Qais Babakarkhel قیس بابکرخیل

بسم الله الرحمن الرحیم
فرارسیدن عید سعید قربان را به کافه ملت آزاده و سربلند افغانستان اعم از خواهران و برادران تبریک عرض می‌نمایم.
عید سعید قربان، به عنوان یکی از دو عید بزرگ دینی مسلمانان حاوی درس‌ها و آموزه‌های فراوانی می‌باشد که ضرورت است به آن پیام‌ها و درس ها با دقت و تأنی توجه کنیم و روح خود را با زلال آن شستشو دهیم.
از وقوف در عرفات و آغاز تکبیر‌های تشریق تا حرکت میلیونی انسانهای مؤمن در مسیر رمی جمرات و طواف یک دست‌شان با یک لباس و یک رنگ برگرد خانه‌ی حضرت حق که نماد حق‌جویی و شیطان‌ستیزی می‌باشد و بالاخره قربانی؛ همگی با خود راز و رمز‌‌های دارد که می بایست برای عروج انسان مؤمن از اسارت و حقارت کارگر افتد و او را به ریسمان محکم حق متصل نماید.
آرزو می‌کنم این ایام خجسته برای همه مسلمانان روزهای خوشی باشد و مجالی برای دفع و طرد دشمنی‌ها، کینه توزی‌ها و دور بودن‌ها گردد.
همچنان از همه‌ی عزیزانی که توان و امکاناتی برای کمک و دست گیری دارند می‌طلبم که دست یاری به سوی خانواده‌های بی‌سرپرست، ایتام و مستمندان دراز کنند و بذر شادی را در قلب های شان بکارند.
عید بر همه مبارک باد.
باحرمت
قیس بابکرخیل

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
بنام خداوند بزرگ و توانا وهمچنان درود بی پایان به روان پاک منجی عالم بشریت حضرت محمد مصطفئ ﷺ
پیام تبریکی!
صمیمانه‌ترین تبریکات خویش را به مناسبت فرار رسیدن عید سعید فطر به شما و از طریق شما به خانواده محترم تان تبریک و تهنيت عرض نموده و از خداوند منان استدعاء دارم تا طاعات و عبادات تان را به در گاه خویش قبول ومقبول بگرداند،
الله متعال اتحاد، اتفاق، صمیمیت و برادری را در میان مسلمانان جهان اسلام وکشور عزیزمان حاکم بفرماید.
روز های خوشی برای تان آرزو دارم.
با مهر
بابکرخیل

نکات مهمی که قبل از خواب باید رعایت کنید !😴

▫️جلوگیری از عفونت: مصرف سیب قبل از خواب

▫️جلوگیری از افسردگی: مصرف شیر قبل از خواب

▫️جلوگیری از سکته مغزی: مصرف آب قبل از خواب

این 69 نکته به اندازه خواندن 69 کتاب روان شناسی برای شما مفید است.
اګر آموزنده بود نشر اش کنید تا دیګه دوستان هم مستفید شوند
;1_حداقل سالی یکبار طلوع آفتاب را تماشا کن
3- برای فردایت برنامه ریزی کن
4- از عبارت«متشکرم»زیاد استفاده کن.
5- بدان در چه وقت باید سکوت کنی.
6- زیر دوش آب برای خودت آواز بخوان.
7- احمقانه رفتار مکن.
8- برای هر مناسبت کوچکی جشن بگیر.
9- اجناسی که بچه ها می فروشند را بخر.
10- همیشه در حال آموختن باش.
11-آنچه می دانی به دیگران بیاموز.
12- روز تولدت یک درخت بکار.
13- دوستان جدید پیدا کن اما قدیمیها را از یاد مبر.
14- از مکانهای مختلف عکس بگیر.
15- راز دار باش.
16- فرصت لذت بردن از خوشی هایت را به بعد موکول نکن.
17- به دیگران متکی نباش.
18- هیچ وقت در مورد رژیم غذاییت با کسی صحبت نکن.
19- اشتباه هایت را بپذیر.
20- بدان که تمام اخباری که می شنوی درست نیست

21- بعد از تنبیه بچه هایت , آنها را در آغوش بگیر و نوازش کن.
22- گاهی برای خودت سوت بزن.
23- شجاع باش , حتی اگر نیستی وانمود کن که هستی , هیچکس نمی تواند تفاوت بین این دو را تشخیص
24- هیچوقت سالگرد ازدواجت را فراموش نکن
25- به کسی کنایه نزن
26- از بین کتاب هایت آنهایی را امانت بده که بازگشتشان برایت مهم نباشد.
27- به بچه هایت بگو که آنها فوق العاده اند.
28- سحر خیز باش.
29- سعی کن همیشه خیلی هوشیار باشی , شانس گاهی اوقات خیلی آرام در می زند.
30- همیشه ساعتت را پنج دقیقه جلو بکش.
31-کسی را که امیدوار است هیچگاه نا امید نکن شاید تنها داروی او باشد.
32-وقتی با بچه ها بازی می کنی سعی کن آنها برنده شوند.
33-هیچگاه در دستگاه پیغام گیر تلفن پیام بی معنی و نامفهوم نگذار.
34-وقت شناس باش
35-از افراد ناشایست دوری کن.
36-در پول دادن به بچه هایت خسیس نباش.
37-اصالت داشته باش.
38-هیچ وقت به رقیبت اعتماد نکن.
39-از حدی که لازم است مهربانتر باش.
40-وقتی عصبانی هستی به هیچ کاری دست نزن.
41-بهترین دوست همسرت باش.
42-تا وقتی شغل بهتری پیدا نکرده ایی شغل فعلیت را از دست مده.
43-سعی کن مفید ترین و با احساس ترین آدم روی زمین باشی.
44-از کسی کینه به دل نگیر
45-برای تمام موجودات زنده ارزش قائل شو.
46-شکست را به راحتی بپذیر.
47- وقتی پیروز شدی فخر فروشی نکن.
48- خودت را در گیر مسائل بی اهمیت نکن.
49- هرگز به کسی نگو که خسته و افسرده به نظر می آید.
50- همیشه به قولت وفادار باش
51- تا می توانی جدایی ها را به وصل تبدیل کن.
52- عادت کن که همیشه حتی زمانی که ناراحت هستی خودت را سرحال نشان دهی.
53- زندگی را سخت نگیر.
54- هیچ وقت قمار بازی نکن.
55- وقتی با کار سختی روبرو شدی به خودت تلقین کن که شکست غیر ممکن است.
56- از وسایلت به خوبی محافظت کن.
57- انتظار نداشته باش که پول برایت خوشبختی بیاورد.
58- برای تغییر دادن دیگران بیش از این تلاش نکن.
59- همیشه خوش ظاهر و شیک پوش باش.
60- پلها را از بین نبر شاید مجبور شوی بار دیگر از رودخانه عبور کنی

61- خودت را دست کم نگیر.
62- متواضع و فروتن باش.
63- دروازه موتر ات را همیشه قفل کن.
64- قدرت بخشندگی را از یاد مبر.
65- نسبت به مردمی که به تو می گویند خیلی صادقی محتاط باش.
66- دوستی های قدیم را دوباره تازه کن.
67- سعی کن زندگی همواره برایت پیام داشته باشد.
68- کتاب مورد علاقه ات را برای بار دوم بخوان.
69- طوری زندگی کن که روی سنگ قبرت بنویسند: شخصی که از هیچ چیز در ز‌ندگیش پشیمان نبود .
(صفحه را لایک بزنید)
با دوستان و عزیزان تان شریک سازید تا آگاه باشند

صفحه بنده را لایک، فالو و با دوستان تان شریک سازید تا از مطالب مفید این صفحه جهت افزایش معلومات جانبی شان استفاده کنند.

