Wipa.vn

Mời bạn gia nhập công đồng dành cho người làm Giáo dục đặc biệt:

https://zalo.me/g/dgdtug641

Chào mừng hệ thống trường mầm non ECD Academy tiếp nhận trẻ học có chương trình can thiệp và hỗ trợ hòa nhập

Hình như còn thiếu 02 giai đoạn.
Bạn nghĩ sao?

Hành vi không phải là vấn đề – đó là ngôn ngữ (phần 2)
(Góc nhìn/Giáo dục)

Trong một lớp mầm non có trẻ học hòa nhập, hai em nhỏ cùng độ tuổi nhưng thể hiện những hành vi rất khác nhau. Khi một em được xem là “ngoan”, em còn lại trở thành “trọng điểm” cần kiểm soát. Từ một buổi quan sát lớp học, câu chuyện giáo dục đặt ra không chỉ dành cho trẻ, mà cả cho người lớn.

Trong một lớp mầm non có bảy trẻ ở độ tuổi 3–4, hai em có rối loạn phổ tự kỷ và chậm phát triển. Cả hai đang học hòa nhập tại lớp, đồng thời tham gia can thiệp theo giờ ngay trong trường. Theo định mức, lớp có hai giáo viên, nhưng hôm đó một cô được điều chuyển sang lớp khác để tăng cường, nên chỉ còn một giáo viên phụ trách chính.

Hai đứa trẻ đặc biệt trong lớp có những biểu hiện rất khác nhau.

Mi đang can thiệp cá nhân 1:1 với thời lượng khoảng hai giờ mỗi ngày. Trong lớp học, em có thể ngồi ghế ổn định, theo dõi hoạt động và tham gia khi có hỗ trợ bằng lời nói hoặc cử chỉ. Mi nghe hiểu tốt hơn khi giáo viên nói gần, phản hồi bằng ánh mắt, nét mặt và hành động. Khi được khen, em vỗ tay, lặp lại từ, lên bảng chỉ đồ dùng học tập rồi trở về chỗ ngồi đúng vị trí. Với sự hỗ trợ phù hợp, Mi có thể hoàn thành phần lớn nhiệm vụ học tập, dù chưa trọn vẹn.

Bi thì khác. Em đã được đánh giá và đang chờ xếp lịch can thiệp 1:1. Trong lớp, Bi ít ăn nhịp với giờ học. Nếu không có người liên tục dẫn dắt, em nhanh chóng rời khỏi hoạt động chung: thay đổi tư thế trên ghế, cúi gập người, nhìn hướng khác, chui xuống gầm bàn hoặc tìm đồ vật xung quanh để khám phá. Em tạo ra âm thanh riêng, chỉ tay, gọi tên người lớn nhưng khó chờ đến lượt hoặc tuân theo quy ước giơ tay phát biểu. Khi được hỏi, Bi thường gật đầu “dạ” theo thói quen, dù chưa chắc hiểu nội dung câu hỏi.

Trong các giờ vận động và hoạt động ngoài trời, sự khác biệt càng rõ. Mi theo được nhịp chung của lớp, dù chậm hơn bạn bè một chút. Bi lại chủ động tìm kiếm không gian và trò chơi riêng: xếp đồ vật, quan sát cỏ cây, côn trùng, xoay người, tạo ra các vận động lặp lại khiến bản thân thích thú. Em khó xếp hàng, hay tách nhóm, và thường chỉ phản hồi khi giáo viên gọi tên nhiều lần hoặc kéo tay quay lại.

Trong bối cảnh lớp học chỉ có một giáo viên, Bi trở thành “trọng điểm”. Cô phải liên tục dõi theo, nhắc nhở và kéo em trở lại nhịp lớp, đồng thời vẫn phải đảm bảo trật tự chung, nội dung bài học và các yêu cầu của nhà trường. Áp lực giữ lớp “đúng quy tắc” khiến giáo viên khó giữ được sự bình thản, nhất là khi những hành vi này lặp lại nhiều lần.

Mi, ngược lại, thường được xem là “ngoan”: ngồi yên, ít gây xáo trộn, làm theo hướng dẫn. Nhưng điều đó không có nghĩa là Mi không cần hỗ trợ, mà là nhu cầu của em ít va chạm hơn với khuôn khổ lớp học hiện tại.

