Tuyên giáo phường Trung Nhứt

BỘ NỘI VỤ ĐỀ XUẤT NHIỀU CHẾ ĐỘ MỚI CHO NGƯỜI HOẠT ĐỘNG KHÔNG CHUYÊN TRÁCH

Bộ Tư pháp đang thẩm định hồ sơ dự thảo nghị định thay thế Nghị định 29/2023 quy định về tinh giản biên chế do Bộ Nội vụ trình.

* Ai được hưởng chính sách, chế độ?

Dự thảo nghị định đề xuất áp dụng với bốn nhóm đối tượng. Cụ thể, cán bộ, công chức, viên chức; cán bộ, công chức cấp xã và người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động được áp dụng chế độ, chính sách như công chức theo quy định của Chính phủ.

Nhóm thứ hai là những người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động không xác định thời hạn thực hiện các công việc chuyên môn nghiệp vụ thuộc danh mục vị trí việc làm chức danh nghề nghiệp chuyên ngành và vị trí việc làm chức danh nghề nghiệp chuyên môn dùng chung trong đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định dôi dư do sắp xếp lại tổ chức hoặc cơ cấu lại nhân lực của đơn vị theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

Thứ ba là nhóm người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã nghỉ ngay kể từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Cuối cùng là nhóm người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố dôi dư do sắp xếp thôn, tổ dân phố nghỉ ngay kể từ khi có quyết định sắp xếp của cấp có thẩm quyền.

Dự thảo của Bộ Nội vụ cũng nêu rõ nhóm đối tượng chưa thực hiện tinh giản biên chế. Đó là những người đang trong thời gian mang thai, nghỉ thai sản, đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, trừ trường hợp cá nhân tự nguyện tinh giản biên chế.

Ngoài ra, những người đang trong thời gian xem xét kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc bị thanh tra, kiểm tra do có dấu hiệu vi phạm, cũng không thuộc đối tượng chưa tinh giản.

* Những chính sách vượt trội

Đáng chú ý, liên quan đến chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã nghỉ ngay kể từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, dự thảo nghị định đưa ra những chế độ chính sách vượt trội so với quy định hiện hành.

Cụ thể, trên cơ sở kế thừa cách thiết kế chính sách quy định tại Nghị định 29/2023 và Nghị định 178/2024, Bộ Nội vụ đề xuất thiết kế chính sách đối với đối tượng này tương tự cách thiết kế chính sách nghỉ thôi việc đối với cán bộ, công chức cấp xã nghỉ ngay quy định tại Nghị định 178/2024.

Cụ thể, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã chưa đến tuổi nghỉ hưu theo quy định thì được hưởng 3 chế độ.

Đối với người có dưới năm năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thì hưởng trợ cấp một lần bằng 0,8 lần mức phụ cấp hàng tháng hiện hưởng nhân với số tháng công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Đối với người có từ đủ năm năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trở lên và còn từ năm năm trở xuống đến tuổi nghỉ hưu thì hưởng trợ cấp một lần bằng 0,8 lần mức phụ cấp hàng tháng hiện hưởng nhân với số tháng nghỉ sớm so với tuổi nghỉ hưu.

Đối với người có từ đủ năm năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trở lên và còn từ đủ năm năm trở lên đến tuổi nghỉ hưu thì được hưởng trợ cấp một lần bằng 0,8 lần mức phụ cấp hàng tháng hiện hưởng nhân với 60 tháng.

Những nhóm người này còn được hưởng trợ cấp bằng 1,5 lần mức phụ cấp hàng tháng hiện hưởng cho mỗi năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc; được trợ cấp ba tháng phụ cấp hàng tháng hiện hưởng để tìm việc làm. Đồng thời họ còn được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc hoặc hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Bộ Nội vụ cũng đề xuất cán bộ, công chức cấp xã do sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã giai đoạn 2023-2025 nên được bố trí sang làm người hoạt động không chuyên trách cấp xã thì được hưởng các chế độ như trên nhưng tiền lương tháng hiện hưởng để tính trợ cấp là tiền lương tháng liền kề của chức danh cán bộ, công chức cấp xã trước khi được bố trí sang làm người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã.

Một chính sách mới được Bộ Nội vụ đề xuất là đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố đã đủ tuổi nghỉ hưu hoặc đang hưởng chế độ hưu trí, chế độ mất sức lao động khi nghỉ ngay được hưởng trợ cấp bằng 15 tháng phụ cấp hàng tháng hiện hưởng.

* Chế độ cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nghỉ ngay

Bộ Nội vụ cũng đề xuất chế độ đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nghỉ ngay kể từ khi có quyết định sắp xếp của cấp có thẩm quyền.

Cụ thể, đối với người chưa đến tuổi nghỉ hưu, được hưởng các chế độ tương tự như chế độ đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã nghỉ ngay khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương nêu trên.

Tuy nhiên, Bộ Nội vụ cũng cho hay do người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố không thuộc đối tượng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc nên thời gian công tác để tính trợ cấp đối với các trường hợp này được tính theo hai yếu tố.

Gồm thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và thời gian làm việc ở chức danh người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố (không đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc).

Đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố đã đủ tuổi nghỉ hưu hoặc đang hưởng chế độ hưu trí, chế độ mất sức lao động, được hưởng trợ cấp một lần bằng 15 tháng phụ cấp hàng tháng hiện hưởng (tương tự như chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã đã đủ tuổi nghỉ hưu hoặc đang hưởng chế độ hưu trí, chế độ mất sức lao động).

---

Dự kiến từ 1-8, cả nước sẽ có khoảng 120.500 người hoạt động không chuyên trách cấp xã kết thúc hoạt động.

Theo Nghị định 29/2023 về tinh giản biên chế, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã dôi dư do sắp xếp đơn vị hành chính sẽ được hưởng trợ cấp.

Cụ thể, trường hợp giữ chức danh do bầu cử thì cứ mỗi tháng nghỉ trước thời điểm kết thúc nhiệm kỳ, được trợ cấp bằng 1/2 mức phụ cấp hàng tháng hiện hưởng. Nếu nghỉ hưu trước khi kết thúc lộ trình sắp xếp, số tháng trợ cấp tính theo số tháng nghỉ trước so với thời điểm nghỉ hưu.

Trường hợp giữ chức danh không do bầu cử thì cứ mỗi tháng nghỉ trước thời điểm kết thúc lộ trình sắp xếp, được trợ cấp bằng 1/2 mức phụ cấp hàng tháng hiện hưởng. Nếu nghỉ hưu trước khi kết thúc lộ trình, số tháng trợ cấp tính theo số tháng nghỉ trước thời điểm nghỉ hưu.

NGUYỄN THẢO - ĐỨC MINH

7 ĐIỀU TÍCH PHÚC MỖI NGÀY

1. Nhìn thấu lòng người cũng không cần nói ra hết, chừa cho họ một con đường, chừa cho mình chút khẩu đức.

2. Trách người không cần hà khắc đến tàn nhẫn, chừa cho họ chút mặt mũi, giữ cho mình chút độ lượng.

3. Tài năng không cần phô trương hết, dành cơ hội cho người khác, giữ sự sâu sắc cho mình.

4. Có công không nhận hết, chuyển cho người vài phần, lưu khiêm nhường cho mình.

5. Hiểu hết lý lẽ chẳng cần tranh cãi đến cùng, mở đường cho người khác, giữ khoan dung cho mình.

6. Được yêu quý chớ nên cậy hết vào, sẻ cho người chút ít, lưu cho mình đường lui.

7. Giàu sang chẳng nên hưởng hết, chia cho người chút ít, lấy chút phúc cho mình.

Sưu tầm

Chiều 27/5, Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron và Phu nhân Brigitte Macron rời Hà Nội, kết thúc chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam từ ngày 25 đến ngày 27/5/2025, theo lời mời của Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lương Cường.

Tổng Bí thư: Khẩn trương chuẩn bị đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XIV của Đảng

Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu Ban Tổ chức Trung ương phải tập trung cao độ vai trò tham mưu, triển khai thực hiện hiệu quả tổ chức bộ máy mới của hệ thống chính trị; và tham mưu chuẩn bị, tổ chức thật tốt đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XIV của Đảng.

Chiều 27/5, tại Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Ban Tổ chức Trung ương về tình hình thực hiện nhiệm vụ công tác, những kết quả nổi bật từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng đến nay và nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Tham dự hội nghị có các đồng chí: Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng: Trưởng ban Tổ chức Trung ương Lê Minh Hưng, Trưởng ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa; Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng; các đồng chí Bí thư Trung ương Đảng: Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Lê Hoài Trung, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Trần Lưu Quang; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương.

Cơ bản hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị
Tại Hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tổ chức Trung ương Hoàng Đăng Quang đã báo cáo tóm tắt tình hình, kết quả công tác của Ban Tổ chức Trung ương từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng đến nay và nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới.

Nổi bật, Ban đã tham mưu hoàn thành 119 đề án, nhiệm vụ bảo đảm tiến độ, chất lượng, yêu cầu; tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chấp hành Trung ương và chủ trì ban hành 185 văn bản để lãnh đạo toàn diện, đồng bộ các mặt công tác tổ chức xây dựng Đảng. Với cách làm mới, khẩn trương, quyết liệt nhưng chắc chắn, bài bản, khoa học, bám sát Cương lĩnh Chính trị, Hiến pháp, Điều lệ Đảng, kiên định, kiên trì các mục tiêu đề ra; có sự vào cuộc trách nhiệm, gương mẫu, quyết tâm của các cấp ủy, tổ chức đảng ở Trung ương, địa phương, Ban Tổ chức Trung ương đã tham mưu có chất lượng các nội dung về mô hình tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ với kế hoạch triển khai bài bản. Đến nay, mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị đã cơ bản hoàn thiện.

Dự kiến sau sắp xếp, cấp tỉnh giảm khoảng 18.449 biên chế; cấp xã giảm khoảng 110.786 biên chế; kết thúc hoạt động của khoảng 120.500 người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã trong cả nước. Trong giai đoạn 2026-2030, dự kiến sẽ tiết kiệm chi ngân sách nhà nước khoảng 190.500 tỷ đồng, bình quân giảm khoảng 38.100 tỷ đồng/năm, chưa kể các chi phí khác.

Ban Tổ chức Trung ương chủ động tham mưu chuẩn bị đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng bảo đảm đồng bộ, toàn diện cả về nội dung, nhân sự và công tác tổ chức, phục vụ Đại hội; kịp thời điều chỉnh các vấn đề phát sinh, góp phần bảo đảm công tác chuẩn bị đại hội đảng bộ các cấp phù hợp với bối cảnh mới, yêu cầu mới, không bị gián đoạn trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy; kịp thời tham mưu nhiều vấn đề đặc biệt hệ trọng, chưa có tiền lệ về lãnh đạo cấp cao của Đảng bảo đảm chặt chẽ, bài bản, thận trọng, chắc chắn, đúng quy trình, quy định, đúng người, đúng việc “làm đến đâu, chắc đến đó.”

Các nhiệm vụ thường xuyên được Ban triển khai thực hiện tốt như: Củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng ở cơ sở; nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên; tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát về công tác tổ chức xây dựng Đảng, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; tích cực đổi mới phương pháp, lề lối tác phong làm việc của cán bộ, công chức, viên chức; bước đầu ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành...

