Presidência da República Democrática de Timor-Leste

Presidência da República Democrática de Timor-Leste

Compartilhar

A página oficial no Facebook da Presidência da República de Timor-Leste, José Ramos-Horta 2022-2027

Photos from Presidência da República Democrática de Timor-Leste's post 14/06/2026

[TET]
JENERÁL LERE ANAN TIMUR HUSU FOINSA’E VENILALE ATU HAMETIN IDENTIDADE NASIONÁL IHA ISTÓRIA NO DEVER

Venilale, Baucau - 13 Juñu 2026

Jenerál (Ref.) Lere Anan Timur, ne’ebé hala’ok papél nu’udar Asesór Polítiku ba Prezidente Repúblika, J. Ramos-Horta, sai oradór prinsipál iha semináriu edukasaun sidadania boot ida ne’ebé hala’o iha Salaun Parókia Sagrado Coração de Jesus, Venilale.

Organiza husi Konsellu Nasionál Juventude Timor-Leste (CNJTL-sigla inglés) ho apoiu husi Gabinete Apoiu Sosiedade Sivíl (GASC), eventu ne’e ho objetivu atu inspira estudante sira hodi simu responsabilidade nasionál. Jenerál Lere enfatiza katak, enkuantu jerasaun katuas sira asegura tiha ona Timor-Leste nia independénsia liuhusi sakrifísiu no luta, foinsa’e sira tenke proteje liberdade ne’e liuhusi edukasaun, disiplina, no partisipasaun sivika ne’ebé ativa.

Iha nia intervensaun, Jenerál Lere halo apelu forte ba foinsa’e sira atu fó balansu entre sira-nia direitu pesoál no kumprimentu dever nian ba Estadu. Nia fó avizu hasoru distrasaun husi era dijitál, hodi husu ba estudante sira atu fó prioridade ba estuda istória nasionál duké uza teknolojia ba de’it halimar.

"Se imi la hatene imi-nia istória, imi lakon imi-nia identidade," Jenerál ne’e hateten, hodi afirma katak komprensaun kle’an kona-ba funu rezisténsia nian importante tebes ba jerasaun foun sira atu bele defende no lidera nasaun ho di’ak ba futuru ne’ebé prósperu.

Autoridade lokál sira simu eventu ne’e ho laran haksolok, inklui Administradór Postu administrativu Venilale, José Freitas Boavida, ne’ebé louva Jenerál nia papél nu’udar mentór no figura aman nian ba komunidade.

Jenerál Lere konklui hodi fó hanoin ba estudante sira katak lideransa hahú husi fuan no sustenta husi espíritu servisu nian. Nia dezafia foinsa’e sira atu prepara an liuhusi servisu maka’as ho patriotizmu no kompromisu ho nasaun, hodi afirma katak Prezidénsia Repúblika kontinua komprometidu atu kapaasita jerasaun lider foun sira ne’ebé sei mantein valór husi Timor-Leste ida ne’ebé demokrátiku, soberanu no prósperu.

Media PR
--------

[PT]
GENERAL LERE ANAN TIMUR INSTA JOVENS DE VENILALE A ALICERÇAREM A IDENTIDADE NACIONAL NA HISTÓRIA E NO DEVER

Venilale, Baucau - 13 de junho de 2026

O General (Ref.) Lere Anan Timur, na qualidade de Assessor Político do Presidente da República, J. Ramos-Horta foi o orador principal de um importante seminário educativo sobre cidadania, realizado no Salão Paroquial do Sagrado Coração de Jesus, em Venilale.

Organizado pelo Conselho Nacional da Juventude de Timor-Leste (CNJTL), com o apoio do Gabinete de Apoio à Sociedade Civil (GASC), o evento teve como objetivo inspirar os estudantes a assumirem as suas responsabilidades para com a nação. O General Lere enfatizou que, enquanto a geração mais velha garantiu a independência de Timor-Leste através do sacrifício e da luta, cabe agora aos jovens proteger essa liberdade por meio da educação, da disciplina e de uma participação cívica ativa.

Durante a sua intervenção, o General Lere lançou um forte apelo aos jovens para que equilibrem a reivindicação dos seus direitos com o cumprimento dos seus deveres para com o Estado. Alertou para as distrações da era digital, exortando os estudantes a priorizarem o estudo da história nacional em detrimento do uso excessivo e pouco produtivo da tecnologia.

“Se não conhecem a vossa história, perdem a vossa identidade", advertiu o General, sublinhando que uma compreensão profunda da luta da resistência é essencial para que a geração mais jovem possa defender e liderar eficazmente a nação rumo a um futuro próspero.

O evento foi calorosamente acolhido pelas autoridades locais, incluindo o Administrador do Posto Administrativo de Venilale, José Freitas Boavida, que elogiou o papel duradouro do General como mentor e figura paterna para a comunidade.

O General Lere concluiu lembrando aos estudantes que a liderança começa no coração e é sustentada por um espírito de serviço. Desafiou os jovens a prepararem-se através do trabalho árduo, do patriotismo e do compromisso com o país, afirmando que a Presidência da República mantém o seu empenho em capacitar a próxima geração de líderes que defenderão os valores de um Timor-Leste democrático, soberano e próspero.

Media PR
--------

[ENG]
GENERAL LERE ANAN TIMUR URGES VENILALE YOUTH TO ANCHOR NATIONAL IDENTITY IN HISTORY AND DUTY

Venilale, Baucau - June 13, 2026

General (Ret.) Lere Anan Timur, in his capacity as Political Advisor to the President of the Republic, J. Ramos-Horta, served as the keynote speaker at an important educational seminar on citizenship held at the Sacred Heart of Jesus Parish Hall in Venilale.

