Công an Hương Trà

SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ QUY ĐỊNH VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP

Chính phủ ban hành Nghị định số 186/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 99/2013/NĐ-CP ngày 29/8/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị định số 126/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 và Nghị định số 46/2024/NĐ-CP ngày 04/5/2024 của Chính phủ (sau đây gọi tắt là Nghị định số 99/2013/NĐ-CP).

Quyền sở hữu công nghiệp là quyền của tổ chức, cá nhân đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn, nhãn hiệu, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý, bí mật kinh doanh do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu và quyền chống cạnh tranh không lành mạnh.

Cụ thể, Nghị định số 186/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung điểm a, khoản 3 Điều 3 Nghị định số 99/2013/NĐ-CP về các biện pháp khắc phục hậu quả, theo hướng bổ sung biện pháp "ngăn chặn truy cập tên miền xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ngoài các biện pháp như "buộc trả lại" hoặc "thu hồi". Cụ thể:

"a) Buộc loại bỏ yếu tố vi phạm trên hàng hóa, phương tiện kinh doanh; buộc hoàn trả tên miền; buộc thu hồi tên miền; ngăn chặn truy cập tên miền xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp; buộc thay đổi tên doanh nghiệp, tên hộ kinh doanh; loại bỏ yếu tố vi phạm trong tên doanh nghiệp, tên hộ kinh doanh;".

Sửa đổi nguyên tắc xử phạt và thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp

Nghị định số 186/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 30 Nghị định số 99/2013/NĐ-CP về nguyên tắc xử phạt và thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp.

Theo đó, khi phát hiện vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp, người có thẩm quyền xử phạt và công chức, viên chức đang thi hành công vụ có thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính.

Mỗi hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần. Trường hợp nhiều tổ chức, cá nhân cùng thực hiện một hành vi vi phạm hành chính thì mỗi tổ chức, cá nhân vi phạm đều bị xử phạt đối với hành vi đó. Trường hợp một tổ chức, cá nhân thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chính hoặc thực hiện hành vi vi phạm hành chính nhiều lần theo quy định của Nghị định này thì bị xử phạt đối với từng hành vi vi phạm.

Việc xác định hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc, hành vi vi phạm hành chính đang thực hiện để tính thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 8 Nghị định số 118/2021/NĐ-CP ngày 23/12/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 68/2025/NĐ-CP và Nghị định số 190/2025/NĐ-CP.

Việc xử lý vi phạm hành chính về sở hữu công nghiệp trên môi trường điện tử được thực hiện khi bảo đảm điều kiện về cơ sở hạ tầng, kỹ thuật, thông tin và các yêu cầu theo quy định tại Điều 18a Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Trình tự, thủ tục xử phạt vi phạm hành chính thực hiện theo quy định tại Mục 1 Chương III của Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Bổ sung biện pháp ngăn chặn truy cập tên miền xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp
Nghị định số 186/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 2, khoản 3 Điều 31 Nghị định số 99/2013/NĐ-CP về thi hành quyết định xử phạt và cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt. Cụ thể:

Đối với khoản 2 về biện pháp khắc phục hậu quả buộc thay đổi tên doanh nghiệp hoặc buộc loại bỏ yếu tố vi phạm trong tên doanh nghiệp, Nghị định số 186/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung theo hướng mở rộng phạm vi áp dụng từ doanh nghiệp sang cả hộ kinh doanh đối với biện pháp buộc thay đổi tên hoặc loại bỏ yếu tố vi phạm trong tên gọi. Đồng thời, bổ sung trách nhiệm báo cáo kết quả thực hiện sau khi thay đổi tên, tăng cường cơ chế phối hợp giữa cơ quan xử phạt và cơ quan đăng ký kinh doanh. Đáng chú ý, quy định mới cũng bổ sung trách nhiệm xử lý các trường hợp tên doanh nghiệp, hộ kinh doanh xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Đối với khoản 3 về biện pháp khắc phục hậu quả buộc hoàn trả tên miền, Nghị định số 186/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung theo hướng quy định cụ thể và chặt chẽ hơn về biện pháp khắc phục hậu quả đối với tên miền vi phạm. Quy định mới thay cụm từ "trả lại tên miền" bằng "hoàn trả tên miền", đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức liên quan trong việc thu hồi tên miền và bổ sung nghĩa vụ báo cáo kết quả thu hồi tên miền trong vòng 10 ngày kể từ khi hoàn tất việc thu hồi.

