16/05/2026
''Fotoğraflarda "Yanınızdayız", Sokakta Yalnızız!
10-16 Mayıs Engelliler Haftası Basın Açıklaması
Değerli Basın, Saygıdeğer Kamuoyunun Dikkatine,
Bugün 2026 yılındayız. Teknolojinin, modern şehirciliğin ve insan haklarının en üst perdeden konuşulduğu bir çağda, ne yazık ki Şırnak Cizre’de engelli bireyler için zamanın 20 yıl öncesinde durduğunu, hatta her gelen idarecinin bir öncekini arattığını haykırmak zorundayız.
Bizler, günü kurtarma peşinde koşan, derinleşen sorunları halının altına süpüren "günübirlik" bir anlayışın nesnesi olmayı reddediyoruz. Birkaç engelli arkadaşımız ile fotoğraf çektirip, sosyal medyada "Hep yanınızdayız" sloganları atan, ancak icraata gelindiğinde tek bir kalıcı politika veya somut proje üretmeyen mülki ve yerel idarecilerin samimiyetsizliğini çok iyi görüyoruz. Cizre’de engellilik, yılda bir hafta hatırlanacak bir halkla ilişkiler malzemesi değil; her gün, her saat göğüslenen ağır bir yaşam mücadelesidir.
Cizre Engelliler Derneği olarak, ilçemizde yaşanan ve artık tahammül sınırlarını aşan hak ihlallerini, yasal mevzuatları ve hakkaniyet ilkelerini hatırlatarak kamuoyunun vicdanına sunuyoruz:
1. Sağlıkta Çöküş ve "Rapor" Çarkı
Anayasa’nın 56. maddesi devletin herkesin hayatını beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamakla yükümlü olduğunu belirtir. Oysa Cizre’de engelli bireyler için sağlık hakkı açıkça gasp edilmektedir.
• İlçemizde uzman doktor, hayati önem taşıyan tıbbi araç-gereç ve engellilik alanında eğitim almış sağlık personeli bulunmamaktadır.
• Tedavi olabilmek için çevre illerdeki hastanelere gitmek zorunda kalan engellilerimiz yollarda perişan olmaktadır.
• Sağlık kurulu raporu almak tam bir işkenceye dönüşmüş, sistem adeta simsarların eline itilmiştir. Sıradan bir vatandaş randevu dahi bulamazken, birilerinin "toplu randevular" alabildiği duyumları vicdanları yaralamaktadır.
2. "Bizsiz Bizim Hakkımızda Karar Alamazsınız!"
Yerel yönetimde erişilebilirlik ulaşabilirlikte kara düzen hâkim, 5378 sayılı Engelliler Kanunu ve Türk Standartları Enstitüsü (TSE) kuralları açık olmasına rağmen, Cizre’de ne ortak kullanım alanları ne sokaklar ne de kamu binaları erişilebilirdir. Toplu ulaşım araçları engelli kullanımına uygun değildir. Engelli bir birey evinden çıktığında, insani bir ihtiyaç olan tuvalet ihtiyacını giderecek erişilebilir ortak alan dahi bulmak çok zordur.
• Buradan açıkça çağrıda bulunuyoruz: Sivil toplum kuruluşu olarak, konfederasyonlarımız adına Valilik Erişilebilirlik ve Ulaşılabilirlik Komisyonu’nda resmi olarak görev almaktayız. Ancak bizim imzamız, bilgimiz ve incelememiz olmadan, adeta yangından mal kaçırır gibi "kişiye özel erişilebilirlik belgeleri" verildiğini sosyal medyadan hayretle öğreniyoruz.
• Bizim olmadığımız masalarda bizim hakkımızda alınan kararlar hükümsüzdür! Hakkaniyete, hukuka ve ortak akla aykırıdır.
3. Eğitimden Koparılan Hayatlar
Eğitimde atılan birkaç cılız adım, yapısal sorunların altında ezilmektedir. Eğitim kademesi yükseldikçe, erişilebilir okul servislerinin olmaması, materyal ve araç-gereç eksikliği ile engelli eğitimci kadrosunun yetersizliği yüzünden engelli çocuklarımız okulları bırakmak zorunda kalmaktadır. Bu durum, anayasal bir hak olan eğitim hakkının açıkça ihlalidir.
4. %80’lik Yoksulluk Sınırı ve İstihdam Yoksunluğu
Cizre’de engellilerin istihdam olanakları yok denecek kadar azdır. İlçemizdeki engellilerin %80’i yoksulluk ve açlık sınırının altında yaşam mücadelesi vermektedir. İstihdam edilmeyen, üretime katılması engellenen bireylerimiz, koşulları belirsiz ve keyfi muamelelere açık olan sosyal yardımlara muhtaç bırakılmaktadır. Bu ekonomik tecrit, sadece maddi değil, çok ağır psikolojik ve sosyolojik çöküşleri de beraberinde getirmektedir.
5. Çifte Ayrımcılık: Hem Engelli Hem Bölge İnsanı Olmak
Bizler Cizre’de sadece fiziksel ve sistemsel engellerle mücadele etmiyoruz. Ne acıdır ki, engelli hakları alanında Türkiye genelinde açık bir bölgesel ayrımcılığa maruz kalıyoruz. Batıdaki bir şehirde sağlanan imkânların kırıntısı dahi buraya ulaştırılmamaktadır. Daha da vahimi, engellilik kimliğimizin yanına eklenen etnik kimliğimiz nedeniyle katmerli bir ayrımcılığa uğramakta, haklı taleplerimiz görmezden gelinmektedir.
Yetkililere Çağrımızdır!
Bizler, lütuf veya sadaka istemiyoruz! BM Engelli Hakları Sözleşmesi’nden ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’ndan doğan yasal haklarımızın eksiksiz uygulanmasını talep ediyoruz.
• Partili, taraflı, koltuğunu ve gününü kurtarmaya çalışan idareci ve yönetici istemiyoruz! Cizre’nin, tüm dezavantajlı grupları, tüm renkleri hiçbir ayrım gözetmeksizin adaletle kucaklayacak bir idari yönetime ihtiyacı vardır.
• Yasaları arkadan dolanarak yapılan erişilebilirlik, ulaşabilirlik izleme deneteme çalışmalarına asıl amaç olan engelli STK temsilcilerine yer verilmesi.
• Sağlıkta yaşanan usulsüzlüklerin ve simsar ağlarının üzerine gidilmesini.
Sorumluluk makamında oturanları, o koltukların hakkını vermeye ve yasaları eksiksiz uygulamaya davet ediyoruz. Unutulmasın ki, adaletin olmadığı yerde engeller katlanarak büyür. Bizler haklarımızı alana, Cizre’yi engelsiz bir kent yapana kadar mücadelemizden ve sesimizi yükseltmekten asla vazgeçmeyeceğiz.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
Necmettin ÖZEN
Cizre Engelliler Derneği Temsilcisi
