Trung Tâm Giao Lưu Văn Hóa Phố Cũ Hà Nội

🖼Trưng bày « Quy hoạch, kiến trúc khu phố cũ Hà Nội » được Uỷ ban nhân dân phường Cửa Nam tổ chức ngày 13 tháng 10 tại vườn hoa Tao Đàn (phố Lý Thường Kiệt).
👏 Tham dự lễ khai mạc có Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn; ông Emmanuel Cerise, Trưởng đại diện Vùng Région Ile-de-France tại Hà Nội, Giám đốc Cơ quan hỗ trợ Hợp tác quốc tế Vùng Paris tại Việt Nam (PRX - Vietnam), các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, nghệ sĩ, đại diện các Hiệp hội, đối tác...

📐🧱 🏡 Vào đầu thế kỷ XX, các nhà quy hoạch người Pháp đã khéo léo kết hợp kiến trúc phương Tây với những điều kiện khí hậu bản địa để tạo nên một không gian đô thị độc đáo, từ đó tạo ra một bản sắc duy nhất cho Hà Nội.

🇫🇷 🤝 🇻🇳 Hợp tác Pháp-Việt trong lĩnh vực di sản là một trong những trụ cột của quan hệ song phương. Các sáng kiến ​​được triển khai đều gắn liền với công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa vật thể và phi vật thể. Lĩnh vực hợp tác này dựa trên các hành động cụ thể, như các dự án đồng tài trợ bảo tồn, các chương trình nghiên cứu, trao đổi chuyên môn và hợp tác phi tập trung.

🖼 Le 13 octobre, le Comité populaire du quartier de Cua Nam a organisé la cérémonie d'ouverture de l'exposition « Planification et architecture du vieux quartier » au jardin de fleurs de Tao Dan (rue Ly Thuong Kiet).

👏 Etaient présents à la cérémonie, le vice-président du Comité populaire de Hanoi, Duong Duc Tuan, M. Emmanuel Cerise, représentant général de la région Ile-de-France à Hanoi, ainsi que des scientifiques, des chercheurs, des artistes, des responsables d'associations...

📐🧱 🏡 Depuis le début du XXe siècle, les urbanistes français ont su combiner l'architecture occidentale avec les conditions locales, formant un espace unique, contribuant à l'identité si particulière de Hanoi.

🇫🇷 🤝 🇻🇳 La coopération franco-vietnamienne dans le domaine du patrimoine est un des piliers de la relation bilatérale. Les initiatives portées sont liées à la conservation et la valorisation du patrimoine culturel matériel et immatériel. Ce domaine de coopération s'appuie sur des actions concrètes, comme des projets de préservation co-financés, des programmes de recherche, des échanges de savoir-faire ou encore des coopérations décentralisées.

📸Phường Cửa Nam - TP Hà Nội

MẦU VÔI GỐC CỦA BIỆT THỰ 49 TRẦN HƯNG ĐẠO ĐƯỢC TÌM RA THẾ NÀO
*****
Viet Cuong Srrraut sưu tầm và biên tập

Căn biệt thự Pháp cổ này vừa được trùng tu xong giai đoạn một, nghĩa là chưa hoàn thiện, nhưng đã nhận được nhiều ý kiến khen chê, mà có vẻ như chê nhiều hơn khen. Nào là màu xấu quá, lòe loẹt, villa Pháp kiểu này làm gì có ở Paris.

Khi chủ đầu tư công bố màu vôi căn biệt thự 49 Trần Hưng Đạo - Hà Nội chính là màu gốc của công trình mà các chuyên gia tìm thấy, nhiều người đặt câu hỏi màu đó đã được tìm ra thế nào khi không có ảnh màu chụp biệt thự này.

Biệt thự Pháp 49 Trần Hưng Đạo bị nhiều người chê màu vôi quá chói, được chủ đầu tư cho biết chưa phải màu cuối.

Một bức ảnh duy nhất chụp ở thời kỳ đầu của biệt thự này lại là một bức ảnh đen trắng và cũng chỉ có chút thềm nhà được vào ảnh.Đó là bức ảnh chụp gia đình người Pháp - chủ nhân của căn biệt thự đứng trước cửa nhà, phía cổng mà hiện nay là số 46 Hàng Bài.

Ông Emmanuel Cerise - chuyên gia Pháp hỗ trợ chuyên môn cho dự án bảo tồn biệt thự 49 Trần Hưng Đạo, Hà Nội. Chuyên gia Pháp này đã có 12 năm làm việc tại Hà Nội. Hiện ông là đại diện vùng Ile-de-France tại Việt Nam, giám đốc Cơ quan Hợp tác quốc tế vùng Ile-de-France tại Việt Nam.
Ông chính là người tìm ra màu sắc gốc cho căn biệt thự Pháp cổ đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận.
Ông cho biết không còn bản vẽ nào của công trình này bởi đây là nhà của một tư nhân nên không có quy định phải lưu hồ sơ xây dựng. Giả sử có bản vẽ cũng là đen trắng, không thể hiện màu sắc của ngôi nhà.
Ông đã tìm ra màu sắc gốc của biệt thự dựa vào hai căn cứ.
Quá trình nghiên cứu hiện trạng công trình, các chuyên gia Pháp đã thám sát các lớp vữa phủ bên ngoài tường. Khi róc lần lượt các lớp vôi đã được phủ lên bức tường trong nhiều lần cải tạo, trùng tu, các chuyên gia tìm được lớp vữa gốc có màu vàng xen kẽ những ô màu đỏ giả gạch.
Thêm một căn cứ nữa, trong lô ảnh màu về Hà Nội đầu thế kỷ XX của nhà nhiếp ảnh Léon Busy cho thấy Hà Nội có nhiều biệt thự được quét vôi hai màu vàng, đỏ gạch đó.
Dù khá xác tín với màu vôi gốc tìm được cho căn biệt thự, ông Emmanuel nói các chuyên gia vẫn đang trong quá trình thử nghiệm và sẽ hoàn thiện dần.
Ông cho biết rất nhiều công trình kiến trúc Pháp mà Hà Nội trùng tu gần đây lại đi theo hướng chọn những gam màu thuận mắt, với tường vàng và thêm một chút đường kẻ trắng. Nhưng trên thực tế nó lại không phản ánh được công trình gốc ban đầu.
Còn màu sắc mà dự án trùng tu biệt thự 49 Trần Hưng Đạo khi chưa hoàn thiện có thể nhìn hơi chói, rực quá so với thẩm mỹ hiện nay. Nhưng chỉ sau một thời gian rất ngắn, dưới tác động của thời tiết sẽ dịu đi nhiều.
Trước câu hỏi liệu có nên thay đổi màu sắc của công trình để "ưa nhìn" hơn, ông Emmanuel nói dưới góc độ nhà chuyên môn ông không ủng hộ việc này. Ông mong muốn đây sẽ là dự án điển hình của việc tôn trọng đặc điểm gốc của công trình.
Nhưng nếu phải thay đổi màu vôi, ông nói đó không phải quyết định quá tệ vì màu sắc ngôi nhà chỉ là một phần rất nhỏ trong tổng thể một dự án được trùng tu tốt như dự án này.
Nhưng ông cảnh báo tuyệt đối không chọn cách chỉ sơn một màu duy nhất (vàng hay trắng) như nhiều dự án trùng tu kiến trúc Pháp ở Việt Nam đã làm. Vì nó sẽ làm giảm giá trị công trình đi rất nhiều.
Ngoài ra còn có một cách khác để công trình trông có màu thời gian mà cộng đồng mong muốn. Tại Pháp hiện nay có công nghệ sơn phủ làm cho công trình có vẻ nhuốm màu thời gian nhưng nó rất tốn kém nếu đưa từ Pháp sang.
Tôn trọng và đánh giá cao việc dư luận có ý kiến, dù là chê, công trình trùng tu mà ông Emmanuel tham gia, nhưng ông cho biết dự án bảo tồn này tìm ra rất nhiều câu chuyện thú vị về công trình mà người dân không được dễ nhìn thấy như lớp vôi phủ ngoài.
Quá trình thám sát công trình cho các chuyên gia biết chủ nhà sử dụng những xà thép được nhập khẩu từ Pháp. Gạch lát sàn là loại gạch hoa nhập khẩu từ Pháp, mặt dưới của gạch có con dấu của một công ty ở miền Nam nước Pháp.
Gạch xây công trình là loại gạch do người Pháp sản xuất nhưng ở Việt Nam. Đặc biệt tầng 1 tòa nhà được xây bằng nhiều loại gạch, trong đó có cả những viên gạch vồ được các chuyên gia tin chắc là nó được dỡ ra từ tường thành Hà Nội khi thành bị phá.
Các chuyên gia còn tìm thấy nền sân bao quanh công trình này nằm sâu 40 - 45cm dưới mặt đất chứ không phải nền sân như bây giờ. Điều này cho thấy mặt nền đất khu phố Pháp ở Hà Nội đầu thế kỷ 20 thấp hơn hiện nay rất nhiều. Xung quanh tòa nhà có hệ thống rãnh thu nước được làm rất cẩn thận.

