26/05/2026
KIÊN ĐỊNH CON ĐƯỜNG ĐỔI MỚI, PHẢN BÁC CÁC QUAN ĐIỂM TÂN TỰ DO CỰC ĐOAN
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, các thế lực thù địch, phần tử cơ hội chính trị liên tục lợi dụng nhiều vấn đề kinh tế, xã hội để xuyên tạc, chống phá Việt Nam. Một trong những thủ đoạn đáng chú ý hiện nay là núp bóng cái gọi là “chủ nghĩa tân tự do” nhằm phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, phủ nhận con đường đi lên chủ nghĩa xã hội (CNXH), xuyên tạc nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và thành tựu của gần 40 năm đổi mới đất nước.
Thực chất, chủ nghĩa tân tự do (neoliberalism) là một học thuyết kinh tế - chính trị đề cao vai trò của thị trường tự do, giảm sự can thiệp của Nhà nước, thúc đẩy tư nhân hóa và tự do hóa thương mại. Học thuyết này nổi lên từ những năm 1970 - 1980, gắn với các chính sách của cựu Thủ tướng Anh Margaret Thatcher và cựu Tổng thống Mỹ Ronald Reagan. Trong những điều kiện lịch sử nhất định, một số yếu tố của chủ nghĩa tân tự do đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, mở rộng thương mại và gia tăng tính cạnh tranh của thị trường.
Tuy nhiên, thực tiễn thế giới cũng cho thấy, nếu áp dụng chủ nghĩa tân tự do một cách cực đoan, tuyệt đối hóa vai trò của thị trường, xem nhẹ vai trò quản lý của Nhà nước sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng như gia tăng bất bình đẳng xã hội, thu hẹp an sinh xã hội, hình thành các nhóm lợi ích thao túng nền kinh tế, thương mại hóa giáo dục, y tế, dịch vụ công; thậm chí gây ra khủng hoảng kinh tế, tài chính và bất ổn xã hội. Nhiều quốc gia từng theo đuổi chính sách tân tự do triệt để đã phải đối mặt với tình trạng phân hóa giàu nghèo sâu sắc, suy giảm vai trò điều tiết của Nhà nước và khủng hoảng niềm tin xã hội.
Lợi dụng những khái niệm về “tự do thị trường”, “cải cách thể chế”, “phi nhà nước hóa nền kinh tế”, các đối tượng chống phá đã cố tình xuyên tạc đường lối phát triển kinh tế của Việt Nam; rêu rao rằng muốn phát triển phải “tư nhân hóa toàn diện”, “thị trường hóa tuyệt đối”, giảm vai trò lãnh đạo của Đảng và vai trò quản lý của Nhà nước. Dưới chiêu bài “đổi mới”, “cải cách”, các đối tượng này thực chất hướng tới mục tiêu làm suy yếu nền tảng kinh tế - chính trị của đất nước; phủ nhận bản chất ưu việt của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN; cổ súy cho mô hình phát triển lệ thuộc, thiếu kiểm soát, xa rời điều kiện thực tiễn của Việt Nam.
Đáng chú ý, các luận điệu này thường cố tình đánh đồng kinh tế thị trường với chủ nghĩa tư bản thuần túy; phủ nhận sạch trơn vai trò của doanh nghiệp nhà nước; thổi phồng các vụ việc tham nhũng, tiêu cực để quy kết cho bản chất của chế độ và mô hình phát triển. Thậm chí, chúng còn kích động đòi thay đổi thể chế chính trị theo hướng phi thực tế, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là thủ đoạn nguy hiểm bởi nó khoác lên mình vỏ bọc “học thuật”, “phản biện chính sách”, “góp ý cải cách” nhằm gây nhiễu loạn nhận thức xã hội, tác động vào tâm lý một bộ phận người dân, nhất là giới trẻ.
Cần khẳng định rõ rằng, việc tiếp thu các giá trị tiến bộ của kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế là chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta. Tuy nhiên, tiếp thu không có nghĩa là sao chép máy móc hay phủ nhận vai trò quản lý, điều tiết của Nhà nước. Việt Nam xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN – một mô hình phát triển phù hợp với điều kiện lịch sử, chính trị, văn hóa và thực tiễn đất nước. Đây là nền kinh tế vận hành đầy đủ, đồng bộ theo các quy luật của kinh tế thị trường nhưng có sự quản lý của Nhà nước pháp quyền XHCN, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhằm bảo đảm mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.