وزارت دفاع امروز (چهارشنبه، ۱۹ جوزا) در یک خبرنامه می‌گوید که یک چرخبال می-۱۷ شب گذشته در ولایت میدان وردک در نتیجۀ مشکلات تخنیکی و فنی، سقوط کرده‌است.
منبع : طلوع نیوز

معلومات مفید وارزنده برای داشتن یک زندگی عالی وصحتمند

۱-چای را اندکی سرد بنوشید تا سرطان مری نگیرید .
۲-قند یا بوره کمتر مصرف کنید
۳-هیچ وعده غذایی را حذف نکنید .
۴-از گیاهخوار شدن صرف نظر کنید بدن به مواد گوشت نیازمند است .
۵- با سیر و پیاز به شدت دوست باشید .
۶- آب فراوان بنوشید .
۷- چیپس را دشمن خود بدانید .
۸-غذا را به خوبی بجوید .
۹-ماست کم چرب و شیر را فراموش نکنید .
۱۰- بادنجان رومی را دوست خوب خود بدانید.
۱۱- برنج را آبکش نکنید .
۱۲-با سوسیس و کالباس سرسنگین باشید .
۱۳- با نوشابه قهر کنید.
۱۴- نان سبوس دار میل کنید .
۱۵- نان شب را وقت بخورید.
۱۶-مصرف ماهی را جدی بگیرید.
۱۷-به یکدیگر برای خوردن غذای بیش از حد تعارف نکنید .
۱۸-کافیست هر روز نیم ساعت پیاده روی کنید .
۱۹- میوه فراوان بخورید .
۲۰- به خوردن سبزیجات عادت کنید

دلایلی که باعث می شود همیشه خسته باشید:
🔹صبحانه کامل نمی خورید
🔹آب کافی مصرف نمی کنید
🔹آهن کافی مصرف نمی کنید
🔹 بیش از اندازه کار میکنید
🔹 تیروئید کم کار دارید

قانون برای سلامتی بیشتر :
❗گوشت کمتر، سبزیجات بیشتر.
❗نمک کمتر، سرکه بیشتر.
❗شکر کمتر، میوه بیشتر.
❗غذا کمتر، جویدن بیشتر.
❗حرف زدن کمتر، عمل بیشتر.
❗حرص کمتر، بخشش بیشتر.
❗نگرانی کمتر، خواب بیشتر
❗رانندگی کمتر، پیاده روی بیشتر.
❗عصبانیت کمتر، خنده بیشتر

پنج راه برای کاهش بی حوصلگی:

1- مصرف سیب
2- مصرف برگه آلو
3- مصرف چای سبز
4-مصرف آب لیمو و عسل
5- مصرف آب هویج و سیب

صبحانه برای زیبایی پوست:

✨شیر : ضد چروک
✨چای سبز: کاهش جوش
✨تخم مرغ پخته : جلوگیری از افتادگی پوست
✨املت گوجه : روشن کننده ی پوست

عوارض نفس کشیدن از دهان:
افزایش پوسیدگی دندان‌ها،
خشکی دهان،
خشکی لب‌ها،
التهاب و بیماری‌های لثه،
بوی بد دهان
و اثر سوء روی فرم فک‌ها
و صورت مي باشد.

قوی ترین چیزهایی
که باعث تقویت سیستم دفاعی بدن و مقاومت در برابر بیماریها میشوند:
انار
ماست
سیر
پیاز
چای سبز
کدو
بروكلی

سه چیز که جسم را بیمار میکند :
1) زیاد حرف زدن
2) زیاد خوابیدن
3) زیاد خوردن

چهار چیز که جسم را نابود میکند :
1) غم
2) ناراحتی
3) گرسنگی
4) بی خوابی

چهارچیز که صورت را نورانی میکند:
1) تقوا
2) وفا
3) بخشندگی
4) جوانمردی

سه چیز که رزق و روزی را زیاد میکند:
1) سعی و تلاش
2) خوش حساب
3) کمک به نیازمندان

و چهار چیز که رزق و روزی را کم میکند :
1) خواب صبح
2) حرص و طمع
3) تنبلی
4) خیانت
به آرزوی موفقیت وسلامتی همه

اداره مستقل ارگان‌های محلی در یک خبرنامه می‌گوید که محمد داود لغمانی به حیث والی غزنی گماشته شد و امروز کارش را در این ولایت آغاز کرد.
منبع طلوع نیوز

پښتو می ننګ پښتو عزت
پښتو ژوند پښتو غیرت
دپښتو‌ ژبی نړیواله ورځ زما تولو خوږ ژبو پښتنو ته مبارک وی ویاړم چه پښتون یم او زما پلارنی اومورنی ژبه پښتو ده

به سوی دفاع مستقلانه!

کمپ «کابل جدید» از نیروهای امریکایی امروز به وزارت دفاع ملی سپرده شد

مبادی حقوق
برای محصلین وفارغین پوهنځی های حقوق و شرعیات ترتیب شده است
هر فارغ ومحصل حقوق وشرعیات باید این پوست شیر نماید.
(( استاد گرامی خداوند شمار ا حفظ داشته باشد))

مبادی حقــــــوق
مبــــــــــــــادی حــــــقوق یعنی خلــــــــــص حقوق یا الفبـــــــــــا حـــقوق میباشد .


حقوق ازلحاظ مفاهیم اساسی


1: حقوق عندی (حق) 2: حقوق آفاقی

حقیقت چیست : رفتن بطرف واقعیت حقیقت است ، هــــــــرگاه حقیقت بوقوع پیوست واقعیت است و هرگاه بواقعیت تبدیل شود درست است .
بطور مثال : مرگ (هم حقیقت است ، هم واقعیت است ، هم درست .



حقوق عنـــــــــــدی (حق )

عبارتست از سلطه ، قدرت ، توانائی وامتیازیست که یک شخص نسبت به اشیا واشخاص دیـــگر دارد .
مانند : نسبت به اشـــــــیا ( صاحب موتر بالای موتر خود حق دارد ) .
نسبت به اشخاص ( طــــــفل بالای پدر ومادر خود حق دارد ) .


حقوق آفاقی ( قواعد )

حقوق آفاقی از آفاق گرفته شده است وآفاق بچیزی گفته میشود که ما از آن چیزی استفاده کرده بتوانیم و در دسترس ما قرار نگیرد .
مانند : آفتاب ، عقل وغـــــــــــــــــــــیره .
چـــــــــــــیز

1: شــــِی 2: عین

شی وعین : هرآنچیزیکه دردسترس ما قرار نگیرد عبارت از شی است وهرگاه دردسترس ما قرار گیرد او عبارت از عین است .
بطورمثال : ماهی درآب درحال شنااست عبارت از شی است ، زمانیکه بدست میآوریم به عین تبــــــدیل میشود .

تعریف اصطلاحی حقوق آفاقی (قواعد)

عبارت از مجموعه قواعد ومقررات الزامی واجباری بوده که ساحات مختلفه زندگی انسان ها را بادرنظرداشت ذیدخل بودن دولت ویا عدم ذیدخل بودن دولت را تنظیم نموده وتطبیق آن توام به اجبار است .

رابطه قواعد حقوق باسایرقواعد دیگر

- رابطه قواعد حقوقی با قواعد دینی (مذاهب )
قاعده چیست : عبارتست ازاصل است که وضعیت یک اجتماع را بیان میــــــــــــکند .

دین چیــست : عبارت از مجموعه اوامرونواحی شارع حـــــــــــکیم (خداوند ج ) برای تابعین اش بوده که درصورت تخلف برعلاوه مجازات دنیوی مجازات اخروی هم درقبـــال دارد .


نقاط اشتراک قواعد حقوقی با قواعد دینی

نقاط اشتراک قـــــــــواعد حقوق ودینی را دریک کلمه می توان خـــــــــــــــلاصه کرد
هدف هردو قواعد تنظیم اجتماع وتامین عدالت است .

نقاط افتراق قواعدحقوقی با قواعد دینی

نـــــــــــــــقاط افتراق قواعد حقوقی را با دینی میتوان ازسه نــــــــــگاه ارزیابی نمود .
- ازلحاظ موضوع
- از لحاظ مویدات
- ازلحاظ ساح تطبیق

از لحاظ موضوع : موضوع قواعد دینی را عبادات ، عقوبات ، معاملات ورابطه ها تشکیل می دهد و قواعد حقوقی تنها عقوبات ومعاملات را دربر میگیرد .
از لحاظ مویدات : مویدات قواعد حقوقی تنها دنیوی بوده درحـــــالیکه مویدات قواعد دینی هم دنیوی بوده وهم اخـــــــــــــروی بوده .
از لحاظ ساحه تطبیق : ساحه تطبیق قواعد حقوقی محدود بوده درحالیکه ساحه تطبیق قواعـــــــــــــد دینی وسیع تر وهمه گیراست .

- رابطه حقوق با عرف عادات ( مجاملات )

عرف : مجموعه ارزش های انسانی بوده که انسان ها ازلحاظ معنوی به آن باورداشته وهمین ارزش ها را درزندگی خویش عملی میکنند .

نقاط اشتراک قواعد حقوقی با عرف عادات

نقاط اشتراک حقوقی با قواعد مجاملاتی میتوان دریک کلمه خلاصه کــــــــــــــــــرد
که هدف هردو تنظیم اجتماع میباشد .

نقاط افتراق قواعد حقوقی با عرف عادات

- از نگاه مویدات - ازنگاه ساحه تطبیق
- ازنگاه مـــــــــــویدات : مویدات قواعد حقوقی فوری ومادی بوده درحالیکه مویدات عـــــــرف عـــــــــــــــــــــادات معنوی است .
- از نگاه ساحه تطبیق : ساحه تطبیق قواعد حقوقی وسیع بوده وازمجاملاتی محدود می باشد .


رابطه حقوق عندی با حقوق آفاقی

حقوق آفاقی حقوق عندی را حمایت میکند ، حقوق عندی زمینه ساز برای تطبیق حقوق آفاقی است .
یعنی چه ؟
یعنی اینکه بدون حقوق عندی حقوق آفاقی تطبیق شده نمی تواند .

حق چه وقت به وجود می آید
حق زمانی بوجود می آید که تکلیف وجود داشته باشد .
پس تکلیف چه وقت مطرح میگردد
زمانیکه عقل وشعور وجود داشته باشد تکلیف مطرح میشود .

فورمول
شعور+ عقل = تکلیف = حق
پس میتوان گفت که انسان دارای مکلفیت وحق است اما حیوان دارای حق نیست بدلیل اینکه دارای تکلیف نیست .

- رابطه حقوق با اخلاق

اخلاق : معیار تمیز بین خوبی ها وبدی ها عبارت از اخلاق است .

نقاط اشتراک قواعد حقوقی با قواعد اخلاقی

1- ( وفا به عهــــــــد ) یعنی اینکه اخلاق حکم میکند زمانی که به یک شخص وعده میدهیم باید به وعده وفادارباشیم ، حقوق نیز چنین حکم میکـــــــــــــند .
2- (اســـــتقلال اراده ) خداوند ج انسان را آزاد ساخته که ازدواج نمائید اما اخلاق حـــــــکم میکند که باید نکاح صورت بگیـــــــــــــــــــــــرد .
3- ( هــــــــــــــدف ) یعنی هدف هــــــردو قواعـــــد حقوقی واخلاقی تنظیم اجتماع است .

نقاط افـــــــــــــــتراق قواعد حقوقی واخلاقی

- ( ازنگاه مـــــــــویدات ) فرق قواعد حقوقی با اخلاق ازنگاه مویدات دراین است که مــــویدات قواعد حقوقی فوری ومادی بوده درحالیکه مویدات قواعد اخلاقی معنوی است .
- ( ازنگاه ساحه تطبیق ) ساحه تطبیق قواعــــــــد اخلاقی نسبت به قواعد حقوقی محدود است .
- ( ازنگاه درنظرگــــــــــــــــــرفتن انگیزه در ارتکاب جرمی )
یعنی قواعد اخلاقی انگیزه را درارتکاب عمل جرمی می پذیرد درحالیکه قواعدحقوقی به هیچ صورت انگیزه را درارتکاب عمل جرمی نمی پذیرد .
- ( ازنگاه توجه زمان ) اخلاق گذشته را درنظرمی گیرد اما قواعد حقوقی متوجه گذشته نبوده بلکه متوجه حال وآینده میباشد .


- رابطه علم حقوق با سایر علوم

علم : تــــــــکرار تجربه که درعمــــــــــل نتیجه داشته باشد عبارت از عــــــــــــــلم میباشد .

علم بدوبخش تقسیم میشود 1 : علوم اجتماعی 2: علوم طبعی

1- علوم اجتماعی : تکراری تجربه که درعمــــــــــل نتیجه واحد نداشته و نظر به زمان ومکان تغیرنمائید .

مثال : سلطان محمود غزنوی ، چنگیز خان ، نوازشریف ، احمدشاه مسعود .

2- عـــلوم طبعی : تکرار تجربه که درعمل نتیجه واحد داشته باشد ونظر به زمان ومکان تغیر نکند .
مانند : 5= 3 + 2

رابطه علم حقوق با فلسفه
فلسفه از دوکلمه ترکیب شده philo بمعنای دوست دار، علاقه مند وشایق و Sophia بمعنی دانش یعنی فلسفه بمعنی دوستدار دانش ، علاقه مند دانش است .
ودراصطلاح اساس مطالعه هرعلم را فلسفه گویند وفلسفه پس از (چرا ) آغاز میگــــردد.
و اولین عالم فلسفه فیثاغورث میباشد .
- رابطه علم حقوق با فلسفه
اساس علم حقوق را فلسفه تشکیل میدهد و حقوق فلسفه را درجامعه وجود خارجی می بخشد .

- رابطه علم حقوق با سیاست

تعریف علم سیاست : سیاست ازکلمه سائس گرفته شده ومردم یونان زمین سائس بـــــــکسی میگفتند که اسپ شوخ را رام میساخت .
- دراصطلاح عبارت از حصول قدرت ، حفظ قدرت و تعدیل قدرت درعرصه ملی وبین المللی میباشد .

1- حصول قدرت : قدرت بدوطریق میتوان بدست آورد .

1 : مشـــــــــــروع 2 : غیرمشـــــــروع


حصول قدرت

1 : مشروع 2 : غیر مشروع



انتخابات انقلاب ( توسط تمام اقشار) کودتا ( توسط نظامیها )




مستقیم غیر مستقیم

یاداشت : موضوع علم سیاست را قدرت تشکیل میدهد .


2- حفظ قدرت
یک سیاست مدار باید بخاطر حفظ قدرت درعرصه ملی ( اردو ، پولیس وامنیت ملی ) داشته و
ازهمه مهمترباید بانک ملی داشته باشد و بخاطر حفظ قدرت درعرصه بین المللی با دولتهایکه روابط دارد باید سفارت خانه ایجاد نماید .

3- تعدیل قدرت
یک سیاست مدار باید بخاطرتعدیل قدرت درعرصه ملی وبین المللی باید خود را با ارزش های ملی وبین المللی هم سیر نماید .

فرق حقوق با سیاست
حقوق دارای قاعده میباشد وسیاست قاعــــــــــــــــــده ندارد بلکه اصول دارد .
رابطه علم حقوق با سیاست
حقوق سیاست را مشروعیت میبخشد این دوعلم ازهم کاملآ جدا بوده اما بمثابه دوبال یک پرنده است ، یعنی بدون حقوق سیاست بوده نمی تواند و بدون سیاست حقوق بوده نمی توان.