Organized by the National Youth Council of Timor-Leste (CNJTL) with the support of the Civil Society Support Cabinet (GASC), the event aimed to inspire students to embrace their responsibilities toward the nation. General Lere emphasized that while the older generation secured Timor-Leste’s independence through sacrifice and struggle, it is now up to the youth to protect that freedom through education, discipline, and active civic participation.

During his address, General Lere issued a powerful call for the youth to balance the demand for their rights with the fulfillment of their duties to the State. He warned of the distractions of the digital age, urging students to prioritize the study of national history over the excessive and unproductive use of technology.

"If you do not know your history, you lose your identity," the General cautioned, stressing that a deep understanding of the resistance struggle is essential for the younger generation to effectively defend and lead the nation toward a prosperous future.

The event was warmly welcomed by local authorities, including the Administrator of the Venilale Administrative Post, José Freitas Boavida, who praised the General’s enduring role as a mentor and father figure to the community.

General Lere concluded by reminding the students that leadership begins in the heart and is sustained by a spirit of service. He challenged the youth to prepare themselves through hard work, patriotism, and commitment to the country, asserting that the Presidency of the Republic remains dedicated to empowering the next generation of leaders who will uphold the values of a democratic, sovereign, and prosperous Timor-Leste.

Media PR
--------

[IND]
JENDERAL LERE ANAN TIMUR AJAK PEMUDA VENILALE PERKOKOH IDENTITAS NASIONAL MELALUI SEJARAH DAN KEWAJIBAN

Venilale, Baucau - 13 Juni 2026

Jenderal (Purn.) Lere Anan Timur, dalam kapasitasnya sebagai Penasihat Politik Presiden Republik, J. Ramos-Horta, menjadi pembicara utama dalam seminar pendidikan kewarganegaraan penting yang diadakan di Aula Paroki Hati Kudus Yesus di Venilale.

Diselenggarakan oleh Dewan Pemuda Nasional Timor-Leste (CNJTL) dengan dukungan dari Kantor Dukungan Masyarakat Sipil (GASC), acara ini bertujuan untuk menginspirasi para siswa agar mengemban tanggung jawab mereka terhadap bangsa. Jenderal Lere menekankan bahwa sementara generasi tua mengamankan kemerdekaan Timor-Leste melalui pengorbanan dan perjuangan, kini giliran kaum muda untuk melindungi kebebasan tersebut melalui pendidikan, disiplin, dan partisipasi sipil yang aktif.

Dalam intervensinya, Jenderal Lere menyampaikan seruan kuat bagi kaum muda untuk menyeimbangkan antara menuntut hak-hak mereka dengan pemenuhan kewajiban terhadap Negara. Beliau memperingatkan tentang gangguan di era digital, mendesak para siswa untuk memprioritaskan studi sejarah nasional dibandingkan penggunaan teknologi yang berlebihan dan tidak produktif.

"Jika Anda tidak tahu sejarah Anda, Anda akan kehilangan identitas Anda," tegas sang Jenderal, seraya menekankan bahwa pemahaman mendalam tentang perjuangan perlawanan sangat penting bagi generasi muda agar dapat secara efektif membela dan memimpin bangsa menuju masa depan yang makmur.

Acara tersebut disambut hangat oleh otoritas setempat, termasuk Administrator Pos Administratif Venilale, José Freitas Boavida, yang memuji peran berkelanjutan sang Jenderal sebagai mentor dan sosok ayah bagi masyarakat.

Jenderal Lere menutup pidatonya dengan mengingatkan para siswa bahwa kepemimpinan dimulai dari hati dan dipertahankan melalui semangat pelayanan. Beliau menantang kaum muda untuk mempersiapkan diri melalui kerja keras, patriotisme, dan komitmen terhadap negara, seraya menegaskan bahwa Kepresidenan Republik tetap berdedikasi untuk memberdayakan generasi pemimpin berikutnya yang akan menjunjung tinggi nilai-nilai Timor-Leste yang demokratis, berdaulat, dan makmur.

Media PR//

Photos from Presidência da República Democrática de Timor-Leste's post 14/06/2026

[TET]
KOMPROMISU BA DAME NO DIPLOMÁSIA: PREZIDENTE RAMOS-HORTA TO'O ONA IHA KUALA LUMPUR 🇹🇱🇲🇾

Kuala Lumpur - 13 Juñu 2026

Prezidente Repúblika, J. Ramos-Horta, to'o ona iha Kuala Lumpur, Malázia, ba vizita privadu ida. Iha ninia chegada, Prezidente simu ho Guarda de Honra Solene husi Governu Malázia.

Iha vizita ne'e, Prezidente Ramos-Horta sei partisipa iha serimónia lansamentu livru foun ida kona-ba Timor-Leste ho títulu, 'The Rising Sun: Timor-Leste's Journey to Peace and Development', ne'ebé hakerek husi Dr. Murni Nor.

Alénde ne'e, Prezidente mós sei hato'o diskursu ida ho tema, 'Navigating Turbulent Times, Pursuing Peace'. Diskursu ne'e hato'o hodi hatán ba konvite husi Dato' Zainol Rahim Zainuddin, Diretór-Jerál Institutu Diplomásia no Relasaun Rai-li'ur (IDFR), Ministériu Negósius Estranjeirus Malázia nian.

