05/05/2025
Takimet regjionale-sfidat për zbatimin e Ligjit për përdorimin e Gjuhëve
Regionalni sastanci - izazovi na sprovođenju Zakona o upotrebi jezika
Regional meetings - challenges for implementing the Law on the Use of Languages
👉 Shqip
Zyra e Komisionerit për gjuhët (ZKGJ) në bashkëpunim me Ministrinë e Administrimit të Pushtetit Lokal (MAPL) dhe Institucionin e Avokatit të Popullit (IAP), e me përkrahjen e Këshillit të Evropës (KE) (përmes projektit “Nxitja e kohezionit shoqëror përmes fuqizimit të të drejtave të pakicave kombëtare dhe përdorimit të gjuhëve. “), ka organizuar shtatë (7) tryeza regjionale me Komunat e Republikës së Kosovës për të diskutuar për mangësitë dhe mundësitë në rritjen e nivelit të zbatimit të Ligjit për përdorimin Gjuhëve.
Qëllimi i këtyre tryezave ishte të shqyrtohen sfidat në zbatimin e Ligjit në nivelin lokal, duke u bazuar në të gjeturat, gjatë monitorimit të komunave nga ZKGJ-ja, në fillim të këtij viti.
Pjesëmarrësit patën mundësinë të diskutojnë për çështje të ndryshme si përdorimi i gjuhëve në ueb faqet zyrtare të komunave, proceset e përkthimeve, mbishkrimet orientuese të komunave brenda dhe jashtë ndërtesës si dhe koordinimi i brendshëm në administratën lokale për të siguruar implementim më të suksesshëm të Ligjit.
Si pike e ndjeshme është evidentuar mangësia e burimeve njerëzore, siç është mungesa e përkthyesve dhe interpretëve të kualifikuar, në Institucionet lokale. Edhe përkundër kërkesës së ZKGJ-së, pozita e përkthyesit nuk është shpallur si kuadër deficitar, nuk ka ndonjë stimulim shtesë etj, kështu që edhe përkthyesit aktualë orientohen te kompanitë private, para se të vendosin të qëndrojnë nëpër institucione. Marrë parasysh se gjeneratat që njohin dy gjuhët zyrtare po vijnë duke u zvogëluar gjithnjë e më shumë, edhe stafi i përkthyesve po zvogëlohet, përderisa mungesa e buxhetit sipas zyrtarëve komunalë, nuk ju lejon kontraktimin e kompanive për përkthim.
Këto ngjarje ishin një mundësi e shkëlqyer për vendosje të bashkëpunimit dhe për të ndarë mendime, ide dhe shkëmbim të përvojave të mira që do të ndihmojnë në përmirësimin e përdorimit të gjuhëve zyrtare dhe atyre në përdorim zyrtar në nivelin komunal, (siç ishte rasti ku në dy komuna, me vendim të kryetarit, përkthyesit stimulohen me një përqindje shtesë të pagës).
Roli dhe ndihma e Personave Kontaktues të Rrjetit për politika të gjuhëve dhe masat që mund të merren, ishte si një pike e veçantë përmes së cilës ZKGJ-ja kërkoi angazhim dhe përkrahje nga komunat për të përmirësuar zbatimin e Ligjit.
Përfaqësuesit e komunave dhanë disa propozime dhe ide, se si ata e shohin avancimin e zbatimit të Ligjit për të siguruar përdorim të barabartë dhe efektiv të gjuhëve zyrtare. Përfundimisht do të përpilohet një raport gjithëpërfshirës i të gjitha çështjeve që u diskutuan në këto takime.
👉 Srp
Kancelarija poverenika za jezike (KPJ), u saradnji sa Ministarstvom za lokalnu samoupravu (MLSA) i Institucijom ombudsmana Kosova (IOK), i uz podršku Saveta Evrope (SE) (kroz projekat „Promovisanje društvene kohezije kroz jačanje prava nacionalnih manjina i upotrebu jezika“), organizovala je sedam (7) regionalnih okruglih stolova sa opštinama Republike Kosovo kako bi se razgovaralo o nedostacima i mogućnostima u povećanju nivoa sprovođenja Zakona o upotrebi jezika.
Cilj ovih okruglih stolova bio je da se razmotre izazovi u sprovođenju Zakona na lokalnom nivou, na osnovu nalaza tokom praćenja opština od strane KPJ-a, tokom početka ove godine.
Učesnici su imali priliku da diskutuju o različitim pitanjima kao što su upotreba jezika na zvaničnim opštinskim veb stranicama, procesi prevođenja, natpisi i znakovi opština unutar i izvan zgrade, kao i o unutrašnjoj koordinaciji u lokalnoj administraciji, kako bi se osigurala uspešnija primena Zakona.
Nedostatak ljudskih resursa, kao što je nedostatak kvalifikovanih prevodilaca i tumača, u lokalnim institucijama je identifikovan kao osetljiva tačka. Uprkos zahtevu KPJ, mesto prevodioca nije proglašeno kao deficitarni kadar, nema dodatnih stimulsa itd., pa se čak i trenutni prevodioci orijentišu ka privatnim kompanijama, pre nego što se odluče da ostaju u institucije. S obzirom na to da se generacije koje znaju dva službena jezika sve više smanjuju, smanjuje se i broj prevodilaca, a nedostatak budžeta, prema rečima opštinskih zvaničnika, ne dozvoljava angažovanje prevodilačkih kompanija.
Ovi okrugli stolovi su bili odlična prilika za uspostavljanje saradnje i razmenu mišljenja, ideja i dobrih iskustava koja će pomoći u poboljšanju upotrebe službenih jezika i onih u službenoj upotrebi na opštinskom nivou (kao što je bio slučaj gde se u dve opštine, odlukom gradonačelnika, prevodioci stimulišu dodatnim procentom svoje plate).
Uloga i pomoć kontakt osoba mreže za jezičke politike, i mere koje se mogu preduzeti bila je posebna tačka kroz koju je KPJ tražila posvećenost i podršku opština kako bi se poboljšala primena Zakona.
Predstavnici opština su dali nekoliko predloga i ideja o tome kako vide unapređenje sprovođenja Zakona, kako bi se obezbedila ravnopravna i efikasna upotreba službenih jezika.
Na kraju, bitće sastavljen sveobuhvatni izveštaj o svim pitanjima koja su razmatrana na ovim sastancima.
👉 Eng
The Office of the Language Commissioner (OLC), in cooperation with the Ministry of Local Government Administration (MLGA) and the Ombudsman Institution in Kosovo (OiK), and with the support of the Council of Europe (CoE) (through the project “Fostering societal cohesion by reinforcing minority rights and minority languages.”), has organized seven (7) regional roundtables with the Municipalities of the Republic of Kosovo to discuss the shortcomings and opportunities in increasing the level of implementation of the Law on the Use of Languages.
The purpose of these roundtables was to review the challenges in implementing the Law at the local level, based on the findings, during the monitoring of municipalities by the OLC, earlier this year.
Participants had the opportunity to discuss various issues such as the use of languages on the official websites of municipalities, translation processes, directional signs of municipalities inside and outside the building, as well as internal coordination in the local administration to ensure a more successful implementation of the Law.
As a sensitive point, the lack of human resources, such as the lack of qualified translators and interpreters, in local institutions was identified. Despite the request of the OLC, the position of translator has not been declared as a deficit staff, there is no additional incentive, etc., so even current translators are oriented to private companies, before deciding to stay in institutions. Considering that the generations that know the two official languages are increasingly decreasing, the staff of translators is also decreasing, while the lack of budget, according to municipal officials, does not allow contracting translation companies.
These events were an excellent opportunity to establish cooperation and to share opinions, ideas and exchange good experiences that will help improve the use of official languages and those in official use at the municipal level, (as was the case where in two municipalities, by decision of the mayor, translators are stimulated with an additional percentage of the salary).
The role and assistance of the Contact Persons from the Network of language policies and the measures that can be taken, was as a notable point, through which the OLC requested commitment and support from the municipalities to improve the implementation of the Law.
The representatives of the municipalities gave several proposals and ideas on how they see the advancement of the implementation of the Law to ensure equal and effective use of official languages. Finally, a comprehensive report will be compiled of all the issues that were discussed in these meetings.