรั้วบังกะโลเกิดไฟไหม้ขึ้นมา โดยผู้เขียนยืนยันว่าเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นจริง เรื่องต่อมาเกิดขึ้นจังหวัดแพร่ เป็นเรื่องของคนที่รู้จักกันในแวดวงตำรวจที่ชื่อกัน โดยที่กันได้มีปัญหากับหลานชายคนใหญ่คนโตรายหนึ่งจนถูกสั่งพักงาน และด้วยความเข้าใจผิดตามข่าวลือทำให้กล้วยไม้แฟนสาวของกันได้เลิกราไป และรวมไปถึงการถูกสั่งพักงานอย่างเป็นทางการ กันได้ใช้ชีวิตแบบทิ้งไปวัน ๆ จนได้มาเจอผู้หญิงที่ชื่อนาง เป็นผู้หญิงที่ให้ความช่วยเหลือกันในเรื่องต่าง ๆ จนสามารถกลับมาเป็นตำรวจได้อีกครั้ง แต่เมื่อกลับมาเจอกันอีกครั้งหนึ่งในช่วงเวลาที่หญิงสาวตกที่นั่งลำบาก กันกลับทำให้นางผิดหวังเพราะความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในใจจนสุดท้ายก็ไม่สามารถช่วยเหลือนางได้และเกิดเป็นความรู้สึกผิดที่เกิดขึ้นในใจกันไปอย่างยาวนาน ต่อมาเป็นเรื่องราวของผู้ชายคนหนึ่งที่เล่าเรื่องของภรรยาที่ชื่อนางดี โดยบอกว่าเขารักภรรยาของตนมากเป็นความรักที่เกิดขึ้นกับเพียงภรรยาคนเดียว และเล่าถึงเหตุการณ์ก่อนที่จะแต่งงานกัน แต่ในอีกมุมหนึ่งผู้ชายคนนี้คือผู้ต้องหาที่ฆ่าภรรยาของตนโดยการใช้เชือกรัดคอ และคำบอกเล่าเหล่านั้นเป็นคำให้การต่อพนักงานสอบสวนในขณะทำการสอบสวนปากคำบนสถานีตำรวจ ต่อมาศาลได้พิสูจน์แล้วว่าไม่จริง เขาจึงถูกตัดสินจำคุกตลอดชีวิต ปกรณ์คิดว่าเขาคนนี้เป็นนักเล่าเรื่องดีที่สุดคนหนึ่งเที่เคยพบเห็นมาแต่ก็เป็นนักโกหกที่แย่ที่สุดเช่นกัน ดังนั้นจึงได้ถ่ายทอดเป็นตัวอักษรเล่าสู่ผู้อ่านอีกทีหนึ่ง ทำให้ผู้อ่านรับรู้ได้ถึงเรื่องราวที่เกิดขึ้นมากมายและหากไม่ประสบพบเจอด้วยตนเองปกรณ์ก็คงไม่เชื่อเฉกเช่นเดียวกัน

หากผู้อ่านสนใจเรื่องเล่าเรื่องอื่น ๆ ที่เกิดขึ้นจากสิ่งที่ปกรณ์ได้พบเจอในขณะที่ปฏิบัติหน้าที่เป็นตำรวจ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเกี่ยวกับสิ่งเร้นลับ เรื่องในสายงานตำรวจ เรื่องคำให้การจากผู้ต้องหา หรือเรื่องปาฏิหาริย์และความเชื่อ สามารถอ่าน “ #ตำรวจตีนหนา” โดยแจ้งความประสงค์ได้ที่บรรณารักษ์ห้องบริการหนังสือประเทศไทย ราชกิจจานุเบกษา และหนังสือนานาชาติ อาคาร 1 ชั้น 3 สำนักหอสมุดแห่งชาติ

📝เรียบเรียงโดย นางสาววิภารัตน์ เงินศรี บรรณารักษ์ปฏิบัติการ
📌เลขหมู่ : 895.913 895.913 ป117ต
📓บรรณานุกรม : ปกรณ์ ปิ่นเฉลียว. ตำรวจตีนหนา. กรุงเทพฯ: ประพันธ์สาสน์, ม.ป.ป.