Công trình trùng tu biệt thự 49 Trần Hưng Đạo hoàn thành, Ban quản lý các công trình kiến trúc biệt thự Pháp kỳ vọng sẽ trở thành Trung tâm Giao lưu văn hóa khu phố cũ của Hà Nội. Đây là một địa điểm du lịch mới, thuận lợi để giới thiệu về lịch sử hình thành, phát triển của khu phố cũ; là nơi gặp gỡ, trao đổi, kết nối giữa các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu và người dân tìm hiểu, tham quan về các giá trị di sản văn hóa - lịch sử - kiến trúc.
-----------

Nguồn sưu tầm: Tuoitre online ngày 14/4/2023 — với Nguyễn Đắc Hậu và 50 người khác.

36pho.com: Góc phố Quang Trung năm 1988, anh chàng đeo kính rất model, một anh đang sửa chiếc xe máy hiệu gì các bác nhỉ.
Ảnh của Jean Pierre Laffont (Đại Hưng Thịnh st).

36pho.com: Biệt thự trên phố lớn của Quận Hoàn Kiếm nay đã thuộc phường Cửa Nam

36pho.com: Tự gầy dựng sân chơi quy tụ những nhà thiết kế trẻ đang hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo khắp cả nước, tự đi xin tài trợ, dùng quan hệ cá nhân kết nối, tuyển chọn các nghệ sĩ tham gia vào triển lãm...; hàng loạt công việc cảm giác như ngoại tầm với một người trẻ như Huỳnh Minh Thống, và kết quả đem lại nhiều ngạc nhiên, không chỉ bởi hiệu ứng lan tỏa mà ở góc độ giáo dục, nghệ thuật, các triển lãm AR của Huỳnh Minh Thống đều gây được tiếng vang bởi tính ứng dụng, đáp ứng nhu cầu thực tiễn. Nhìn xa hơn, các triển lãm như Xôn Xao, Ký ức lõi cho thấy ngành công nghiệp sáng tạo sử dụng công nghệ mới trên nền tảng, bản sắc, chất liệu đặc thù từ đời sống văn hóa, tính bản địa, đang từng bước được lớp thế hệ các nhà sáng tạo trẻ ứng dụng, phát triển mạnh mẽ, ngày một vươn xa.

- Ảnh 1.
Cảm nghiệm và ứng dụng về văn hóa có nhiều phương cách; trên phương diện là một nghệ sĩ, một nhà sáng tạo, cách thể hiện của anh là gì?

Tôi muốn nhìn văn hóa ở góc tiếp cận đương đại ngoài việc song hành với bảo tồn, tu sửa những giá trị người xưa để lại. Tôi và những đồng nghiệp muốn ngay lúc này mình phải xây dựng được góc tiếp cận mới. Kỹ thuật số là tiền đề cho sáng tạo trong hiện tại và tương lai. Văn hóa là chất liệu trong đời sống đương đại, dựa vào đó nghệ sĩ có thể tạo ra tác phẩm nghệ thuật và lưu trữ lâu dài.