Phát huy tốt hơn nữa vai trò cơ quan tham mưu chiến lược của Đảng
Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ghi nhận, biểu dương sự nỗ lực, cố gắng về những kết quả đạt được của Ban Tổ chức Trung ương trong công tác tham mưu về tổ chức xây dựng Đảng.

Đánh giá cao sự thẳng thắn của Ban Tổ chức Trung ương trong việc tự kiểm điểm, đánh giá, nhìn nhận những hạn chế và nguyên nhân chủ yếu trên từng mặt công tác, Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị Ban Tổ chức Trung ương tiếp tục tư duy, tìm tòi, tham mưu, đề xuất Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chấp hành Trung ương giải pháp căn cơ, quyết liệt hơn để khắc phục hiệu quả các hạn chế.

Về định hướng lớn trong thời gian tới, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, Ban Tổ chức Trung ương phát huy vai trò cơ quan tham mưu chiến lược của Đảng, để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, là đạo đức, là văn minh, đủ sức lãnh đạo đất nước trong kỷ nguyên mới, với tầm nhìn đến năm 2030 và năm 2045; tập trung tham mưu, hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực hoạch định chủ trương, đường lối của Đảng; đổi mới phương thức lãnh đạo, phương thức cầm quyền của Đảng, để đảm bảo đảng ta luôn trong sạch, vững mạnh và không ngừng phát triển lên tầm cao mới, đáp ứng nhiệm vụ lãnh đạo đất nước trong kỷ nguyên mới. Ban Tổ chức Trung ương tham mưu làm tốt công tác bố trí cán bộ tương xứng với yêu cầu phát triển của đất nước trong thời kỳ mới.

Đây là yêu cầu vừa có ý nghĩa cấp bách trước mắt, vừa có ý nghĩa chiến lược lâu dài; phải có tầm nhìn xa trong công tác cán bộ đảm bảo sự kế thừa, tiếp bước vững vàng, giữa các thế hệ; tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cán bộ cấp chiến lược và cán bộ cấp cơ sở có tư duy năng lực quản trị tiên tiến, phù hợp với mô hình tổ chức hệ thống chính quyền mới và yêu cầu phát triển bứt phá của đất nước. Nhân sự lãnh đạo các cấp trong giai đoạn mới phải hội tụ đủ đức, đủ tài, đủ tâm, đủ tầm, đủ sức, đủ nhiệt huyết cách mạng để gánh vác trọng trách lịch sử đất nước.

Đổi mới tư duy, hoàn thiện cơ chế chính sách phát hiện, thu hút, trọng dụng nhân tài, đặc biệt trong các ngành, lĩnh vực chiến lược, mũi nhọn; khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, làm động lực cho sự phát triển nhanh, bền vững đất nước và chủ động hội nhập quốc tế. Tăng cường siết chặt kỷ luật, kỷ cương, đẩy mạnh phân cấp, kiểm soát quyền lực chặt chẽ, hiệu quả và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ.

Ban Tổ chức Trung ương tham mưu triển khai hoạt động có hiệu quả tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo mô hình mới, bảo đảm vận hành thông suốt, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Đây là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng, cần phải tập trung cao nhất, bảo đảm đồng bộ, nhịp nhàng các khâu thể chế pháp luật, bố trí cán bộ, chức năng, nhiệm vụ, cơ chế vận hành khi bộ máy mới phát huy hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Chuẩn bị và tổ chức thật tốt đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội lần thứ XIV của Đảng
Về một số nhiệm vụ trọng tâm cần thực hiện từ nay đến Đại hội Đảng lần thứ XIV, Tổng Bí thư yêu cầu, Ban Tổ chức Trung ương phải tập trung cao độ vai trò tham mưu, triển khai thực hiện hiệu quả tổ chức bộ máy mới của hệ thống chính trị, các chương trình, kế hoạch, tập trung xây dựng các cơ quan lãnh đạo của Đảng ở Trung ương thực sự là hạt nhân trí tuệ, là “bộ tổng tham mưu,” đội tiên phong lãnh đạo cơ quan nhà nước; đổi mới mạnh mẽ hoạt động của các ban, cơ quan của Đảng đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ tham mưu chiến lược cho Trung ương.

Xác định rõ trách nhiệm giữa Trung ương và địa phương và giữa các cấp ủy, chính quyền địa phương; đẩy mạnh phân cấp, bảo đảm Trung ương tăng cường quản lý vĩ mô, xây dựng thể chế, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch đồng bộ, thống nhất, giữ vai trò kiến tạo và tăng cường kiểm tra, giám sát, “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm.”

Tổng Bí thư chỉ rõ, tiếp tục sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước có liên quan, bảo đảm cơ sở chính trị, pháp lý để triển khai thực hiện sáp nhập các đơn vị cấp tỉnh, cấp xã, không tổ chức cấp huyện phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; sắp xếp lại các tổ chức chính trị-xã hội, hội quần chúng do Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ về trực thuộc Mặt trận Tổ quốc các cấp; triển khai tổ chức lại các cơ quan ngành dọc và các tổ chức đảng đồng bộ với hệ thống chính trị theo mô hình tổ chức mới.

Tiếp tục rà soát, điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy bên trong của các cơ quan, đơn vị, tổ chức theo nguyên tắc một cơ quan thực hiện nhiều việc; một việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì thực hiện và chịu trách nhiệm chính. Xác định biên chế, hoàn thiện vị trí việc làm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quy mô, địa bàn, lĩnh vực hoạt động của từng cơ quan, đơn vị, tổ chức làm cơ sở giao, quản lý, tinh giản biên chế của hệ thống chính trị giai đoạn 2026-2031.