Trong cùng một không gian giáo dục, hai đứa trẻ đang sử dụng hai “ngôn ngữ” rất khác nhau. Một ngôn ngữ tương đối phù hợp với nhịp lớp học; một ngôn ngữ lệch nhịp, rời rạc và khó được lắng nghe. Khi ngôn ngữ thứ hai liên tục bị xem là hành vi cần chỉnh sửa, trẻ dễ trở thành vấn đề, còn giáo viên thì dần kiệt sức.

Giáo dục hòa nhập không chỉ là đưa trẻ vào cùng một lớp học. Đó là bài toán về nguồn lực, về kỳ vọng và về khả năng đọc hiểu hành vi của người lớn. Khi hành vi được nhìn như một dạng ngôn ngữ cần giải mã, thay vì lỗi cần loại bỏ, giáo dục không chỉ giúp trẻ thích nghi với môi trường, mà còn giúp môi trường học cách thích nghi với trẻ.

HÀNH VI KHÔNG PHẢI LÀ VẤN ĐỀ-ĐÓ LÀ NGÔN NGỮ
(Góc nhìn-Giáo dục)

Một buổi sáng đến trường mầm non, tôi dành phần lớn thời gian để lắng nghe giáo viên chia sẻ về áp lực khi chăm sóc hai trẻ có rối loạn phát triển trong lớp học đông.

Cả hai trẻ đều có rối loạn phổ tự kỷ, chậm ngôn ngữ và đồng mắc tăng động. Các em thường xuyên đi lại trong lớp, khó tập trung và có những hành vi làm đau bạn khác.

Những biểu hiện này không hiếm gặp ở trẻ có rối loạn phát triển. Chúng không nhất thiết xuất phát từ ý đồ xấu hay sự “mất kiểm soát”, mà thường phản ánh những khó khăn trong giao tiếp và điều hòa hành vi.

Khi trẻ chưa có đủ ngôn ngữ để diễn đạt nhu cầu; khi khả năng kiểm soát cơ thể còn hạn chế; khi việc sắp xếp chuỗi hoạt động gặp khó khăn; và khi môi trường xung quanh quá nhiều kích thích, hành vi trở thành cách giao tiếp thay thế. Đi lại liên tục, va chạm hay thậm chí làm đau người khác có thể là cách trẻ bày tỏ mong muốn được chú ý, được chơi cùng bạn, được ở yên một mình, hoặc đơn giản là không chịu nổi sự quá tải.

Trong bối cảnh đó, hành vi không nên được nhìn thuần túy như một vấn đề kỷ luật, mà là một tín hiệu cần được hiểu đúng.

Điều đáng suy ngẫm là xã hội thường dễ chấp nhận những biểu hiện “lệch nhịp” của người lớn. Chúng ta có thể ngồi lặng đi khi nhớ lại một chuyện cũ, vừa làm việc vừa hát, hoặc mải suy nghĩ đến mức không để ý xung quanh. Những hành vi này hiếm khi bị xem là bất thường.

Ngược lại, khi trẻ tự kỷ nhại lời, phát ra âm thanh lặp lại; khi trẻ có rối loạn phát triển ngồi không yên, lắc lư, lặp đi lặp lại một động tác; hoặc khi trẻ khóc, hét, ăn vạ vì không được như ý, phản ứng phổ biến của người lớn là lo lắng, kiểm soát và tìm cách chấm dứt hành vi càng sớm càng tốt.

Nghịch lý nằm ở chỗ: chính những hiểu biết chưa đầy đủ về tự kỷ và rối loạn phát triển lại có thể dẫn đến cách ứng xử vội vàng. Hành vi bị xem là thứ cần loại bỏ, thay vì được nhìn như thông tin cần giải mã.

Không thể phủ nhận áp lực của giáo viên mầm non. Việc chăm sóc trẻ có nhu cầu đặc biệt trong lớp học đông, với thời gian, nhân lực và chuyên môn còn hạn chế, là một thách thức thực tế.

Tuy nhiên, vẫn cần phân biệt rạch ròi giữa việc hỗ trợ trẻ và việc ép trẻ trở nên “bình thường” theo chuẩn số đông. Tôn trọng trẻ không có nghĩa là bỏ mặc, mà là giảm phán xét, tránh gán nhãn và nhìn hành vi như một phần trong quá trình phát triển.

