Trúc Lan Thiện Trí

[ T Ự T Â M ]

Đôi khi...

Ý ngữ hay văn ngữ cũng tuỳ theo đương cơ mà giả lập phương tiện, cuối cùng cũng chỉ quay về một đích mà thôi.

Một pháp ngàn tên, một niệm ngàn ý, tuỳ duyên lập hiệu cho nên có sự khác biệt về ngôn từ nhưng sâu thẳm bên trong lại giống nhau về ý nghĩa. Người yêu bằng lời, người mến bằng tâm, người thích qua hành động... cho nên đừng kẹt vào phương tiện mà cho là sai khác, dẫn đến hiểu lầm.

Muôn pháp vốn do người tạo, vật đủ thứ hình hài khác nhau mà hoá ra đều xuất phát từ một ý. Tựa như vàng thiệt, lúc thành nhẫn, lúc thành vòng, lúc là dây chuyền, khuyên tai... muôn ngàn hình tướng mà cốt tuỷ chỉ là vàng.

Hoá ra sở đắc tìm cầu mênh mông như biển cả đều do tâm tạo. Sự khác biệt phân chia khiến tâm chi phối thành ra phải trái - đúng sai, dẫn đến sinh ân sinh oán.

Ngẫm được điều này thần trí như thoát khỏi xiềng xích mà ôm vạn vật vào lòng. Tuỳ duyên tụ tán, nắm buông chẳng định, muốn thấu triệt diệu lý cứ quay về truy cứu tự tâm.

Trúc Lan Thiện Trí 🌿

Chương trình hôm nay thật tuyệt vời! Vì không biết nói gì hơn em xin góp vui một bài hát ☺️

Mình không thích tặng quà, bởi vì trong một khoảnh khắc nào đó mình sợ rằng nhìn đâu cũng là “kỷ niệm”.

Trúc Lan Thiện Trí 🌿

N G H Ệ - T H U Ậ T

Hí viện, nơi dẫn dắt cảm xúc người ta đến nơi đau khổ nhứt, đôi khi cũng dội lên tiếng cười khoái cảm nhứt. Mỗi khi màn nhung huyết dụ mở ra, ánh đèn sân khấu rọi vào hí viện là lúc người nghệ sĩ được tha nhân chú ý. Họ đã đẹp hơn người, được quan tâm hơn người thì cần có một tinh thần trách nhiệm đối với đông đảo đồng bào thành khẩn tìm ở sân khấu những cảm xúc thực của đời sống.

Những ngày đầu, khán thính giả còn rụt rè trong sự phê bình. Đời sống thiếu thốn nhiều bề cho nên “thèm khát xúc động”, nghệ sĩ đưa đến đâu, dân chúng nhận đến đấy. Nhưng đã hết lâu rồi dĩ vãng đó - tâm lý hoặc quá tự tôn, hoặc quá tự miệt mình.

Ngay cả bản thân người “tài tử” cũng là những kẻ tội nghiệp đang loay hoay trong đêm đô thị. Chỉ vì ánh sáng sân khấu chưa rọi vào đời sống, mà người đi xem cùng người làm trò đã gặp nhau để làm khổ lẫn nhau qua cái tạm ước của tiền bạc, danh vọng và mộng tưởng.

Đưa mắt nhìn xem sự thạnh vượng, tính cách phong phú và hình thế tráng lệ huy hoàng của nghệ thuật hoàn cầu, đôi lúc sẽ khiến ta ngượng, thẹn. Trong trường nghệ thuật bao lâu nay, “biết mình, biết người” cũng vẫn là một điều kiện thiết yếu cho sự thành công. Cho nên người khán thính giả cần thiết đặt mình vào vị thế người làm nghệ thuật, và người làm nghệ thuật cũng thiết tha khiêm nhu trong chừng mực nào đó đặng nghệ thuật được phát huy tròn vẹn.

Song, trong đời sống nghệ thuật của mình, người nghệ sĩ cũng cần biết vị trí bản thân đang ở đâu. “Chiếc áo không làm nên thầy tu”, và cũng vậy, không phải ăn vận sang trọng và đứng trên khán đài sẽ mặc nhiên trở thành nghệ sĩ. Nếu cảm thấy bản thân chưa đủ nội lực, xin hãy thôi chạy theo cái hào nhoáng của ánh đèn sân khấu mà trui rèn trước đã.

Cũng đài từ đó, “trong giây phút chia tay, tim nguyện ghi lời thề…” được cất lên từ cô đào Thanh Nga khiến người ta trầm lắng trong tiếng hát dĩ vãng, tưởng nhớ đến một huyền thoại Mê Linh Biệt Khúc. Ấy vậy mà, có người nghệ sĩ không thấy thẹn khi đặt chân mình lên dấu vết của tiền nhân mà không biết nội lực nơi mình. Thiệt lòng, có chút gì đó xót xa dấy lên trong từng mạch cảm tưởng…

Mượn lời cụ Nguyễn Tuân nhắn nhủ: “Nhân dân sẽ mách bảo cho tác giả, cho diễn viên chúng ta những điều lầm lẫn về cách phô diễn, sẽ học tập ở sân khấu những cách điệu đời sống mới được phát huy bởi tài năng và thái độ người viết, người diễn”.

1 4 - 3 - 2 0 2 6
Trúc Lan Thiện Trí 🌿

N H Ì N - N G Ư Ờ I

Dạ thưa cô bác anh chị em,
Mỗi lần bàn chuyện xưa - nay, con chỉ gá mình vào những kinh nghiệm của người đi trước còn ghi chép lại trong sách vở, cộng với chuyện đời đương xảy ra trước mắt mơ mà viết thành bài ngắn. Trước là để thoả lòng ham thích của mình đặng cảnh tỉnh bổn thân nhớ dìa nguồn cội, sau là có dịp cô bác vào dạy biểu thêm cho đặng lẽ đặng tình.

Bữa nay có điều xin thưa về chuyện "nhìn người". Thiệt đúng như lời ca dao truyền tụng, nhìn người còn khó hơn mò châu tìm ngọc ở chốn non nước:

"Dò sông dò biển dễ dò,
Mấy ai lấy thước mà đo lòng người".

Chuyện tích xưa còn ghi lại, Bàng Thống không được Lưu Bị trọng dụng ngay lần đầu gặp mặt vì trời sanh ông ta mặt mũi không được khôi ngô. Còn ở Việt Nam, Trạng nguyên Mạc Đỉnh Chi phải hạ bài "Ngọc tỉnh liên phú" để tỏ khéo tấm lòng với vua khi biết đấng bề trên có ý chê bôi mình xấu.

Thời nay cũng vậy, biết bao người con gái con trai "đẹp nết xấu người", xin tạm gọi, bị người đời đánh giá quá rẻ. Ngày nay, bao nhiêu cuộc sum họp ban đầu, ly tán về sau phần nhiều là bởi nhìn người giản dị quá - chỉ trông nét ngoài mà bỏ quên cốt trong.

Để cho đặng lẽ đặng tình, anh em mình chớ phán đoán nhơn cách một người khi chưa gần người đó lâu năm chầy tháng, khi chưa thông suốt tình cảnh và ưu tư trong đáy lòng họ như thế nào. Có người đọc sách bữa nay mình gặp ngày mai đã khác; có người tu thiền bữa nay còn hoang sơ ngày mai đã đắc đạo; có người vui trước buồn sau trong cảnh đời lam lũ; có người còn đó ngày mai đã hoá ra thiên cổ...

Vạn điều bất định làm cho anh em mình khó bề phán đoán, vậy xin thư thả thì giờ ngắm trước ngó sau với người ấy. Xin chớ gấp gáp ngóng đây ngó kia mà đoán định cốt cách người ta thì quả thiệt đáng thương. ❤️

9 - 3 - 2 0 2 5.
Thái Hải Đăng 🌱

Con Cua Biển Ngày Xưa

Trung tuần tháng bảy năm rồi, em có dịp tới thăm nước bạn Singapore. Anh bạn trong đoàn dẫn em đi ăn chiều ở một nhà hàng của ông Gordon Ramsay. Hôm đó trời trong xanh, quán ăn nằm gọn trong một góc phố sang trọng ở khu trung tâm thương mại. Vừa nếm những món ăn lạ, vừa kể những chuyện bên lề cuộc sống, và đó cũng là lúc em nhớ lại những ngày còn thơ của mình trong những món ăn ký ức xa xôi.

Em lớn lên ở một vùng quê ruộng lúa mênh mông. Nhà em nằm trong khu chợ quê, nhà cửa san sát nhau. Chỗ đó cách Sài Gòn chừng hai trăm cây số, đi về hướng đất liền là trung tâm tỉnh Vĩnh Long cũ, còn hướng ra biển thì thuộc Trà Vinh cũ hoặc chỉa ra mũi đất Bến Tre. Bây giờ ba tỉnh đó đều gom lại thuộc vùng Vĩnh Long hết rồi.

Ngày trước, cha em mỗi tháng hay đi Trà Vinh đôi lần. Có một lần, cha mua về cho em một con cua biển. Trong ký ức của em, được ăn cua biển là một chuyện sang trọng bực nhất. Bởi nó xa, nó mắc, một con cua bằng mấy bữa ăn thường ngày, và cũng chẳng phải năm nào cũng được ăn. Hồi đó, ngày hai bữa chính là trưa với chiều, có đâu mà ăn phụ, ăn vặt nhiều như bây giờ. Hồi em học cấp hai, có nhà ông Năm ở Sài Gòn về quê bán nghêu, bán ốc, một tô lớn bằng bàn tay người lớn cũng phải mười mấy hai chục ngàn. Phải là ngày lễ lạc gì đặc biệt lắm, má mới cho tiền đi ăn. Đồ biển hồi đó đâu có nằm trong bữa ăn thường ngày. Ngay cả khi thèm lắm, cũng chỉ dám rón rén xin cha xin má… Vậy mà được cha mua cho một con cua biển, làm sao quên được. Tới bây giờ, có thèm em cũng chẳng tự đi mua, bởi trong lòng em, nó vẫn còn là thứ xa xỉ.

Em nhớ con cua biển, không chỉ vì nó mắc, nó sang. Nó còn là một kỷ niệm khó quên, bởi em đã suýt nữa làm mất nó. Như em kể, nhà em ở trong khu nhà tạm giữa xóm chợ. Nhà nọ sát nhà kia, ngăn bằng một lớp ván mỏng ở dưới trệt, còn trên gác, chỉ cần vén tấm bạt nhựa lên là nhảy qua nhà bên được. Bếp núc thì đặt ngay trong nhà tắm, nhà cầu. Vậy mà cha má em quen nấu cơm củi, ăn cơm điện không quen. Cái “hệ sinh thái” nhà tắm, cầu bệt, bếp củi đặt cao lên, bên cạnh một lu nước vừa phải, một góc nhỏ để đống củi khô cha chẻ từ trong vườn mang về… Và con cua cha mua về, cũng bị nhốt gọn trong cái xô nước, để ngay một góc nhà tắm.

Sáng hôm đó, em háo hức, trưa đi học về sẽ được ăn cua biển. Vậy mà về tới nhà, thấy cái xô trống trơn, con cua biến đi đâu mất tiêu…

Em lục lọi khắp nơi coi nó bò đi đâu. Hơn một tiếng đồng hồ hì hục, em mới phát hiện nó nằm gọn dưới cống nước, chỗ thông giữa nhà em và nhà bên. Ở cái chỗ thúi nhất trong nhà, con cua đã bò xuống đó… Thiệt tình, lúc đó em vừa mừng vì tìm thấy, vừa lo lắng sợ lỡ tay nó rớt tọt xuống đường ống ngầm thì coi như mất hút. Cha mẹ lúc đó làm gì em cũng không nhớ, em chỉ lo cứu con cua. Vì nhỏ người nhất nhà, em chui xuống miệng cống, đưa tay nhấc nó lên. Loay hoay hơn mười lăm phút, em mới lấy được nó lên. Rửa đi rửa lại bảy bảy bốn mươi chín lần nước, em mới dám nhờ cha đem luộc, chấm muối tiêu mà ăn.

Giữa nhà hàng sang trọng này, em lại nhớ về con cua biển hồi nhỏ. Và có lẽ, đó là con cua ngon nhất em từng ăn trong đời…

3 - 1 - 2 0 2 6
Trúc Lan Thiện Trí 🌱

Người đời vẫn quen gọi hoa trắng là sắc màu mang vẻ đẹp tinh khôi. Có lẽ nó còn là màu của những tâm sự được gói kín, của bức phong thư chưa kịp mở, hay những áng mây buổi sớm chưa kịp tan.

Trong tĩnh lặng vô ngôn, mỗi bông hoa dường như đã trở thành chốn dung thân cho những linh hồn bước khẽ qua cuộc đời, những tâm tư không muốn tỏ bày, những giấc mộng chưa thành, hay cả những ước mơ chưa kịp gọi thành tên. Nó không nói ra điều gì nhưng lại gợi cảm giác về một điều đã từng, một ký ức, một niềm riêng, một khoảng trống còn đó bao nỗi niềm.

Sắc trắng ấy chẳng phải vô ưu, mà là lớp vỏ mỏng manh bao bọc lấy những u hoài được gấp gọn, cất vào từng cánh mỏng như lời thề chưa nói trọn: “Thanh hoa nhất đóa, tự tiếu bất ngôn; uẩn uẩn tâm sự, bất khả ngôn truyền”.

Có lẽ chính vì thế hoa trắng mới đẹp đến xót xa. Đẹp không đến từ rực rỡ mà từ sự mong manh đã từng biết đau, nhưng vẫn chọn dịu dàng.

1 7 - 7 - 2 0 2 5
Trúc Lan Thiện Trí 🌿

Hôm nay là ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23-11), cũng là khép lại Diễn đàn Thanh niên Quốc tế (IYF) 2025 về Sáng tạo và Di sản dọc Con đường Tơ lụa.

Cảm ơn thật nhiều những người anh, người bạn đã giúp đỡ em trong hành trình vừa qua ~~ Và khi ra đến phi trường, bạn Perpetual là cô gái châu Phi, đến từ Ghana. Cô hỏi thăm Việt Nam những ngày hôm nay, đôi mắt em đượm buồn, chia sẻ những ngày qua quê hương mình đang đương đầu với nhiều đợt phong ba. Đất từ trên núi cao sạc lỡ, nước từ lòng đất sâu trỗi dậy… khắp nơi toàn là bình địa. Bạn ấy gửi lời hỏi thăm và mong những điều tốt đẹp sẽ đến với đất nước chúng ta.

2 3 - 1 1 - 2 0 2 5
Trúc Lan Thiện Trí 🌿

Trong mỗi người đều có một trái tim thiện lương, như dòng nước âm thầm chảy qua những nếp lặng của thời gian. Từ nơi tĩnh lặng ấy, tình thương khẽ nở, hóa thành hương gió. Nguyện cho bình an ghé đến từng tâm hồn, như ánh sớm dịu dàng soi qua khóm lá, để mỗi ngày trôi đi đều là một mùa hiền hòa của lòng người.

Thương,
Em cám ơn anh Đạt 🌱
3 1 - 1 0 - 2 0 2 5

Những điều thiện mỹ không phân biệt biên giới, và một trái tim biết thổn thức bởi những điều tiền nhân để lại sẽ trở nên da diết với biết bao đổi thay của thời cuộc.

Từ hư vô, một khoảnh khắc của quá khứ chợt vụt qua trong tâm hồn. Khi ấy, có người biết mình đang nhớ, đang thương… một điều đã cũ.

Trúc Lan Thiện Trí 🌿

Lịch sử chẳng bao giờ là một bức tranh toàn bích. Nó như những mảnh gương vỡ, chỉ phản chiếu từng mảng sáng tối rời rạc. Dõi mắt trông thấy một dân tộc đang vươn vai, song bước chân vẫn nặng trĩu hình bóng cũ. Trong khi văn minh phương Bắc vừa san sẻ vừa thử thách, nếu ta không dựa vào nội lực chính mình, không trụ vững trên nền cội rễ văn hóa, bóng dáng ta rồi sẽ mờ nhòa, chìm lẫn giữa vạn dải ánh sáng như cánh chim lạc giữa biển sáng ngời, vừa muốn vút bay, vừa sợ chìm mất trong hào quang rực rỡ.

Trích: Tựa thời lập chí - Tích cổ biên kim. Lê Quý Đôn và nghệ thuật ký thác tư tưởng qua thời cuộc.

8 - 1 0 - 2 0 2 5
Trúc Lan Thiện Trí 🌱

༺《Thu vãn cảnh chùa》༻

Mới mai, sương thu giăng mỏng như tơ trời còn vương trên cành liễu, từng làn khói nhẹ ủ mình nơi mái ngói rêu xanh. Men qua rừng trúc, gió khẽ thì thầm như lời kinh muôn kiếp chưa nguôi. Giữa rừng thiêng, thanh âm Báo Chúng ngân lên một hồi dài, tan dần trong vòm mây, rồi rơi xuống lòng người như giọt nước trần tí tách giữa hồ tâm phẳng lặng. Cơn gió từ non cao trút xuống, cuốn theo lá vàng xoay vần như vòng luân hồi vô tận đang chuyển mình giữa cõi nhân sinh. Chiếc lá lìa cành cũng thuận gió mà rơi, tan vào cơn lốc, nhập cùng vạn hữu.

Giữa nội điện, hương trầm lan nhẹ quyện cùng khói sương khiến cõi trần ngoài kia như tạm xa vạn dặm. Ánh nến lay động phản chiếu lên nét mặt Như Lai nửa sáng nửa mờ, tựa Bụt Đà đương soi thấu nhân duyên chìm nổi. Ngoài hiên, cúc cuối mùa vẫn nở, hương tàn mà sắc chẳng phai như nụ cười vô ngôn của người đã tỏ lẽ hợp tan.

Trời dần tụ mưa, mây màu phủ quanh đỉnh tháp, tiếng mõ vọng ra chậm rãi như nhịp tim của thời gian khẽ gọi. Trong khoảnh khắc ấy, người bỗng thấy Thu chẳng ngoài tâm, tâm chẳng ngoài cảnh. Tất cả chỉ là hơi thở của vạn vật...

7 - 1 0 - 2 0 2 5
Trúc Lan Thiện Trí 🌱