Đáng chú ý, Nghị định số 186/2026/NĐ-CP bổ sung khoản 3a vào sau khoản 3 về biện pháp khắc phục hậu quả ngăn chặn truy cập tên miền xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Theo đó, trong trường hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính ban hành quyết định áp dụng biện pháp ngăn chặn truy cập đối với tên miền xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, trong vòng 05 ngày kể từ ngày nhận được quyết định, doanh nghiệp viễn thông có trách nhiệm áp dụng biện pháp kỹ thuật cần thiết để ngăn chặn truy cập đến tên miền trên mạng Internet tại Việt Nam và gửi văn bản báo cáo kết quả cho cơ quan ban hành quyết định xử phạt trong vòng 10 ngày sau khi hoàn tất việc ngăn chặn truy cập tên miền.

Trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định khôi phục truy cập đối với tên miền, doanh nghiệp viễn thông có trách nhiệm khôi phục truy cập đến tên miền trên mạng Internet tại Việt Nam trong vòng 3 ngày kể từ khi nhận được quyết định khôi phục truy cập tên miền và gửi văn bản báo cáo cho người ban hành quyết định trong vòng 10 ngày kể từ ngày hoàn tất việc khôi phục truy cập.

Phân định và nâng cao thẩm quyền xử phạt

Ngoài ra, Nghị định số 186/2026/NĐ-CP đã chi tiết hóa thẩm quyền xử phạt cho từng chức danh thuộc nhiều lực lượng thực thi khác nhau thuộc các Bộ, ngành, cơ quan liên quan: Bộ Khoa học và Công nghệ, Quản lý thị trường, Hải quan, Công an; Chủ tịch UBND các cấp và Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ. Xác định mức thẩm quyền phạt tiền rất cao cho người đứng đầu các lực lượng thực thi chuyên ngành, lên tới 250.000.000 đồng.

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 15/7/2026./.

TỪ “CÂU VIEW” ĐẾN VI PHẠM PHÁP LUẬT: CHIA SẺ THÔNG TIN BỪA BÃI TRÊN MẠNG XÃ HỘI SẼ BỊ XỬ PHẠT NGHIÊM

Thời gian qua, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng mạng xã hội, một thực trạng diễn ra khá phổ biến là ngay sau khi các cơ quan báo chí đăng tải thông tin, nhiều hội nhóm, fanpage, tài khoản mạng xã hội lập tức sao chép, chia sẻ lại nội dung nhằm thu hút lượt xem, tăng tương tác và mở rộng lượng người theo dõi. Đáng chú ý, không ít trường hợp sử dụng nguyên vẹn nội dung báo chí mà không xin phép cơ quan sở hữu, không ghi rõ nguồn trích dẫn, thậm chí cắt ghép, chỉnh sửa tiêu đề nhằm tạo hiệu ứng giật gân để “câu view”, “câu tương tác”.

Nhiều người vẫn cho rằng hành vi “chia sẻ lại cho nhanh”, “lấy tin cho tiện” chỉ là vấn đề thông thường trên môi trường mạng. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, đây không đơn thuần là câu chuyện về đạo đức sử dụng thông tin mà còn liên quan trực tiếp đến quyền sở hữu trí tuệ, trách nhiệm sử dụng mạng xã hội và nghĩa vụ tuân thủ pháp luật.

Từ ngày 1/7/2026, nhiều hành vi vi phạm trên môi trường mạng sẽ được xử lý nghiêm hơn khi Chính phủ ban hành Nghị định số 174/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026 và bổ sung nhiều quy định đáng chú ý liên quan đến trách nhiệm sử dụng mạng xã hội.