📸 Kreditu: Jabatan Penerangan Malaysia

Media PR
--------

[PT]
UM COMPROMISSO COM A PAZ E A DIPLOMACIA: O PRESIDENTE RAMOS-HORTA CHEGA A KUALA LUMPUR 🇹🇱🇲🇾

Kuala Lumpur - 13 de junho de 2026

O Presidente da República, J. Ramos-Horta, chegou a Kuala Lumpur, na Malásia, para uma visita privada. À sua chegada, o Presidente foi graciosamente recebido com uma Solene Guarda de Honra pelo Governo da Malásia.

Durante esta visita, o Presidente Ramos-Horta estará presente na cerimónia de lançamento de um novo livro sobre Timor-Leste intitulado 'The Rising Sun: Timor-Leste's Journey to Peace and Development', da autoria da Dra. Murni Nor.

Além disso, o Presidente proferirá um discurso subordinado ao tema 'Navigating Turbulent Times, Pursuing Peace'. Esta intervenção realiza-se a convite do Dato' Zainol Rahim Zainuddin, Diretor-Geral do Instituto de Diplomacia e Relações Externas (IDFR) do Ministério dos Negócios Estrangeiros da Malásia.

📸 Créditos: Jabatan Penerangan Malaysia

Media PR
--------

[ENG]
A COMMITMENT TO PEACE AND DIPLOMACY: PRESIDENT RAMOS-HORTA ARRIVES IN KUALA LUMPUR 🇹🇱🇲🇾

Kuala Lumpur - June 13, 2026

The President of the Republic, J. Ramos-Horta, has arrived in Kuala Lumpur, Malaysia, for a private visit. Upon his arrival, the President was graciously received with a Solemn Guard of Honor by the Malaysian Government.

During this visit, President Ramos-Horta will attend the launch ceremony of a new book about Timor-Leste titled, 'The Rising Sun: Timor-Leste's Journey to Peace and Development', authored by Dr. Murni Nor.

Furthermore, the President will deliver a keynote speech on the theme, 'Navigating Turbulent Times, Pursuing Peace'. This address is held at the invitation of Dato' Zainol Rahim Zainuddin, Director-General of the Institute of Diplomacy and Foreign Relations (IDFR), Ministry of Foreign Affairs of Malaysia.

📸 Credit: Jabatan Penerangan Malaysia

Media PR
--------

[IND]
KOMITMEN TERHADAP PERDAMAIAN DAN DIPLOMASI: PRESIDEN RAMOS-HORTA TIBA DI KUALA LUMPUR 🇹🇱🇲🇾

Kuala Lumpur - 13 Juni 2026

Presiden Republik, J. Ramos-Horta telah tiba di Kuala Lumpur, Malaysia, untuk sebuah kunjungan pribadi. Setibanya di sana, Presiden disambut dengan Upacara Jajar Kehormatan (Solemn Guard of Honor) oleh Pemerintah Malaysia.

Dalam kunjungan ini, Presiden Ramos-Horta akan menghadiri upacara peluncuran buku baru tentang Timor-Leste yang berjudul, 'The Rising Sun: Timor-Leste's Journey to Peace and Development', karya Dr. Murni Nor.

Selanjutnya, Presiden juga akan menyampaikan pidato utama dengan tema, 'Navigating Turbulent Times, Pursuing Peace'. Pidato ini disampaikan atas undangan Dato' Zainol Rahim Zainuddin, Direktur Jenderal Institut Diplomasi dan Hubungan Luar Negeri (IDFR), Kementerian Luar Negeri Malaysia.

📸 Kredit: Jabatan Penerangan Malaysia

Media PR//

Photos from Presidência da República Democrática de Timor-Leste's post 12/06/2026

[ENG-TET]
KOMUNIKADU IMPRENSA - PREZIDENTE J. RAMOS-HORTA ATRIBUI MEDALLA MÉRITU BA KOLABORADOR PRINSIPAL SIRA BA SENTRU BAKHITA IHA ERMERA NO BOBONARO

Ermera, 12 Juñu 2026

Prezidente Repúblika no Laureadu Nobel ba Pás, J. Ramos-Horta, kondekora Medalla Méritu no Sertifikadu Rekoñesimentu ba Pessoal sira nasionál no internasionál no organizasaun sira hamutuk na'in-20 hodi rekuñese sira-nia kontribuisaun extraordinária ba Sentru Bakhita iha Ermera no Bobonaro.

Tuir Dekretu Prezidente Repúblika No. 51/2026, Chefe da Casa Civil, Sra. Henriqueta Maria da Silva, hetan nomeasaun hodi reprezenta Prezidente Repúblika ba atribuisaun medalla sira. Serimónia ne’e hala’o iha Era Ulu, Munisípiu Ermera, hodi rekoñese resipiente sira-nia papél fundamental iha konstrusaun no dezenvolvimentu ba Sentru Bakhita iha Era Ulu (Munisípiu Ermera) no Palaka Atsabe (Munisípiu Bobonaro).

Tuir Dekretu Prezidente Repúblika No. 52/2026, resipiente sira ne'ebé kondekora ho Medalla Méritu no Sertifikadu Rekoñesimentu mak hanesan tuir mai:

1. Matt Mealsy, Thirfty Rental Car Darwin
2. Lena Filipe, Thirfty Rental Car Darwin
3. East Timor Sunrise
4. Ms. Eve, Water East Timor
5. Endy Graham, Water East Timor
6. Georgina Lougan-LETS
7. Mike Berna
8. Warrambool Rotary Club
9. Josh Francis, Menzies School of Health Research
10. Bram Milson
11. Sue Milson
12. Tenison, Woods Catholic Colleague
13. Xavier Catholic Colleague
14. Jack Sing
15. Monica Leman
16. José Adilson C. Ribeiro
17. Ceva Air and Ocean Timor Unipessoal
18. Fr. Helio Perreira Fernandes
19. Eddie Carvalho
20. David Bridie, Wantok Music

Hafoin referendu iha tinan 1999, Santa Bakhita hahú serbisu iha Timor-Leste ho Dioseze Dili, hamutuk ho Pe. Juvito do Rego, Pe. Lucio de Deus, Pe. Domingos da Silva Soares, no joven na'in lima husi Australia no Timor-Leste. Ekipa ne’e hahú uluk sira-nia serbisu iha Ainaro, depois muda ba Oecusse no parte sira seluk iha nasaun ne’e, sempre kolabora besik ho padre pároku lokál sira. Iha tinan 2003, Pe. Domingos, padre pároku Letefoho nian iha tempu ne’ebá, fó rai iha Era Ulu, fatin ne’ebé harii Sentru Bakhita. Husi sentru ne'ebá, misaun ne'e serbí ona komunidade sira iha Era Ulu no munisípiu Ermera. Agora selebra tinan 27 ezisténsia nian, Sentru Bakhita ajuda ona komunidade no eskola barak tebes. Doadór barak ne'ebé maka apoia ona Saint Bakhita dezde 1999 kontinua envolve ativamente.

“Timor-Leste ultrapasa ona dezafiu barak no hetan susesu dezenvolvimentu importante sira , agradese konta ho esforsu husi ita-nia belun sira, tantu iha rai-laran no iha rai-li’ur. Individual no organizasaun sira ne’ebé ohin loron rekoñese serbisu maka’as hodi harii Sentru Bakhita, hodi transforma Timor-oan barak nia moris. Sira-nia servisu hatudu espíritu solidariedade ne’ebé harii ita-nia nasaun,” deklara Prezidente J. Ramos-Horta.

Prezidente Ramos-Horta nu'udar apoiante kleur ona ba Sentru Bakhita, no ninia enkorajamentu kontinua hetan apresiasaun profundamente husi sentru no komunidade sira.

REMATA

-----------

PRESS RELEASE - PRESIDENT J. RAMOS-HORTA AWARDS MEDAL OF MERIT TO KEY CONTRIBUTORS OF BAKHITA CENTER IN ERMERA AND BOBONARO

Ermera, 12 June 2026

The President of the Republic and Nobel Peace Laureate, J. Ramos-Horta, has awarded the Medal of Merit and Certificates of Recognition to 20 national and international individuals and organizations in honor of their outstanding contributions to the Bakhita Center in Ermera and Bobonaro.

Pursuant to President of the Republic Decree No. 51/2026, the Chief of Cabinet, Ms. Henriqueta Maria da Silva, was appointed to act on behalf of the President of the Republic for the conferral of the awards. The ceremony took place at Era Ulu, Ermera Municipality, recognizing the recipients’ fundamental role in the construction and development of the Bakhita Center in Era Ulu (Ermera Municipality) and Palaka Atsabe (Bobonaro Municipality).

According to President of the Republic Decree No. 52/2026, the recipients awarded the Medal of Merit and Certificate of Recognition are as follows:

1. Matt Mealsy, Thirfty Rental Car Darwin
2. Lena Filipe, Thirfty Rental Car Darwin
3. East Timor Sunrise
4. Ms. Eve, Water East Timor
5. Endy Graham, Water East Timor
6. Georgina Lougan-LETS
7. Mike Berna
8. Warrambool Rotary Club
9. Josh Francis, Menzies School of Health Research
10. Bram Milson
11. Sue Milson
12. Tenison, Woods Catholic Colleague
13. Xavier Catholic Colleague
14. Jack Sing
15. Monica Leman
16. José Adilson C. Ribeiro
17. Ceva Air and Ocean Timor Unipessoal
18. Fr. Helio Perreira Fernandes
19. Eddie Carvalho
20. David Bridie, Wantok Music

Following the referendum in 1999, Saint Bakhita began working in Timor-Leste with the Diocese of Dili, alongside Fr. Juvito do Rego, Fr. Lucio de Deus, Fr. Domingos da Silva Soares, and five young people from Australia and Timor-Leste. The team first commenced their work in Ainaro, later moving to Oecusse and many other parts of the country, always collaborating closely with local parish priests. In 2003, Fr. Domingos, then parish priest of Letefoho, donated land in Eraulu, where the Bakhita Center was built. From that center, the mission has served communities across the Eraulu and the municipality of Ermera. Now celebrating 27 years of existence, the Bakhita Center has helped countless communities and schools. Many donors who have supported Saint Bakhita since 1999 remain actively involved.

“Timor-Leste has overcome many challenges and achieved important development successes thanks to the selfless efforts of our friends, both at home and abroad. The individuals and organizations recognized today have worked tirelessly to build the Bakhita Center, transforming the lives of countless Timorese. Their service embodies the very spirit of solidarity that built our nation,” stated President J. Ramos-Horta.

President Ramos-Horta has been a longstanding supporter of the Bakhita Center, and his continued encouragement has been deeply appreciated by the center and the communities.

END//

Photos from Presidência da República Democrática de Timor-Leste's post 12/06/2026

[TET]
PREZIDENTE RAMOS-HORTA NO PRIMEIRU-MINISTRU XANANA GUSMÃO DISKUTE PRIORIDADE NASIONÁL NO RANKING GLOBÁL

Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato - 12 Juñu 2026

Prezidente Repúblika, J. Ramos-Horta, simu Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato ohin, hodi hala'o sira-nia sorumutu regulár hodi diskute administrasaun Estadu no finansas nasionál.

Durante enkontru ne'e, Prezidente hato'o ninia satisfasaun boot ba dadus internasionál foin lalais ne'ebé koloka Timor-Leste iha terseiru lugar iha ASEAN no pozisaun ba dala 30 iha mundu iha kestaun pas no seguransa. Líder na'in-rua nota katak susesu ne'e reflete nasaun nia kompromisu kontinuu ba estabilidade no governasaun demokrátika.

Primeiru-Ministru fó informasaun ba Xefe Estadu kona-ba ninia misaun diplomátika ne'ebé luan, inklui vizita ba Malázia, Rúsia, Japaun, no Austrália hodi hametin Timor-Leste nia dalan ba membru tomak ASEAN nian. Primeiru-Ministru Xanana mós hatudu kooperasaun estratéjika foin lalais ho Portugál, ne'ebé foka ba akordu ho Tribunál Kontas Portugál nian hodi hametin sistema judisiál doméstiku. Parseira ne'e ho objetivu atu fó apoiu prazu naruk ba estudante direitu Timoroan sira no hadi'a kuadru legál iha nasaun laran.

Sorumutu ne'e remata ho diskusaun kona-ba Orsamentu Jerál Estadu 2027 no nesesidade urjente ba transformasaun dijitál iha munisípiu sira hotu. Primeiru-Ministru emfatiza katak orsamentu ne'ebé atu mai sei fó prioridade ba saúde, bee moos, no agrikultura hodi fó benefísiu direta ba populasaun. Prezidente Ramos-Horta oferese ninia apoiu tomak ba inisiativa sira-ne'e no deseja susesu ba Primeiru-Ministru iha ninia knaar internasionál sira-ne'ebé atu mai.

Media PR
--------

[PT]
PRESIDENTE RAMOS-HORTA E PRIMEIRO-MINISTRO XANANA GUSMÃO DISCUTEM PRIORIDADES NACIONAIS E RANKINGS GLOBAIS

Palácio Presidencial Nicolau Lobato - 12 de junho de 2026

O Presidente da República, J. Ramos-Horta recebeu hoje o Primeiro-Ministro Kay Rala Xanana Gusmão no Palácio Presidencial Nicolau Lobato para a sua reunião regular de coordenação sobre a administração do Estado e as finanças nacionais.

Durante a sessão, o Presidente manifestou elevada satisfação com os recentes dados internacionais que colocam Timor-Leste no 3.º lugar da ASEAN e na 30.ª posição a nível global em termos de paz e segurança. Os líderes sublinharam que este êxito reflete o compromisso contínuo da nação com a estabilidade e a governação democrática.

O Primeiro-Ministro informou o Chefe de Estado sobre a sua extensa missão diplomática agendada, que inclui paragens na Malásia, Rússia, Japão e Austrália, com o intuito de consolidar o percurso de Timor-Leste rumo à adesão plena à ASEAN. O Primeiro-Ministro Xanana destacou ainda a recente cooperação estratégica com Portugal, focando-se num acordo com o Tribunal de Contas português para fortalecer o sistema judicial doméstico. Esta parceria visa proporcionar apoio a longo prazo aos estudantes de Direito timorenses e melhorar os quadros legais no país.

A reunião terminou com uma discussão sobre o Orçamento Geral do Estado para 2027 e a necessidade urgente de transformação digital em todos os municípios. O Primeiro-Ministro enfatizou que o próximo orçamento priorizará a saúde, a água potável e a agricultura, visando beneficiar diretamente a população. O Presidente Ramos-Horta ofereceu o seu total apoio a estas iniciativas e desejou sucesso ao Primeiro-Ministro nos seus próximos compromissos internacionais.

Media PR
--------

[ENG]
PRESIDENT RAMOS-HORTA AND PRIME MINISTER XANANA GUSMÃO DISCUSS NATIONAL PRIORITIES AND GLOBAL RANKINGS

Nicolau Lobato Presidential Palace - June 12, 2026

President of the Republic, J. Ramos-Horta received Prime Minister Kay Rala Xanana Gusmão at the Nicolau Lobato Presidential Palace today for their regular meeting to discuss state administration and national finance.

During the briefing, the President expressed high satisfaction with recent international data ranking Timor-Leste 3rd in ASEAN and 30th globally in terms of peace and security. The leaders noted that this achievement reflects the nation’s ongoing commitment to stability and democratic governance.

The Prime Minister briefed the Head of State on his extensive upcoming diplomatic mission, which includes stops in Malaysia, Russia, Japan, and Australia to solidify Timor-Leste’s path on full ASEAN membership. Prime Minister Xanana also highlighted recent strategic cooperation with Portugal, focusing on an agreement with the Portuguese Court of Auditors to strengthen the domestic judicial system. This partnership aims to provide long-term support for Timorese law students and improve legal frameworks within the country.

The meeting concluded with a discussion on the 2027 National Budget and the urgent need for digital transformation across all municipalities. The Prime Minister emphasized that the upcoming budget will prioritize health, clean water, and agriculture to directly benefit the population. President Ramos-Horta offered his full support for these initiatives and wished the Prime Minister success on his forthcoming international engagements.

Media PR
--------

[IND]
PRESIDEN RAMOS-HORTA DAN PERDANA MENTERI XANANA GUSMÃO BAHAS PRIORITAS NASIONAL DAN PERINGKAT GLOBAL

Istana Kepresidenan Nicolau Lobato - 12 Juni 2026

Presiden Republik, J. Ramos-Horta, menerima Perdana Menteri Kay Rala Xanana Gusmão di Istana Kepresidenan Nicolau Lobato hari ini dalam pertemuan rutin untuk membahas administrasi negara dan keuangan nasional.

Dalam pertemuan tersebut, Presiden menyampaikan kepuasan yang tinggi atas data internasional terbaru yang menempatkan Timor-Leste di peringkat ke-3 di ASEAN dan peringkat ke-30 secara global dalam hal perdamaian dan keamanan. Kedua pemimpin mencatat bahwa pencapaian ini mencerminkan komitmen berkelanjutan bangsa terhadap stabilitas dan tata kelola pemerintahan yang demokratis.

Perdana Menteri memberikan laporan kepada Kepala Negara mengenai misi diplomatik mendatang yang cukup luas, mencakup kunjungan ke Malaysia, Rusia, Jepang, dan Australia guna memperkuat langkah Timor-Leste menuju keanggotaan penuh ASEAN. Perdana Menteri Xanana juga menyoroti kerja sama strategis baru-baru ini dengan Portugal, yang berfokus pada perjanjian dengan Badan Pemeriksa Keuangan (Tribunal de Contas) Portugal untuk memperkuat sistem peradilan domestik. Kemitraan ini bertujuan untuk memberikan dukungan jangka panjang bagi mahasiswa hukum Timor-Leste dan meningkatkan kerangka hukum di dalam negeri.

Pertemuan diakhiri dengan diskusi mengenai Anggaran Pendapatan dan Belanja Negara (APBN) 2027 serta kebutuhan mendesak akan transformasi digital di seluruh kotamadya. Perdana Menteri menegaskan bahwa anggaran mendatang akan memprioritaskan sektor kesehatan, air bersih, dan pertanian untuk memberikan manfaat langsung bagi masyarakat. Presiden Ramos-Horta memberikan dukungan penuh atas inisiatif-inisiatif tersebut dan mendoakan kesuksesan bagi Perdana Menteri dalam tugas-tugas internasional mendatang.

Media PR//

Photos from Presidência da República Democrática de Timor-Leste's post 12/06/2026

[TET]
JOANINHA HAPARA NIA ESTUDU ATU TAU-MATAN BA NIA BIN DEFISIENTE

Ainaro, 10 Juñu 2026

Prezidénsia Repúblika, liuhusi Unidade Servisu Sosiedade Sivíl no Asuntu Sosiál (SSSAS), halo vizita ida ba família ida iha Suku Mau-Nunu, Munisípiu Ainaro, ne’ebé durante tempu naruk hasoru difikuldade moris tanba membru família ida sofre defisiénsia fízika.

Sabina Bianco, membru husi família refere, durante tinan 30 ona sofre kondisaun saúde fízika ne’ebé limita nia movimentu no halo nia labele ajuda atividade loron-loron nian atu sustenta família.

Koko Xavier, nu’udar aman husi Sabina Bianco, ho sentimentu triste relata katak situasaun família sai todan liután tanba nia parseira kaben foin lalais ne’e mate no husik hela responsabilidade boot ba nia atu sustenta oan na’in-hitu, inklui Sabina ne’ebé agora enfrenta problema saúde ne’ebé grave.

“Ha’u laiha ona kbiit atu halo serbisu hodi sustenta ekonomia família tanba idade avansada ona. Ha’u agradese tebes ba Nai Prezidente Ramos-Horta ne’ebé haruka ekipa mai lori apoiu no nesesidade bázika hodi ajuda ami sustenta moris loron-loron,” hateten Koko Xavier.

Iha sorin seluk, oan-feto Joaninha de Araújo, hanesan alin-feto husi Sabina Bianco (defisiente), hateten katak nia deside hapara nia estudu atu dedika tempu tomak hodi tau-matan ba nia bin ne’ebé presiza asisténsia loron-loron.

“Ha’u deside hapara estudu tanba hakarak tau-matan ba bin nia saúde. Dalaruma ha’u no alin-feto ida-tan troka malu hodi hein nia, sira seluk sei ki’ik. Triste tebes tanba depois ha’u-nia inan mate, ha’u mak sai hanesan inan ida ne’ebé agora tau-matan ba nia,” hateten Joaninha.

Joaninha dehan tan, hanesan joven ida, nia iha mehi no objetivu atu kontinua estuda no realiza futuru di’ak hanesan joven sira seluk. Maibé realidade ekonomia família no kondisaun saúde nia bin nian obriga nia atu adia mehi sira-ne’e.

“Ha’u iha mehi atu avansa hanesan joven sira seluk, maibé ha’u labele realiza agora tanba ekonomia família la sufisiente no bin nia kondisaun saúde presiza atensaun permanente. Ha’u husu ba Prezidente Avô Ramos-Horta atu bele fó serbisu ruma, maske ha’u-nia diploma seidauk iha, maibé fó netik serbisu dasa rai mós di’ak ona. Ha’u husu liu-liu ajuda harii uma-mahon ida ba ami no mós ajuda sosa kadeira-roda ida ba ha’u-nia bin atu fasilita nia moris loron-loron,” nia dehan.

Durante vizita ne’e, ekipa Prezidénsia Repúblika mós kontinua halo observasaun ba membru família seluk, Calisto Fevriano Noronha de Araújo, ne’ebé sofre moras iha ulun durante tinan sanulu-resin-ida ona. Tuir informasaun husi família, durante tempu naruk Calisto de’it toba iha fatin tanba kondisaun saúde ne’ebé limita nia movimentu. Família no parente sira husu Prezidénsia Repúblika atu bele fasilita kadeira-roda ida hodi ajuda mobilidade no fasilita kuidadu nia loron-loron.

Vizita ida-ne’e sai parte husi kontinuidade programa solidariedade sosiál ne’ebé durante mandatu Prezidente Ramos-Horta nian, nafatin fó prioridade ba família vulnerável sira ne’ebé hela iha situasaun difísil no presiza apoiu umanitáriu urjente husi Estadu.

Media PR
--------

[PT]
JOANINHA INTERROMPE ESTUDOS PARA CUIDAR DA IRMÃ COM DEFICIÊNCIA EM AINARO

Ainaro, 10 de junho de 2026

A Presidência da República, através da Unidade de Serviço à Sociedade Civil e Assuntos Sociais (SSCAS), realizou uma visita a uma família no Suco de Mau-Nunu, Município de Ainaro, que há muito enfrenta dificuldades de vida devido à deficiência física de um dos membros da família.

Sabina Bianco, membro da referida família, sofre há 30 anos de uma condição de saúde física que limita os seus movimentos, impedindo-a de auxiliar nas atividades diárias necessárias para o sustento da família.

Koko Xavier, pai de Sabina Bianco, relatou com tristeza que a situação da família se tornou ainda mais pesada desde que a sua esposa faleceu recentemente, deixando-lhe a grande responsabilidade de sustentar sete filhos, incluindo Sabina, que enfrenta atualmente graves problemas de saúde.

“Já não tenho forças para trabalhar e sustentar a economia familiar devido à minha idade avançada. Estou muito grato ao Senhor Presidente Ramos-Horta por enviar uma equipa para trazer apoio e bens de primeira necessidade para nos ajudar a manter a vida quotidiana”, afirmou Koko Xavier.

Entretanto, a sua filha Joaninha de Araújo, irmã mais nova de Sabina, declarou que decidiu interromper os seus estudos para se dedicar a tempo inteiro a cuidar da sua irmã, que requer assistência diária.

“Decidi parar de estudar porque quero cuidar da saúde da minha irmã. Por vezes, eu e outra irmã mais nova revezamo-nos para vigiá-la; os outros ainda são pequenos. É muito triste porque, após a morte da minha mãe, tornei-me como uma mãe que agora cuida dela”, disse Joaninha.

Joaninha acrescentou que, como jovem, tem sonhos e objetivos de continuar os seus estudos e alcançar um futuro brilhante como outros jovens. Contudo, a realidade económica da família e o estado de saúde da irmã obrigaram-na a adiar esses sonhos.

“Tenho o sonho de progredir como outros jovens, mas não o posso realizar agora porque a economia da família é insuficiente e a saúde da minha irmã precisa de atenção permanente. Peço ao Avô (Avô) Presidente Ramos-Horta que me providencie algum trabalho; embora ainda não tenha o meu diploma, até um emprego a varrer o chão seria suficiente. Peço especialmente ajuda para construir um abrigo para nós e também ajuda para adquirir uma cadeira de rodas para a minha irmã, de modo a facilitar a sua vida quotidiana”, afirmou.

Durante a visita, a equipa da Presidência da República observou também outro membro da família, Calisto Fevriano Noronha de Araújo, que sofre de uma doença neurológica há onze anos. De acordo com informações da família, Calisto está acamado há muito tempo, pois a sua condição de saúde limita os seus movimentos. A família e os parentes solicitaram que a Presidência da República facultasse uma cadeira de rodas para auxiliar na sua mobilidade e nos cuidados diários.

Esta visita faz parte do programa contínuo de solidariedade social que, durante o mandato do Presidente Ramos-Horta, continua a dar prioridade às famílias vulneráveis que vivem em situações difíceis e que necessitam de apoio humanitário urgente do Estado.

Media PR
--------

[ENG]
JOANINHA HALTS HER STUDIES TO CARE FOR HER DISABLED SISTER IN AINARO

Ainaro, June 10, 2026

The Presidency of the Republic, through the Civil Society Service and Social Affairs Unit (SSSAS), conducted a visit to a family in Mau-Nunu Village, Ainaro Municipality, who has long faced hardships due to a family member’s physical disability.

Sabina Bianco, a member of the family, has suffered for 30 years from a physical health condition that limits her movement, preventing her from assisting with the daily activities required to support the family.

Koko Xavier, Sabina Bianco’s father, sadly reported that the family’s situation has become even more burdened since his wife passed away recently, leaving him with the heavy responsibility of supporting seven children, including Sabina, who is currently facing serious health issues.

“I no longer have the strength to work to support the family’s economy due to my advanced age. I am very grateful to President Ramos-Horta for sending a team to bring aid and basic necessities to help us sustain our daily lives,” Koko Xavier said.

Meanwhile, his daughter Joaninha de Araújo, Sabina’s younger sister, stated that she decided to stop her studies to dedicate her full time to caring for her sister, who requires daily assistance.

