Lái Xe An Toàn

ABS OR NOT ABS HAY sử dụng PHANH XE NHƯ THẾ NÀO CHO AN TOÀN? (Bài của tác giả Ngô Ngọc Phương)
Chủ đề tranh cãi muôn thuở: “xe máy có cần ABS hay không?” cứ thỉnh thoảng lại nổi lên, đặc biệt là từ khi có mấy group về xe XSR thì chủ đề lại càng hay được tranh luận sôi nổi. Tui nhớ có lần hồi mới tham gia, thấy có một thành viên trẻ cỡ giữa lứa tuổi 20 comment đáng chú ý chút về một chủ đề khác, theo chân về “tường” nhà cậu ta thì hóa ra người anh em đi xe CB150R và có một status cảm thán ca ngợi phanh ABS mà theo tác giả, nếu không có thứ phanh xe tân kỳ này, thì cậu ta đã đo đường vì cú tránh con chó chạy cắt mặt đó rồi.
Thực tế, ABS (hình minh họa đầu tiên) có kỳ diệu vậy không, chúng ta sẽ cùng nhau làm rõ một số vấn đề trong câu chuyện này, nhưng thực chất ở đây tui không chỉ bàn riêng về ABS mà bàn về làm thế nào lái xe an toàn khi phải hãm đến mức dừng xe lại đột ngột? Từ trước đến nay, khi mua bất cứ loại xe gì trừ hồi đi xe Cub loại giảm xóc kiểu “quỳ”, tui cũng rất quan tâm đến giảm xóc trước của xe, nếu xét từ góc độ an toàn. Với giảm xóc sau, nó liên quan nhiều hơn đến độ thoải mái của người đi xe (tất nhiên liên quan đến an toàn vẫn có, nếu giảm xóc sau dẹo dọ, thì liên quan đến độ vững chãi của xe, dẫn đến khó điều khiển), và dễ thay đổi, nhưng giảm xóc trước thì nếu muốn thay đổi dễ ảnh hưởng đến kết cấu cân bằng động (độ dài ngắn) và kết cấu kỹ thuật (kích thước đường kính ống ti lớn). Chuyện này tui đã có kinh nghiệm khi lắp giảm xóc trước của xe SIMSON lên Honda 67, phải đem hai sắt tam giác trên dưới đi doa rộng ra cho vừa với đường kính lớn hơn của ti lớn giảm xóc.
Với ô tô và xe máy nói chung về mặt kỹ thuật, xe an toàn là một tam giác đều của ba yếu tố cấu thành nên ba cạnh: giảm xóc (hệ thống treo, suspension), phanh và lốp. Tuy nhiên trên ô tô và xe máy, cách tiếp cận có hơi khác nhau. Để hiểu vấn đề này, đầu tiên chúng ta cần nắm được khái niệm “góc tấn” của giảm xóc trước, tiếng Anh là “caster angle” được đo bằng góc giữa đường tâm dọc của giảm xóc với đường gióng vuông góc với mặt đường hay đường kẻ song song với mặt đường gì đó. Với xe máy, chúng ta thấy giảm xóc bao giờ cũng có hướng vát về sau nếu tính từ điểm dưới cùng đến điểm trên cùng, từ trước về sau xe, đó là “góc tấn +”. Ô tô cũng có nhiều xe góc tấn giảm xóc là (+) nhưng không hiếm góc bằng 0 và (–) thậm chí hai loại sau còn nhiều hơn. Mọi người có thể xem hình minh họa thứ hai.
Trên xe máy giảm xóc đứng có giảm xóc góc tấn “dương,” khi phanh động năng của toàn bộ xe và phụ tải trên xe, dồn hết lên giảm xóc trước và đây là một biện pháp rất tốt để triệt tiêu động năng này khi phanh. Trên xe máy có giảm xóc góc tấn “âm” không, nếu không tính giảm xóc sau? Thực tế là không có, nhưng vẫn có loại giảm xóc mang lại hậu quả khi phanh giống như góc tấn “âm”. Sao tui lại gọi đó là hậu quả? Vì khi góc tấn là “âm,” động năng của xe và phụ tải khi phanh không bị triệt tiêu hoặc có nhưng không đáng kể bằng cách chịu hay đè lên giảm xóc trước, do đó nó sẽ gây nên việc bánh xe phải lết trên mặt đường dù nhiều hay ít. Trên xe máy Cub trước đây của hãng Honda thường làm giảm xóc trước kiểu “quỳ” với cơ cấu đòn bẩy giò gà, nó làm cho việc chế tạo giảm xóc không cần to, không cần hành trình dài, nhưng lò xo phải cứng và độ đàn hồi thấp hơn, đồng thời nếu giảm xóc có sự cố chỉ cần thay bản thân nó, chưa chắc đã phải thay cả cái càng bao phía ngoài. Loại giảm xóc này khi phanh bánh trước thay vì thu hẹp khoảng cách với khung xe, thì nó lại bị “đội” lên nên không bao giờ ăn chết. Để giảm thiểu vấn đề này, hãng Honda đã cho ra những mẫu xe có hệ giữ nắp moay-ơ kiểu thanh chống ngoài, không phải là mấu giữ trên giò gà nữa (ảnh thứ 3). Kiểu này được chú ý nhiều nhất ở Việt Nam trên chiếc xe 82 đèn vuông C50 Custom đời 1984. Phanh ăn chết, không bị nhấc bánh (đội) do đó nếu không biết cách phanh rất nguy hiểm, nhiều người bị ngã vì loại phanh kiểu này. Xe Honda cũng có loại giảm xóc quỳ nhưng phanh lại rất an toàn, gọi là kiểu “quỳ ngược” dễ thấy nhất trên xe Spacy 125 (ảnh thứ 4.)
Do các lý do trên đây, nên thực tế, phanh ABS rất hữu ích trên một số trường hợp:
– Thứ nhất, trên ô tô. Do việc triệt tiêu động năng khi phanh lên giảm xóc trước không bao giờ tích cực bằng xe mô tô giảm xóc đứng, do đó đây là một phát minh hết sức lợi hại. Người ta thống kê từ khi có ABS, thì tình hình an toàn có tăng lên, và người đi xe ABS bị tai nạn thường là những người đi xe không có ABS quá lâu, thói quen phanh xe kiểu cũ gây ảnh hưởng đến việc sử dụng phanh kiểu mới. Với ô tô, việc phanh xe có ABS cho phép giảm lết bánh trên đường và người lái vẫn có thể xử lý đánh lái được trong khi phanh để tránh chướng ngại vật. Với phanh không ABS, người lái muốn làm việc này phải có kỹ năng, thường là chủ động phát hiện sự cố trước người kém kỹ năng chỉ một phần nào đó của giây đồng hồ, phanh, nhả, đánh lái một tầm, phanh, nhả, đánh lái tiếp… Có ABS làm người ta không cần phải nghĩ nhiều đến vấn đề đó, cứ việc vừa phanh vừa xử lý tay lái. Điều này làm cho nhiều người “trưởng thành” hẳn lên trong cầm lái do đó cũng giảm đi khả năng điều khiển xe kiểu hiểu kỹ thuật một cách tinh tế.