Tổng Bí thư yêu cầu, Ban Tổ chức Trung ương tham mưu chuẩn bị và tổ chức thật tốt đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XIV của Đảng, trọng tâm là hoàn thiện, bảo đảm chất lượng dự thảo Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng nhiệm kỳ Đại hội XIII trình Đại hội XIV của Đảng; tiếp tục chủ động rà soát, tham mưu đề xuất những nội dung trong các văn kiện có thể tổ chức triển khai, thực hiện được ngay, không phải chờ đến sau Đại hội XIV của Đảng. Hạn chế tối đa việc kéo dài thời gian phải ban hành các nghị quyết, chỉ thị, kết luận... tiếp theo để thực hiện Nghị quyết đại hội; hướng dẫn chuẩn bị, bảo đảm xây dựng cơ quan lãnh đạo của Đảng ở mỗi cấp có đủ năng lực, uy tín lãnh đạo, sức chiến đấu cao.

Công tác chuẩn bị nhân sự cấp ủy khóa mới thực hiện theo đúng các nội dung đã hướng dẫn, chuẩn bị tốt đội ngũ cán bộ các cấp đủ phẩm chất và năng lực, uy tín, đáp ứng được yêu cầu phát triển mới. Không phân công, bố trí giữ chức vụ cao hơn, quan trọng hơn đối với cán bộ không bảo đảm tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định; cán bộ đã bị thi hành kỷ luật trong nhiệm kỳ 2020-2025 hoặc có vi phạm, khuyết điểm theo kết luận của cấp có thẩm quyền.

Cùng với đó, Tổng Bí thư chỉ đạo Ban Tổ chức Trung ương tiếp tục phát huy vai trò tham mưu chiến lược về xây dựng bộ máy hoạt động của Đảng, tổ chức bộ máy Nhà nước hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; về công tác tổ chức, cán bộ nhằm xây dựng được đội ngũ cán bộ tâm huyết, trách nhiệm, vì nước, vì dân, vì sự nghiệp của Đảng... và thực hiện tốt các nhiệm vụ thường xuyên của ngành tổ chức xây dựng Đảng; khẳng định, tạo mọi điều kiện để Ban Tổ chức Trung ương phát huy tốt vai trò là cơ quan tham mưu chiến lược đặc biệt quan trọng của Đảng về công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, công tác cán bộ của Đảng, các cấp ủy Đảng cần quan tâm, chăm lo xây dựng, củng cố tổ chức bộ máy của cơ quan tổ chức cấp ủy các cấp và đội ngũ cán bộ làm công tác tổ chức xây dựng Đảng đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ.

Khối lượng công việc của Ban Tổ chức Trung ương là rất lớn, bộn bề, khẩn trương, yêu cầu rất cao, Tổng Bí thư đề nghị toàn ngành tổ chức xây dựng Đảng nói chung, Ban Tổ chức Trung ương nói riêng ý thức sâu sắc hơn về vai trò, trách nhiệm để nỗ lực, cố gắng với quyết tâm chính trị cao nhất, hoàn thành có chất lượng toàn bộ các nhiệm vụ đề ra; trong đó, trước mắt phải khẩn trương tham mưu hoàn thiện tổ chức, bộ máy mới của hệ thống chính trị; chuẩn bị thật tốt đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XIV của Đảng./.

Bộ Chính trị: Hoàn thành sáp nhập tỉnh trước 15/8, cấm tác động sắp xếp nhân sự

Bộ Chính trị yêu cầu đưa vào hoạt động cấp xã mới từ ngày 1/7, phấn đấu hoàn thành trước ngày 15/7. Cấp tỉnh phấn đấu hoàn thành trước ngày 15/8. Nghiêm cấm việc tác động, can thiệp trong quá trình sắp xếp nhân sự; xử lý nghiêm vi phạm.
Ngày 25/5, thay mặt Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ký ban hành Kết luận số 157-KL/TW về triển khai thực hiện các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị về sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.

Tại kết luận, Bộ Chính trị giao cán bộ được Bộ Chính trị phân công triệu tập, đồng chủ trì cùng các bí thư tỉnh ủy, thành ủy trong diện hợp nhất, sáp nhập chỉ đạo triển khai thực hiện nghiêm các chủ trương, kết luận, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về xây dựng văn kiện Đại hội Đảng bộ các cấp, về xây dựng phương án, chuẩn bị công tác nhân sự cấp ủy, cấp tỉnh thuộc diện hợp nhất, sáp nhập và cấp xã thành lập mới.

“Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tuyệt đối tránh khuynh hướng, tư tưởng cục bộ địa phương, "lợi ích nhóm", tiêu cực”, Bộ Chính trị nêu rõ tại kết luận, đồng thời giao cán bộ được Bộ Chính trị phân công triệu tập chủ trì, chỉ đạo việc xây dựng văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh, thành phố (mới).

Bộ Chính trị yêu cầu đưa vào hoạt động cấp xã mới từ ngày 1/7, phấn đấu hoàn thành trước ngày 15/7. Cấp tỉnh phấn đấu hoàn thành trước ngày 15/8. Nghiêm cấm việc tác động, can thiệp trong quá trình sắp xếp nhân sự; xử lý nghiêm vi phạm (nếu có).

Bộ Chính trị giao Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo khẩn trương hoàn thành dự thảo Nghị định về phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền cho chính quyền địa phương 2 cấp, Nghị định quy định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, cấp xã theo đúng kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đặc biệt là chủ trương phân cấp, phân quyền.

Hướng dẫn tạm thời biên chế của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND xã, phường, đặc khu, hoàn thành trong tháng 5/2025.

Sau đó, xác định vị trí việc làm gắn giao biên chế cho địa phương bảo đảm trong thời hạn 5 năm cơ bản số lượng biên chế thực hiện theo đúng quy định của cấp có thẩm quyền giao.