#นวนิยายเรื่องหนึ่งหวนคิดถึงอีกครั้ง #หอสมุดแห่งชาติ #นวนิยายไทย

วันนี้ (29 พฤษภาคม 2569) เวลา 13.30 น. พลเอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล เสด็จไปยังหอวชิราวุธานุสรณ์ สำนักหอสมุดแห่งชาติ ทอดพระเนตรการแสดงละครพูดขบขัน เรื่อง “Her Husband'sWife หาเมียให้ผัว” ซึ่งเป็นบทพระราชนิพนธ์แปลงในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหาธีรราชเจ้า

โอกาสนี้ อธิบดีกรมศิลปากร (นายพนมบุตร จันทรโชติ) ทูลรายงาน รองอธิบดีกรมศิลปากร (นางสาวขนิษฐา โชติกวณิชย์) ผู้อำนวยการสำนักหอสมุดแห่งชาติ (นางสาวบุบผา ชูชาติ) ผู้บริหารกรมศิลปากร และคณะกรรมการมูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในพระบรมราชูปถัมภ์ร่วมรับเสด็จและรับชม

การแสดงดังกล่าว สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร จัดขึ้นภายใต้กิจกรรมเผยแพร่พระเกียรติคุณในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหาธีรราชเจ้า “กิจกรรมทวีปัญญา” ประจำปี 2569 ครั้งที่ 2 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเผยแผ่พระเกียรติคุณของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหาธีรราชเจ้า และเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับพระองค์ รวมถึงพระบรมวงศานุวงศ์ ในโอกาสนี้ ทรงประทานเกียรติบัตรและช่อดอกไม้แก่ผู้กำกับการแสดงและนักแสดง

“กิจกรรมทวีปัญญา” ประจำปี 2569 ครั้งที่ 2 นี้นำเสนอละครพูดขบขัน เรื่อง หาเมียให้ผัว พระราชนิพนธ์แปลงมาจาก เรื่อง Her Husband'sWife ของ A.E.Thomas ซึ่งเป็นวรรณกรรมที่สะท้อนถึงค่านิยมความซื่อสัตย์ต่อคู่ครอง ที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหาธีรราชเจ้า พระองค์พยายามส่งเสริมแนวคิดนี้ในสังคมไทยผ่านบทละครชวนหัว

ละครพูดขบขันเรื่อง “Her Husband'sWife หาเมียให้ผัว" กำกับการแสดงโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ภัธทรา โต๊ะบุรินทร์ ผู้กำกับศิลป์โดย นายวรรณศักดิ์ ศิริหล้าและมีทีมนักแสดงประกอบด้วย นายพลฏ จักษุรักษ์ นายชิดชนก ทรัพย์สิน นายล้อมเดช เรืองนนท์ นางสาวกนกวรรณ ภูมิพันธ์ นางสาวรินรดา กรรณบูรพา และนางสาวพรเพ็ญ ฟ้าอำนวย

การแสดงละครพูดขบขันเรื่อง “Her Husband'sWife หาเมียให้ผัว" เปิดการแสดง 2 รอบ

รอบซ้อมใหญ่ วันพฤหัสบดีที่ 28 พฤษภาคม 2569 เวลา 13.30-16.30 น.มีผู้เข้าร่วม จำนวน 145 คน

รอบแสดงจริง วันศุกร์ที่ 29 พฤษภาคม 2569 เวลา 13.30 - 16.30 น. มีผู้เข้าร่วมชม จำนวน 230 คน

หอสมุดแห่งชาติ ปิดบริการ
ในวันที่ 3 มิถุนายน 2569
เนื่องในวันเฉลิมพระชนมพรรษา สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี