01/06/2026
Diretór Ezekutivu Centro Nacional Chega!I.P, Hugo Maria Fernandes ho ekipa halo enkontru ho Sekretáriu Estadu Arte no Kultura (SEAK), Jorge Soares Cristovão hodi halo diskusaun kona-ba prosesu preparasaun Festival Fronteira 2026 nian. Enkontru ne’e hala’o iha edifisiu SEAK, Praia dos Coqueiros Dili.
01/06/2026
𝗖𝗡𝗖 𝗜.𝗣 𝗔𝗽𝗼𝗶𝘂 𝗙𝘂𝗻𝗱𝘂 $𝟭𝟯, 𝟲𝟬𝟬.𝟬𝟬 𝗕𝗮 𝗔𝗣𝗣𝗦𝗧𝗟 𝗛𝗼𝗱𝗶 𝗙𝗶𝗻𝗮𝗻𝘀𝗶𝗮 𝗣𝗿𝗼𝗴𝗿𝗮𝗺𝗮.
Dili, 01 Juñu 2026.
Centro Nacional Chega!I.P apoiu fundu $13, 600.00 (Dolar Amerikanu Rihun Sanulu resin Tolu, atus Neen) ba Asosiasaun Professionais Psikolojia Timor-Leste (APPSTL) hodi finansia programa no atividade APPSTL nian haree liu ba promove implementasaun rekomendasaun sira husi relatóriu Chega! no PMAS relasiona ho institusionalizasaun memória no promosaun direitus umanus atraves edukasaun, formasaun, Pesquiza no solidariedade ba sobreviventes vulneravel liu hosi violasaun direitus umanus.
Dokumentus ofisial ne’e asina husi Diretór Ezekutivu Centro Chega!I.P, Hugo Maria Fernandes no Diretór Ezekutivu APPSTL, Lauriano Fernandes, akompaña husi Diretores no ofisial sira husi Chega! no mos APPSTL, ne’ebé realiza iha Antigo Comarca Balide.
Serimonia ne’e refleta komprimisu parseria ida ne’ebé hatudu duni espíritu kolaborasaun no serbisu hamutuk ba iha implementasaun rekomendasaun sira husi relatóriu Chega! iha area asistensia saude mental ba vitima no sobrevivente sira no sira seluk tan.
Media Chega!.
01/06/2026
𝗙𝘂𝗻𝘀𝗶𝗼𝗻á𝗿𝗶𝘂 𝗣𝘂𝗯𝗹𝗶𝗸𝘂 𝗡𝗼 𝗔𝗷𝗲𝗻𝘁𝗲 𝗔𝗱𝗺𝗶𝗻𝗶𝘀𝘁𝗿𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗜𝗺𝗽𝗼𝗿𝘁𝗮𝗻𝘁𝗲 𝗜𝗵𝗮 𝗣𝗿𝗼𝘀𝗲𝘀𝘂 𝗞𝗼𝗻𝘀𝘁𝗿𝘂𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗡𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻.
Dili, 01 Juñu 2026.
Centro Nacional Chega!I.P hamutuk ho instítusaun tutelada sira iha Gabinete Primeiru Ministru (GPM), Prezidensia Kosellu Ministru (PKM), Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosial (SEKomS), Sekretáriu Estadu Igualdade (SEI) no instituisaun sira ne’ebé tutela ba ministériu relevantes partisipa serimonia isár bandeira nasional iha Palásiu Governu.
Serimonia isár bandeira prezide hosi Exelensia Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosial (SEKomS), Expedito Dias Ximenes nu’udar Inspektór ba serimonia no halo diskursu hodi destaka importansia kona-ba, papel funsionáriu publiku no ajente administrasaun sira importante tebes atu presta servisu públiku ho efisiénsia, efikásia no kualidade ba sidadaun hotu.
Media Chega!.
29/05/2026
Estudante na’in 18 husi Universidade Oriental Timor Lorosa’e (UNITAL) hetan formasaun husi Centro Nacional Chega!I.P kona-ba “𝙄𝙣𝙩𝙚𝙧𝙜𝙚𝙣𝙚𝙧𝙖𝙩𝙞𝙤𝙣𝙖𝙡 𝙏𝙧𝙖𝙣𝙨𝙢𝙞𝙨𝙨𝙞𝙤𝙣 𝙤𝙛 𝙈𝙚𝙢𝙤𝙧𝙮 𝙛𝙤𝙧 𝙃𝙞𝙜𝙝𝙚𝙧 𝙀𝙙𝙪𝙘𝙖𝙩𝙞𝙤𝙣 𝙞𝙣 𝙏𝙞𝙢𝙤𝙧-𝙇𝙚𝙨𝙩𝙚”, ne’ebé hala’o durante loron 4 hahu (26-29), iha Salaun Konferensia Chega!, Antigo Comarca Balide. Objetivu husi formasaun ne’e mak atu hasa’e estudante sira nia koñesimentu.
Media Chega!.
28/05/2026
𝗘𝘀𝘁𝘂𝗱𝗮𝗻𝘁𝗲 𝗨𝗡𝗪𝗜𝗥𝗔 𝗞𝘂𝗽𝗮𝗻 𝗡𝗮’𝗶𝗻 𝟮 𝗦𝗲𝗶 𝗛𝗮𝗹𝗮’𝗼 𝗘𝘀𝘁𝗮𝗷𝗶𝘂 𝗜𝗻𝘁𝗲𝗿𝗻𝗮𝘀𝗶𝗼𝗻𝗮𝗹 𝗜𝗵𝗮 𝗖𝗵𝗲𝗴𝗮! 𝗗𝘂𝗿𝗮𝗻𝘁𝗲 𝗙𝘂𝗹𝗮𝗻 𝟮.
Dili, 28 Maiu 2026.
Centro Nacional Chega!I.P simu estudante na’in 2 husi Universitas Katolik Widya Mandira (UNWIRA) Kupang-Indonézia, ne’ebé sei hala’o estajiu internasional durante fulan 2 mak hanesan, Katarina Siena, Programa Estudu Administrasaun Publika, no Yohanes A. D. Eno, Programa Estudu Siénsia Komunikasaun, Fakuldade Siénsia Sosial no Siénsia Polítika, akompaña husi Dosente Programa Siénsia Komunikasaun, Innosensia E. I. Ndiki Satu, S. Sos., M.I,Kom.
Iha biban ne’e, Diretór Ezekutivu Centro Chega!, Hugo Maria Fernandes hato’o bemvindo ba estudante na’in 2 no estudante na’in 1 husi Sentru Formasaun Grace For Development (GFD) ne’ebé mai hala’o estajiu iha Chega!. Diretór agradese ba UNWIRA ne’ebé kontinua fo konfiansa ba Chega! hodi koloka estudante sira mai halo estajiu. Ida ne’e reflete ba kooperasaun parseria ida ne’ebé metin no forte entre Centro Chega!I.P ho UNWIRA iha prezente no ba futuru.
Diretór subliña katak, estudante na’in 2 husi UNWIRA sei koloka ba iha Divizaun rua mak hanesan, Divizaun Relasaun Externa Komunikasaun no Advokasia (DREKA), no Divizaun Politika no Planeamentu Rekursu Umanu (DiP-PRU) no estudante GFD mos sei koloka iha Divizaun Edukasaun no Formasaun (DEF), hodi involve sira iha atividade Centro Chega! nian atu aprende no aumenta koñesimentu iha mundu servisu.
Relasiona ho estajiu internasional ne’e, Dosente Programa Siénsia Komunikasaun, Innosensia E. I. Ndiki Satu, S. Sos., M.I,Kom hato’o agradesementu ba Chega! ne’ebé kontinua simu estudante sira hala’o estajiu internasional iha Chega!, ne’ebé tama ona iha ba faze datoluk nian. Nia afirma katak, estudante hamutuk na’in 5 mak halo ona estajiu no na’in 2 mak agora tama estajiu tan, no kompleta ba na’in 7. Estudante UNWIRA ne’ebé halo ona estajiu iha Chega!, hatudu rezultadu ne’ebé pozitivu ba UNWIRA. Foin lalais ne’e UNWIRA hetan akreditasaun ho valor ne’ebé di’ak tanba impaktu husi programa ida estajiu internasional iha Timor-Leste liu-liu iha Chega!.
Estajiu internasional ne’ebé Centro Chega!I.P UNWIRA hala’o ohin loron nu’udar implementasaun Nota Entendimentu ne’ebé Centro Chega! ho UNWIRA-Kupang asina iha loron 16 Maiu 2024. Entertantu, Centro Chega!I.P mos simu estudante na’in 1 ho naran Carmengela Judit Maia husi Sentru Formasaun Grace For Development (GFD) ne’ebé sei hala’o estajiu durante fulan 2.
Media Chega!.
28/05/2026
𝗣𝗮𝗽𝗲𝗹 𝗠𝗲𝗱𝗶𝗮 𝗯𝗮 𝗣𝗿𝗲𝘇𝗲𝗿𝘃𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗠𝗲𝗺ó𝗿𝗶𝗮 𝗣𝗮𝘀𝗮𝗱𝘂.
Dili, 28 Maiu 2026.
Centro Nacional Chega!I.P Reprezenta husi Diretór Divizaun Relasaun Externa Komunikasaun no Advokasia (DREKA), Gaudencio S. Souza sai oradór iha kolókiu públiku ne’ebé ko’alia kona-ba “Papel Media ba Prezervasaun Memória Pasadu”, organiza husi Konsellu Imprensa (KI), realiza iha salaun konferensia KI, Quintal Boot.
Iha aprezentasaun, oradór destaka importansia husi papel media iha prosesu luta ba ukun rasik-an, no iha prosesu dezenvolvimentu nasional papel media kontinua sai nafatin importante tanba hodi halo prezervasaun ba memória pasadu. Oradór mos enkoraja jornalista sira hotu atu tuir kompetisaun Premiu Maria Gorrete Joaquim “Jornalizmu ba Paz” ne’ebé tinan-tinan Centro Chega!I.P loke ba media sira tantu media online, jornal no televizaun.
Entertantu, kolókiu públiku ne’e partisipa husi estajiariu profesional jornalista sira hamutuk na’in 12 mai husi instituisaun media hanesan, GMN-TV, G-News, Sapnews, Loluwari, Jornal Independente, Timor Post, LABEH no Media One Timor.
Media Chega!.
26/05/2026
𝗦𝗲𝗸𝗿𝗲𝘁á𝗿𝗶𝘂 𝗝𝗲𝗿á𝗹 𝗣𝗮𝗿𝘁𝗶𝗱𝘂 𝗙𝗥𝗘𝗧𝗜𝗟𝗜𝗡 𝗣𝗮𝗿𝗮𝗯𝗲𝗻𝗶𝘇𝗮 𝗦𝗲𝗿𝘃𝗶𝘀𝘂 𝗖𝗲𝗻𝘁𝗿𝗼 𝗖𝗵𝗲𝗴𝗮!𝗜.𝗣.
Dili, 26 Maiu 2026.
Diretór Ezekutivu Centro Nacional Chega!I.P, Hugo Maria Fernandes, Membru Konsellu Administrasaun Chega!, Rev. Arlindo Marçal, Porta Voz GT-PRT, José Neves ‘Samalarua’, Membru Grupu Traballu Reparasaun (GTR), Manuela Leong Pereira ho diretór sira hala’o enkontru ho Sekretáriu Jerál Partidu FRETILIN, Mari Bin Amude Alkatiri, iha Farol Dili.
Objetivu husi enkontru ne’e hodi atualiza servisu Centro Chega!I.P nian liu-liu implementasaun rekomendasaun sira husi relatóriu Chega! no Per Memoriam Ad Spam (PMAS) espesifiku ba asuntu rekonsiliasaun no reparasaun nian.
Iha audénsia ne’e, Sekretáriu Jerál Partidu FRETILIN, Mari Alkatiri hato’o apresiasaun ba servisu sira ne’ebé Chega! halo no subliña apoiu Partidu FRETILIN nian ba servisu sira ne’ebé Chega! halo liga ba asuntu rekonsiliasaun no reparasaun. Sekretariu Jeral esplika katak, servisu sira ne’ebé Chega! halo importante, maske todan maibé kontinua nafatin ba oin.
“𝗛𝗮𝘂 𝗳𝗼 𝗽𝗮𝗿𝗮𝗯𝗲𝗻𝘀 𝗯𝗮 𝘀𝗲𝗿𝘃𝗶𝘀𝘂 𝗻𝗲’𝗲𝗯é 𝗾𝘂𝗲 𝗵𝗮𝗹𝗼 𝗼𝗻𝗮, 𝗵𝗮𝗹𝗼 𝘀𝗲𝗿𝘃𝗶𝘀𝘂 𝗻𝗲’𝗲𝗯é 𝘁𝗼𝗱𝗮𝗻 𝗵𝗮𝗻𝗲𝘀𝗮𝗻 𝗻𝗲’𝗲, 𝗵𝗮𝗺𝗲𝗻𝘂𝘀 𝗱𝗶𝗳𝗶𝗸𝘂𝗹𝗱𝗮𝗱𝗲, 𝗸𝗼𝗻𝘀𝘂𝗹𝘁𝗮 𝘁𝗮𝗻”, 𝗱𝗲𝗵𝗮𝗻 𝗦𝗲𝗸𝗿𝗲𝘁á𝗿𝗶𝘂 𝗝𝗲𝗿á𝗹 𝗣𝗮𝗿𝘁𝗶𝗱𝘂 𝗙𝗥𝗘𝗧𝗜𝗟𝗜𝗡, 𝗠𝗮𝗿𝗶 𝗔𝗸𝗮𝘁𝗶𝗿𝗶 𝗶𝗵𝗮 𝗲𝗻𝗸𝗼𝗻𝘁𝗿𝘂 𝗵𝗼 𝗲𝗸𝗶𝗽𝗮 𝗖𝗵𝗲𝗴𝗮!.
Remata enkontru, Diretór Ezekutivu Centro Chega! entrega dokumentu sira relasiona ho Mekanizmu Prosesu Rekonsiliasaun Timoroan (PRT), Esbosu Politika Nasional no Esbosu Lei ba Reparasaun ba Sekretáriu Jerál Partidu FRETILIN.
Antes ne’e, Centro Chega!I.P hamutuk ho Grupu Traballu Rekonsiliasaun no Grupu Traballu Reparasaun (GTR) halo ona enkontru ho Prezidente Parlamentu Nacional (PPN), Maria Fernanda Lay, Vise-Primeiru-ministru, ministru asuntu sosiál no ministru dezenvolvimentu rurál no abitasaun komunitáriu, Mariano Assanami Sabino, Ministru Prezidensia Konsellu Ministru (MPCM), Hermenegildo Augusto Cabral Pereira, Ministru Asuntu Kombatente Libertasaun Nasionál (MKLN), Gil da Costa Monteiro "Oan Soru".
Tuir Planu Ekipa Centro Chega!I.P hamutuk ho Portavos GT-PRT no representante GTR sei hala’o mos enkontru ho lideres partidu polítiku ne'ebe iha asentu Parlamentu Nasional hanesan CNRT, PLP, PD no KHUNTO, inklui mos lider relizioju sira iha semana ida ne’e nia laran.
Media Chega!.
26/05/2026
𝗖𝗲𝗻𝘁𝗿𝗼 𝗡𝗮𝗰𝗶𝗼𝗻𝗮𝗹 𝗖𝗵𝗲𝗴𝗮!𝗜.𝗣 𝗵𝗮𝘁𝗼’𝗼 𝗣𝗮𝗿𝗮𝗯é𝗻𝘀 𝗯𝗮 𝗞𝗼𝗺𝘂𝗻𝗶𝗱𝗮𝗱𝗲 𝗠𝘂𝘀𝘂𝗹𝗺𝗮𝗻𝘂 𝗻𝗲’𝗲𝗯é 𝗦𝗲𝗹𝗲𝗯𝗿𝗮 𝗹𝗼𝗿𝗼𝗻 𝗜𝗱𝘂𝗹 𝗔𝗱𝗵𝗮 𝟭𝟰𝟰𝟳 𝗛.
26/05/2026
𝗘𝗻𝗸𝗼𝗻𝘁𝗿𝘂 𝗣𝗮𝗿𝘀𝗲𝗶𝗿𝘂 𝗗𝗲𝘇𝗲𝗻𝘃𝗼𝗹𝘃𝗶𝗺𝗲𝗻𝘁𝘂.
Iha loron 25 too 26 Maiu 2026, Governu Konstitusionál Da-Sia (GK-IX), organiza Timor-Leste Development Partners Meeting (TLDPM) hodi diskute konaba prioridade dezenvolvevimentu seitor xave sira hanesan ekonomia azul no integrasaun Timor-Leste ba ASEAN. Enkontru nee lidera husi Primeiru-Ministru, Exelénsia Kay Rala Xanana Gusmão. Enkontru durante loron rua ne'e partisipa mos Membru Governu, Ambasador Sira iha Timor-Leste, Ajensia dezenvolvimentu international sira no mos instituisaun Estadu no Governu nian sira.
Iha enkontru nee, Governu no Parseiru Dezenvolvimentu sira iha komprimisiu atu servisu hamutuk hodi bele alkansa programa prioridade Governu nian hodi bele atinji metas sira mak Governu defini ona iha Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu 2011-2030 no mos foku ba dezenvolvimentu Ekonomia Azul neebe GK-IX hatur nudar prioridade ida hodi halo balansu ba dependénsia dezenvolvimentu neebe rendementu husi seitor petroliu.
Media Centro Nacional Chega - CNC
26/05/2026
𝗘𝘀𝘁𝘂𝗱𝗮𝗻𝘁𝗲 𝗠𝘂𝗹𝘁𝗶 𝗦𝗰𝗶𝗲𝗻𝗰𝗲 𝗔𝗰𝗮𝗱𝗲𝗺𝘆 𝗛𝗮𝗺𝘂𝘁𝘂𝗸 𝗡𝗮’𝗶𝗻-𝟰𝟬 𝗛𝗮𝗹𝗮’𝗼 𝗘𝗱𝘂𝗰𝗮𝘁𝗶𝗼𝗻 𝗧𝗼𝘂𝗿 𝗜𝗵𝗮 𝗠𝘂𝘇𝗲𝘂 𝗖𝗵𝗲𝗴𝗮!.
Estudante husi Multi Science Academy (MSA) hamutuk na’in-40 hala’o Education Tour ida mai iha Muzeu Chega!, Antigo Comarca Balide, loron Sexta-feira (22 Maiu 2026). Objetivu husi Education Tour ne’e mak lori estudante sira nu’udar jerasaun foun hodi hakbesik ba iha fatin istóriku sira atu aprende istória pasadu luta povu Timor-Leste nian ba ukun rasik-an, ne’ebé mak prezerva iha Muzeu Chega!, hahu husi sekuensia akontesimentu sira, istória narativa vitima no sobrevivente sira, ezibisaun kona-ba violasaun direitus umanus pasadu, vizita kadera eletriku no vizita sela nakukun nu’udar fatin detensaun, torturasaun no violasaun direitus umanus oin-oin ba timoroan sira.
Hafoin remata vizita, Estudante MSA, Doares Sarmento no Nivio G. Alves hato’o sentimentu kontente tanba bele mai vizita Muzeu Chega! hodi aprende kona-ba istória Timor-Leste nian. Istória Timor-Leste importante no presiza aprende tanba istória mak sai nu’udar ita nia identidade no orgullu nu’udar timoroan.
Media Chega!.
Science Academy (MSA)