KHÔNG PHẢI CỨ ĐĂNG LẠI THÔNG TIN TRÊN MẠNG LÀ ĐƯỢC PHÉP

Theo quy định mới, hành vi cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc chưa được phép lưu hành, đã bị cấm lưu hành hoặc bị thu hồi có thể bị xử phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Đây được xem là bước siết chặt quản lý nhằm bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan và lập lại trật tự trong môi trường thông tin số.

Thực tế cho thấy, nhiều trang mạng xã hội hiện nay hoạt động như một “tòa soạn thu nhỏ”, tự ý sao chép tin bài, cắt dựng video, gắn logo riêng rồi đăng tải như sản phẩm của mình. Không ít trường hợp còn sử dụng hình thức “phóng sự”, “điều tra”, “phỏng vấn” nhưng không phải cơ quan báo chí được cấp phép, dẫn đến tình trạng thông tin thiếu kiểm chứng, suy diễn hoặc gây hiểu nhầm trong dư luận.

Không gian mạng là môi trường mở nhưng không phải là không gian nằm ngoài khuôn khổ pháp luật. Quyền tự do chia sẻ thông tin không đồng nghĩa với quyền sử dụng tùy tiện sản phẩm trí tuệ của người khác hoặc lợi dụng nền tảng mạng xã hội để tạo nội dung sai lệch.

NHIỀU HÀNH VI VI PHẠM TRÊN MẠNG XÃ HỘI SẼ BỊ XỬ PHẠT NẶNG

Ngoài vấn đề bản quyền báo chí, Nghị định 174/2026/NĐ-CP cũng quy định mức xử phạt từ 20 đến 30 triệu đồng đối với nhiều hành vi lợi dụng mạng xã hội như: cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức hoặc danh dự, nhân phẩm của cá nhân; đăng tải nội dung độc hại, phản cảm hoặc cổ súy cho các hành vi vi phạm pháp luật.

Đặc biệt, đối với các hành vi gây hậu quả nghiêm trọng hơn như phát tán thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế - xã hội hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, mức xử phạt có thể tăng lên tới 50 triệu đồng.

Các chủ tài khoản, quản trị viên fanpage, nhóm cộng đồng cũng không nằm ngoài trách nhiệm pháp lý. Việc không thực hiện ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin vi phạm khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền cũng có thể bị xử lý theo quy định.

NÂNG CAO VĂN HÓA SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI

Không thể phủ nhận mạng xã hội đã tạo ra môi trường kết nối, chia sẻ thông tin nhanh chóng và rộng khắp. Tuy nhiên, cùng với quyền tiếp cận và lan tỏa thông tin là trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc sử dụng thông tin đúng pháp luật.

Một cú nhấp chuột chia sẻ tưởng chừng đơn giản nhưng nếu thiếu kiểm chứng, vi phạm bản quyền hoặc phát tán nội dung sai lệch có thể kéo theo những hệ lụy pháp lý không nhỏ. Trong thời đại số, xây dựng văn hóa ứng xử trên không gian mạng không chỉ là yêu cầu về nhận thức mà còn là trách nhiệm pháp lý của mỗi người dùng.

Việc tăng cường chế tài xử lý không nhằm hạn chế quyền tự do tiếp cận thông tin, mà hướng tới xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong xã hội số hiện nay.

NHẬN DIỆN NHỮNG NGỘ NHẬN VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

Hiện nay, một bộ phận không nhỏ vẫn giữ thói quen: hễ nhắc đến chủ nghĩa xã hội là lập tức liên tưởng đến mô hình xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu trước đây. Từ đó, họ vội vã quy kết rằng con đường Việt Nam đang đi tất yếu sẽ rơi vào trì trệ, khép kín và cào bằng. Lối tư duy này thực chất là việc lấy một mô hình lịch sử đã khép lại để phủ nhận một con đường phát triển hoàn toàn khác biệt về điều kiện, phương thức và mục tiêu.

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh định hướng phát triển nhanh, bền vững dựa vào sức mạnh toàn dân, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hoàn thiện đồng bộ thể chế. Rõ ràng, một tầm nhìn như vậy không thể bị gắn ghép khiên cưỡng thành sự quay lùi về quá khứ.