Tiếp tục rà soát, bổ sung hướng dẫn kịp thời các nội dung, nhiệm vụ cần thực hiện hoặc chuyển tiếp khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã, kết thúc hoạt động của chính quyền cấp huyện, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hoàn thành trước ngày 5/6/2025, bảo đảm hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp thông suốt, liên tục, không gián đoạn và hiệu quả.

Hoàn thiện phương án nhân sự cấp uỷ, cấp tỉnh trước 15/6

Kết luận của Bộ Chính trị nêu rõ, Đảng ủy Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan khẩn trương ban hành các văn bản quy định, hướng dẫn liên quan đến tiêu chuẩn chức danh công chức xã, phường, đặc khu kèm theo kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ; về chế độ, chính sách hỗ trợ người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã hoàn thành trước ngày 15/6/2025.

Bộ Chính trị giao Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo Đảng ủy Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam nghiên cứu, sớm ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn việc kết thúc hoạt động, không lập tổ chức công đoàn trong các cơ quan hành chính, lực lượng vũ trang, đơn vị sự nghiệp hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước đảm bảo đồng bộ với quá trình sửa đổi, bổ sung Hiến pháp và Luật Công đoàn.

Bộ Chính trị giao Ban Tổ chức Trung ương tổng hợp ý kiến trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư xem xét, quyết định ban hành các quy định có liên quan đến chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, quy chế làm việc của đảng ủy xã, phường, đặc khu, của các cơ quan tham mưu, giúp việc, đơn vị sự nghiệp cấp ủy cấp xã... để làm cơ sở cho địa phương triển khai thực hiện Đề án kết thúc hoạt động của cấp huyện, thành lập cấp xã mới.

Cùng với đó, phối hợp các cơ quan có liên quan, các tỉnh uỷ, thành uỷ thuộc diện hợp nhất, sáp nhập hoàn thiện phương án nhân sự cấp uỷ, cấp tỉnh báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư... xem xét, quyết định trước ngày 20/6/2025 (phấn đấu hoàn thành trước ngày 15/6/2025).

Đồng thời phối hợp các tỉnh ủy, thành ủy thuộc diện sáp nhập hoàn thiện Đề án chấm dứt hoạt động của các đảng bộ tỉnh, thành phố thuộc diện hợp nhất, sáp nhập và lập Đảng bộ tỉnh, thành phố (mới).

FACEBOOKER "THANH TÂM ĐÂU" LĨNH 10 THÁNG TÙ

VKS xác định từ ngày 7 đến 16/1, tài khoản Facebook "Thanh Tâm Đâu" của bị cáo Đ. T. T. đã đăng 8 video với nhiều nội dung xuyên tạc Nghị định này. Clip ngắn nhất 1 phút 22 giây, dài nhất 14 phút 55 giây.

Tại phiên tòa hôm nay, tòa, bị cáo khai nhận hành vi.

Nhận định bị cáo có hành vi nguy hiểm cho xã hội song HĐXX cân nhắc các tiết tăng nặng, giảm nhẹ để đưa ra mức án 10 tháng tù.

Theo: Hải Thư - VnExpress

https://www.facebook.com/HUONG.SEN.VIET.2018/posts/thi-h%C3%A0nh-ph%C3%A1p-lu%E1%BA%ADt-nghi%C3%AAm-minh-qu%E1%BB%91c-gia-v%E1%BB%AFng-m%E1%BA%A1nh-thi-h%C3%A0nh-ph%C3%A1p-lu%E1%BA%ADt-l%C3%A0-qu%C3%A1-tr%C3%ACn/716613997594072/

Thi hành pháp luật nghiêm minh, quốc gia vững mạnh

Thi hành pháp luật là quá trình hiện thực hóa pháp luật trong đời sống xã hội. Dù hệ thống luật pháp có được xây dựng tốt đến đâu, nếu khâu thi hành yếu kém thì pháp luật vẫn chỉ là những quy định nằm trên giấy.

Trong bối cảnh Việt Nam đang xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, thi hành pháp luật phải trở thành một trọng tâm của cải cách. Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ yêu cầu "đổi mới và nâng cao chất lượng công tác xây dựng và thi hành pháp luật".

Đây không chỉ là một định hướng kỹ thuật, mà là một yêu cầu chiến lược đối với thể chế. Và nếu xây dựng pháp luật là nội dung thứ nhất, thì nội dung thứ hai là thực thi pháp luật cũng quan trọng không kém trong đột phá chiến lược về thể chế - "đột phá của đột phá" nhưng cũng đang là "điểm nghẽn của điểm nghẽn".

Làm rõ khung khái niệm: Bước đi đầu tiên của đổi mới
Thi hành pháp luật là quá trình đưa các quy phạm pháp luật đã được ban hành vào cuộc sống thông qua hành vi thực tế của các chủ thể trong xã hội. Để phân tích chính xác và cải cách hiệu quả, cần phân biệt rõ bốn hình thức cấu thành nên hoạt động thi hành pháp luật, bao gồm:

1. Tuân thủ pháp luật – là việc không thực hiện những hành vi bị pháp luật nghiêm cấm (mang tính thụ động);

2. Chấp hành pháp luật – là việc chủ động thực hiện đúng các nghĩa vụ pháp lý mà pháp luật quy định phải làm (mang tính chủ động);

3. Sử dụng pháp luật – là việc thực hiện các quyền hợp pháp mà pháp luật cho phép làm hoặc không làm (mang tính lựa chọn);

4. Áp dụng pháp luật – là hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, sử dụng quyền lực công để ban hành quyết định pháp lý cụ thể (mang tính quyền lực nhà nước).

Việc phân biệt rõ ràng các hình thức này không chỉ có giá trị học thuật, mà còn giúp xác định chính xác trách nhiệm của từng chủ thể, từ người dân, doanh nghiệp đến các cơ quan công quyền. Điều này cũng giúp các chính sách cải cách đi vào thực chất, đúng nơi, đúng việc – tránh sự mơ hồ, chồng chéo vốn là một trong những nguyên nhân khiến nhiều chủ trương cải cách không đạt được hiệu quả như mong đợi.

Gắn liền với các hoạt động trên là khái niệm chi phí tuân thủ – một khái niệm hiện nay cần được hiểu một cách rộng và chính xác hơn. Dù tên gọi là "chi phí tuân thủ", nhưng thực chất, đây là toàn bộ chi phí mà cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp phải bỏ ra để thi hành pháp luật nói chung – không chỉ là chi phí để tránh vi phạm, mà còn bao gồm: chi phí để thực hiện nghĩa vụ pháp lý (ví dụ: kê khai thuế, lắp thiết bị bảo vệ môi trường); chi phí để thực hiện quyền pháp lý (ví dụ: xin giấy phép kinh doanh, khởi kiện hành chính); chi phí để hiểu và xử lý sự không rõ ràng, chồng chéo của quy định pháp luật và chi phí phát sinh từ thủ tục hành chính phức tạp, thiếu minh bạch.

Hiểu như vậy, chi phí tuân thủ không chỉ là thước đo về mức độ "nặng nhẹ" của quy định pháp luật, mà còn là chỉ báo phản ánh chất lượng của cả hệ thống thi hành pháp luật – từ năng lực xây dựng luật, tổ chức thực hiện, đến hiệu quả của bộ máy công quyền. Một hệ thống pháp luật hiệu lực cao là hệ thống giảm chi phí tuân thủ ở mọi khâu, tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp thực hiện pháp luật một cách thuận tiện, minh bạch và tin cậy.

Những vấn đề đang đặt ra trong thi hành pháp luật hiện nay ở nước ta
1. Tuân thủ pháp luật: Khi "nhờn luật" trở thành…thói quen xã hội

Tuân thủ pháp luật là hình thức cơ bản nhất – khi người dân, doanh nghiệp không làm những điều pháp luật cấm. Tuy nhiên, đây cũng là hình thức cho thấy rõ nhất tình trạng "nhờn luật" hiện nay.

Vi phạm pháp luật xảy ra phổ biến trong nhiều lĩnh vực: giao thông, môi trường, xây dựng, trật tự đô thị, đất đai... Ở đô thị, việc lấn chiếm vỉa hè, xây dựng sai phép không còn là cá biệt; ở nông thôn, khai thác cát trái phép, xả thải không kiểm soát diễn ra trước mắt chính quyền địa phương mà nhiều trường hợp không bị xử lý dứt điểm. Theo Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng), chỉ riêng năm 2023, cả nước đã ghi nhận hơn 2,3 triệu trường hợp vi phạm giao thông bị xử phạt – một con số phản ánh mức độ phổ biến của hành vi không tuân thủ pháp luật ở cấp độ đơn giản nhất.

Điều đáng lưu ý là: mức xử phạt ở nhiều lĩnh vực đã rất cao, thậm chí vượt mức trung bình của nhiều nước phát triển. Nhưng vi phạm vẫn diễn ra tràn lan. Điều này cho thấy tính răn đe không hẳn phụ thuộc vào sự hà khắc của chế tài, mà nằm ở khả năng phát hiện và xử lý kịp thời, nhất quán. Người dân tuân thủ không chỉ vì mức phạt cao, chủ yếu vì họ tin rằng "nếu tôi vi phạm, tôi sẽ bị xử lý và không có ngoại lệ". Ở đây, điều đáng lo không phải chỉ là sự buông lỏng thực thi, mà là sự suy giảm niềm tin vào công bằng và tất yếu của pháp luật – vốn là nền tảng của một xã hội pháp quyền.

2. Chấp hành pháp luật: Nghĩa vụ pháp lý bị buông lơi trong thực tế

Chấp hành pháp luật là khi cá nhân, tổ chức thực hiện các nghĩa vụ pháp lý mà pháp luật quy định phải làm – từ kê khai thuế, đăng ký cư trú, bảo vệ môi trường cho đến thi hành quyết định của cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, hiện nay không ít quy định được ban hành nhưng không được thực hiện hoặc thực hiện một cách hình thức.

Một nguyên nhân phổ biến là quy định thiếu khả thi, không phù hợp với thực tiễn địa phương hoặc đối tượng áp dụng. Nhưng quan trọng hơn, là việc thiếu cơ chế buộc thực hiện đi kèm trách nhiệm rõ ràng. Ví dụ, nhiều chính sách xã hội, chương trình cải cách hành chính hoặc kế hoạch chuyển đổi số cấp xã vẫn "treo" trên giấy, vì cán bộ không thực hiện hoặc không bị truy cứu trách nhiệm nếu không thực hiện.

Ngoài ra, việc phân tán trách nhiệm giữa các cơ quan, không xác định rõ ai chịu trách nhiệm chính không ít chương trình cải cách, kế hoạch hành động, quy định triển khai dẫn đến bị trì trệ hoặc rơi vào hình thức vì thiếu người chịu trách nhiệm cụ thể. Đây là biểu hiện của sự xuống cấp trong kỷ luật hành chính – pháp lý, làm giảm hiệu lực quản lý nhà nước và làm yếu đi năng lực thi hành pháp luật của hệ thống chính trị.

3. Sử dụng pháp luật: Có quyền mà không dễ thực hiện quyền

Sử dụng pháp luật là khi cá nhân, tổ chức chủ động thực hiện quyền hợp pháp mà pháp luật cho phép – như quyền kinh doanh, khiếu nại, tố cáo, tiếp cận thông tin...

Trên lý thuyết, hệ thống pháp luật hiện hành đã mở rộng rất nhiều quyền cho công dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong thực tế, việc thực hiện quyền lại gặp nhiều rào cản về thủ tục, thái độ hành chính và năng lực tiếp cận pháp lý của người dân.