– Thứ hai, trên xe máy, phanh ABS cũng… rất hữu ích trong một số trường hợp. Đầu tiên, nó giúp an toàn hơn hẳn cho xe của một hãng… H hiện đang bán chạy nhất trên thị trường Việt Nam. Hãng này từ khi áp dụng chiến lược toàn cầu, nên chất lượng phụ tùng giảm trông thấy trong đó có… giảm xóc, đồng thời với các xe cỡ nhỏ thì cấp kỹ thuật về thiết kế của phanh trước cũng rẻ tiền đi nhiều lần, cũng là của Nishin nhưng thường là một piston ép đĩa, hoặc hai piston nhưng diện tích ép nhỏ (để tiết kiệm không làm cái đĩa phanh to) do đó phanh kém hiệu lực, do kém hiệu lực lại phải chỉnh cho tốc độ phản ứng của má phanh nhanh hơn, tỉ số giữa áp suất ép má phanh với trên piston tay phanh tăng lên, làm cho phanh giật hơn rất nhiều. Hậu quả, rất nhiều người đi xe không có kinh nghiệm trong đó có nhiều phụ nữ, ngã xe. Tui đã chứng kiến ít nhất hai trường hợp, đều có mình vô tình tham gia câu chuyện cả. Một lần là bạn thanh niên chở bạn gái đi chiếc Lít Nin-gia, một lần chị Nin-gia đi cái Ét-hát-mốt, đều thấy tui đi đến bất ngờ, giật mình bấm phanh trước và ngã quật ra đường, mà cả hai đều đang thẳng tay lái. Để hiểu tại sao lại ngã xe: họ dù đang giữ thẳng tay lái nhưng thực tế, không ai trong số những người đi xe máy lại giữ tăm tắp được tay lái thật thẳng, mà bao người cả thân người cũng nghiêng ngả, đó là bình thường, trong khi phanh xe giảm tốc độ, bánh không còn quay nữa là mất thăng bằng do mất hiệu ứng bánh xe giữ mặt phẳng đứng khi quay… Bánh xe trước bị phanh chết cứng, trong khi cả xe và thân thể những người trên xe vẫn chuyển động lúc này đã không cùng hướng với xe, nên ngã quật ra đường. Do vậy, thứ hai, phanh ABS rất hữu ích với những người không hiểu cơ chế chạy và phanh của xe máy, và không hoàn thiện kỹ năng của mình.
Chúng ta cần khẳng định, ABS kể cả trên xe máy, là tân kỳ hiệu quả, nếu có thì rất hay. Chẳng hạn, nếu có nó thì nó cho phép người lái có thể chạy tốc độ cao hơn, vừa chạy vừa “biểu diễn” lạng lách tránh chướng ngại vật trong khi họ vẫn đệm phanh, rồi lại vừa đệm phanh vừa giữ tay ga ở mức cao, vừa đánh võng… Hoặc một trường hợp khác là chúng ta có thể vừa vào cua với tốc độ cao, vừa đệm phanh, vừa giữ ga, vừa phanh… cứ thế. Nôm na là nó làm cho chúng ta trở nên có thái độ lười hơn, không muốn nói là vô trách nhiệm hơn khi lái xe, thậm chí làm cho người lái trẻ tuổi trở nên liều lĩnh hơn. Hoặc giả, trên mặt đường trơn nhầy nhầy do nước mưa và bùn, hoặc có nhiều đá dăm, thì ABS rất có tác dụng…
Câu chuyện của ABS trên xe máy sẽ còn gây băn khoăn, nếu như xem các video như thế này:
https://www.youtube.com/watch?v=XhR8nVkvJaY
Theo các thí nghiệm dạng này, chúng ta sẽ thấy việc so sánh có vẻ không được công bằng cho lắm vì trên các trường hợp tắt ABS, người lái hầu như không sử dụng chút kỹ năng lái xe nào. Tuy nhiên câu chuyện của chúng ta ở đây, như trên đây tui đã khẳng định là ABS rất hay, hữu ích, nhưng vấn đề là nếu thích một cái xe nào đó mà hãng xe người ta không trang bị ABS, thì chúng ta phải làm sao? Suốt ngày đi cãi cọ với những bác khác thích xe khác vì lý do nó không có ABS hay sao? Đó là điều không cần thiết, vì có hay không, chúng ta vẫn phải hiểu cơ chế hãm và dừng của xe máy. Vậy thôi.