Ngay từ Cương lĩnh năm 2011 và Hiến pháp năm 2013, bản chất mô hình xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng đã được xác định rất rõ: “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Đó là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân; nơi quyền lực nhà nước là thống nhất nhưng có sự phân công, phối hợp và kiểm soát chặt chẽ. Tuyệt đối không phải bản sao của những khuôn mẫu đã thất bại trong lịch sử.

Một trong những hạn chế nhận thức lớn nhất hiện nay là quan niệm: đã làm chủ nghĩa xã hội thì phải triệt tiêu kinh tế thị trường. Đây là cách nhìn nhận qua lăng kính cũ kỹ, theo kiểu “hoặc thị trường, hoặc chủ nghĩa xã hội”.

Đường lối của Đảng ta khẳng định nhất quán việc phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Chúng ta coi thị trường là công cụ quan trọng để phân bổ nguồn lực, giải phóng sức sản xuất và thúc đẩy sáng tạo; nhưng tuyệt đối không thả nổi để thị trường quyết định mọi giá trị. Kinh tế phải song hành với tiến bộ, công bằng xã hội, hướng tới con người và lợi ích quốc gia. Nói cách khác, Việt Nam không phủ nhận thị trường mà đặt thị trường trong quỹ đạo phát triển có kiểm soát, có định hướng và thấm đẫm trách nhiệm xã hội.

Bên cạnh đó, một định kiến dai dẳng từ thời bao cấp vẫn còn tồn tại, đó là việc đánh đồng chủ nghĩa xã hội với tư duy cào bằng, triệt tiêu động lực cá nhân. Cần hiểu đúng rằng, công bằng không có nghĩa là chia đều sự nghèo khó. Mục tiêu của chủ nghĩa xã hội là tạo cơ hội phát triển cho số đông; mở đường cho những người có tài năng, có khát vọng vươn lên làm giàu chính đáng; đồng thời tạo dựng hệ thống an sinh để không ai bị bỏ lại phía sau. Việc tôn trọng người tài, khuyến khích doanh nhân, trí thức làm giàu hợp pháp chính là điều kiện quan trọng để đất nước hưng thịnh và tạo nền tảng cho sự phân phối xã hội công bằng hơn.

Một số ý kiến lại cố tình đặt chủ nghĩa xã hội ở thế đối lập với dân chủ và pháp quyền. Tuy nhiên, nền tảng hiến định của nước ta đã khẳng định rõ bản chất Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Pháp quyền không phải khái niệm ngoại lai đứng ngoài con đường phát triển của Việt Nam, mà chính là một trong những nền tảng cốt lõi của chế độ. Vì vậy, việc đồng nhất chủ nghĩa xã hội với sự vắng bóng của pháp luật là sự xuyên tạc trắng trợn tinh thần của Hiến pháp năm 2013.

Có người lại cho rằng kiên định con đường xã hội chủ nghĩa đồng nghĩa với tự cô lập, khép kín. Nhưng thực tiễn phát triển của Việt Nam, đặc biệt là những yêu cầu mới tại Đại hội XIV về khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển các mô hình kinh tế mới, đã bác bỏ hoàn toàn luận điệu này.

Việt Nam không từ chối hội nhập. Ngược lại, chúng ta chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng để phát triển đất nước, đồng thời giữ vững độc lập, tự chủ và định hướng phát triển vì con người. Đáng chú ý, nhiều người có thói quen hễ thấy thực tiễn xuất hiện điểm nghẽn hay yếu kém là lập tức quy kết cho bản chất của chế độ. Đây là cách suy diễn phiến diện và thiếu khách quan.

