Vì động vật - For Animals Vietnam

CÁI ÔM CUỐI CÙNG

Đây là cái tên mà FAV tự đặt cho bức ảnh này bởi có lẽ, đây là cái ôm cuối cùng của khỉ mẹ dành cho con mình.

Trong bức ảnh, cơ thể khỉ mẹ dường như đã kiệt sức. Ánh mắt nó lộ rõ sự đau đớn và hoảng loạn. Thế nhưng, giữa khoảnh khắc ấy, vòng tay vẫn ôm chặt lấy đứa con bé bỏng. Như thể từ tận sâu trong tiềm thức, bản năng của một người mẹ vẫn thôi thúc nó bảo vệ con mình đến những giây phút cuối cùng.

Khỉ con nép sâu vào lòng mẹ, tìm kiếm sự an toàn duy nhất mà nó từng biết. Còn khỉ mẹ, dù không thể chống lại những bàn tay đang khống chế mình, vẫn cố giữ con ở thật gần.

Nhưng đằng sau khoảnh khắc đầy ám ảnh ấy là một thực tế còn đau lòng hơn.
Bức ảnh này phơi bày những góc khuất của hoạt động săn bắt và buôn bán khỉ phục vụ nhu cầu nuôi thú cưng, biểu diễn hoặc tạo nội dung trên mạng xã hội. Trong nhiều trường hợp, những con khỉ non được tách khỏi mẹ khi còn rất nhỏ vì dễ thuần hóa và có giá trị thương mại cao hơn. Sự chia cắt ấy không chỉ cướp đi tuổi thơ của khỉ con mà còn phá vỡ mối liên kết thiêng liêng giữa mẹ và con.

Chúng ta không biết điều gì đã xảy ra với cặp khỉ sau khi bức ảnh được chụp. Nhưng điều gần như chắc chắn là cuộc sống của chúng sẽ không còn như trước.

Có lẽ chỉ vài giờ trước đó, chúng vẫn đang sống giữa khu rừng quen thuộc, giữa những thành viên trong đàn, cùng nhau kiếm ăn, nghỉ ngơi và chăm sóc lẫn nhau. Với khỉ con, mẹ là cả thế giới. Với khỉ mẹ, việc bảo vệ con là một phần không thể tách rời của cuộc sống.

Rồi chỉ trong một khoảnh khắc, tất cả đã bị lấy đi.

Xin đừng tiếp tay cho việc săn bắt, mua bán hoặc nuôi nhốt khỉ làm thú cưng. Mỗi lựa chọn của chúng ta đều có thể góp phần bảo vệ, hoặc cướp đi, một gia đình ngoài tự nhiên.

📸: Action for Primates

VƯỜN THÚ TRONG TTTM: KHÔNG CHỈ CÓ DẤU HIỆU ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÚC LỢI ĐỘNG VẬT, NHIỀU KHÁCH THAM QUAN CÒN PHẢI "BỊT MŨI"

Các mô hình vườn thú trong nhà đang được quảng bá là nơi giúp trẻ em "gần gũi với thiên nhiên" . Tuy nhiên, bên cạnh những lo ngại về phúc lợi động vật, nhiều khách tham quan cũng phản ánh về tình trạng vệ sinh và mùi hôi ảnh hưởng đáng kể đến trải nghiệm.

Trên các diễn đàn và mạng xã hội, không ít phụ huynh cho biết họ cảm thấy khó chịu ngay khi bước vào khu vực nuôi nhốt. Mùi phân, nước tiểu, mùi đặc trưng của nhiều loài động vật cùng các loại mùi khác hòa lẫn trong không gian kín tạo nên một cảm giác ngột ngạt và khó quên.

Dù các cơ sở có thực hiện vệ sinh và áp dụng các biện pháp xử lý mùi, nhiều khách tham quan vẫn cho rằng trải nghiệm quan sát, tìm hiểu động vật đã bị lấn át bởi sự khó chịu.

Một phụ huynh tại TP.HCM chia sẻ rằng khi tham dự tiệc sinh nhật của con tại một khu vực nuôi nhốt động vật trong trung tâm thương mại, mùi hôi từ phân và nước tiểu động vật hiện diện rõ rệt trong suốt buổi tiệc. Không gian hạn chế, kết hợp với tiếng ồn từ các hoạt động vui chơi và ăn uống, khiến nhiều khách mời cảm thấy không thoải mái.

Thực tế, việc động vật bài tiết là nhu cầu sinh học hoàn toàn tự nhiên. Tuy nhiên, khi nhiều loài động vật được nuôi nhốt trong môi trường kín, không có sự thông thoáng như ngoài trời, các vấn đề về mùi và vệ sinh trở nên dễ nhận thấy hơn rất nhiều.

Điều khiến phụ huynh băn khoăn hơn cả là thông điệp giáo dục mà những hoạt động như vậy có thể truyền tải đến trẻ em. Thay vì khuyến khích sự tôn trọng và lòng trắc ẩn đối với động vật, việc tổ chức các hoạt động giải trí, tiệc tùng ngay tại nơi động vật bị nuôi nhốt có nguy cơ khiến trẻ em xem việc khai thác động vật phục vụ nhu cầu giải trí của con người là điều bình thường.

Những phản ánh ngày càng nhiều về điều kiện vệ sinh, cùng các dấu hiệu đáng lo ngại về phúc lợi động vật tại một số cơ sở, cho thấy đây là vấn đề cần được các đơn vị vận hành nghiêm túc xem xét, đồng thời cũng là thông tin để người tiêu dùng cân nhắc trước khi lựa chọn trải nghiệm.

📷 dai_ka_ra_tu_1511 & _imfinethankuandyou_

Gần đây, một đoạn video ghi lại tại Trung tâm Nhân giống Voi ở Sauraha, Nepal đang gây phẫn nộ trong cộng đồng quốc tế và làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về phúc lợi động vật dưới danh nghĩa “bảo tồn”.

Video cho thấy một cá thể voi cái đang nuôi con bị ép phối giống với voi đực trong giai đoạn động dục. Được biết, đây là thời kỳ mà voi đực có nồng độ testosterone tăng cao và thường xuất hiện các hành vi hung hăng, khó kiểm soát. Trong tình trạng bị xích cố định ở chân, voi mẹ không thể có lựa chọn né tránh hay chấp nhận tiếp xúc, nó liên tục thể hiện sự hoảng loạn và căng thẳng, đồng thời cố gắng bảo vệ voi con khỏi tình huống nguy hiểm.

Theo các tổ chức và nhà hoạt động bảo vệ động vật, đây không phải là trường hợp cá biệt. Trung tâm này từ lâu đã bị cáo buộc áp dụng nhiều biện pháp tàn nhẫn trong quá trình nhân giống voi, bao gồm:

▪ Xích voi mẹ khiến chúng không thể di chuyển hoặc tự vệ khi tiếp xúc với voi đực;

▪Buộc voi con ngay dưới chân mẹ trong suốt quá trình ép phối giống;

▪Lợi dụng bản năng bảo vệ con của voi mẹ để hạn chế phản kháng, bởi bất kỳ sự vùng vẫy nào cũng có thể khiến voi con bị thương.

Những hình ảnh này đặt ra câu hỏi nghiêm trọng về ranh giới giữa “bảo tồn” và “ngược đãi”. Khi động vật bị cưỡng ép sinh sản trong điều kiện gây đau đớn, sợ hãi và căng thẳng kéo dài, các chương trình nhân giống không còn có thể được xem là phục vụ cho mục tiêu bảo tồn một cách nhân đạo và bền vững.

Sự việc đã làm dấy lên làn sóng phản ứng quốc tế mạnh mẽ chưa từng có. Tính đến thời điểm hiện tại, hơn 4.237 đơn khiếu nại đã được gửi tới Chính phủ Nepal từ nhiều quốc gia trên thế giới, bao gồm Trung Quốc, Hoa Kỳ, các nước châu Âu và cả chính người dân Nepal. Con số này vẫn đang tiếp tục gia tăng khi video được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội. Các tổ chức bảo tồn như Animals Nepal, Jane Goodall Institute Nepal, Stand Up 4 Elephants đang tích cực nỗ lực hành động, lên tiếng để bảo vệ phúc lợi cho các cá thể voi.

Cộng đồng quốc tế hiện đang chờ đợi phản hồi chính thức từ Chính phủ Nepal, đồng thời kêu gọi tiến hành điều tra minh bạch, rà soát các hoạt động tại trung tâm và chấm dứt mọi hình thức khai thác, cưỡng ép sinh sản gây tổn hại đến phúc lợi của voi.

Tham khảo: Asia for Animals Coalition

DU KHÁCH VỪA MỞ CỬA Ô TÔ THÌ BỊ ĐÀN KHỈ LAO TỚI XIN ĂN: KHI LÒNG THƯƠNG SAI CÁCH ĐANG LÀM HẠI CẢ NGƯỜI LẪN ĐỘNG VẬT

Tuần trước, một nữ du khách vừa mở cửa ô tô tại một khu nghỉ dưỡng ở bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng) thì lập tức bị đàn khỉ vàng lao tới bao vây. Một con nhảy lên nắp capo, con khác trèo thẳng lên người để tìm thức ăn. Trong lúc hoảng loạn xua đuổi, người phụ nữ bị cào rách tay và phải đến bệnh viện để tiêm phòng phơi nhiễm bệnh dại.

Thoạt nhìn, đây có thể chỉ là một sự cố du lịch. Nhưng thực tế, vụ việc phản ánh một vấn đề đáng báo động hơn: xung đột giữa con người và động vật hoang dã tại Sơn Trà đang ngày càng gia tăng, và hành vi cho khỉ ăn chính là một trong những nguyên nhân trực tiếp.

Trong nhiều năm qua, hình ảnh khỉ xuất hiện ven đường ở Sơn Trà đã trở nên quen thuộc với du khách. Không ít người chủ động cho ăn, gọi khỉ tới gần để chụp ảnh hoặc quay video, với suy nghĩ rằng mình đang “giúp đỡ” động vật hoang dã.

Tuy nhiên, động vật hoang dã không cần thức ăn từ con người để tồn tại. Khi thường xuyên được cho ăn, khỉ dần mất đi sự dè chừng tự nhiên và hình thành thói quen phụ thuộc vào con người. Chúng bắt đầu chủ động tiếp cận xe cộ, chặn đường hoặc lao tới bất cứ ai có dấu hiệu mang theo thức ăn. Theo thời gian, hành vi “xin ăn” chuyển thành cạnh tranh và kiểm soát nguồn thức ăn.

Đó cũng là lý do nhiều người dù không hề cho ăn vẫn bị khỉ tiếp cận, giật đồ hoặc tấn công. Với những cá thể đã quen nhận thức ăn từ khách du lịch, tiếng mở cửa xe hay một chiếc túi nilon cũng có thể trở thành tín hiệu của thức ăn.

Điều đáng báo động là việc tiếp xúc gần với khỉ hoang dã không chỉ gây nguy cơ bị cào cắn, mà còn tiềm ẩn rủi ro lây truyền nhiều loại mầm bệnh nguy hiểm. Khỉ là động vật có họ hàng sinh học gần với con người, vì vậy chúng có thể mang và truyền nhiều tác nhân gây bệnh chung giữa động vật và người. Các bệnh này có thể lây qua vết cào, vết cắn, nước bọt, dịch tiết hoặc thông qua tiếp xúc gần.

Trong nhiều trường hợp, người bị khỉ cào dù chỉ là vết thương nhỏ vẫn phải tiêm phòng phơi nhiễm bệnh dại và theo dõi y tế kéo dài. Ngoài bệnh dại, khỉ còn có thể mang nhiều mầm bệnh nguy hiểm khác như vi khuẩn gây nhiễm trùng, ký sinh trùng, virus herpes B và các tác nhân có khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người.

Điều đáng nói là trong những tình huống như vậy, động vật thường trở thành đối tượng bị đổ lỗi đầu tiên. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, chính con người đã vô tình làm thay đổi tập tính tự nhiên của chúng.

Để giảm thiểu xung đột và nguy cơ dịch bệnh, cần có sự chung tay từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp du lịch và cộng đồng. Các quy định cấm cho động vật hoang dã ăn cần được thực thi nghiêm túc hơn, đồng thời tăng cường truyền thông để du khách hiểu rằng cho khỉ ăn không phải là hành động yêu thương, mà là hành vi gây hại lâu dài.

Mỗi du khách cũng có thể góp phần bảo vệ Sơn Trà bằng những hành động đơn giản nhưng thiết thực: không cho khỉ ăn, không tiếp cận quá gần để chụp ảnh, không để thức ăn lộ ra ngoài và luôn giữ khoảng cách an toàn với động vật hoang dã.

Ảnh: Phương Thảo

NGANG NHIÊN HỎI MUA – BÁN KHỈ “HÀNG RỪNG” TỪ SƠN TRÀ: ĐỪNG IM LẶNG TRƯỚC HÀNH VI TIẾP TAY CHO SĂN BẮT ĐỘNG VẬT HOANG DÃ

Thật đáng báo động khi ngay tại Việt Nam, nơi các khu bảo tồn thiên nhiên được thành lập để gìn giữ đa dạng sinh học, vẫn có những cá nhân công khai hỏi mua khỉ có nguồn gốc từ những nơi này trên mạng xã hội.

Từ những bài đăng săn tìm khỉ “hàng rừng”, đến các lời trao đổi, môi giới và mua bán công khai, tất cả đều đang phản ánh một thực tế đáng lo ngại rằng nhu cầu tiêu thụ động vật hoang dã vẫn tồn tại và chính điều đó đang tiếp tay cho các hoạt động săn bắt trái phép.

Trong bài viết này, FAV muốn đề cập đến quần thể khỉ tại Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà, vốn đã chịu nhiều áp lực từ du lịch, xâm lấn sinh cảnh và xung đột với con người; hành vi săn bắt để phục vụ nhu cầu nuôi nhốt, mua bán càng khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.

Sẽ không có những chiếc bẫy đặt trong rừng nếu không có người mua. Sẽ không có những cá thể khỉ bị tách khỏi đàn nếu không tồn tại nhu cầu sở hữu động vật hoang dã như một món hàng hay thú tiêu khiển.

Bên cạnh gây tổn hại nghiêm trọng đến đa dạng sinh học, các hành vi săn bắt, nuôi nhốt, vận chuyển và mua bán khỉ trái phép còn vi phạm pháp luật Việt Nam về bảo vệ động vật hoang dã. Nhiều loài linh trưởng tại Việt Nam thuộc danh mục động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt. Các hành vi khai thác, buôn bán hoặc tàng trữ trái phép có thể bị xử phạt hành chính nặng, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

FAV kêu gọi cộng đồng:

👉Không mua bán, nuôi nhốt hay tiêu thụ động vật hoang dã dưới bất kỳ hình thức nào.

👉 Không tương tác, cổ xúy hoặc tham gia các hội nhóm mua bán động vật hoang dã trên mạng xã hội.

👉 Chủ động lưu lại bằng chứng và báo cáo các bài đăng có dấu hiệu săn bắt, mua bán khỉ trái phép tới cơ quan chức năng địa phương, kiểm lâm hoặc nền tảng mạng xã hội liên quan.

Sự im lặng trước các hành vi vi phạm không giúp bảo vệ động vật hoang dã. Ngược lại, mỗi báo cáo từ cộng đồng có thể góp phần ngăn chặn một cá thể khỉ bị săn bắt khỏi tự nhiên.

Bảo vệ khỉ không chỉ là trách nhiệm của riêng lực lượng kiểm lâm hay các tổ chức bảo tồn. Đó là trách nhiệm của bất kỳ ai lựa chọn không im lặng trước sai phạm. Một lượt báo cáo, một lần lên tiếng hay một hành động từ chối tiêu thụ động vật hoang dã đều có thể góp phần giữ lại một cá thể ngoài tự nhiên.

📌Bạn có thể theo dõi thêm bài báo: "Khoảng trống pháp lý phía sau những đàn khỉ ‘xin ăn’ ở Sơn Trà" do Báo Nông nghiệp và Môi trường đăng tải gần đây để biết thêm về vấn đề xung đột giữa khỉ - người tại Sơn Trà.

https://nongnghiepmoitruong.vn/khoang-trong-phap-ly-phia-sau-nhung-dan-khi-xin-an-o-son-tra-d811388.html

📷: Bài đăng trên một nhóm chuyên mua bán khỉ; các hình hành về khỉ tại Sơn Trà do bạn Thanh Trúc cung cấp.

HÀNH TRÌNH TRỞ VỀ RỪNG CỦA LOÀI RÙA NGUY CẤP ĐẶC HỮU CỦA VIỆT NAM, NẰM TRONG DANH SÁCH 25 LOÀI RÙA NGUY CẤP NHẤT THẾ GIỚI

Tháng 11 năm 2025 đánh dấu cột mốc lịch sử trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học Việt Nam: lần đầu tiên sau gần một thế kỷ, rùa Trung Bộ (𝑀𝑎𝑢𝑟𝑒𝑚𝑦𝑠 𝑎𝑛𝑛𝑎𝑚𝑒𝑛𝑠𝑖𝑠), một trong 25 loài rùa nguy cấp nhất thế giới được trả về tự nhiên tại chính mảnh đất miền Trung nơi chúng từng sinh sống. Chương trình tái thả này được Chương trình Bảo tồn rùa châu Á (Asian Turtle Program - ATP) cùng Tổ chức Indo-Myanmar Conservation ấp ủ từ hơn một thập kỷ trước.

Rùa Trung Bộ là loài đặc hữu của Việt Nam, chỉ phân bố tại một số tỉnh miền Trung và không xuất hiện ở bất kỳ nơi nào khác trên thế giới. Điều này khiến trách nhiệm bảo tồn loài trở nên đặc biệt nặng nề. Nếu loài này tuyệt chủng tại Việt Nam, chúng sẽ biến mất hoàn toàn khỏi hành tinh.

Vào thập niên 1930, nhà bò sát học Léonard Bourret mô tả đây là loài có phân bố phổ biến tại các vùng đất ngập nước miền Trung Việt Nam. Tuy nhiên, ghi nhận cuối cùng về sự hiện diện của chúng trong tự nhiên chỉ dừng lại ở năm 1939, quanh khu vực Hội An (tỉnh Quảng Nam cũ).

Suốt nhiều thập kỷ sau đó, loài rùa này gần như biến mất khỏi tự nhiên. Chúng chỉ còn xuất hiện trong các đường dây buôn bán động vật hoang dã. Phải đến năm 2006, sau nhiều cuộc khảo sát và phỏng vấn thực địa tại 10 tỉnh miền Trung, các cán bộ của ATP mới chính thức ghi nhận lại được một cá thể ngoài tự nhiên ở Quảng Nam, không xa khu vực Hội An, nơi từng ghi nhận lịch sử phân bố của loài.

Dù loài này vẫn còn tồn tại tại 7 trong số 10 tỉnh khảo sát, phần lớn quần thể đã bị săn bắt đến mức cạn kiệt, khiến số lượng vô cùng hiếm và khó bắt gặp. Nhiều khu vực trước đây từng là nơi sinh sống của loài, nay đã hoàn toàn không còn dấu vết.

Tuy là loài đặc hữu miền Trung với yêu cầu sinh thái đặc thù, những cá thể được cứu hộ đã cho thấy khả năng thích nghi ấn tượng với điều kiện chăm sóc tại Chương trình Bảo tồn Rùa châu Á ở Vườn quốc gia Cúc Phương, chúng cũng thay đổi tập tính để phù hợp với khí hậu địa phương.

Và kết quả thành công vượt mong đợi khi tỷ lệ nở trứng đạt cao nhờ công nghệ ấp nhân tạo, cho phép can thiệp vào chu trình nở và kiểm soát tỷ lệ giới tính của rùa con. Quần thể rùa Trung Bộ tại cơ sở bảo tồn này đã tăng từ chỉ 10 cá thể ban đầu lên gần 1.000 cá thể, một kỳ tích trong lịch sử bảo tồn rùa nước ngọt Việt Nam.

Đây chính là nền tảng vững chắc để triển khai chương trình tái thả quy mô lớn, với tham vọng đưa rùa Trung Bộ ra khỏi danh sách 25 loài rùa nguy cấp nhất thế giới — danh sách mà không loài động vật nào muốn góp mặt.

Tháng 11 năm 2025, khoảng 100 cá thể rùa Trung Bộ sinh sản trong điều kiện nuôi bảo tồn đã chính thức được thả về một địa điểm bí mật trong khu bảo tồn thiên nhiên tại miền Trung Việt Nam. Đây là sự kiện mang tính bước ngoặt, đánh dấu lần đầu tiên sau gần một thế kỷ loài này được trở về môi trường sống tự nhiên.

Trước khi thả, các cá thể được gắn thiết bị phát tín hiệu vô tuyến để theo dõi sau thả. Mỗi thiết bị mang một tần số riêng biệt, cho phép các nhà nghiên cứu xác định chính xác vị trí của từng cá thể trong rừng và vùng đất ngập nước.

Mục tiêu của chương trình theo dõi:

▪️ Đánh giá khả năng thích nghi và tỷ lệ sống sót của rùa sau khi trở về tự nhiên;

▪️Thu thập dữ liệu về tập tính, hành vi kiếm ăn, phạm vi hoạt động;

▪️ Xác định sinh cảnh ưa thích và yêu cầu môi trường sống;

▪️ Cung cấp cơ sở khoa học cho các quyết định bảo vệ và quản lý môi trường sống.

Những thông tin này gần như chưa từng có trước đây đối với rùa Trung Bộ ngoài tự nhiên và sẽ là chìa khóa để hoàn thiện chiến lược bảo tồn dài hạn.

Các nhà bảo tồn nhấn mạnh rằng đây mới chỉ là bước khởi đầu của một chương trình dài hạn. Bên cạnh việc tiếp tục tái thả thêm nhiều cá thể trong tương lai, dự án còn hướng đến:

▪️Tăng cường bảo vệ sinh cảnh tự nhiên;

▪️Hợp tác với chính quyền địa phương và lực lượng kiểm lâm;

▪️Nâng cao nhận thức cộng đồng;

▪️Thiết lập các quần thể bảo tồn sinh sản quy mô lớn tại miền Trung Việt Nam.

Bên cạnh mục tiêu cứu một loài khỏi bờ vực tuyệt chủng, chương trình bảo tồn còn hướng tới việc khôi phục sự hiện diện của chúng trên toàn bộ vùng phân bố lịch sử trong tự nhiên. Một ngày nào đó, rùa Trung Bộ có thể sẽ lại xuất hiện phổ biến tại các vùng đất ngập nước miền Trung, thậm chí ngay cả ở Hội An, nơi chúng từng tồn tại cách đây gần một thế kỷ.

Hành trình từ bờ vực tuyệt chủng trở về tự nhiên của rùa Trung Bộ là câu chuyện về hy vọng, khoa học và lòng quyết tâm, nhắc nhở chúng ta rằng dù muộn màng, chúng ta vẫn có thể sửa chữa những sai lầm của quá khứ, nếu chúng ta hành động ngay bây giờ.

Mỗi cá thể rùa được thả về tự nhiên là một hy vọng về sự phục hồi của loài, và là một mảnh ghép trong bức tranh sinh thái lớn hơn về bảo tồn động vật hoang dã và trách nhiệm của con người đối với thiên nhiên.

Bài viết này xin được tri ân những người bạn, đồng nghiệp làm trong lĩnh vực bảo tồn động vật hoang dã đã nỗ lực hết mình để bảo tồn các loài rùa Việt Nam. Công việc của họ không chỉ góp phần cứu lấy những loài động vật đang bên bờ tuyệt chủng, mà còn gìn giữ một phần di sản sinh học vô giá của Việt Nam và của cả hành tinh này.

🌱🐢💙☘

📌 Để biết thêm thông tin về chương trình bảo tồn rùa Châu Á và nỗ lực bảo tồn các loài rùa nước ngọt tại Việt Nam, vui lòng liên hệ:

Chương trình Bảo tồn Rùa Châu Á (Asian Turtle Program), Vườn Quốc gia Cúc Phương, Ninh Bình, Việt Nam: https://asianturtleprogram.org/

Bạn có thể xem video về cuộc tái thả lịch sử tại đây nhé: https://www.youtube.com/watch?v=LMws6-mLQL0

Nguồn ảnh:

Ảnh (1 - 5) được lấy từ chính video được đăng tải trên kênh YouTube của Asian Turtle Program

Ảnh 6: Danh lục Đỏ Việt Nam - Nguyễn Quảng Trường

HÀNH ĐỘNG TẠI ĐỊA PHƯƠNG, TẠO THAY ĐỔI TOÀN CẦU: CÙNG HƯỞNG ỨNG NGÀY QUỐC TẾ ĐA DẠNG SINH HỌC 2026

Trong khi thế giới đang đối mặt với biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và khủng hoảng tài nguyên ngày càng nghiêm trọng, một cuộc khủng hoảng khác cũng đang âm thầm diễn ra: sự suy giảm nhanh chóng của đa dạng sinh học toàn cầu.

Các loài động, thực vật đang biến mất với tốc độ chưa từng có. Những hệ sinh thái từng duy trì sự cân bằng cho hành tinh, từ rừng ngập mặn, rạn san hô đến sông ngòi và rừng nguyên sinh đều đang bị thu hẹp và suy thoái nghiêm trọng. Đây không chỉ là mất mát của thiên nhiên, mà còn là mối đe dọa trực tiếp đến sức khỏe con người, an ninh lương thực, sinh kế cộng đồng và khả năng phục hồi của toàn xã hội trước các cuộc khủng hoảng trong tương lai.

Tuy nhiên, hy vọng vẫn còn. Và sự thay đổi có thể bắt đầu từ chính những hành động nhỏ nhất trong cộng đồng của mỗi chúng ta.

Ngày 22 tháng 5 năm 2026, Ngày Quốc tế Đa dạng Sinh học (International Day for Biological Diversity) sẽ tiếp tục kêu gọi cộng đồng toàn cầu cùng hành động dưới thông điệp: “Hành động tại địa phương vì tác động toàn cầu / Act Locally for Global Impact”.

Thông điệp năm nay nhấn mạnh một thực tế quan trọng rằng bảo tồn đa dạng sinh học không chỉ là trách nhiệm của các chính phủ hay tổ chức quốc tế. Mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng và mỗi thành phố đều có thể trở thành một phần của giải pháp.
Từ việc phục hồi một mảng xanh đô thị, bảo vệ dòng sông địa phương, trồng cây bản địa, đến ghi nhận các loài hoang dã thông qua khoa học công dân, mọi hành động đều góp phần tạo nên tác động tích cực ở quy mô toàn cầu.

Chiến dịch năm nay khuyến khích mọi người tham gia thông qua ba nhóm hành động thiết thực và dễ tiếp cận:

1️⃣Quan sát và học hỏi (Look and Learn)

Bảo tồn bắt đầu từ sự thấu hiểu. Quan sát thiên nhiên quanh nơi mình sống, tìm hiểu về các loài bản địa và những thay đổi của môi trường địa phương là bước đầu tiên để nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động tích cực.

2️⃣Kết nối và hành động (Connect and Act)

Không ai có thể giải quyết cuộc khủng hoảng đa dạng sinh học một mình. Khi cộng đồng cùng kết nối, chia sẻ và hành động, những nỗ lực nhỏ lẻ sẽ trở thành sức mạnh tập thể có khả năng tạo ra thay đổi bền vững.

3️⃣Chia sẻ và truyền cảm hứng (Share)

Mỗi câu chuyện tích cực đều có thể lan tỏa cảm hứng và thúc đẩy hành động. Việc chia sẻ kiến thức, trải nghiệm và những hoạt động bảo vệ thiên nhiên sẽ góp phần xây dựng một cộng đồng quan tâm và có trách nhiệm hơn với môi trường sống.

Bảo vệ đa dạng sinh học không phải là một vấn đề xa vời. Đó là câu chuyện về nguồn nước chúng ta sử dụng, thực phẩm chúng ta tiêu thụ, không khí chúng ta hít thở và tương lai mà các thế hệ tiếp theo sẽ được thừa hưởng.

Ngày Quốc tế Đa dạng Sinh học 2026 là lời nhắc rằng những hành động địa phương, khi được nhân lên bởi hàng triệu người, có thể tạo nên những thay đổi toàn cầu mạnh mẽ và bền vững cho con người, động vật và hành tinh.



🍀🌿🌱🐘🐋🐒🦅

📷: Animals Asia

KHỞI TỐ CHỦ CƠ SỞ NUÔI NHỐT TRÁI PHÉP ĐỘNG VẬT HOANG DÃ NGUY CẤP TẠI TP HỒ CHÍ MINH

Ngày 21/5/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Nguyễn Thế Cường (SN 1977, trú tại xã Đông Thạnh, TP Hồ Chí Minh) để điều tra về hành vi “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

Trước đó, trong đợt kiểm tra ngày 13/5, lực lượng chức năng đã phát hiện 46 cá thể động vật hoang dã bị nuôi nhốt tại cơ sở do Cường làm chủ, bao gồm nhiều loài quý hiếm như cầy vòi hương, gà lôi hông tía, chim trĩ và đặc biệt là 04 cá thể chim công. Kết quả giám định xác định có 03 cá thể là Công lục (Pavo muticus), loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm thuộc nhóm IB và nằm trong danh mục loài được ưu tiên bảo vệ ở mức cao nhất theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Theo cơ quan điều tra, dù các cá thể công được mua từ năm 2021, Nguyễn Thế Cường đã không thực hiện khai báo với cơ quan kiểm lâm theo quy định. Đáng chú ý, sau khi Nghị định 84/2021/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, Công lục đã bị cấm nuôi nhốt và buôn bán thương mại, nhưng cơ sở này vẫn tiếp tục nuôi giữ các cá thể cho đến khi bị phát hiện.

Vụ việc tiếp tục phản ánh thực trạng đáng báo động của hoạt động nuôi nhốt và tàng trữ động vật hoang dã trái phép tại Việt Nam. Việc sở hữu các loài nguy cấp không chỉ vi phạm pháp luật, mà còn góp phần thúc đẩy nhu cầu khai thác từ tự nhiên, đẩy các quần thể hoang dã đến gần hơn với nguy cơ tuyệt chủng.

Các cơ quan chức năng hiện đang mở rộng điều tra để làm rõ nguồn gốc số động vật bị thu giữ, đồng thời xác minh trách nhiệm của các cá nhân và đơn vị liên quan trong quá trình xác nhận, cấp giấy tờ lâm sản.

⚠️ Mọi hành vi săn bắt, mua bán, vận chuyển, nuôi nhốt hoặc tàng trữ trái phép động vật hoang dã nguy cấp đều là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý hình sự. Bảo vệ động vật hoang dã không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng, mà cần sự chung tay của toàn xã hội nhằm bảo vệ đa dạng sinh học và ngăn chặn sự biến mất của các loài quý hiếm trong tự nhiên.

Nguồn: Bộ Công an

THẢM KỊCH TẠI TRẠI VOI DUBARE, ẤN ĐỘ: LỜI CẢNH TỈNH VỀ RỦI RO CỦA HOẠT ĐỘNG DU LỊCH BÓC LỘT VOI

Ngày 18/05, một vụ tai nạn thương tâm đã xảy ra tại trại voi Dubare, bang Karnataka, Ấn Độ, khiến một nữ du khách 33 tuổi tuvong sau khi bị mắc kẹt dưới cơ thể voi, trong lúc hai cá thể voi phục vụ du lịch bất ngờ lao vào xung đột tại khu vực tắm voi. Được biết, đây là hoạt động du lịch được quảng bá rộng rãi tại khu vực này.

Theo lực lượng kiểm lâm địa phương, hai cá thể voi tên Kanchan và Marthanda bất ngờ kích động trong lúc diễn ra chương trình dịch vụ tắm voi. Dù các quản tượng đã cố gắng can thiệp, một cá thể mất thăng bằng và ngã xuống gần bờ sông, khiến nạn nhân không kịp thoát thân và tuvong tại chỗ.

Nhìn rộng hơn trong bối cảnh chăm sóc, quản lý và khai thác voi phục vụ du lịch, đây không đơn thuần là một tai nạn cá biệt, mà là hệ quả của mô hình du lịch dựa trên việc kiểm soát và khai thác một trong những loài động vật có đời sống cảm xúc và xã hội phức tạp nhất trên Trái Đất.

Voi nuôi nhốt phục vụ du lịch thường trải qua quá trình huấn luyện cưỡng bức từ khi còn nhỏ, sống trong môi trường bị cô lập khỏi đàn tự nhiên, và phải chịu đựng tiếp xúc liên tục với đám đông, tiếng ồn và lịch làm việc dày đặc. Những áp lực tích lũy này có thể dẫn đến trạng thái căng thẳng mãn tính, hành vi bất ổn và các phản ứng khó kiểm soát, đặc biệt nguy hiểm trong môi trường có sự hiện diện của du khách.

Đặc biệt, với voi đực trong giai đoạn động dục, trạng thái sinh lý đặc trưng với mức testosterone tăng cao, có thể trở nên cực kỳ hung dữ và khó lường. Việc để du khách tiếp xúc ở khoảng cách gần với những động vật hoang dã có kích thước khổng lồ như voi luôn tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng, bất kể các biện pháp kiểm soát được áp dụng.

Các hoạt động như tắm voi, cưỡi voi hay chụp ảnh cùng voi thường được quảng bá như những trải nghiệm “gần gũi thiên nhiên”. Tuy nhiên, không có cá thể voi hoang dã nào tự nguyện phục vụ các hoạt động giải trí của con người nếu không trải qua quá trình ép buộc và kiểm soát hành vi.

Vụ việc tại Dubare một lần nữa cho thấy cái giá của du lịch khai thác động vật không chỉ là phúc lợi của những cá thể voi bị nuôi nhốt, mà đôi khi còn là sự an toàn và tính mạng của chính du khách.

Nguồn: The Siasat Daily