Từ Xôn Xao đến Ký ức lõi, một hành trình gần 4 năm, hai triển lãm ấy có điều gì khác biệt?

Điểm chung cả hai triển lãm đều dùng công nghệ thực tế ảo tăng cường AR (Augmented Reality). Triển lãm Xôn Xao (cuối năm 2021, tại TP.HCM) có 25 nghệ sĩ trong và ngoài nước tham gia, đến Ký ức lõi (cuối năm 2024 tại Hà Nội và tháng 1.2025 tại TP.HCM) tôi hội tụ được 38 nhà sáng tạo đến với triển lãm ở hai địa điểm là Hà Nội và TP.HCM.

Vì sao lại có hai khái niệm "nghệ sĩ" và "nhà sáng tạo"?

Tôi gọi các thành viên tham gia triển lãm Ký ức lõi là nhà sáng tạo, bởi họ làm từ nhiều ngành nghề khác nhau như đồ họa, thiết kế, nhiếp ảnh…

Làm thế nào anh có thể thuyết phục được đến 38 nhà sáng tạo tham gia cuộc chơi với mình qua triển lãm dùng công nghệ AR?

Tôi nghĩ đầu tiên là chủ đề chạm đến nghệ sĩ, tôi thấy nghệ sĩ ở VN rất tình cảm, nhiệt tình, dù biết kêu gọi được mọi người không có chi phí gì cả thì phải được tin tưởng lắm họ mới chấp nhận. Các tác phẩm tham gia cũng rất hoành tráng và phức tạp. Tôi không có yếu tố hay quy tắc chung gì chạm đến nghệ sĩ, mà tùy trường hợp sẽ có cách tiếp cận riêng để làm sao thuyết phục được họ. Nhưng cái khó là làm việc với nhiều nhà tài trợ và số lượng nhiều nghệ sĩ, đội hình tôi mỏng chỉ 5 - 6 người phải chia nhau ra để chăm sóc từng người nên không mấy đơn giản.

Khi đặt đề bài cho triển lãm dùng công nghệ AR, anh kỳ vọng điều gì?

AR không can thiệp bất kỳ điều gì vào tác phẩm, người tham gia sáng tạo một bản tĩnh riêng (2D), rồi thể hiện tiếp bản động (3D), sử dụng công cụ thiết kế thường là motion designer (phần tạo ra đồ họa chuyển động và hiệu ứng hình ảnh) giống cách thức làm phim hoạt hình. Mục đích để bản động kể tiếp câu chuyện từ bản tĩnh, thậm chí kể hoàn toàn câu chuyện mới tùy lựa chọn của nhà sáng tạo. Để kết nối giữa động - tĩnh ấy, cần một phần mềm tiện ích (app).

Cái được từ triển lãm, lấy ví dụ từ Xôn Xao gần 4 năm trước?

Chúng tôi muốn thể hiện rằng ở khía cạnh văn hóa, nhất là văn hóa vùng miền, không phải ai cũng có thể hiểu biết ngay cả với người bản địa. Lấy ví dụ tôi là dân Bến Tre, nhưng tôi không biết về đạo Dừa; nếu có tác phẩm thể hiện, tôi tò mò và dựa vào nền tảng đó tìm hiểu thêm. Triển lãm là biểu mẫu, là gợi mở về văn hóa, là khởi đầu để người xem có thể khai thác tiếp tùy nhu cầu, kiến thức, trải nghiệm của riêng họ. Tất cả nền tảng ấy, chúng tôi lưu trữ trên không gian mạng để phục vụ giáo dục; sinh viên, học sinh dễ dàng truy cập và tìm hiểu về dữ liệu được lưu trữ.

Tạo lập một sân chơi mới lạ trong lĩnh vực sáng tạo, đã qua hai mùa triển lãm, anh cảm nhận gì?