خصوصیت قواعد حقوقی

تعریف خصوصیت : هرآنچیزکه ماهیت یک پدیده را منعکس سازد خصوصیت همان پدیده است .

- تعمیم بودن وتجرید بودن ( عمومی بودن و مجرد بودن )

عمومی بودن قواعد حقوقی به این معنی که یک قـــــــــاعده حقوق بالای تمام اتباع یک کشور بصورت یکسان تطبیق میگردد وتجرید بودن قـــــــواعد حقوقی به این معنی است که مشخصآ احمد ومحمود را درنظر نداشته موقف یا حـــالت اجتماعی یک شخص را درنظر نگرفته بلکه وضعیت یک شخص را درنظر میگیرد .
بطور مثال : قانون اساسی حکم میکند که هر افغان حق دارد ری بدهد .

- الزامی بودن
قاعده حقوقی اختیاری نیست بلکه الزامی میباشد .

مویدوی بودن ضمانت اجرائیوی هر قاعده مویدوی بودن است .

- کتبی بودن
یک قاعده زمانیکه نوشته میشود مبین ( بیان کننده ) کتبی بودن آن است .

هدف ومــــــــرام
هدف ومرام قواعد حقوقی تنظیم اجتماع وتامین عدالت میباشد .

رابطه علم حقوق با تاریخ

علم حقوق وتاریخ ازهم جدا بوده اما باهم رابطه نزدیک نیزدارند که رابطـــــــــه ایشان را میتوان درزمان ومکان مشاهده کرد وهم چنان ازترکیب این دو علم علمی جـــــــدیدی بوجود آمده که بنام تاریخ حقوق یاد میگردد .

تعریف تاریخ حقوق
تاریخ حقوق علمیست که ازتحولات ، انکشافات ومراحل مختلف حـــــــــــقوق از ادوار گذشته تا امروز بحث میکند .

- رابطه علم حقوق با اقتصاد
بعضآ دریک جامعه بادرنظرداشت مـــــوجودیت سکتورهای خصوصی تورم اقتصادی بوجود می آید . دولت تصمیم میگیرد تا بخاطر کنترول قیم قــــانون را وضع نماید واین قانون توسط حقوق دانان وضع میگردد .
بطور مثال : پارلمان افغانستان بخاطر جلوگیری ازنابسامانی های اقتصادی کـــــــــــــــشور قـــــانون را وضع مینماید .

- رابطه علم حقوق با روانشناسی
رابطه این دوعلم را میتوان چنین مشاهده کرد که ازترکیب این دوعلم یک علــــــم جدیدی بنام روانشناسی جنائی بوجود آمده است .

تعریف روانشناسی جنائی
علمیست که ازرفتار ، کردار وسلوک مظنون ، متهم ومجرم را مورد بحث قرار میدهــــــــد .
این علم درگرفتاری ، استنطاق وتنفیــــــــــــــــــــذ مجازات کمک می نمائید .


نقطه مشترک تاریخ وحقوق درزمان ومکان است .
- رابطه علم حقوق با جامعه شناسی
جامعه شناسی علمیست که رفتار ، طرزبرخورد وزندگی انسان ها را بادرنظرداشت موجودیت آنها درجامعه مورد مطالعه قرار میدهد .
- حقوق درجامعه تطبیق میگردد.
- یک جامعه شناس وضعیت زندگی اجتماعی را برای حقوق دان پیشکش مینمائید .
- هدف حقوق تنظیم اجتماع است .

- رابطه حقوق با جغرافیه
جغرافیه حقوق را درعرصه حقوق جزا وبخصوص به حقوق جزای بین المللی کمک می نماید . حقوق دانان بخاطر رسیده گی به یک جرم بین المللی پرنسیب های را بوجود آوردن که کشورها بتواند به یک جرم رسیده گی نماید .

1- پرنسیب صلاحیت اصلی
2- پرنسیب صلاحیت شخصی
3- پرنسیب صلاحیت همگانی

1- پرنسیب صلاحیت اصلی

- پرنسیب صلاحیت اصلی محلی ( سرزمین )
به اساس این پرنسیب اولین کشور میتواند به جرم رسیده گی نمائید که جرم درسرزمین آن بوقوع پیوسته است .

- پرنسیب صلاحیت عینی یا حفاظتی
به اساس این پرنسیب کشوری میتواند به جرم رسیده گی نمائید که ازوقوع جرم متضرر شده باشد .

2- پرنسیب صلاحیت شخصی

- پرنسیب صلاحیت شخصی ( فاعلی )
به اساس این پرنسیب کشوری میتواند به جرم رسیده گی نمائید که مجرم اتباع همان کشور است .

- پرنسیب صلاحیت شخصی ( مفعولی )
به اساس این پرنسیب کشوری میتواند به جرم رسیده گی نمائید که مجنی علیه اتباع عمان کشوراست .
3- پرنسیب صلاحیت همگانی ( یونیورسل )
به اساس این پرنسیب کشوری میتواند به جرم رسیده گی نمائید که اولآ اقدام نمائید .


- رابطه علم حقوق با کریمنالستیک

کریمنالسیک : کریمنالستیک علمیست که یک مجرم وجــــــــرم را تثبیت، تشخیص وشناسائی مینمائید .
به سه دسته تقسیم می گردد .
1- کریمنالتخنیک
2- کریمنالتکتیک
3- کریمنال بالستیک عدلی

1- کریمنالتخنیک : علمیست که با استفاده از وسایل تخنیکی مـــــــــــــــجرمین اصلی را تشخیص وشناسائی می نمـــــــــــــــاید .

2- کریمنالتکتیک : مربوط به شایستگی وتوان فکری یک شخص میگردد .

3- کریمنال بالستیک عدلی ( مرمی شناسی ) : علمیست که نوعیت سلاح ، مرمی وفاصله مرمی را مورد مطـــــــــــــــالعه قرار میدهد .

- رابطه علم حقوق با طب
طب به سه کتگوری تقسیم میگردد 1 – طب وقایوی 2- طب معالجوی 3- طب عدلی

( طب عدلی ) : طب عدلی خدمات شایان را به حقوق جــــــــزا منمائید یکی درتسلیخ اجساد و دیگر اینکه چپن سیاه را با چپن سفید آشتی میسازد .

- رابطه علم حقوق با کیمیا
کیمیا به حقوق به خصوص به حقوق جزا درعرصه زهـــــــــــــــــــرشناسی خدمات شایان را انجام میدهـــــــــد.
- رابطه علم حقوق با ریاضی : 1- در عرصه گـــــــــــــراف جرایم . 2- درعرصه حقوق میراث .
اساس ومبدا قواعد حقوقی

اساس : آغاز مطالعه ماهوی یک پدیده اساس همان پدیده است .
درمورد اساس و قواعــــــــــــد حقوقی نظریات مکاتب مختلف وجود دارد .

1- مکتب ریالیست ها ( حقیقت گرا ، واقع گریان )

مکتب ریالیست ها



1- مکتب دولتی 2- مکتب اجتماعی

1-2 ( مکتب دولتی واجتماعی)

به اساس نظریه مکتب دولتی اساس ومبدا قواعد حقوقی دولت است ، یعنی قواعد حقوقی را دولت بوجود آورده است اما نظرمکتب اجتماعی این است که اساس ومبدا حقوق اجتماع است .
وچنین استدلال میمائید که اجتماع دولت را بوجود آورده است .

دولـــت چیست : عبارت ازتشکیلات معین است که یک جامعه را رهبری میکند .
اجتماع چیست : گروه از افرادیکه درنتیجه تساند وتعاون گــــــــــــردهم آمده زندگی نمایند ودارای
آرمان های مشترک باشند .

