Jeomorfoloji Derneği

JEOMORFOLOJİ PERSPEKTİFİNDE AKARSU HAVZASI ÇALIŞTAYI SONUÇ BİLDİRGESİ

Giriş
Jeomorfoloji Derneği ile Kastamonu Üniversitesi'nin ortaklaşa düzenlediği "Jeomorfoloji Perspektifinde Akarsu Havzası Yönetimi Çalıştayı", 8–9 Mayıs 2026 tarihlerinde Kastamonu Üniversitesi Merkez Kütüphanesi Sezai Karakoç ve Cemil Meriç Konferans Salonlarında gerçekleştirilmiştir. Çalıştay, Kastamonu Valiliği, Kastamonu Belediye Başkanlığı, DSİ 23. Bölge Müdürlüğü, AFAD İl Müdürlüğü, Doğa Koruma ve Milli Parklar 10. Bölge Müdürlüğü ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün değerli destekleriyle hayata geçirilmiştir.
Etkinlik; akademisyenler, kamu kurumu temsilcileri ve öğrencileri bir araya getirerek akarsu havzası yönetimini jeomorfoloji biliminin perspektifinden tartışmayı, bilimsel bulgularla sahaya dayalı deneyimi buluşturmayı ve bütünleşik akarsu havzası yönetimi anlayışını güçlendirmeyi amaçlamıştır.

Katılım ve Temsil
Çalıştay, ülke genelinde geniş bir akademik ve kurumsal katılıma sahne olmuştur. Toplam 512 kişinin yer aldığı etkinlikte:
• İstanbul Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Kastamonu Üniversitesi ve Uşak Üniversitesi başta olmak üzere 13 farklı üniversiteden 124 akademisyen katılım sağlamıştır.
• Aynı üniversitelerden 338 öğrenci çalıştayı izlemiştir.
• Kastamonu Valiliği, Kastamonu Belediye Başkanlığı, AFAD, Doğa Koruma ve Milli Parklar Bölge Müdürlüğü ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü dahil akarsu havza yönetimi ile ilgili 12 farklı kurum ve kuruluştan 36 temsilci; panelist, konuşmacı veya izleyici sıfatıyla etkinlikte yer almıştır.
• Kastamonu Valiliği, Kaymakamlıklar, Kastamonu Belediye Başkanlığı ve Belediye Yöneticileri, DSİ 23. Bölge Müdürlüğü ve DSİ Havza Yönetimi ile Taşkın Koruma Şube Müdürlükleri temsilcileri arazi çalışmasına eşlik ederek yerel deneyimlerini katılımcılarla paylaşmıştır.

Bilimsel Program
Çalıştay bilimsel programı üç temel panel ve sözlü bildiri oturumlarından oluşmuştur:
Paneller
• Panel I – Tehlike ve Risk Yönetimi: "İklim Değişikliği ve Akarsu Havza Yönetimi" başlığı altında iklim değişikliğinin taşkın riskleri, tehlike ve dirençlilik kavramları ile Kastamonu odaklı stratejiler ele alınmıştır.
Panelistler:
Mehmet PARLAK, Kastamonu İl AFAD Müdür Yardımcısı
Alican YILMAZ, Kastamonu Belediye Başkan Yardımcısı
Prof. Dr. Hüseyin TUROĞLU, İstanbul Üniversitesi
• Panel II – Doğal Kaynak-Miras Yönetimi: "Su, Toprak, Jeomiras" ekseninde havza koruma, ekosistem yönetimi ve UNESCO Jeopark kriterleri tartışılmıştır.
Panelistler:
Mehmet PARLAK, DSİ 23. Bölge Müdürlüğü, Müdür Yardımcısı
Ali BOZKURT, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü 10. Bölge Md.
Prof. Dr. Tuncer DEMİR, Akdeniz Üniversitesi