Cơ chế hãm và dừng của xe máy nôm na, là phải sử dụng phanh trên hai bánh xe – một số loại xe người ta áp dụng “combine brake” là khi sử dụng một phanh thì ăn cả hai bánh, còn thì hầu hết là hai bánh phanh riêng rẽ. Do đặc điểm kỹ thuật, mà phanh sau thì bị lôi đi, còn phanh trước thì bị… ép lại. Chính vì thế, phanh sau trên xe máy đóng vai trò giảm tốc độ từ từ, nó thường được dùng để chúng ta chủ động đi chậm lại, còn phanh trước đóng vai trò tức thời, tức là phanh khẩn cấp. Việc hiểu đúng vai trò của hai phanh giúp chúng ta đi xe an toàn hơn rất nhiều.
Như tui đã viết ở đầu bài, việc tui quan tâm đầu tiên về khía cạnh an toàn của xe, là giảm xóc trước, các đặc điểm cần chấm điểm cần có: (1) độ êm (lò xo dẻo, ấn xuống phải xuống từ từ, nhưng xuống được hết với lực ấn ghi-đông của tay người), từ tiêu chí này các xe như LA, Rebel, CB125T, Suzuki GN125, Dream… ngày xưa đều rất tốt, trong khi các xe như GL-Pro hay Minsk, Voskhod của Liên Xô thì rất cứng. (2) hành trình đủ lớn. Các giảm xóc đứng nhưng hành trình ngắn như 67 trước đây, sau đó là Win100, Dream đều có hành trình ngắn, giảm xóc đường kính nhỏ, nên yếu ớt và kém hiệu lực trong triệt tiêu động năng. (3) Hiệu quả giảm rung động bằng thủy lực. Giảm xóc thì ấn vào chịu lên lò xo, kéo ra nó có tác dụng làm chậm giao động bằng xi lanh và piston thủy lực. Nếu bạn nào đã tháo và so sánh ti con của giảm xóc Future 1 của Thái Lan và Future Neo của Việt Nam sau này sẽ thấy khác hẳn: van tiết lưu của Việt Nam kém hơn, các lỗ khoan trên ti con của Thái Lan là hàng chục lỗ nhỏ li ti, còn trên ti con của Việt Nam là vài ba cái to đùng. Chinh vì thế mà tốc độ di chuyển của dầu từ khoang nọ sang khoang kia của giảm xóc Thái Lan chậm hơn nhiều so với của Việt Nam. Đây là đặc điểm làm cho người đi xe khi rơi ổ gà cảm thấy hẫng, sốc nhiều hơn và không phải ai cũng biết.
Xét cả ba tiêu chí này, thì những xe như SIMSON, MZ, JAWA350 ngày xưa đều rất xuất sắc, xe Liên Xô chỉ có IZI Jupiter còn tàm tạm… Và đó cũng là lý do tại sao tui chấm điểm cho XSR cao hơn CB150R, vì đường kính giảm xóc to hơn (dù 1mm cũng là hơn), chất lượng lò xo cá nhân cảm thấy ổn hơn và tốc độ “giữ” lại khi giảm xóc đi ra, từ từ hơn. Điều đó đảm bảo cho xe an toàn hơn là ABS.