2- مکتب اهل تصوف ( آیدیالیست )
ازنظراین مکتب اساس ومبدا قواعــــــــد حقوقی را حقوق طبعی تشکیل میدهد یعنی اینــکه قبل
از بوجود آمدن اجتماع و دولت یک سلسله اصول وجود داشت وجامعه را رهبری میکرد .

تعریف حقوق طبعی : مجموعه اساساتیکه منطق انسان بوده غیر قابل تغیر ودرهرزمان ومکان زمینه تطبیق دارد .

در رابطه به اهـــــــــــــــــــداف قواعد حقوقی نظریات مختلف ارائه گردیده است .


1- مکتب اصالت فرد
2- مکتب اصالت جمع ( سوسیالیزم )
3- مکتب اعتدالیون ( اسلام )

1- مکتب اصالت فرد : ازنظر این مکتب هدف قواعد حقوقی سعادت بشرودفاع ازمنافع آن است ، این مکتب به این باور است که فرد آزاد خلق شده به هراندازه که کارنماید باید به همان اندازه نیز مصرف نماید ، نتیجه این مکتب لبــــــــــــــرالیزم است .

2- مکتب اصالت جمع ( سوسیالیزم ) : این مکتب به این باوراست که اهــــــــــــــــــــــداف قواعد حقوقی تنظیم اجتماع ودفاع ازمنافع آن است یعنی این مکتب مستقیمآ مخالــــــــــف نظریه مکتب اصالت فرد است . این مکتب میگوید تا زمانی که فرد اجتماع را تشکیل ندهد به تنهای نمیتواند به حقوق خویش رسیده گی نماید .

3- مکتب اعتدالیـــــــــــون ( اسلام ) : ازنظراین مکتب هدف قواعد حقوقی سعادت بشروتنظیم اجتماع است . از این مکتب سوال میگردد که هرگاه به خاطر تضمین شدن منافع اجتماع منافع فرد درخطر قرار گیرد کدام یک را مدنظر میگرد .
درجواب میگوید : منافع اجتماع را درنظر گرفته وفرد را قناعت میدهم .


تقسیمات حقوق


حقوق آفاقی حقوق عندی


حقوق ملی حقوق بین المللی حقوق عامه عندی حقوق سیاسی حقوق خصوصی

خصوصی عامه حقوق بین المللی

حقوق وجایب حقوق اساسی حقوق بین المللی عمومی حقوق مالی
حقوق فامیل حقوق اداره حقوق بین المللی خصوص حقوق غیر مالی
حقوق عینی حقوق جـــــــزا حقوق جزای بین المللی
حقوق تجارت حقوق مالی
حقوق میراث حقوق کار


حقوق جزا اختصاصی
حقوق جزا عمومی
اصول محاکمات جزائی



برای تمام محصلین حقوق لازم است تا تقسیمات حقوق را به حفظ بسپارند .

حقوق ملی

1 – حقوق عمومی 2 – حقوق خصوصی

حقوق ملی : حقوق مــلی عبارت از مجموعه قواعد ومقررات است که درقلمرو معین یک کشور زمینه تطبیق دارد به این معنی که حقوق ملی پای خود را فراتر از مــــــــترز یک کشور گذاشته نمی تواند .

1 – حقوق عمومی : مــــجموعه قواعد ومقرراتیست که روابط اتباع را با اجتماع و دولت اش تنظیم میکند یعنی حقوق عمومی به موضوعات رسیده گی میکند که حداقل یک طرف آن دولت باشد .

- حقوق اساسی : مجموعه قواعد ومقرراتیست که روابط دولت را با اتباع آن وهم چنان روابط نهادهای اساسی دولت را بین هم و همچنان تشکیلات وصلاحیت های دولت وبالاخره ازحقوق ومکلفیت های اتباع دربرابر دولت ، دولت را تنظیم وتطبیق می نمائید .
یعنی تمامآ مـــــوضوعات حقوق اساسی درقانون اساسی گنجــــــــــــــــــــــــانیده می شود.

- حقوق اداری : مجموعه قواعد ومقرراتیست که ازساختار تشکیلاتی دولت بحث میکند .
یعنی : وزیر ، معین ، مدیر وغــــــــــــــیره .

- حقوق مالی : مجموعه قواعد ومقرراتیست که موضوعات مالیاتی یک دولت را مورد بحث قرار میدهد ، یا اینکه امورمالی یک دولت را تنظیم میکند .
بطور مثال : مالیات وانواع آن ، موضوعات گمرکی ، بودجه وغیــــــــــــــــره .



- حقوق کار : مجموعه قواعد ومقرراتیست که روابط بین کارگـر وکارفرما را تعین میکند .

موضوعات مورد بحث آن عبارتنداز : ساحات کار ، ساعات کار ، تصادفات کار
رخصتی ها ، بیمه ، تقاعد وغـــــــــــیره .



- حقوق جــــــــزا : مجموعه قواعد ومقرراتیست که ازجــــــــرایم ، مجرم وجزا ها بحث میکند
ویا به عباره دیگراعمال جرمی را تعریف مسئولین ومــــــــرتکبین آنرا شناسائی وبرای مسئولین ومرتکبین آن عکس العمل اجتماعی را پیش بینی میکند .


حقوق جزا


1: حقوق جزای عمومی 2: حقوق جزای اختصاصی 3: اصول محاکمات جزائی

- حقوق جزای عمومی : مجموعه قواعد ومقرراتیست که ازعناصر متشکله جـــــــرم بطورعام بحث میکــــــــند .
عناصر متشکله جرم : عنصر قانونی ، عنصر مادی ، عنصر معنوی

- حقوق جزای اختصاصی : مجموعه قواعد ومقرراتیست که هرجرم را بطور اخص تعریف ، مسئولین ومرتکبین آنرا بطور خاص شناسائی وبرای مجرمین آن مجازات را درنظر میگیـــــــرد .
بطورمثال : سرقت ، قتل وغیـــــــره .

- اصول محاکمات جزائی : شاخه از حقوق جزا بوده که از آغاز ویا شروع یک قضیه جـــزائی الی اصدار حکم درمحکمه مرعی الاجــــــــــرا می باشد .

حقوق خصوصی

تعریف حقوق خصوصی : مجموعه قواغد ومقرراتیست که روابط فرد را فـــــــــرد تنظیم میکند
یعنی اینکه به موضوعات رسیدگی میکند که دولت درآن دخیل نباشد .

حقوق خصوصی


1- حقوق تجارت 2 – حقوق وجایب 3- حقوق فامیل 4 – حقوق میراث

- حقوق تجارت : مجموعه قواعد ومقرراتیست که رابطه بین تاجـــــــر و تجارت وشرکت هــای تجارتی را تنظیم میکند .

- حقوق میراث : مجموعه قواعد ومقرراتیست فقهی وحسابی بوده که سرنوشت اموال متوفی را بعداز مرگش تعین وتنظیم میکند ویا هم هر وارث را به سهم اش می رساند .
میراث از کلمه ارث گرفته شده که مصدر آن وارث بوده ویکی از نام های خداوند ج هست که به معنی بقا ، همیشه جاویدان ویا هم انتقال یک چیز به چیز دیگر یا از یک شخص دیگر میباشد .


انواع میراث


1 : ذوی الفروض 2 : عصبه (عصبات ) 3 : ذوی الارحام


- ذوی الفروض : ذوی الفروض اشخاصی هستند که حق شان توسط قـــــــرآن وحدیث ثابت شده باشد . مانند : پدر و مادر .

- عصبه (عصبات ) : اشخاصی که بعداز ذوی الفروض حق میـــــــــــــــــــــــــگیرند .
مانند : برادر و خواهـــــــــــــــر .