• Panel III – Bütünleşik Akarsu Havza Yönetimi: "Bilimsel-Kurumsal İş Birliği ve Sorumluluklar" temasıyla kurumsal koordinasyon, çevresel denetim ve havza-kent ilişkisi irdelenmiştir.
Panelistler:
Hakan KUBALI, Kastamonu Vali Yardımcısı
Meftun ALAY, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Kastamonu İl Müdür Yrd.
Prof. Dr. M. Taner ŞENGÜN, Fırat Üniversitesi
Her bir panel ardından soru-cevap ve tartışma oturumlarına yer verilmiştir.
Sözlü Bildiriler
Sezai Karakoç Konferans Salonu, Cemil Meriç Konferans Salonu ve Toplantı Salonu'nda eş zamanlı yürütülen oturumlarda toplam 28 sözlü bildiri sunulmuştur. Sunumlar; taşkın ve sel duyarlılığı, morfometrik analizler, erozyon modelleme, iklim değişikliği senaryoları, kentsel drenaj, heyelan risk haritalaması, akarsu yatak dinamikleri, havza morfodinamiği ve yönetim modelleri gibi geniş bir konu yelpazesini kapsamıştır.
Canlı Yayın
Üç panel oturumu Jeomorfoloji Derneği'nin resmi YouTube kanalı (https://www.youtube.com/) üzerinden canlı olarak yayınlanmış ve kayıt altına alınmıştır. Bu uygulama, çalıştaya bizzat katılamayan bilim insanlarının ve ilgililerin etkinliği takip edebilmesine olanak tanımış; jeomorfoloji ile havza yönetimi alanındaki bilginin geniş kitlelere ulaşmasına önemli katkı sağlamıştır.
Arazi Çalışması
9 Mayıs 2026 tarihinde gerçekleştirilen arazi çalışması, katılımcıları Ezine Çayı Havzası güzergâhında Bozkurt, Abana ve İnebolu ilçelerine taşımıştır. Güzergâh boyunca akarsu havza yönetimi temalı saha anlatımları, Jeomorfoloji Derneği Başkanı ve İstanbul Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Hüseyin TUROĞLU tarafından yürütülmüştür.
Arazi çalışmasına katılım:
• Akademisyen sayısı: 32
• Öğrenci sayısı: 95
Arazi çalışmasına Kastamonu Valiliği, Kaymakamlıklar, Bozkurt Belediye başkanı ve yardımcıları ile DSİ 23. Bölge Müdürlüğü ve Havza Yönetimi Şube Müdürlüğü temsilcileri de iştirak etmiş; yerel idari ve teknik deneyimleri sahada katılımcılarla buluşturulmuştur.