Bây giờ mới đến điều chúng ta cần quan tâm: đi xe không ABS như thế nào để an toàn? Quay lại với video trong đường link trên đây, người lái xe không ABS trong các thí nghiệm đều bóp phanh chết cứng bánh. Đây không phải cách đi đúng: dù là phanh gấp, phải biết cách triệt tiêu động năng của xe lên giảm xóc trước, bằng cách bấm phanh một lần, cảm nhận giảm xóc trước chùn xuống đến tới hạn, buông phanh, bấm tiếp, cứ thế… với người luyện tập tốt, có tố chất thể thao thì trong một giây đồng hồ có thể làm như thế hai, ba lần, mà có khi 3 lần rưỡi không chừng… Khi kỹ thuật hoàn thiện, chúng ta hoàn toàn có thể xử lý đánh lái trong quá trình đó mà không sợ ngã… Sau vài lần như thế, động năng đã giảm rất nhiều và chúng ta hoàn toàn có thể phanh đứng xe lại tại chỗ được rồi. Điều này với ABS, vốn quá trình phanh nhả phanh nhả diễn ra 100 lần trong một giây đồng hồ, quán tính của giảm xóc trước ỳ hơn như thế nhiều, không đem lại kết quả tích cực này. Do đó khi đi xe có ABS trước, để ứng dụng “bài” triệt tiêu động năng, tui thường phải phanh với lực phanh lớn hơn nhiều so với phanh không ABS và cũng phải phanh nhả, thậm chí với tần số cao hơn. Như vậy về mặt cá nhân, để ứng dụng bài triệt tiêu động năng tui đã thực hiện kỹ thuật ngược lại với khi phanh trên ô tô có ABS, nghĩa là trên ô tô thì phải đạp cứng chân lên pê-đan, sát ván luôn. Đây chỉ là một thí nghiệm, không phải là một đề xuất cho các bác đang đi xe máy có phanh ABS. Đi cách nào phải do các bác tự tìm ra và hoàn thiện.
Cả quá trình trên vẫn được hỗ trợ bởi phanh sau, được phố hợp một cách nhuần nhuyễn và nhịp nhàng. Trên thực tế, việc phanh – nhả – phanh – nhả với phanh sau là không cần thiết vì với cách chúng ta đối xử với phanh trước như trên, bánh sau rất ít khi bị trượt. Ngược lại, chính tui lại tiếp nhận thông tin từ bạn bè làm trong hãng kể là có nhiều phản hồi từ khách hàng cho biết bị trượt bánh sau và ngã xe ngay cả với xe có ABS, đặc biệt với xe côn tay underbone W gần đây của H. Lý do là những người lái thường không hiểu cơ chế phanh của xe máy nói chung, và cũng không biết bánh sau của W không có phanh ABS. Khi anh ta áp dụng lên cả hai phanh với lực phanh quá lớn đặc biệt là phanh sau, không ứng dụng được cơ chế triệt tiêu động năng lên giảm xóc trước thì chắc chắn sẽ trượt ngã. Với những người đi như thế chỉ có đi xe ABS trên cả hai bánh mới có thể ổn được.
Về kỹ năng cá nhân, tại sao tui có tuổi vẫn ít thích xe Cruiser, mà thích những xe có tay lái không quá cao so với yên, dáng hơi chồm trước một chút, do đó ngay với XSR tui cũng không có ý định nâng cao tay lái… Vì khi phanh tui thường nhún người, sử dụng hai tay như một “giảm xóc thiên nhiên” để một lần nữa triệt tiêu động năng của thân người lên hai tay cùng nhịp phanh, rồi nhả, rồi lại phanh và nhún người… Đây là cách hiệu quả khi đi một mình, và cũng rất thú vị. Khi ôm cua, bó vỉa… tui quan sát các tay đua GP (tui sưu tầm băng video đua GP từ những năm 1990) vẫn phanh bình thường, và khi dùng phanh trước họ móc DUY NHẤT MỘT NGÓN TAY kiểu “nháy nháy” kết hợp giữa bộ phanh đĩa thủy lực tốt với bộ giảm xóc tốt thì đây là kiểu đi hoàn toàn có thể áp dụng được. Và chúng ta cũng cần để ý là ngay cả xe đua GP bây giờ cũng không có ABS mà họ ưu tiên áp dụng hệ thống “Traction control” nhiều hơn.