- ذوی الارحام : اشخاصیکه بعداز عصبه صاحب حق شناخته میشوند .
مانند : کاکا ، پسر کاکا وغیره .

اسباب میــــــــــراث

1 – قرابت : قرابت را میتوان منحیث مهم ترین سبب میراث شمرد ، قرابت میتواند سببی ویا هم نســــــــبی باشد . اساس قرابت سببی را ازدواج تشکیل میدهد واساس قرابت نسبی را خون تشکیل میدهــــــــــــــد .
درقرابت سببی نکاح شرط بوده اما خلوط شرط نیست .
ارکان مـــــــــــیراث

1 – مورث ( شخصی متوفی )
یعنی شخصی میراث دهنده فوت نموده واز آن مال باقی مانده باشد .
2 - وارث ( شخصی که میراث گیرد )
یعنی شخصی میراث برنده باید با شخصی متوفی قرابت داشته باشد .
3 – موروث ( متروکه )
یعنی مال که مربوط متوفی بوده ودرآن مال غیر نباشد .

شــــــــــــــرایط میراث

1 – موروث ( شخص متوفی )
2 - وارث ( زنده باشد )
3 – عدم موجودیت موانع ( هیچ نوع موانع وجود نداشته باشد.
موانع مـــــــــــیراث
آنچیـــــــزیکه باعث ازبین بردن میراث میشود :
1 – قتل : به این معنی که هــــــرگاه یک وارث مورث را قبل از وقت معینه بقتل می رساند از میــــــــــــراث محروم میگردد.
2 – برده گی : برده از بادار خود میراث برده نمی تواند .
3 – اختلاف دین : هیچ کافر نمی تواند از مسلمان میراث ببرد .
4 – اختلاف دار : دارالسلام و دارالکفار .

حقوق فامیل
مجموعه قواعد ومقرراتیست که مناسبات افراد را با خانواده اش که تشکیل شده ویاهم درحال تشکیل شدن است تنظیم میکند .

موضوعات مورد بحث حقوق فامیل

- خواستگاری
- نامزادی
- ازدواج

الف : آثار ونتایج ازدواج
ب : انحلال زوجیت

- خواستگاری : خواستگاری عبارت از طلب ، خواهش وپیشنهاد خاطب از مخطوبه به منظور ازدواج با آن درآینده بمنظور تشکیل فامیل یا خانواده مشروع درصورت عدم موجودیت موانع میباشد .

موانع خواستگاری

1 - موانع موقــــــــــــــــــتی 2 - موانع دایمی

1 – موانع موقتی
موانع موقتی قابل زوال وگذار بوده وبعداز ازبین رفتن ما میتوانیم خواستگاری کرد .
مانند : جمع دو خواهر درعقد نکاح یک شخص .

2 – موانع دایمی
موانع است که قابل زوال و گذار نبوده به هیچ صورت نمی توان خواستگاری کرد .
مانند : پسر با مادر ، برادر با خواهر ، برادر زاده با عمه .

خواستگاری به دونوع صورت میگیرد :

1 – خواستگاری به لفظ صریح 2 – خواستگاری غیر صریح

1 – می خواهم با شما ازدواج نمایم .
2 – می خواهم با کسی ازدواج نمایم که اخلاق تورا داشته باشد .

- نامـــــــــــــــزادی
مطابق قانون مدنی ماده 64 کشور :
نامــــــــــزادی عبارت از وعده به عقد ازدواج است نه خود ازدواج وهریک از طرفین میتواند فسخح نماید .

سوال وجواب در رابطه به فسخح نامزادی

سوال : هرگاه نامزادی فسخح گردد سرنوشت مصارف نامزادی چه خواهم گردید ؟
جواب : امام جعفر ( رح ) واما ابوحنیفه ( رح ) می گویند که پول مصرف شده حــــــــــــــــکم هبه (بخشش ) را دارد .

سوال : چه وقت تحفه واپس داده نمی شود بین زوجین ؟
جواب : ازدیاد درعین موهوبه صورت گرفته باشد ( گاو ، گوسفند وغیره ) .
- عین موهوبه تلف شده باشد .
- موهب له و واهب یکی ازبین رفته باشد .
نظرامام مالک ( رح )
زمانیکه پسر نامزادی را فسخح نماید هبه واپس داده نمی شود هرگاه دختر نامزادی را فسخح نماید هبه واپس داده میشود .


واهـــــــــــــــــــب : تحفه دهنده
موهب لــــــــــــــه : تحفه گیرنده
عین موهــــــــــــوبه : مالیکه به تحفه داده میشود .


یاداشت : نظر امام مالک ( رح ) مورد تائید میباشد .



- ازدواج
مطابق ماده 60 قانون مدنی کشور :
ازدواج عبارتست از عقدیست که معاشرت جنسی را بین زن ومرد بمنظور تشکیل خانواده مشروع گردانیده ویک سلسله حقوق ووجائب را بطرفین ببآر می آورد .

شـــــــــــــــرایط ازدواج

1 – موجودیت طرفین
2 – دو جنس بودن
3 – مسلمان بودن مرد

ارکان ازدواج

1 – ایجاب قبول
2 – موجودیت شاهدین
3 – رضایت طرفین
4 – مهــــــــــــــــــــر
5 – نکاح

( انحــــــــــــــــــــلال زوجیت )
معمولآ سه چیز درانحــــــــــــــــــــلال زوجیت مطرح است .
1 – طلاق
2 – تفریق
3 – متارکه قضائی

1 – طلاق : طلاق یک بخش از انحلال زوجیت بوده که از طرف مرد به الفاظیکه کلمه طلاق را افاده کند ویا هم الفاظیکه مفهوم طلاق را ارائه کند به زن داده میشود .
یعنی طلاق رابطه زوجیت را ازبین می برد وحق مرد است نه از زن .

انــــــــــــــواع طلاق

1 – طلاق رجعی
2 – طلاق بائن

1 – طلاق رجعی : طلاقیست که شوهر بعداز دادن طلاق به خانمش درمدت معینه عدت (سه ماه )
دوباره به خانمش رجوع میکند یعنی بدون مهر جدید ونکاح جدید .

2 – طلاق بائن : هرگاه شوهربه خانم مطلقه خود درمدت سه ماه رجوع نکند اگر بعداز آن رجوع نماید باید مهر جدید ونکاح جدید صورت گیرد ، که آنرا طلاق بائن صغرا می نامند .

- هرگاه اگر شوهر بعداز سه ماه به خانمش رجوع کند مهرجدید ونکاح جدید صورت گرفته وآنرا بار دیگر طلاق نمائید که آنرا طلاق بائن کبرا میگویند که دراین صورت مرد نمی تواند به زن رجوع نمائید مگر اینکه زن با شخصی دیگر حلاله نمائید .

- تفــــــــــــــریق
تفریق جزانحلال زوجیت بوده که به اساس آن رابطه زوجیت ( زن وشوهری ) ازبین میرود . درشرایط ذیل می تواند یک خانم تفریق خویش را از شوهر خود مطالبه نمائید .

طلاق حق مرد است - تفریق حق زن است - متارکه قضائی حق قضا است

شـــــــــــــــرایط تفریق :
- به سبب ضرر به خانم
- به سبب عدم انفاق ( نفقه )
- به سبب عیب درمرد ( مریض صعب العلاج )
- به سبب غیابت مرد ( چهارسال )


- مــــــــــــــتارکه قضائی
متارکه قضائی نیز جز از انحلال زوجیت بوده که نه حق شوهرونه حق خانم میباشد بلکه حق قضا میباشد .
بطورمثال : زن ویا شوهر مرتد میگردد محکمه فورآ جدائی را دربین آنها حکم مینمائید بسبب مخلوط نشدن نسب .