Tartışılan Temel Konular ve Çıkarımlar
Çalıştay süresince panel ve bildiri oturumlarında şu temel başlıklar yoğun biçimde ele alınmıştır:
• İklim değişikliğinin akarsu havzalarındaki morfodinamik süreçlere ve taşkın riskine etkileri giderek belirginleşmektedir. Bu etkilere karşı hazırlıklı olmak için jeomorfolojik verilerin tehlike ve risk yönetim süreçlerine entegre edilmesi zorunludur.
• Taşkın risk değerlendirmesinde morfometrik analiz, hidrodinamik modelleme ve uzaktan algılama yöntemlerinin birlikte kullanılması, mekânsal kararların bilimsel temelini güçlendirmektedir.
• Madencilik, yol yapımı, HES projeleri ve kentleşme gibi insan müdahaleleri havza süreçlerini olumsuz etkilemekte; bütünleşik bir yönetim anlayışı bu baskıların azaltılmasında temel araç olarak öne çıkmaktadır.
• Kurumlar arası koordinasyon eksiklikleri taşkın riskini artıran yapısal bir sorun olarak tespit edilmiştir. Valilik, belediye, DSİ, AFAD ve çevre birimleri arasında etkin bir kurumsal iş birliği modeli geliştirilmesi önerilmektedir.
• Kastamonu Jeoparkı (JEOKAR) başta olmak üzere jeomiras alanlarının korunması ve sürdürülebilir kalkınmaya entegrasyonu, havza yönetiminin ayrılmaz bir bileşeni olarak değerlendirilmelidir.
• Jeomorfolojik bilginin karar alıcılar, yerel yönetimler ve toplumla paylaşılması; savunmasızlıkları azaltmak ve dirençli havza yönetimi anlayışını yaygınlaştırmak açısından kritik önem taşımaktadır.
Öneriler
Çalıştayda yürütülen tartışmalar ve sunulan bilimsel bulgular ışığında aşağıdaki öneriler ortaya konmuştur:
• Akarsu havza yönetimi politikaları, jeomorfolojik tehlike ve risk değerlendirmelerini zorunlu girdi olarak içermeli; ilgili mevzuat bu yönde güncellenmelidir.
• Jeomorfoloji disiplininin ülke genelindeki doğal afet ve havza yönetimi politikalarında etkin biçimde yer alması için kurumsal düzenlemeler hayata geçirilmelidir.
• Havza ölçeğindeki taşkın risk haritaları ve erken uyarı sistemleri, güncel jeomorfolojik verilerle beslenmeli ve periyodik olarak yenilenmelidir.
• Akademi, kamu kurumları ve yerel yönetimler arasında sürdürülebilir iş birliği protokolleri oluşturularak bu çalıştayda başlayan diyalog kalıcı bir platforma dönüştürülmelidir.
• Jeomorfoloji Derneği, Kastamonu Üniversitesi ve ilgili kuruluşlar iş birliğiyle başlatılan çalışmaların yeni projelere, ortak araştırmalara ve uygulamalı eğitimlere zemin hazırlayacağı değerlendirilmektedir.
• Çalıştay tam metin bildirileri, 30 Haziran 2026 tarihine kadar kabul edilerek bilimsel bir yayına dönüştürülmesi planlanmaktadır. Bu yayının ilgili politika yapıcılar ve uygulayıcılarla da paylaşılması önerilmektedir.
Teşekkür
Çalıştay Başkanları Prof. Dr. Hüseyin TUROĞLU ve Prof. Dr. Ahmet Hamdi TOPAL liderliğinde yürütülen organizasyon sürecinde emeği geçen Düzenleme Kurulu Başkanları Prof. Dr. Ekrem MUTLU, Doç. Dr. Musa ULUDAĞ ve Prof. Dr. İsa CÜREBAL’a, çalıştay sekreterya ekibine ve bilim kurulu üyelerine içtenlikle teşekkür edilir. Davetli konuşmacılara, bildiri sunum sahiplerine, oturum başkanlarına, arazi çalışmasına eşlik eden kurum temsilcilerine ve tüm katılımcılara çalıştaya katkıları için minnettarlık duyulmaktadır.
Kastamonu Valiliği, Kastamonu Belediye Başkanlığı, DSİ 23. Bölge Müdürlüğü, AFAD, Doğa Koruma ve Milli Parklar 10. Bölge Müdürlüğü ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün kurumsal destekleri bu etkinliğin başarısında belirleyici bir rol üstlenmiştir.
Sonuç
"Jeomorfoloji Perspektifinde Akarsu Havzası Yönetimi Çalıştayı", bilimsel bilgiyi uygulama alanıyla buluşturan, kurumlar arası diyalogu pekiştiren ve ülkemizin bütünleşik havza yönetimi alanında kapasitesini artırmaya katkı sağlayan başarılı bir platform olarak tamamlanmıştır. Bu bildirge; çalıştayda ulaşılan ortak kanaatleri ve önerileri kayıt altına almakta, karar alıcılara, araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik bir referans belgesi olma niteliği taşımaktadır.

Akarsu Havzası Çalıştay, dernek başkanımız Prof. Dr. Hüseyin TUROĞLU'nun kapanış konuşması ile tamamlandı.

Değerli takipçilerimiz; çalıştayımız Jeomorfoloji Derneği YouTube kanalımızda canlı yayınlanmaktadır. İlginize teşekkür ederiz.

- Akarsu Havzası Çalıştayı Dernek Facebook hesabından canlı olarak yayınlanacaktır.