Cuối cùng, một yếu tố rất quan trọng của việc hãm dừng xe an toàn là lốp. Người lái phải hiểu được kiểu lốp mình đang đi, khả năng tăng tốt thường giảm ma sát khi phanh… nhưng quan trọng hơn cả là áp suất lốp và độ cân bằng của nó. Chẳng hạn xe XSR lắp ở Indonesia, tui quan sát thấy chất lượng lắp hoàn thiện khá kém, lốp nhiều xe vào còn không tròn đều… sang đến Việt Nam lênh đênh mấy tuần rồi lại nằm cửa hàng, khi bán có khi mấy ông thợ còn bơm cho thật căng, là hỏng hết lốp. Theo khuyến cáo của nhà sản xuất lốp, để đi một mình tui thường để thấp hơn cỡ… 1 lạng đến lạng rưỡi (0.1 đến 0,15kg/cm2) đi vừa êm mà phanh vừa ăn. Việc kiểm tra lốp thường xuyên về áp suất (hàng tuần) đến độ mòn lốp (hàng tháng) là cực kỳ cần thiết. Có một điều cần chú ý là cả độ mòn đều mỗi bên của lốp cũng rất quan trọng mà nhiều người không để ý…
Kết luận. Nếu như trong video thí nghiệm người ta bảo là có ABS quãng đường phanh cho đến dừng lại NGẮN HƠN sẽ đúng với ô tô và người đi xe máy không ứng dụng bài triệt tiêu động năng, nhưng không hoàn toàn đúng với người có áp dụng. Chẳng hạn như cá nhân tui thì có thể phanh đến dừng hẳn lại với khoảng cách tương đối ngắn do áp dụng nhuần nhuyễn “bài” trên đây. Để hãm – dừng xe an toàn, tui rất thích cách tiếp cận của một người bạn là anh Kien NT, cho rằng thái độ của người lái xe mới là quan trọng. Một chiếc xe có thể chạy được 150km/h có nghĩa là nó thiết kế để nên chạy 120km/h thôi mà vẫn an toàn… đó là thái độ trách nhiệm của người lái. Ngoài ra việc hiểu biết về kỹ thuật, mà trước hết là kiến thức vật lý sơ cấp và sau đó là các chi tiết của chiếc xe của mình cần được chăm sóc và điều chỉnh như thế nào… và lái ra sao trên các điều kiện như sức khỏe, thời tiết, đường sá, tình trạng giao thông… những điều đó nếu được áp dụng đầy đủ còn quan trọng hơn đi ABS mà không hiểu biết. Còn nếu hiểu biết mà đi ABS thì còn tốt nữa, chẳng cần nói làm gì…

; ; ; ;
Ghi đông hợp kim nhôm EVO cực đẹp, rộng 800mm, phi 28/22mm.
Phù hợp cho tất cả các xe ghi đông trần, naked, cafe, classic
Nhôm cực dày, xử lý nhiệt T6 đạt độ siêu cứng, bề mặt anod hóa cực đẹp.
Màu: Đen
Giá 650k/cây, ship COD toàn quốc.

; ; ;
Ghi đông hợp kim nhôm 7005, rộng 810mm, phi 22/22mm.
Phù hợp cho tất cả các xe ghi đông trần, naked, cafe, classic
Nhôm cực dày, xử lý nhiệt T6 đạt độ siêu cứng, bề mặt anod hóa cực đẹp.
Có 3 màu: Đen - Bạc - Titan
Giá 450k/cây, ship COD toàn quốc.

; ; ; ;
Ghi đông hợp kim nhôm 7005, rộng 770mm, phi 28/22mm.
Phù hợp cho tất cả các xe ghi đông trần, naked, cafe, classic
Nhôm cực dày, xử lý nhiệt T6 đạt độ siêu cứng, bề mặt anod hóa cực đẹp.
Có 3 màu: Đen - Bạc - Titan
Giá 550k/cây, ship COD toàn quốc.

Lì xì 200K cho bác nào mở hàng hôm nay.
