24/10/2026
Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung:
ĐỀ NGHỊ HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH VỀ TRƯNG MUA, TRƯNG DỤNG TÀI SẢN
Ngày 23-10-2026, tại phiên thảo luận tổ về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản, đồng chí Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh, đại biểu Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh, đề nghị tiếp tục rà soát thẩm quyền, điều kiện áp dụng và trình tự hoàn trả tài sản, bảo đảm luật vừa đáp ứng yêu cầu xử lý tình huống cấp bách, vừa bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.
Đồng chí Nguyễn Thành Trung thống nhất với sự cần thiết ban hành luật, đồng thời cho rằng các quy định cần được rà soát kỹ để bảo đảm thống nhất với pháp luật về quốc phòng, an ninh quốc gia và phòng thủ dân sự. Qua nghiên cứu dự thảo, đồng chí nêu một số nội dung cần chỉnh lý.
Về kỹ thuật lập pháp, dự thảo phân biệt điều kiện trưng mua, trưng dụng tại khoản 2 và các trường hợp áp dụng tại khoản 3 Điều 7, nhưng một số điều khoản lại dẫn chiếu chưa chính xác. Những lỗi này liên quan đến việc xác định thời hạn thanh toán, hoàn trả tài sản và cần được xử lý trong chính văn của luật.
Từ thực tiễn phòng, chống dịch COVID-19 tại TP Hồ Chí Minh, đồng chí Nguyễn Thành Trung đề nghị nghiên cứu quy định cụ thể thẩm quyền trưng dụng tài sản của người chỉ huy quân sự trong những trường hợp thật sự cấp bách. Trong thời gian dịch bệnh diễn biến phức tạp, Bộ Tư lệnh Thành phố đã tổ chức sử dụng 33 khu đất, nhà xưởng, trường học làm bệnh viện dã chiến với quy mô tiếp nhận 27.000 người; phối hợp bố trí 81 địa điểm làm bệnh viện điều trị COVID-19 và 173 khu cách ly tập trung; huy động 64 phương tiện, 74 container phục vụ vận chuyển, bảo quản nạn nhân tử vong do dịch bệnh.
Theo đồng chí, khối lượng tài sản cần huy động trong tình huống khẩn cấp có thể rất lớn, phân bố trên nhiều địa bàn và cần được đưa vào sử dụng nhanh chóng. Vì vậy, người được giao nhiệm vụ cần có thẩm quyền tương ứng để xử lý tình huống tại chỗ. Dự thảo cần xác định rõ cấp chỉ huy có thẩm quyền, trường hợp áp dụng, loại tài sản và phạm vi được trưng dụng; đồng thời quy định trách nhiệm lập hồ sơ, báo cáo, bảo quản, hoàn trả và bồi thường. Thẩm quyền trưng mua cần được cân nhắc riêng, phù hợp với tính chất chuyển quyền sở hữu và trách nhiệm bảo đảm kinh phí.
Đồng chí cũng đề nghị bổ sung trường hợp cần trưng mua, trưng dụng để ngăn chặn nguy cơ trực tiếp xảy ra sự cố, thảm họa, thay vì chỉ quy định khi thiệt hại nghiêm trọng đã xảy ra. Chẳng hạn, khi sạt lở đe dọa khu dân cư, lực lượng chức năng có thể cần huy động phương tiện để sơ tán người dân, mở đường cứu nạn trước khi hậu quả phát sinh. Việc áp dụng cần gắn với tiêu chí thật cần thiết và căn cứ có thể kiểm chứng.
Bên cạnh đó, dự thảo cần làm rõ cụm từ “không tiếp cận hoặc chưa tiếp cận được” khi quy định thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã; đồng thời chỉnh lý quy định về cưỡng chế theo hướng xác định rõ quyết định trưng mua, trưng dụng phải được ban hành đúng thẩm quyền, có hiệu lực và đã được giao hoặc thông báo hợp lệ. Về điều khoản thi hành, cần nêu rõ việc Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản số 15/2008/QH12 hết hiệu lực kể từ ngày luật mới có hiệu lực.
Đồng chí Nguyễn Thành Trung nhấn mạnh, hoàn thiện các quy định về thẩm quyền, điều kiện áp dụng và trách nhiệm hoàn trả sẽ giúp luật vừa tạo cơ sở pháp lý để Nhà nước huy động nguồn lực kịp thời khi có tình huống cấp bách, vừa bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người có tài sản.