Akarsu Havzası Yönetimi Çalıştayı
arazi çalışmaları ile başladı.

Akarsu Havzalarını İncelediler Kastamonu'da akarsu havzaları sel, taşkın, erozyon ve kütle hareketleri açısından, Jeomorfoloji Derneği ile Kastamonu Üniversitesi iş birliğinde düzenlenen bilimsel çalıştay kapsamında değerlendirildi.

Dernek üyelerimizden yeni ve kaliteli yayınlar gelmeye devam ediyor.
Tebrik ediyor, nicelerini bekliyoruz.

Wealth and land-cover change govern landslide fatalities on world’s mountains - Jeomorfoloji Derneği Tam metin için tıklayınız

Jeomorfoloji Derneği'nin sayın üyesi Doç. Dr. Abdullah AKBAŞ'tan yeni bir başarı hikayesi

BAGEP 2026 Ödül Duyurusu: Doç. Dr. Abdullah AKBAŞ
Bilim Akademisi tarafından düzenlenen ve Türkiye’nin en saygın bilim ödülleri arasında yer alan Genç Bilim İnsanları Ödül Programı (BAGEP) 2026 yılı sonuçları açıklandı.
Bursa Uludağ Üniversitesi Coğrafya Bölümü öğretim üyesi ve Derneğimiz üyesi Doç. Dr. Abdullah AKBAŞ; hidro-jeomorfoloji ve taşkın risk yönetimi alanlarındaki yüksek nitelikli çalışmalarıyla bu prestijli ödüle layık görülen genç akademisyenler arasında yer aldı.
Dr. AKBAŞ, Türkiye’de ilk kez 1928’den günümüze uzanan ulusal ölçekli FlooDOT (Flood Inventory of Türkiye) taşkın envanterini oluşturarak ülkemizin dijital taşkın hafızasını kurmuş ve bu verileri makine öğrenmesi tabanlı dinamik karar destek sistemlerine dönüştüren özgün bir metodoloji geliştirmiştir. Özellikle taşkın süreçlerini ve yüzey suyu değişimlerini tetikleyen iklimsel süreçler ile antropojenik etkileri ileri seviye uzaktan algılama teknikleri ve yüksek çözünürlüklü uydu verileriyle net bir şekilde ayrıştıran araştırmaları, taşkın duyarlılık analizlerinden stratejik afet politikası üretimine uzanan süreçlerde jeomorfoloji disiplinine yeni ve bütünsel bir bakış açısı kazandırmıştır.
Havza ölçeğinde yürüttüğü çok yönlü analizlerle taşkın riskini sosyo-ekonomik süreçlerle entegre eden ve Türkiye’nin afet dirençliliği vizyonuna jeomorfoloji ekseninde kritik referanslar sunan değerli hocamızı, bu seçkin başarısından dolayı içtenlikle tebrik ediyoruz.
Bilimsel birikimi ve taşkın hidro-jeomorfolojisi alanındaki öncü çalışmalarıyla camiamızı gururlandıran Dr. Abdullah AKBAŞ’a başarılarının devamını diliyoruz.
Ödül Töreni Bilgileri:
• Tarih: 18 Nisan 2026, Cumartesi
• Yer: Sabancı Üniversitesi

Derneğimizin 2025 yılına ait bülteni yayınlanmıştır.
Aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir.
Keyifli okumalar dileriz.

jd.org.tr

Dernek üyemiz Prof. Dr. Murat TÜRKEŞ'in KURAKLIK hakkındaki medyada yayınlanan değerlendirmesi

Kronik Kuraklık Çağındaki Türkiye'de Her Damla Yağmurdan Yararlanmalıyız! - İklim Haber 2026’ya özlenen yağışlarla giren Türkiye’de meteorolojik kuraklık büyük ölçüde gerilese de, hidrolojik, tarımsal ve ekolojik kuraklık etkisini sürdürüyor. Toprak neminin ve yeraltı sularının toparlanması için daha fazla yağışa ve zamana ihtiyaç olduğunu belirten Prof. D...