Thực tiễn gần 40 năm đổi mới là minh chứng sinh động, thuyết phục bác bỏ mọi luận điệu xuyên tạc. Từ một quốc gia nghèo nàn, lạc hậu, bị chiến tranh tàn phá nặng nề, Việt Nam đã vươn lên trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình; duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao trong nhiều năm; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân không ngừng được cải thiện; tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh; vị thế, uy tín quốc tế ngày càng được nâng cao. Thành tựu đó không phải ngẫu nhiên có được mà là kết quả của đường lối đổi mới đúng đắn, sáng tạo; sự lãnh đạo của Đảng; vai trò quản lý, điều tiết hiệu quả của Nhà nước và sự đồng lòng của toàn dân tộc.
Nếu mô hình phát triển của Việt Nam “sai lầm” như các đối tượng xuyên tạc thì không thể tạo ra những kết quả ổn định, liên tục và toàn diện trong suốt nhiều thập kỷ qua. Chính thực tiễn là thước đo khách quan nhất để kiểm nghiệm tính đúng đắn của một mô hình phát triển, chứ không phải những định kiến ý thức hệ hay các luận điệu áp đặt mang màu sắc cực đoan.
Trên thế giới hiện nay cũng không tồn tại một mô hình phát triển duy nhất áp dụng cho mọi quốc gia. Thực tế cho thấy nhiều nền kinh tế thành công đều có sự kết hợp linh hoạt giữa cơ chế thị trường với vai trò quản lý, định hướng của Nhà nước. Trung Quốc duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều năm với vai trò mạnh mẽ của Nhà nước trong hoạch định chiến lược phát triển; Hàn Quốc thành công nhờ chính sách định hướng công nghiệp của Nhà nước; Singapore phát triển vượt bậc với mô hình quản trị quốc gia hiệu quả gắn với điều tiết vĩ mô chặt chẽ. Điều đó cho thấy, phát triển kinh tế luôn phụ thuộc vào điều kiện lịch sử, thể chế và đặc thù của mỗi quốc gia, không thể áp đặt máy móc mô hình “tân tự do thuần túy” cho mọi nước.
Đối với Việt Nam, xuất phát điểm là một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh, vì vậy vai trò quản lý, điều tiết của Nhà nước càng có ý nghĩa quan trọng trong việc giữ vững ổn định chính trị - xã hội, định hướng phát triển và bảo đảm công bằng xã hội. Nếu buông lỏng quản lý, tư nhân hóa cực đoan, giảm vai trò Nhà nước một cách cơ học có thể dẫn đến nguy cơ mất ổn định, lệ thuộc kinh tế và “sốc chuyển đổi” như từng xảy ra ở một số quốc gia hậu Xô viết.
Bên cạnh đó, việc một số đối tượng lợi dụng các hiện tượng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực để phủ nhận toàn bộ mô hình phát triển của Việt Nam là hoàn toàn phi lý. Tham nhũng, tiêu cực là vấn đề tồn tại ở mọi quốc gia, mọi chế độ, không phải là bản chất riêng của mô hình kinh tế thị trường định hướng XHCN. Điều quan trọng là Đảng, Nhà nước Việt Nam luôn thể hiện quyết tâm chính trị rất cao trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; kiên quyết xử lý sai phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, qua đó củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chế độ.
Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược, chiến tranh thông tin và các hoạt động chống phá trên không gian mạng ngày càng phức tạp, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần nâng cao cảnh giác, tỉnh táo nhận diện các luận điệu xuyên tạc núp bóng “tân tự do”, “cải cách”, “dân chủ hóa nền kinh tế”. Đồng thời, cần tiếp tục củng cố niềm tin vào con đường phát triển mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH; tiếp tục phát huy những thành tựu to lớn của công cuộc đổi mới, xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng phát triển phồn vinh, hạnh phúc.