“I decided to stop my studies because I want to look after my sister’s health. Sometimes I and another younger sister take turns watching her; the others are still small. It is very sad because after my mother died, I became like a mother who now cares for her,” Joaninha said.

Joaninha added that, as a young person, she has dreams and goals of continuing her studies and achieving a bright future like other youths. However, the reality of the family’s economic situation and her sister’s health has forced her to postpone those dreams.

“I have dreams of moving forward like other young people, but I cannot realize them now because the family’s economy is insufficient and my sister’s health needs permanent attention. I ask Grandpa (Avô) President Ramos-Horta to provide me with some work; even though I do not have my diploma yet, even a job sweeping the ground would be enough. I especially ask for help to build a shelter for us and also help to purchase a wheelchair for my sister to facilitate her daily life,” she said.

During the visit, the Presidency of the Republic’s team also observed another family member, Calisto Fevriano Noronha de Araújo, who has suffered from a head-related illness for eleven years. According to information from the family, Calisto has been bedridden for a long time as his health condition limits his movement. The family and relatives requested that the Presidency of the Republic facilitate a wheelchair to assist with his mobility and daily care.

This visit is part of the ongoing social solidarity program which, during President Ramos-Horta’s mandate, continues to prioritize vulnerable families living in difficult situations who require urgent humanitarian support from the State.

Media PR
--------

[IND]
MAHASISWA JOANINHA BERHENTI KULIAH DEMI MERAWAT KAKAKNYA YANG PENYANDANG DISABILITAS DI AINARO

Ainaro, 10 Juni 2026

Kepresidenan Republik, melalui Unit Layanan Masyarakat Sipil dan Urusan Sosial (SSSAS), melakukan kunjungan ke sebuah keluarga di Desa (Suku) Mau-Nunu, Kotamadya Ainaro, yang telah lama menghadapi kesulitan hidup akibat disabilitas fisik yang dialami salah satu anggota keluarga.

Sabina Bianco, anggota keluarga tersebut, telah menderita kondisi kesehatan fisik selama 30 tahun yang membatasi geraknya, sehingga ia tidak dapat membantu aktivitas sehari-hari untuk menopang keluarga.

Koko Xavier, ayah dari Sabina Bianco, dengan sedih menyampaikan bahwa situasi keluarga menjadi semakin berat sejak istrinya meninggal dunia baru-baru ini, meninggalkannya dengan tanggung jawab besar untuk menghidupi tujuh orang anak, termasuk Sabina yang saat ini menghadapi masalah kesehatan serius.

“Saya tidak lagi memiliki kekuatan untuk bekerja guna menopang ekonomi keluarga karena faktor usia. Saya sangat berterima kasih kepada Bapak Presiden Ramos-Horta yang telah mengirimkan tim untuk membawa bantuan dan kebutuhan dasar guna membantu kami menjalani kehidupan sehari-hari,” kata Koko Xavier.

Sementara itu, putrinya Joaninha de Araújo, adik dari Sabina, menyatakan bahwa ia memutuskan untuk berhenti sekolah demi mendedikasikan seluruh waktunya untuk merawat kakaknya yang membutuhkan bantuan setiap hari.

“Saya memutuskan untuk berhenti sekolah karena ingin menjaga kesehatan kakak saya. Terkadang saya dan adik perempuan lainnya bergantian menjaganya; adik-adik yang lain masih kecil. Sangat menyedihkan karena setelah ibu saya meninggal, saya menjadi sosok ibu yang kini merawatnya,” ujar Joaninha.

Joaninha menambahkan bahwa sebagai seorang anak muda, ia memiliki impian dan tujuan untuk melanjutkan pendidikan serta meraih masa depan yang cerah seperti pemuda lainnya. Namun, kenyataan ekonomi keluarga dan kondisi kesehatan kakaknya memaksanya untuk menunda impian tersebut.

“Saya punya impian untuk maju seperti anak muda lainnya, tetapi saya tidak bisa mewujudkannya sekarang karena ekonomi keluarga tidak mencukupi dan kesehatan kakak saya butuh perhatian tetap. Saya memohon kepada Kakek (Avô) Presiden Ramos-Horta untuk memberikan saya pekerjaan apa saja; meskipun saya belum memiliki ijazah, pekerjaan menyapu jalan pun sudah cukup. Saya terutama memohon bantuan untuk membangun tempat bernaung bagi kami dan juga bantuan untuk membeli kursi roda bagi kakak saya guna mempermudah kehidupan sehari-harinya,” katanya.

Selama kunjungan tersebut, tim Kepresidenan Republik juga memantau anggota keluarga lainnya, Calisto Fevriano Noronha de Araújo, yang telah menderita penyakit di bagian kepala selama sebelas tahun. Menurut informasi dari keluarga, Calisto telah lama terbaring di tempat tidur karena kondisi kesehatannya membatasi ruang gerak. Keluarga dan kerabat memohon agar Kepresidenan Republik dapat memfasilitasi kursi roda untuk membantu mobilitas dan perawatan sehari-hari.

Kunjungan ini merupakan bagian dari program solidaritas sosial berkelanjutan yang, selama masa jabatan Presiden Ramos-Horta, terus memprioritaskan keluarga rentan yang hidup dalam situasi sulit dan membutuhkan dukungan kemanusiaan mendesak dari Negara.

Media PR//

Quer que o seu negócio seja a primeira Serviço Governamental em Dili?

Clique aqui para solicitar o seu anúncio patrocinado.

Localização

Endereço


Nicolau Lobato Presidential Palace
Dili