Khi người lớn học cách đọc hành vi như một dạng ngôn ngữ, giáo dục không chỉ giúp trẻ thích nghi với môi trường, mà còn giúp môi trường học cách thích nghi với trẻ.

𝐊𝐡𝐨́𝐚 “𝐊𝐲̃ 𝐧𝐚̆𝐧𝐠 𝐭𝐮̛ 𝐯𝐚̂́𝐧 𝐩𝐡𝐮̣ 𝐡𝐮𝐲𝐧𝐡 𝐭𝐫𝐨𝐧𝐠 𝐜𝐚𝐧 𝐭𝐡𝐢𝐞̣̂𝐩 𝐬𝐨̛́𝐦 𝐭𝐫𝐞̉ 𝐜𝐨́ 𝐫𝐨̂́𝐢 𝐥𝐨𝐚̣𝐧 𝐩𝐡𝐚́𝐭 𝐭𝐫𝐢𝐞̂̉𝐧” diễn ra ngày 29 & 30/11/2025 đã kết thúc trọn vẹn và đầy ý nghĩa. 🌟
Hai ngày học cùng ThS. Võ Nhã Hòa đã mang đến cho học viên những kiến thức thực tế, phương pháp tư vấn hiệu quả và cái nhìn sâu sắc hơn về vai trò kết nối giữa giáo viên - phụ huynh - trẻ.

✨Điều đặc biệt là khóa học lần này quy tụ học viên từ nhiều tỉnh thành trên cả nước, tất cả cùng nhau học tập, chia sẻ, thực hành và tạo nên một không khí sôi nổi, ấm áp và đầy sự thấu hiểu.

Xin gửi lời cảm ơn chân thành đến giảng viên và toàn thể học viên đã dành thời gian và tâm huyết để đồng hành. 𝐇𝐀𝐍𝐀𝐌𝐈𝐊𝐈 𝐬𝐞̃ 𝐭𝐢𝐞̂́𝐩 𝐭𝐮̣𝐜 𝐦𝐚𝐧𝐠 đ𝐞̂́𝐧 𝐧𝐡𝐮̛̃𝐧𝐠 𝐤𝐡𝐨́𝐚 𝐡𝐨̣𝐜 𝐜𝐡𝐚̂́𝐭 𝐥𝐮̛𝐨̛̣𝐧𝐠 𝐡𝐨̛𝐧 𝐭𝐫𝐨𝐧𝐠 𝐭𝐡𝐨̛̀𝐢 𝐠𝐢𝐚𝐧 𝐭𝐨̛́𝐢

Hẹn gặp lại mọi người ở những chương trình tiếp theo! 💛

🌍 3/12 – Ngày Quốc tế Người Khuyết tật

Cùng nhìn trẻ bằng khả năng, không phải bằng giới hạn

Hôm nay – 3/12, Ngày Quốc tế Người Khuyết tật – là dịp để chúng ta cùng nhắc nhau về một điều quan trọng:
👉 Mỗi trẻ có rối loạn phát triển đều có giá trị, có tiềm năng và có quyền được hỗ trợ để tỏa sáng theo cách riêng của mình.

Tại HanaCenter, mỗi ngày chúng tôi đều chứng kiến:
• những bước tiến nhỏ nhưng đầy nỗ lực,
• những ánh mắt biết nhìn theo lời gọi,
• những cánh tay biết chủ động chìa ra để kết nối,
• và những nụ cười khi trẻ cảm thấy “mình làm được”.

Đó là lý do chúng tôi luôn tin rằng:
✨ Hỗ trợ đúng – Môi trường đúng – Cách nhìn đúng
→ sẽ giúp mọi trẻ đều có cơ hội hòa nhập và học tập tự tin trong trường mầm non.

Nhân ngày 3/12, HanaCenter xin gửi lời tri ân đến:
❤️ Những gia đình kiên trì đồng hành cùng con
❤️ Những giáo viên mầm non luôn mở lòng và hỗ trợ
❤️ Những trẻ đang cố gắng từng ngày để kết nối, để học hỏi, để trưởng thành

Chúng ta không chỉ “giúp trẻ học”,
mà đang mở ra tương lai cho các con – từng ngày một.

HanaCenter – Đồng hành cùng trẻ phát triển và hòa nhập bền vững.