Vì đây là ngôn ngữ thể hiện mới nên trước đây khi làm triển lãm Xôn Xao, tôi cũng lo sợ không biết mọi người có cảm được hay không. Nhưng trong 10 ngày triển lãm, chúng tôi thống kê có đến 5.000 lượt khách tham quan, và app Xôn Xao năm đó lọt vào top 10 nền tảng được tải về nhiều nhất trên mạng xã hội. Trong khi gần 4 năm trước không phải ai cũng sở hữu điện thoại thông minh như hiện nay, kế hoạch truyền thông chúng tôi cũng không thể hiện nhiều, nhưng kết quả cho thấy được nhiều người đón nhận nên ở Ký ức lõi, tôi tự tin hơn rất nhiều.

Tập hợp được đến 38 nhà sáng tạo, với 60 tác phẩm ở triển lãm Ký ức lõi, tiêu chí nào để anh chọn các cá nhân tham gia triển lãm?

Tôi chọn các nhà sáng tạo ở nhiều lĩnh vực khác nhau, mục đích làm cho không gian triển lãm thêm phong phú, đa dạng; mọi người sẽ thấy ở đó nhiều ngôn ngữ thiết kế, từ nhiếp ảnh, minh họa, đồ họa thị giác, chia nhỏ ra lại có thêm thiết kế chữ, hình ảnh đồ họa, cấy ghép hình ảnh đồ họa (Manipulation)… Hầu hết các nhà sáng tạo tôi đã quen trước đó và biết chất lượng sáng tác của họ nên mời cùng tham gia; có những bạn từng triển lãm ở Pháp, Ý như Chiron Dương, hay hợp tác với các thương hiệu lớn quốc tế như Monkey Minh, Thái Linh… Những bạn còn lại đều đang hoạt động trong các studio sáng tạo tại VN.

Chọn tên gọi triển lãm là Ký ức lõi, khai thác chuyên sâu ở đề tài văn hóa, dùng ngôn ngữ đương đại kể chuyện, thực tế được các nhà sáng tạo thể hiện ra sao?

Khi mời mọi người đến với triển lãm, tôi không phân định phải là văn hóa truyền thống hay đương đại, mà để các nhà sáng tạo tự thể hiện. Đó cũng là phép thử xem cách khai thác của các bạn nghiêng về khía cạnh nào, và tỷ lệ rơi vào 60% đề tài đương đại, 40% đề tài truyền thống. Các nhà sáng tạo đến từ Hà Nội, Huế mạnh ở truyền thống, có lẽ do thường ngày họ sống trong không gian văn hóa sâu đậm nên có nhiều cảm xúc hơn. Những đề tài về thờ cúng, về đạo Mẫu được thể hiện rất mới, khác lạ. Đó cũng là điều tôi muốn hướng đến, nghĩa là song hành với truyền thống, mượn cái cũ làm ra cái mới chứ không chỉ thể hiện cái cũ.

Trong Ký ức lõi, yếu tố vùng miền và cá nhân có bộc lộ rõ nét?

Yếu tố vùng miền là trong chiến lược tuyển lựa đến với triển lãm, còn ký ức lõi là đề cập đến khía cạnh cảm xúc cá nhân. Vì các nhà sáng tạo đâu đó cảm xúc trong họ rất nhiều, ký ức lõi là cái sâu đậm nhất tạo nên con người của họ đến cả thực tại. Đó cũng là lý do tôi chọn đề bài về ký ức. Trong một phỏng vấn nghệ sĩ tham gia là Supa Nhím, tác phẩm anh thể hiện là con lật đật, anh nói với tôi rằng phải bôn ba cuộc sống, làm nghề, lâu lắm rồi mới vẽ lại ký ức, nhớ lại ngày xưa từng mơ ước gì. Giờ có gia đình, cuộc sống cứ cuốn đi, nên khi nhận đề tài anh vẽ ngay ra và cảm giác rất xúc động. Tôi nghĩ chính chủ đề ký ức cũng là yếu tố làm nghệ sĩ rung động để họ sáng tác.

Ký ức là vui, buồn, có khi là thứ mãi mãi chìm trong câm lặng. Quá trình tuyển lựa, phỏng vấn các nhà sáng tạo tham gia triển lãm, anh có gặp những chia sẻ nào đặc biệt?

Khi chọn đề bài và kêu gọi các nhà sáng tạo tham gia triển lãm, tôi cũng hơi lo, vì những tác phẩm đầu gửi đến toàn thể hiện về ký ức buồn, cô đơn. Tôi có phỏng vấn bạn tham gia và được trả lời đây là đề tài quá riêng tư, phân vân không biết nên đưa ra hay không; nhưng khi bạn ấy thể hiện tác phẩm, bạn nói với tôi rằng ký ức được giãi bày và cảm thấy nhẹ nhõm đi nhiều. Một người bạn thân khác của tôi khi tham gia triển lãm cũng đề cập đến sự cô độc, gia đình không hạnh phúc, nhưng ngược lại tác phẩm rất màu sắc. Qua những tiếp cận như thế giúp tôi học được nhiều từ sâu thẳm trong con người nghệ sĩ.

Trong vai trò nhà sáng tạo, cũng là người kết nối các nghệ sĩ, anh đánh giá thế nào về hoạt động sáng tạo ở thị trường Việt hiện nay?

Tôi có tham khảo một số triển lãm và hoạt động nghệ thuật của nghệ sĩ quốc tế, tôi nhận định trình độ thiết kế các nhà sáng tạo ở VN cao, đặc biệt trong lĩnh vực minh họa. Nhiều studio lớn trên thế giới tìm đến VN đặt gia công. Tiếc là nhân lực mình có, nhưng thiếu đâu đó về hỗ trợ để có thể mang tài năng đó ra cộng đồng, người giỏi nghề đang làm cho nước ngoài. Khi kết nối các bạn, tôi nhận rõ mỗi bạn là một màu sắc, tinh thần khác nhau, và rất mạnh. Các bạn không chỉ bắt kịp xu hướng diễn ra trên thế giới mà điểm nổi trội là vẫn giữ được bản sắc riêng mình.

Đề cập về triển lãm nghệ thuật, ngoài giá trị thẩm mỹ, còn có giá trị kinh tế. Khi làm Xôn Xao hay Ký ức lõi, anh có nghĩ tới việc tối ưu giá trị thực cho người tham gia?

Các triển lãm này là nền tảng mới, do vậy cũng cần nhiều hình thức kết hợp các yếu tố mới. Tôi chú trọng đến tính cộng đồng từ các dự án, chẳng hạn việc ứng dụng công nghệ chuỗi khối (Blockchain) và NFT (một loại tài sản mã hóa được lưu trữ trên blockchain) vào tác phẩm. Các nghệ sĩ sẽ được kết nối để tác phẩm của họ có thể giao dịch trên thị trường. Một thương hiệu thời trang văn hóa nghệ thuật đường phố là What it isNt cũng đã có ngỏ lời với chúng tôi để ứng dụng các tác phẩm ở Ký ức lõi vào thời trang của họ.

36pho.com: Biệt thự số 81 Quán Thánh được xây dựng từ năm 1921- nơi mang đậm dấu ấn kiến trúc Pháp cổ - nay được Hồi Chay tái tạo thành một không gian ẩm thực thanh tịnh, hiện đại và giàu cảm hứng.

Từng khung cửa sổ vòm cong, ban công sắt uốn lượn, và họa tiết hoa lá chạm khắc tinh xảo trên gờ tường, tất cả được giữ gìn và tái hiện đầy tinh tế, thổi một luồng sinh khí mới vào căn biệt thự Pháp cổ hơn 100 năm tuổi.

Nơi đây hẳn sẽ là một điểm đến không thể bỏ qua dành cho những ai yêu thích ẩm thực chay và muốn hòa mình vào vẻ đẹp giao thoa giữa kiến trúc cổ điển và giá trị an nhiên.
---------
Đơn vị thiết kế: team Hồi Chay
Ảnh: Triệu Chiến