29/06/2024
“Đò lên Thạch Hãn ơi… chèo nhẹ
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm
Có tuổi hai mươi thành sóng nước
Vỗ yên bờ, mãi mãi ngàn năm”
Cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị (28/6/1972 - 16/9/1972) là một trong sự kiện tiêu biểu thể hiện khát vọng độc lập, tự do, thống nhất đất nước của dân tộc Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước vĩ đại.
Ngày 28/06 là ngày đầu tiên của 81 ngày đêm, bảo vệ Thành cổ
Trích dẫn từ sách Màu Hoa Đỏ, Nhật ký Máu và Hoa:
Trước cái đêm vượt sông Thạch Hãn, thằng Tuấn ở trường Tổng Hợp bảo rằng nó chỉ biết quẫy nước chứ không biết bơi. Nó kể cho anh em là hồi xưa mẹ đẻ nó ở gần cầu ao, thế là sợ không dám xuống nước. Thế là anh lính cũ dặn nó rằng buộc phao vào người anh ấy, anh ấy bơi trước, nó quẫy theo sau. Nó bảo anh lính cũ là: “Phải hứa đưa em vào đấy, chết trên chiến trường thì được chứ chết trên sông kỳ lắm”
Cuối cùng, hai anh em vào được Thành cổ Quảng Trị, nó thì còn sống, còn anh lính cũ bị pháo kích mất một bên tay, không cấp cứu kịp. Anh lính cũ chỉ bảo nó là: “Tớ hứa rồi đấy nhé” rồi hy sinh.
Có nhiều anh em lính sinh viên còn tham nhét thêm vào trong ba lô một vài quyển sách để đọc, vì sợ là khi về quên hết kiến thức. Có hôm anh em hy sinh rất nhiều khi vượt sông Thạch Hãn, sách vở tung ra khỏi ba lô, trôi lặng lẽ trên dòng Thạch Hãn…
Các cụ thường có câu nói là “Vào ba, ra bảy”, là nói ngắn của câu tục ngữ “Mồng bảy ngâu ra, mồng ba ngâu vào”, ám chỉ thời tiết mưa ngâu tháng 7 âm lịch. Còn nhiều anh em lính Thành cổ Quảng Trị cũng có câu nói hơi ngược lại, là “Vào bảy, ra ba”, có nghĩa là cứ 7 chiến sĩ vào Thành cổ chiến đấu thì khi ra khởi chiến trường, chỉ còn 3 người còn sống…
Lịch sử (nguồn tạp chí Cộng sản)
Sau khi để mất Quảng Trị, Tổng thống Mỹ Ních-xơn một mặt ra lệnh cho Tổng thống chính quyền Sài Gòn Nguyễn Văn Thiệu phải chiếm lại tỉnh Quảng Trị, một mặt “Mỹ hóa” trở lại cuộc chiến tranh để cứu vãn chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” đang có nguy cơ sụp đổ. Để ngăn chặn quân ta phát triển tiến công vào phía nam, chính quyền Sài Gòn lập tức tăng quân và hỏa lực, nhanh chóng củng cố tuyến phòng ngự phía nam sông Mỹ Chánh. Đồng thời, lập tuyến phòng ngự phía tây đường 12 để ngăn chặn quân ta tiến công vào Huế nhằm bảo toàn lực lượng, tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc phản công lại ở Quảng Trị. Với bản chất ngoan cố và hiếu chiến, để chắc thắng, Nguyễn Văn Thiệu đã huy động lực lượng tham gia chiến dịch mạnh nhất. Lực lượng phản công gồm: 1 sư đoàn dù, 1 sư đoàn lính thuỷ đánh bộ, sư đoàn 1 bộ binh, trung đoàn 4 thuộc sư đoàn 2 bộ binh. “Tổng lực lượng gồm 13 trung đoàn bộ binh, 17 tiểu đoàn pháo binh, 5 thiết đoàn và nhiều đơn vị công binh, không quân, hải quân của quân khu 1 hỗ trợ”. Đặc biệt, Mỹ tăng gấp 2 lần số máy bay ném bom chiến lược B52, triển khai lại các lực lượng không quân và hải quân chi viện hỏa lực trực tiếp với mật độ cao và cường độ rất lớn cho cuộc phản công. Chính quyền Sài Gòn hy vọng sẽ nhanh chóng chiếm lại thị xã, cắm cờ lên Thành cổ trước ngày 10-7-1972. Đến ngày 27-6-1972, “địch đã chuẩn bị đầy đủ về mọi mặt cho cuộc tiến công lớn ra vùng giải phóng nhằm chiếm mục tiêu trước mắt là thị xã và Thành cổ Quảng Trị”.
Với mục tiêu trước ngày 10-7-1972 cắm cờ lên Thành cổ để phục vụ ý đồ ép ta ở Hội nghị Pari, dự định họp lại vào ngày 13-7-1972 sau nhiều lần trì hoãn, địch điên cuồng đánh phá. Đây là cuộc hành binh đẫm máu, cực kỳ tàn bạo với đủ loại vũ khí hiện đại, từ bom phá, bom napan, bom lân tinh, bom bi, bom 7 tấn, bom điều khiển bằng lade đến các loại pháo chơm, pháo khoan, chất độc hoá học và hơi ngạt… Nhằm mục đích hỗ trợ cho tinh thần quân ngụy, ngoài máy bay chiến thuật, chiến lược oanh tạc theo yêu cầu của bộ binh ở tiền duyên, Mỹ còn cho pháo hạm, pháo mặt đất tầm xa bắn tới hai vạn viên đạn suốt một ngày. Với chiến thuật “chậm chắc” mỗi khi gặp quân ta, quân địch dừng lại, đội bom, pháo vào rồi mới tổ chức tiến công tiếp.
Từ một thị xã nhỏ ít ai biết đến, Quảng Trị trở thành trung tâm thu hút sự chú ý của nhân dân cả nước và thế giới bởi sự hung bạo của kẻ thù và tinh thần anh dũng vô song của đồng bào, chiến sĩ ta. Địch đã huy động vào đây những sư đoàn thiện chiến nhất, những đơn vị binh chủng được trang bị tối tân, hiện đại nhất, được chi viện tối đa hỏa lực với khối lượng bom đạn tương đương “7 quả bom nguyên tử ném xuống Hirosima”. Nhưng quân ta đã làm chủ thị xã trong một thời gian dài, “diệt hơn 24.000 tên địch, phần lớn là quân dù và thuỷ quân lục chiến, bắn rơi 180 máy bay, phá huỷ 140 xe quân sự trong đó có 90 xe tăng, xe bọc thép, 20 khẩu pháo cùng nhiều đồ dùng quân sự khác. Riêng lực lượng vũ trang tỉnh từ 28-6-1972 đến 16-9-1972 đã đánh 642 trận…”. Không có sự so sánh nào nói lên hết sự khốc liệt của chiến tranh nhưng “nếu đem so với tất cả các trận đánh phòng ngự đô thị đã diễn ra trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam thì đây là đợt tác chiến dài ngày nhất và cũng là quyết liệt nhất”. Tất cả sự hy sinh ấy đều vì độc lập, tự do, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của dân tộc Việt Nam.
Xin nghiêng mình kính cẩn trước vong linh các anh/chị, đã để lại tuổi thanh xuân mãi mãi trên chiến trường cho màu hoa Độc lập - Tự do nở mãi khắp non sông.
21/04/2025
19/04/2025
05/02/2025
07/10/2024
02/07/2024
02/07/2024
02/07/2024
29/06/2024