Báo cáo của VCCI năm 2022 cho thấy: 59% doanh nghiệp phải "lót tay" để được cấp phép hoặc thực hiện thủ tục hành chính, dù về nguyên tắc họ có quyền hợp pháp. Ở chiều ngược lại, không ít người dân ngại va chạm với chính quyền, thiếu hiểu biết pháp luật, hoặc không tin vào hiệu quả của cơ chế bảo vệ quyền – dẫn tới tâm lý tự giới hạn quyền của mình, hoặc từ bỏ quyền trong im lặng.

Hiện tượng "có quyền mà không thực hiện được quyền" là một hình thức mất quyền âm thầm nhưng nghiêm trọng, vì nó bào mòn vai trò bảo vệ của pháp luật và cản trở năng lực tự chủ của xã hội.

4. Áp dụng pháp luật: Khâu quyền lực nhất, nhưng cũng cần cải tiến nhất

Áp dụng pháp luật là hoạt động mang tính quyền lực công – khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành các quyết định pháp lý cụ thể như xử phạt vi phạm, cấp phép, giải quyết khiếu nại, xét xử...

Đây là khâu thể hiện rõ nhất quyền lực Nhà nước, nhưng cũng là nơi phát sinh nhiều nguy cơ lạm quyền, tùy tiện và bất công nếu không được kiểm soát tốt. Thực tế cho thấy, không ít quyết định hành chính thiếu căn cứ pháp lý rõ ràng, thiếu công bằng, hoặc bị "vận dụng linh hoạt" theo hướng thiên vị lợi ích cục bộ. Một phần nguyên nhân đến từ việc kiến thức pháp lý và kỹ năng xử lý tình huống của cán bộ còn hạn chế; phần khác là do thiếu cơ chế giám sát độc lập, thiếu công cụ minh bạch hóa quá trình ra quyết định.

Ngay cả trong lĩnh vực tư pháp – vốn được xem là "cẩn trọng nhất" – tỷ lệ bản án bị hủy, bị sửa vì áp dụng sai pháp luật ở cấp sơ thẩm vẫn dao động từ 1,5–2,5% (giai đoạn 2016–2021), theo giám sát của Quốc hội. Điều đó cho thấy, năng lực áp dụng pháp luật – xét cả về con người, quy trình và thể chế – vẫn đang là điểm nghẽn lớn nhất trong chuỗi vận hành của Nhà nước pháp quyền.

Giải pháp: Khôi phục hiệu lực và khẳng định phẩm giá của pháp luật
Một nền pháp luật không thể hiện diện thực chất nếu chỉ được thiết kế tốt trên giấy. Luật pháp chỉ có sức sống khi được thi hành trong đời sống xã hội một cách đều đặn, công bằng và có ý nghĩa, được áp dụng cho tất cả mọi người. Bởi vậy, đổi mới và nâng cao chất lượng thi hành pháp luật không thể chỉ dừng lại ở sửa luật hay tuyên truyền, mà phải là một nỗ lực đồng bộ và hệ thống – từ cơ chế cưỡng chế đến văn hóa tuân thủ, từ kỹ năng công vụ đến niềm tin cộng đồng. Trên cơ sở bốn hình thức cấu thành của thi hành pháp luật – tuân thủ, chấp hành, sử dụng và áp dụng pháp luật – có thể xác lập năm nhóm giải pháp then chốt như sau:

Trước hết, về tuân thủ pháp luật, vấn đề không nằm ở mức độ hà khắc của chế tài, mà là ở hiệu lực thực thi. Khi người dân thấy rằng vi phạm không bị xử lý hoặc chỉ bị xử lý chọn lọc, họ sẽ mặc nhiên coi pháp luật là "có thì tốt, không có cũng chẳng sao". Do đó, cần khôi phục tính tất yếu và công bằng trong thực thi pháp luật. Điều này đòi hỏi phải nâng cao năng lực phát hiện và xử lý vi phạm ngay từ cấp cơ sở, phát huy cơ chế giám sát cộng đồng, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ như camera giao thông, hệ thống cảnh báo vi phạm hành chính. Quan trọng hơn, các quyết định xử lý phải được thực hiện minh bạch, không có ngoại lệ – để khẳng định một thông điệp rõ ràng: vi phạm pháp luật là hành vi bị xã hội bác bỏ, chứ không phải sự "linh hoạt có thể thương lượng".

Thứ hai, về chấp hành pháp luật, cần xây dựng lại kỷ luật công vụ và trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ pháp lý trong hệ thống hành chính. Cần xác lập rõ nhiệm vụ pháp lý của từng đơn vị, từng cán bộ, gắn với cơ chế đánh giá định lượng và công khai kết quả. Việc kiểm tra, thanh tra không chỉ tập trung vào sai phạm, mà phải bao trùm cả nghĩa vụ bị buông lơi. Khen thưởng những đơn vị thực hiện đúng, xử lý nghiêm những nơi phớt lờ pháp luật – đó là cách để chấn hưng kỷ cương và phục hồi hiệu lực tổ chức thi hành luật.

Song song với việc củng cố kỷ luật công vụ, cũng cần chú trọng nâng cao ý thức và năng lực chấp hành pháp luật của người dân và doanh nghiệp. Nhiều nghĩa vụ pháp lý tưởng như hiển nhiên – như khai thuế, đăng ký tạm trú, bảo vệ môi trường, thực hiện quy định phòng cháy chữa cháy… – vẫn bị xem nhẹ hoặc cố tình né tránh, đặc biệt ở khu vực phi chính thức. Nguyên nhân không hẳn vì thiếu thiện chí, mà đôi khi vì thiếu hiểu biết, thiếu hướng dẫn cụ thể, hoặc do thủ tục rườm rà, thiếu thân thiện.