Chơi đèn là phải VĂN MINH. Dù là SIÊU SÁNG nhưng lại phải SIÊU GOM, không làm chói mắt người đi đường.
Giới thiệu với các bác quả đèn Mini Bi-LED siêu sáng, lần đầu tiên xuất hiện tại VN, chất lượng xếp vào nhóm đứng đầu trên thị trường hiện nay.
Nói hay cũng không bằng thực tế. Chùm ảnh dưới đây là 100% hình ảnh thực tế đã lên xe. Hầu hết anh em đều ngạc nhiên và ấn tượng với quả đèn này: nhỏ xíu, hoàn thiện nuột nà chau chuốt, kín mít chống nước, ánh sáng khủng và cực gom.

Cùm công tắc cho các xe ghi đông trần.
- Nhựa ABS hoàn thiện rất đẹp
- Cùm trái bao gồm
+++ Phare/Code
+++ Xi nhan
+++ Hazard (nháy 4 xi nhan)
+++ Passing (đá pha) nút phía trước, bấm bằng ngón trỏ trái
+++ Kèn
- Cùm phải bao gồm:
+++ Nút đề
+++ Nút tắt đèn - mở demi - mở đèn
+++ Nút Kill Engine (tắt máy khẩn cấp)
- Đủ dây giắc tay côn, giắc đèn phanh
- Dây hai bên dài 50cm, thích hợp gắn tất cả các loại xe ghi đông trần. Lắp đặt dễ dàng và đầy đủ chức năng cho các xe.
Giá 500K (tặng cùm Domino 2 ống ga)
Ship COD toàn quốc.

Cân bánh xe (wheel balancing)
Bánh xe bao gồm mâm + vỏ.
Dù chế tạo tinh xảo thế nào đi nữa thì vẫn có độ lệch lạc nhất định ở các điểm quanh bánh xe. Hơn nữa, trong vận hành thì vỏ cao su sẽ mòn không đều, gây ra tình trạng mất cân bằng trọng lượng. Dẫn đến bánh xe bị đảo lắc ở một số tốc độ nhất định.
Giải pháp là đem ra tiệm lốp, gắn bánh xe lên máy, đo, và bù khối lượng bằng các thỏi kim loại dán lên mâm (kẹp chì)
Sau khi làm xong thì bánh quay mượt, không còn bị đảo lắc tay lái nữa.
Chi phí rất rẻ, cỡ 50k/100k mỗi bánh xe thôi.
Chúc các bạn

NƯỚC LÀM MÁT ĐỘNG CƠ.
Xe hơi, và nhiều xe máy hiện nay, đều dùng hệ thống làm mát động cơ bằng chất lỏng. Hệ thống này cực kì quan trọng để giữ cho động cơ không bị quá nhiệt, và có cả tác dụng chống đóng băng khi trời quá lạnh.
Nước làm mát có thành phần chủ yếu là nước tinh khiết, pha thêm các chất khác như ethylene hoặc propylene glycol, có nhiệt độ đóng băng thấp hơn nhiều so với mức 4°C và sôi ở nhiệt độ cao hơn 100°C so với nước thường.
- Châm thêm: sau một thời gian vận hành, nước làm mát sẽ bay hơi đi một phần, phải châm thêm. TUYỆT ĐỐI KHÔNG NÊN châm thêm bằng nước khác loại, vì các thành phần khác nhau sẽ dẫn đến tính chất lí hóa biến đổi, không đảm bảo nhiệt độ sôi và đóng băng như mong muốn, có hại cho động cơ. Cá biệt có thể gây phản ứng hóa học, tạo kết tủa gây tắc hệ thống dẫn nước=>hỏng máy.
- Nếu gặp trường hợp khẩn cấp, bị rò rỉ nước làm mát dọc đường, có thể châm thêm bằng nước TINH KHIẾT kiểu Aquafina, KHÔNG ĐƯỢC châm thêm bằng nước khoáng như La Vie vì nước khoáng chứa nhiều chất khoáng hòa tan, gây kết tủa tắc đường dẫn nước.
- Tuyệt đối KHÔNG ĐƯỢC MỞ két nước làm mát khi vừa dừng xe, sẽ bị nước và hơi nước sôi phụt thẳng vào mặt gây bỏng nặng. Phải chờ cho đến khi khá nguội mới được mở nắp két nước.
- Xe hơi nên thay nước làm mát khoảng 40,000km một lần. Xe máy 20,000km một lần. Tốt nhất là dùng nước của hãng xe, cùng loại.

Bảo hiểm xe
💬 Bảo hiểm là thứ mà bạn chỉ mua được khi bạn không cần nó. Chứ đến lúc cần là bao nhiêu tiền cũng íu có ai bán cho bạn!!!
- BH Trách Nhiệm Dân Sự là bắt buộc phải mua, cả xe máy và ô tô, không có sẽ bị phạt. Loại này thì bên hãng BH sẽ thay mặt bạn để chi trả cho nạn nhân các vụ tai nạn do bạn gây ra với người thứ ba, với giới hạn vài chục triệu đồng/người/vụ gì đó.
- BH Vật Chất Xe là tự nguyện. Không bắt buộc nhưng rất nên có. Nếu bạn nghĩ mất mười mấy triệu một năm chỉ để sơn tút mấy vết trầy xước? Vậy là NHẦM TO.
Trên đường, CHUYỆN GÌ CŨNG CÓ THỂ XẢY RA.
💵 Khi có TỔN THẤT LỚN cho xe cộ, bạn mới thấy BH hữu ích như thế nào: Vỡ kính lái do đá văng là 15 củ nhé, nhẹ nhàng thay gương cũng 3-4 củ. Chưa kể va chạm nặng... thì sửa xe vài chục đến vài trăm củ là chuyện thường.
💖💖Nếu bạn mua BH và nguyên 1 năm chả xài gì đến, thì XIN CHÚC MỪNG, bạn đã có 1 năm lái xe may mắn và an toàn tuyệt đối. Tiền bạn đã mua BH được dành để chia sẻ rủi ro với những xe không may mắn như bạn, và sẽ dành để giúp chính bạn khi bạn gặp xui.
👉 Lưu ý mấy điểm khi mua BH:
+++ có bảo hiểm thủy kích ko?
+++ có bảo hiểm mất cắp bộ phận ko?
+++ mức miễn thường là bao nhiêu? (vd mức là 1tr, thì phần tổn thất nhỏ hơn 1tr bạn sẽ phải góp vào để trả, phần lớn hơn 1tr thì BH trả)
+++ có tính khấu hao ko? VD nếu ko tính khấu hao, thì tổn thất cái gì được thay mới cái đó, ko tính đến nó đã cũ như thế nào.
======
Về lĩnh vực này thì mình ko rành được như chuyên gia. Mình sẽ tag bạn bảo hiểm vào đây và các cụ có thắc mắc gì bạn ấy cân tất...
🏫 Từ 2015 mình xài BH Bưu Điện của bạn ấy giới thiệu qua telesales và cực kỳ hài lòng với dịch vụ của PTI. Giám định nhanh, duyệt sửa chữa nhanh, và toàn bộ làm tại chính hãng. Mình chỉ có mỗi việc lái xe vào hãng, ngồi cafe, điền và ký mấy cái form, xong nhận xe ra về.


🤬🤬 Ngoài lề: năm 2012, mình bị bọn BH SVIC lừa, đau hơn hoạn. Mua BH 13 củ, lúc dặm tút hết hơn 4 củ, mình phải ứng tiền trước cho hãng. Thủ tục giấy tờ làm đầy đủ hết xong rồi nó cứ loanh quanh: sếp em đi vắng chưa ký chi. Cuối cùng mất tất cả tiền mua BH và tiền sơn tút.