01/06/2026
GIÁ TRỊ VĂN HÓA “BỘ ĐỘI CỤ HỒ” - MỘT LẼ SỐNG CAO ĐẸP
1. Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo, vun đắp nên trong quá trình lịch sử nhằm đáp ứng nhu cầu tồn tại và phát triển, thực hiện tiến bộ xã hội. Văn hóa phản ánh trình độ phát triển, bản sắc, phẩm chất và nhân cách của một cộng đồng, một dân tộc.
Đối với Quân đội ta, văn hóa quân sự là hệ thống những giá trị về tư tưởng, đạo đức, lối sống, kỷ luật, tinh thần rèn luyện, chiến đấu, công tác và cách ứng xử nền nếp của quân nhân được hình thành trong hoạt động quân sự.
Văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” là hệ giá trị cao đẹp được hình thành, bồi đắp trong suốt quá trình xây dựng, chiến đấu, chiến thắng, phát triển và trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự giáo dục của Bác Hồ, sự cưu mang, đùm bọc của nhân dân. Đó là lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng và Nhà nước, gắn bó máu thịt với nhân dân; tinh thần dũng cảm, đức tính hy sinh, tinh thần chấp hành pháp luật, kỷ luật, đoàn kết, cần, kiệm, liêm, chính, nhân ái và sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; đem lại cuộc sống hòa bình, độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc cho nhân dân.
Khẳng định văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” là nét đặc trưng, độc đáo của văn hóa quân sự Việt Nam vì nó được kết tinh từ truyền thống yêu nước của dân tộc với phẩm chất cao đẹp, nhân văn của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh; tạo nên hình ảnh người quân nhân cách mạng vừa anh dũng, kiên cường trong chiến đấu, vừa nhân văn, gần gũi với nhân dân, trọn đời vì Tổ quốc phụng sự, vì nhân dân phục vụ.
2. Văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” là sự kết tinh độc đáo, đặc sắc giữa truyền thống yêu nước của dân tộc, bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân sâu sắc và tư tưởng nhân văn quân sự Hồ Chí Minh. Đây không chỉ là chuẩn mực đạo đức của người quân nhân cách mạng, mà còn là nét độc đáo, riêng có, tạo nên hình ảnh cao đẹp của Quân đội nhân dân Việt Nam trong lòng nhân dân và bạn bè quốc tế. Điều sâu sắc này được thể hiện:
Thứ nhất, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân. Đây là đặc điểm cốt lõi của văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ”. Người quân nhân cách mạng luôn đặt lợi ích của quốc gia - dân tộc, của nhân dân lên trên hết và trước hết; sẵn sàng chiến đấu, hy sinh để bảo vệ độc lập, chủ quyền, tính toàn vẹn và thống nhất về lãnh thổ của Tổ quốc; tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa. Sự trung thành ấy được thể hiện bằng hành động cụ thể, tinh thần trách nhiệm và ý chí vượt khó vươn lên, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó trong mọi hoàn cảnh, mọi tình huống.
Thứ hai, gắn bó máu thịt với nhân dân. Bởi lẽ, cán bộ, chiến sĩ Quân đội ta là con em của nhân dân, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu. Vì vậy, “Bộ đội Cụ Hồ” luôn gần dân, hiểu dân, giúp dân lúc khó khăn, thiên tai, dịch bệnh, “cùng ăn, cùng ở, cùng bàn, cùng làm; cùng chia bùi xẻ ngọt với nhân dân”. Hình ảnh bộ đội giúp dân, cứu dân trong bão lũ, hỗ trợ phát triển kinh tế, văn hóa, giáo dục và y tế ở vùng sâu, vùng xa, nơi biên giới, hải đảo đã trở thành biểu tượng cao đẹp, bền vững của tình quân - dân Việt Nam.
Thứ ba, giàu tính nhân văn, nhân đạo, kỷ luật và đoàn kết. Người quân nhân cách mạng không chỉ dũng cảm trong chiến đấu, nỗ lực trong công tác, mà còn sống nghĩa tình, khiêm tốn, tôn trọng đồng chí, đồng đội và nhân dân; thể hiện ở Mười Lời thề danh dự của quân nhân, Mười hai điều kỷ luật. Tinh thần kỷ luật tự giác, đoàn kết nội bộ luôn là sức mạnh vô địch để cán bộ, chiến sĩ Quân đội ta vượt khó vươn lên, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.
Thứ tư, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại. Văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” vừa kế thừa truyền thống yêu nước, kiên cường, bất khuất của dân tộc, vừa luôn đổi mới tư duy, nâng cao trình độ khoa học, công nghệ và tác phong chính quy, hiện đại để đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới.
3. Văn hóa quân sự Việt Nam là hệ thống giá trị được hình thành trong lịch sử hàng nghìn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc, thể hiện ở lòng yêu nước, ý chí kiên cường trong chống giặc ngoại xâm, tinh thần đoàn kết, mưu trí, sáng tạo và nghệ thuật quân sự độc đáo. Đây là nền tảng chung, vững chắc của truyền thống Quân đội và dân tộc Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử.
Trong khi đó, văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” là sự phát triển ở tầm cao mới của văn hóa quân sự Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng, thấm nhuần sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh. Nếu văn hóa quân sự Việt Nam nhấn mạnh truyền thống dân tộc thì văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” nổi bật, vượt trội ở bản chất cách mạng, tính nhân dân sâu sắc, lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước, gắn bó máu thịt với nhân dân và phẩm chất nhân văn cao đẹp luôn tỏa sáng. Đây chính là nét đặc trưng, độc đáo, riêng có của Quân đội nhân dân Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh.
4. Để phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó, mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng “tự soi, tự sửa” để rèn luyện bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và ý thức trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ. Trước hết, phải tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; tích cực đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng; bảo vệ Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Bên cạnh đó, cán bộ, chiến sĩ cần nâng cao trình độ chuyên môn quân sự, khoa học, công nghệ, làm chủ vũ khí, trang bị hiện đại; chấp hành nghiêm kỷ luật quân đội, xây dựng tác phong chính quy, đoàn kết, mẫu mực trong công tác và sinh hoạt; thực hiện tốt ba chức năng, nhiệm vụ của mình trong thời kỳ mới. Đồng thời, phải giữ vững mối quan hệ gắn bó máu thịt với nhân dân, tích cực giúp nhân dân phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, xây dựng hình ảnh người quân nhân cách mạng tận tụy, nhân văn, vì nhân dân phục vụ. Đây chính là cách thiết thực nhất để phát huy, lan tỏa và làm sáng đẹp mãi phẩm chất, giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” trong kỷ nguyên phát triển mới./.
DƯỠNG BÁ NGUYÊN