Để cải thiện tình trạng này, cần: Chuẩn hóa và đơn giản hóa các nghĩa vụ pháp lý đối với công dân và doanh nghiệp, trình bày rõ ràng trên cổng dịch vụ công, tích hợp vào các ứng dụng số; tăng cường hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh cá thể – thông qua các trung tâm tư vấn, hiệp hội nghề nghiệp, tổ chức xã hội; thực hiện "giáo dục nghĩa vụ pháp luật" từ nhà trường đến cộng đồng, để người dân hiểu không chỉ quyền của mình, mà còn trách nhiệm phải thực hiện trong tư cách là công dân pháp quyền; xây dựng cơ chế nhắc việc, cảnh báo và hỗ trợ tuân thủ nghĩa vụ pháp lý thay vì chỉ áp dụng xử phạt sau khi vi phạm đã xảy ra.

Chấp hành pháp luật không thể chỉ dựa vào cưỡng chế, mà phải được kiến tạo như một hành vi văn minh và chủ động – trong đó Nhà nước hỗ trợ, người dân hiểu biết, doanh nghiệp hợp tác và cả xã hội cùng nâng chuẩn pháp lý.

Thứ ba, về sử dụng pháp luật, pháp luật chỉ thực sự có ý nghĩa khi người dân và doanh nghiệp có thể thực hiện quyền của mình một cách thuận tiện, an toàn và được bảo vệ nếu bị xâm hại. Thủ tục hành chính cần được cải cách theo hướng lấy quyền của người dân và doanh nghiệp làm trung tâm – nghĩa là cơ quan công quyền không phải "ban phát sự cho phép" mà có nghĩa vụ bảo đảm cho quyền đã được xác lập. Đồng thời, phải mở rộng mạng lưới trợ giúp pháp lý, phổ biến pháp luật bằng nhiều hình thức gần gũi, sinh động hơn. Quan trọng không kém là củng cố niềm tin vào cơ chế bảo vệ quyền – khi người dân tin rằng nếu quyền lợi bị xâm hại, họ có thể lên tiếng và sẽ được pháp luật bảo vệ công bằng, hiệu quả.

Thứ tư, về áp dụng pháp luật, đây là khâu thể hiện quyền lực nhà nước một cách trực tiếp và cụ thể nhất – cũng là nơi dễ gây tổn thương nhất nếu bị sai lệch. Vì vậy, việc nâng cao chất lượng áp dụng pháp luật phải là trung tâm của mọi cải cách. Trước hết, cần chuẩn hóa và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ áp dụng pháp luật – từ cán bộ giải quyết thủ tục, công an, thanh tra đến thẩm phán… thông qua đào tạo thực tế, huấn luyện kỹ năng xử lý tình huống và bồi dưỡng đạo đức công vụ. Bên cạnh đó, quy trình áp dụng pháp luật cần được minh bạch hóa, có thể truy vết và hạn chế tối đa sự tùy tiện. Tăng cường cơ chế giám sát chéo, giám sát của xã hội, Quốc hội, Mặt trận và báo chí là điều kiện để quyền lực công được kiểm soát. Cuối cùng, có thể thí điểm bộ chỉ số đánh giá chất lượng áp dụng pháp luật (Legal Implementation Index) ở cấp địa phương, nhằm làm rõ năng lực thực thi của từng ngành, từng cán bộ – từ đó có cơ sở khách quan để điều chỉnh chính sách và nhân sự.

Và sau cùng – nhưng có lẽ là điều nền tảng nhất – là nhóm giải pháp về chiều sâu văn hóa. Pháp luật không thể bền vững nếu chỉ dựa vào cưỡng chế và hình phạt. Một xã hội chỉ thật sự pháp quyền khi pháp luật được nội tâm hóa như một giá trị đạo lý – nơi người ta không chỉ tuân thủ vì sợ bị phạt, mà vì họ thấy xấu hổ nếu vi phạm, thấy tự hào nếu sống đúng luật. Để làm được điều đó, cần kiến tạo một nền văn hóa pháp quyền – nơi pháp luật được truyền thông như một lối sống, được kể lại qua điện ảnh, nghệ thuật, mạng xã hội, chứ không chỉ qua nghị quyết hay hội nghị. Hình mẫu công dân pháp quyền – người hiểu luật, làm đúng luật, biết bảo vệ cái đúng và không thỏa hiệp với cái sai – cần được giáo dục từ sớm, lan tỏa qua truyền thông và tôn vinh trong cộng đồng. Trong các cơ quan công quyền, trường học, doanh nghiệp, cần hình thành văn hóa "nói không với vi phạm", bảo vệ người làm đúng và tạo áp lực đạo đức lên hành vi sai trái. Khi người dân bắt đầu cảm thấy rằng sống đúng luật là biểu hiện của nhân cách, thì thi hành pháp luật mới có nền tảng văn hóa để phát triển bền vững.

Tóm lại, đổi mới công tác thi hành pháp luật không thể là một mảnh ghép riêng lẻ trong hệ thống quản trị quốc gia, mà phải là một cuộc cải cách toàn diện – từ chế tài đến tổ chức, từ con người đến văn hóa. Đó là cuộc cải cách để khôi phục hiệu lực của luật pháp, nâng cao phẩm giá công vụ, và nuôi dưỡng lòng tin xã hội vào sự công bằng và chính nghĩa. Khi người dân tuân thủ pháp luật vì tin tưởng, chấp hành pháp luật vì có trách nhiệm, sử dụng pháp luật vì được bảo vệ và chứng kiến quyền lực được áp dụng công minh – thì khi đó, pháp luật không còn là công cụ – mà trở thành biểu tượng của một quốc gia văn minh, tự trọng và đáng tin cậy.

TS. Nguyễn Sĩ Dũng