Bất kỳ quá trình phát triển nào cũng tồn tại va vấp, đặc biệt trong giai đoạn quá độ phức tạp và chưa có tiền lệ. Điều quan trọng là Đảng ta không né tránh khuyết điểm. Công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng; phòng, chống tham nhũng, lãng phí; nâng cao năng lực quản trị quốc gia đang được triển khai quyết liệt nhằm củng cố niềm tin của Nhân dân. Lấy những khó khăn mang tính thời điểm để phủ nhận toàn bộ lý tưởng và con đường phát triển của dân tộc là lối lập luận thiếu trung thực.
Không khó để nhận ra, nhiều ngộ nhận hiện nay đang lặp lại các diễn ngôn chính trị cực đoan từ phương Tây. Họ gom nhiều mô hình khác nhau vào cùng một khuôn rồi phán xét theo công thức giản đơn: hoặc Nhà nước kiểm soát toàn bộ và triệt tiêu tự do, hoặc tạo ra tâm lý ỷ lại và phá hỏng động lực phát triển. Kiểu lập luận này có thể tạo hiệu ứng tâm lý mạnh, nhưng lại hời hợt về mặt học thuật. Sự đánh tráo khái niệm diễn ra khá tinh vi: hễ nói đến an sinh thì bị quy chụp là “cho không”; hễ nhắc đến công bằng thì bị gắn mác “cào bằng”; còn mọi sự điều tiết của Nhà nước đều bị quy thành “kiểm soát độc đoán”.

Nếu áp đặt lăng kính phiến diện đó vào Việt Nam, người ta sẽ không thể lý giải được vì sao một đất nước kiên định mục tiêu xã hội chủ nghĩa lại có thể hội nhập quốc tế sâu rộng, phát triển kinh tế thị trường sôi động và thúc đẩy đổi mới sáng tạo mạnh mẽ như hiện nay.

Suy cho cùng, mọi chủ trương, đường lối dù đúng đắn đến đâu cũng phải được kiểm chứng bằng giá trị thực tiễn mang lại cho Nhân dân và đất nước. Một chính sách chỉ thực sự có ý nghĩa khi đời sống người dân được nâng cao, xã hội an toàn hơn và cơ hội phát triển mở ra cho mọi người.

Thành quả không nằm ở lời tuyên bố, mà nằm ở cảm nhận thực tế của người dân: họ có được bảo vệ hay không, có cơ hội học tập, làm giàu và sống tử tế hay không. Đây cũng chính là tinh thần được nhấn mạnh trong việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIV: hiệu quả phát triển và sự hài lòng của Nhân dân là thước đo cao nhất.
Trong bối cảnh thế giới đầy biến động hiện nay, việc đánh giá về chủ nghĩa xã hội không thể tách rời thực tiễn toàn cầu. Ngay tại nhiều nước tư bản phát triển, các cuộc khủng hoảng xã hội, bất bình đẳng gia tăng, sự thao túng của các nhóm lợi ích và cảm giác bị bỏ rơi của tầng lớp yếu thế vẫn đang diễn ra.

Những thực tế đó cho thấy nhân loại vẫn luôn khát vọng về một mô hình phát triển công bằng hơn, nhân văn hơn. Và chính trong bối cảnh ấy, những giá trị cốt lõi của chủ nghĩa xã hội như chăm lo cho số đông, bảo vệ người yếu thế càng thể hiện rõ ý nghĩa thời sự.

Các thế lực thù địch hiểu rõ điều này nên cố tình nhập nhằng giữa sai lầm của quá khứ với con đường hiện tại; cắt xén hiện tượng để phủ nhận bản chất. Nếu không giữ được tỉnh táo và bản lĩnh nhận thức, người tiếp nhận rất dễ rơi vào bẫy của những lập luận nghe có vẻ sắc sảo nhưng thực chất mang nặng tính kích động, chống phá.

Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hôm nay không chỉ dừng lại ở việc phản bác cái sai, mà còn phải lan tỏa mạnh mẽ cái đúng; giúp mọi tầng lớp Nhân dân hiểu rõ rằng Việt Nam không lặp lại mô hình cũ, mà đang kiên định trên một con đường phát triển mang bản sắc riêng, đồng thời không ngừng đổi mới và hội nhập.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước hết là bảo vệ sự đúng đắn trong nhận thức, từ đó củng cố sự đồng lòng, chung sức đưa đất nước phát triển, vững bước tiến lên, hiện thực hóa khát vọng xây dựng Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc, sánh vai cùng các cường quốc năm châu như tâm nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh.