17/09/2023
Nam Cao từng viết trong truyện ngắn Lão Hạc của mình như sau:
"Một người đau chân có lúc nào quên được cái chân đau của mình để nghĩ đến một cái gì khác đâu? Khi người ta khổ quá thì người ta chẳng còn nghĩ gì đến ai được nữa."
Thú thực, tôi cũng không ngờ rằng vào một buổi sáng Chủ Nhật, trong khi đi chợ mua đồ ăn, tôi có thể gặp một tình cảnh ấn tượng đến mức não bộ tôi tự động gợi nhớ lại cho tôi một câu văn như thế.
Chắc hẳn đấy là lý do vì sao người ta luôn ca ngợi văn chương của Nam Cao? Như ngày trước đi học chúng ta vẫn luôn viết: "áng văn bất hủ", và "viên ngọc sáng trường tồn mãi với thời gian",... như vậy
Quay lại vấn đề chính, vì sao tôi lại nhớ đến một câu văn cụ thể như thế?
Nếu không phải vì chiếc xe cứu thương cố đi vào trong cái ngõ chợ mà - vốn khá rộng, chỉ chật vì tiểu thương cứ cố tình bày hàng la liệt ra, choáng hết đường đi - và người bán hàng thì mặt nặng mày nhẹ với chiếc xe đó, thì đã chẳng có tôi với nỗi thất vọng lớn như thế, đến mức phải dùng cả một trích dẫn văn học.
Đương nhiên, không phải tất cả mọi người đều khó chịu vì xe cứu thương, cũng có rất nhiều người hô hoán nhau dọn đường.
Điều khiến tôi lấn cấn trong lòng, là phần đông người ở đó, khi dọn hàng, chỉ nghĩ rằng dọn làm sao để đồ của mình không bị xe cứu thương cán hỏng.
Sự chú ý của họ tập trung nhiều hơn vào việc: "Này, đi cẩn thận vào, tránh đồ của tôi ra!" Chứ không phải là nỗi niềm quan tâm xem rằng có ai đó bị làm sao, nguy cấp như thế nào để mà phải gọi cả xe cứu thương, và rằng họ cũng sẽ giúp một tay bằng cách nhường đường cho xe cùng các y sĩ nhanh chóng tiếp cận bệnh nhân, cứu sống mạng người.
Không. Suy nghĩ và lo toan của họ cô đọng trong đúng gian hàng của họ.
Thực ra, họ cũng chẳng sai khi nghĩ đến những đồ đạc và món hàng của mình đầu tiên. Đó là kế sinh nhai của họ mà!
Thế nhưng, những cái tặc lưỡi, cau mày, tiếng cằn nhằn với tài xế xe cứu thương, với những người ngồi trong xe, lại khiến người ta thấy nặng lòng hơn hẳn.
Cứ như thể cái xe cứu thương cùng mục đích cứu người đang trở thành một nỗi phiên phức to lớn nào đó vậy.
Nó phá hỏng nhịp điệu buôn bán của họ, khiến khách khứa của họ đi mất, rồi còn phải "mất công" bày ra xếp vào,...
Gặp một cảnh tượng như thế, ở trong bầu không khí như vậy, nếu là bạn, liệu bạn có giống tôi?
"Cái bản tính tốt của người ta bị những nỗi lo lắng, buồn đau ích kỷ che lấp mất. Tôi biết vậy, nên tôi chỉ buồn chứ không nỡ giận." (Trích truyện ngắn Lão Hạc, Nam Cao)
Lời cuối, vẫn là khen ngợi ngòi bút của Nam Cao, khi ông có thể mang chất đời sống vào văn một cách đơn giản, trần trụi nhưng không đau điếng lòng người, mà để lại một dấu chấm âm ỉ, luôn khiến người ta nhớ về mỗi khi gặp một vấn đề trong đời sống, dù có là nhiều thập kỷ sau.
Đồng thời, cũng là mong ước rằng một ngày nào đó không xa, khi tất cả nhìn thấy một chiếc xe cứu thương, chúng ta có thể đồng lòng chậm lại, dạt sang hai bên, mở đường thênh thang cho xe di chuyển. Mong rằng, vào thời khắc đó, chúng ta đều cầu nguyện cho cả người gặp nạn và người cứu giúp: Hãy đến kịp, hãy thành công, hãy sống sót!
Vì không ai biết được, liệu chính bản thân hay người thân của mình sau này, cũng sẽ gặp lúc khẩn thiết chờ một chiếc xe cứu thương như thế.