20/12/2021
Thiền sư Từ Đạo Hạnh 徐 道 行 (1072—1116) ra đời tại làng Láng. Sau này có một ngôi đền đặt tên chữ “Đản Thánh Cơ Từ” được xây trên nền nhà cũ để thờ cha mẹ thiền sư là Tăng quan Đô sát Từ Vinh và bà Tăng Thị Loan. Tương truyền khi hậu thân của Từ Đạo Hạnh lên làm vua Lý Thần Tông thì đền trở thành chùa “Đản Cơ Tự”, tên khác là Cổ Sơn Tự. Dân gian gọi nôm na là “chùa Nền” vì “Đản Thánh Cơ” có nghĩa là “Nền sinh ra Thánh
Chùa Nền cùng với chùa Hoa Lăng, chùa Láng nằm gần nhau và cùng có sự gắn bó mật thiết với chùa Thầy và Từ Đạo Hạnh. Hàng năm dân làng Láng lại mở lễ hội kỷ niệm ngày vua Lý Thần Tông đăng quang. Chính hội là ngày 7 tháng 3 âm lịch, từ ngày mùng 5 đã bắt đầu tế ở chùa Nền. Theo cổ lệ, năm nào được mùa thì có nghi thức rước tượng Thánh tăng từ chùa Láng về chùa Nền thăm tượng cha mẹ.
Chùa đã được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa theo quyết định do bộ trưởng Bộ Văn hóa và Thông tin ký ngày 22-04-1992. Đầu năm 2005, ngôi Tổ đường, điện Mẫu, nhà khách, vườn tháp và một số các hạng mục khác đã được đại trùng tu dưới sự chỉ đạo của hai cố sư tổ Đàm Mơ và Đàm Thiêm. Nhân dịp Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long—Hà Nội, ngôi Đại Hùng Bảo Điện đã khánh thành vào năm 2011 với sự nỗ lực của Tỳ kheo ni trụ trì Đàm Phương.
Chùa Nền có nhiều bức hoành phi và câu đối có giá trị lịch sử và nghệ thuật, hầu hết được viết theo thể chữ Khải. Hoành phi treo ở gian giữa điện Thánh đề ba chữ “Đản Thánh Tự”, bức treo ở gian bên phải đề “Chiêu Thánh Cảnh”, bức treo ở gian bên trái đề “Hiển Thần Uy”. Trong hậu cung có đôi câu đối liên quan đến thần Long Đỗ là vị thành hoàng chung của Thăng Long. Thể chữ Lệ được dùng trong bức hoành phi “Công Đức Vạn Viên” ở trên Ban thờ Trần Triều và trong đôi câu đối treo hai bên điện Mẫu. Lạc khoản của hoành phi ghi xuất xứ từ Bạch Vân Động và thời điểm vào mùa đông năm Giáp Tý (1924).
Trong số những hiện vật mới hơn của chùa Nền, ta thấy có bộ tượng Tam Tòa Thánh Mẫu được đặt trong tủ kính to, bên dưới có các tượng Ngọc Hoàng Thượng Đế, Ngũ Vị Tôn Ông, Hoàng Mười, Hoàng Bẩy. Dưới bệ là Hạ ban thờ Ngũ Hổ, hai bên có tượng Cô, tượng Cậu đứng trong hòm kính kiêm chức năng hòm công đức.