حقوق عیـــــــــــــنی
مجموعه قواعــــــــــــــد ومقرراتیست که رابطه شخص را با ذات عین برقرار می سازد ویا تنظیم میکند .

مال : هـــــــــــــــرآنچیزیکه قیمت داشته باشد ودرصورت اتلاف متلف مجبور به پرداخت جبران خساره میباشد .
انواع مال

1 – اموال منقول 2 – اموال غیرمنقول

1- اموال منقول : اموالیست که قابل انتقال بوده و درصورت انتقال به ماهیت وی صدمه نرسد مانند : موتر وغیـــــــــره .
2 – اموال غیرمنقول : اموالی را گویند که قابل انتقال نبوده ودرصورت انتقال به ماهیت وی صدمه رسد .
مانند : خانه ، زمین وغیره .

حقوق وجـــــــــــــایب
حقوق وجایب عبارتست ازمجموعه قواعد ومقرراتیست که وجایب افراد واشخاص را بین هم تنظیم میکند .

وجیبه چیست : وجیبه بطورعام احترام گذاشتن به حقوق دیگران است و وجیبه بطور خاص تعهد را گویند که رابطه است بین داین و مدیون که به اساس آن داین عطا شی اجـــــرای عمـــــــل ویا
امتناع از عمل را از مدیون مطالبه کند .

منابع وجــــــــــــیبه

1 – اعمال حقوقی : اعمال حقوقی اعمال را گویند که تبارز اراده یک شخص ، دو شخص ویا اضافه تر ازآن که منتج به ایجاد آثار حقوقی گردد .

اعمال حقوقی
- اعمال حقوقی یک جانبه
- اعمال حقوقی دوجانبه
- اعمال حقوقی سه جانبه


- اعمال حقوقی یک جانبه : که تنها اراده یک شخص درآن دخیل بوده وباعث ایجاد آثار حقوقی گردد .
مانند : وصیت

- اعمال حقوقی دوجانبه : که درآن یک شخص کفایت نکرده بلکه اراده دو شخص دخیل میباشد .
مانند : سایر عقود ، خرید و فروش ، ازدواج وغیره .
- اعمال حقوقی سه جانبه : دراین نوع اعمال حقوقی اراده یک ویا دوشخص کفایت نکرده بلکه اراده سه شخص ویا اضافه ترازآن دخیل بوده وباعث ایجاد آثار حقوقی میگردد .
مانند : شرکت ها .

- حـــــــــــــوادث حقوقی
حوادث حقوقی حادثه ویا واقعه را گویند که درآن اراده شخص دخیل نبوده ، بوقع پیوسته وباعث ایجاد آثار حقوقی گیرد .


ارکان وجیبه

1 – موضوع وجیبه : هرآنچیزیکه بین داین ومدیون مطرح باشد عبارت از موضوع وجیبه است.

2 – طــــــــــرفین : یعنی تا زمانیکه جانبین مطرح نباشد وجیبه مطرح شده نمی تواند .

3 – رابــــــــــــطه : یعنی داین ، مدیون و دَین میتواند یکی از ارکان وجیبه باشد .
حـــــــــــــــقوق بین الملی

مجموعه قواعد ومقرراتیست که خارج از مرزیک کشور زمینه تطبیق دارد .
به این معنی که به منظور تطبیق پای خود را فراتر از مرزیک کشور می گـــــــــــــــذارد.

1 – حقوق بین الملی عمومی
حقوق بین المللی عمومی مجموعه پرنسیب ونورم ها است که درقدم نخست روابط دولت ها را بین هم تنظیم نموده ویا هم روابط دولت ها را با سازمان های بین المللی جــــــــــهان شمول و روابط سازمان های جهان الشمول را بین هم وبعضآ روابط افـــــــراد واشخاص را بین هم تنظیم میکند .
ویا به عباره دیگر مجموعه قواعد ومقرراتیست که روابط اشخاص بین المللی را بین هم تنظیم میکــــــــــــــــند .

در دوحالت اشخاص میتوانند در حکم شخصیت بین المللی قرار بگیرند .

1 – درعرصه حقوق جزای بین المللی
2 – درعرصه حقوق بشر


اصول حقوق بین المللی عمــــــــــومی

- اصل همکاری بین الدول
- اصل تســـــــــــــاوی حاکمیت
- اصل تســـــــــــــاوی حقوق
- اصل عدم مداخــــــــله در امور داخلی یکدیگر
- اصل حق تعیـــــــــــــن سر نوشت ملت بست خود شان
- اصل تعهـــــــــــــــــــد انجام همکاری بین المللی به حسن نیّت
- اصل راه حـــــل مناقشات بین المللی از طریق صلح آمیز


حقوق بین المللی خصوصی
مجموعه قواعد ومقرراتیست که روابط افراد واشخاص خصوصی را درعرصه بین المللی تنظیم میکند .

موضوعات مورد بحث حقوق بین الملل خصوصی

1 – تابعیت : تابعیت درلغت تابع بودن را گویند ودراصطلاح عبارت از رابطه حقوقی ، سیاسی ومدنی یک شخص با دولت اش میباشد .

تابعیت به دونوع میباشد : 1 : تابعیت به اساس خون 2: تابعیت به اساس خاک

2 – اقـــــــــــــامتگاه : محل فعالیت های عمومی یک شخص می باشد .

3 – تنازع قوانین : یعنی دریک قضیه قوانین کشورهای مختلف باهم دریک اختلاف قــــــــرار میگیرند به این معنی که به اساس قانون کدام میک از کشور هــــــا به آن قضیه رسیدگی صورت گیرد .

4 – حقوق بیگانه گان : یعنی بیگانه گانیکه دریک کشور زندگـــــی میکنند برای آنها یک سلسله حقوق ومکلفیت ها درنظر گرفته می شود .

حقوق جزإ بین المللی
مجموعه قواعد ومقرراتیست که به جرائم بین المللی رسیدگی میکند .
یعنی هر جرمیکه عنصر خارجی درآن دخیل باشد که به دو بخش تقسیم گردیده است .

1: حقوق جزای بین الملل خصوصی ( خاص ) 2 : حقوق جزای بین الملل عمومی ( عام )

1 – حقوق جزای بین الملل خصوصی ( خاص )
مجموعه قواعد ومقرراتیست به جرائم رسیده گی میکند که ازاثر ارتکاب آن نظم اجتماعی یک کشور ویا حد اکثر دوکشور مختل شده باشد .
بطور مثال : یک افغان یک پاکستانی را درایران بقتل می رساند .




2 – حقوق جزای بین الملل عمومی ( عام )
مجموعه قواعد ومقرراتیست به جرائم رسیدگی میکند که از اثر ارتکاب آن نظم اجتماعی زیاده از دو کشور ، منطقه ویا تمام جهان مختل شده باشد .

مانند : کشتار دسته جمعی ، قاچاق مواد مخدر ، تروریزم بین المللی ، طیاره رباعی وغیره .

منابع حقوق رومن ژرمن

1 – اولین منبع حقوق قانون است ، قانون از کلمه کانون Cannon گرفته شده که درلسان یونانی بنام Lex یاد گردیده است ودرزبان فرانسوی بنام Lio یاد گــــــــــردیده است .

قانون درلغت به معنی اندازه کردن ، مقیاس ، ترازو و خط کش را گویند و در اصطلاح عبارت از تجویز صریح ومعقول است که از طرف هئیت حاکمه ( دولت ) بمنظور تنظیم اجتماع وضع گردیده وتطبیق آن توام با اجبار است .

2 – دومین منبع حقوق عرف عادات است .

3 - رویه قضائی .
مجموعه آرا وفیصله های محاکم میباشد .
4 – دوکتورین .
مجموعه رسالات ، مقالات واندیشه مفکوره علمای حقوق میباشد .

( مـــــــــــــــــــنبع حقوق کامن لا )


1 – رویه قضائی .
2 – قانون .
3 – عرف عادات .
4 - دوکتورین .

کلمه LEX را هم یونانی ها وهم رومی ها وارد ترمینولوژی کردند .




سلسله مراتب قوانین

1 – قانون اساسی --- لوی جرگه .
2 – قانون عادی --- پارلمان .
3 – مقـــــــــــرره --- سند تقنینی است که از صلاحیت یک از قوا سه گانه است .
4 – لایحه --- قانونیست که صلاحیت آنرا وزیر ومعادل وزیر دارد .
5 – فرامـــین --- سند تقنینی است که یک ماده قانون عادی ویا دیگر را لغو ویا تغیرکند
6 – طرزالعمل --- هم سند تقنینی است که مــــــــــــدیریت ها ، انجمن ها وغیره ارگان ها
به عمــــــــــــل می آید .



مـــــــــــــــراحل قانون

1 – تسوید = چتل نویس
2 – تصویب = خوب فهمیدن ، دقت کردن تحت یک کمیته .
3 – توشیح = امضا رئیس جمهور وبعدآ به وزارت عدلیه می رود وبه جریده رسمی
رسمی درج میشود .
4 – جریده رسمی = بعداز محول ساختن به وزارت عدلیه به جریده رسمی درج میگردد .
5 – تنفیذ = نافذ شدن ، قابل اجرا .



حقوق عندی



1 – حقوق خاص عنــــدی 2 - حقوق عام عندی 3 – حقوق سیاسی


حقوق مالی حقوق غیر مالی


عیـــــــــــــــنی

دّیـــنــــــــــــــــی

معنــــــــــــــــوی
عینی اصلـــــــــــــی

عینی تبعــــــــــــــــــی


تعــــــــــــریف حقوق عندی : حقوق عندی از عند گرفته شده است بمـــــــــــــــعنای نزدیک است ودراصطلاح عبارت از قدرت ، سلطه وامتیازی است که یک شـــــخص نسبت به اشیا واشخاص دیگردارد .

1 – حقوق خاص عندی : عبارت از حق ایست که یک شخص به شکل انفــــــــــرادی دارد یعنی حقوق منحصر به فرد است .

الف : حق مالی : حقیست که ارزش مالی داشته ومنفعت مالی درآن مطرح باشد .
مانند : خانه ، زمین ، موتر وغیـــــــــــــــــره .
- حق عینی : حقیست که یک شخص نسبت به ذات عین دارد .
- حق عینی اصلی : حق کامل بوده که به اساس آن شخص حق تصرف فی عین ومنفعت را دارد .
- حق عینی تبعی : حق مرتب بر عین به خاطر تضمین دَین میباشد .

- حق دَینی : رابطه است بین داین ومدیون که به اساس داین میتواند از مدیون دَین را مطالبه کند
- حق معنوی : ارزش های است که از دهن انسان تراوش کرده وبعدآ بشکل مادی دَر می آید .
مانند : تالیف کتب .


- حقوق غیرمالی
حق ایست که درآن منفعت مطرح نیست .
مانند : ازدواج .

2 – حقوق عام عنـــــــــــــدی
حقوق است که یک شخص بخاطر اینکه دریک اجتماع زندگی میکند و دارا است .
مانند : تحصیل کردن ، حق کار وغیــــــــــــــــــــره .

3 – حقوق سیاســــــــــــــــــــــی
عبارت از امتیاز واختیاریست که یک شخص درسرنوشت سیاسی وحاکمیت کشورش سهم گیرد .
مانند : انتخاب کردن در ریاست جمهوری ، پارلمان وغیره .



موضوع بحث حقوق عندی
موضوع مورد بحث حقوق دو چیز است .
1 – شخصیت حقیقی 2- شخصیت حکمی
1- شخصیت حقیقی : شخصیت را گویند که ممثل اراده خویش است .
مانند : افراد و اشخاص .


2- شخصیت حکمی : شخصیت است که خود نمی تواند اراده خویش را تمثیل نمائید بلکه ممثل اراده ایشان شخصیت حقیقی میباشد .
مانند : دولت ها ، شرکت ها ، موسسات وغیــــــــــــــــره .مبادی حقوق
برای محصلین وفارغین پوهنځی های حقوق و شرعیات ترتیب شده است
هر فارغ ومحصل حقوق وشرعیات باید این پوست شیر نماید.
(( استاد گرامی خداوند شمار ا حفظ داشته باشد))

مبادی حقــــــوق
مبــــــــــــــادی حــــــقوق یعنی خلــــــــــص حقوق یا الفبـــــــــــا حـــقوق میباشد .


حقوق ازلحاظ مفاهیم اساسی


1: حقوق عندی (حق) 2: حقوق آفاقی

حقیقت چیست : رفتن بطرف واقعیت حقیقت است ، هــــــــرگاه حقیقت بوقوع پیوست واقعیت است و هرگاه بواقعیت تبدیل شود درست است .
بطور مثال : مرگ (هم حقیقت است ، هم واقعیت است ، هم درست .



حقوق عنـــــــــــدی (حق )

عبارتست از سلطه ، قدرت ، توانائی وامتیازیست که یک شخص نسبت به اشیا واشخاص دیـــگر دارد .
مانند : نسبت به اشـــــــیا ( صاحب موتر بالای موتر خود حق دارد ) .
نسبت به اشخاص ( طــــــفل بالای پدر ومادر خود حق دارد ) .


حقوق آفاقی ( قواعد )

حقوق آفاقی از آفاق گرفته شده است وآفاق بچیزی گفته میشود که ما از آن چیزی استفاده کرده بتوانیم و در دسترس ما قرار نگیرد .
مانند : آفتاب ، عقل وغـــــــــــــــــــــیره .
چـــــــــــــیز

1: شــــِی 2: عین

شی وعین : هرآنچیزیکه دردسترس ما قرار نگیرد عبارت از شی است وهرگاه دردسترس ما قرار گیرد او عبارت از عین است .
بطورمثال : ماهی درآب درحال شنااست عبارت از شی است ، زمانیکه بدست میآوریم به عین تبــــــدیل میشود .

تعریف اصطلاحی حقوق آفاقی (قواعد)

عبارت از مجموعه قواعد ومقررات الزامی واجباری بوده که ساحات مختلفه زندگی انسان ها را بادرنظرداشت ذیدخل بودن دولت ویا عدم ذیدخل بودن دولت را تنظیم نموده وتطبیق آن توام به اجبار است .

رابطه قواعد حقوق باسایرقواعد دیگر

- رابطه قواعد حقوقی با قواعد دینی (مذاهب )
قاعده چیست : عبارتست ازاصل است که وضعیت یک اجتماع را بیان میــــــــــــکند .

دین چیــست : عبارت از مجموعه اوامرونواحی شارع حـــــــــــکیم (خداوند ج ) برای تابعین اش بوده که درصورت تخلف برعلاوه مجازات دنیوی مجازات اخروی هم درقبـــال دارد .


نقاط اشتراک قواعد حقوقی با قواعد دینی

نقاط اشتراک قـــــــــواعد حقوق ودینی را دریک کلمه می توان خـــــــــــــــلاصه کرد
هدف هردو قواعد تنظیم اجتماع وتامین عدالت است .

نقاط افتراق قواعدحقوقی با قواعد دینی

نـــــــــــــــقاط افتراق قواعد حقوقی را با دینی میتوان ازسه نــــــــــگاه ارزیابی نمود .
- ازلحاظ موضوع
- از لحاظ مویدات
- ازلحاظ ساح تطبیق

از لحاظ موضوع : موضوع قواعد دینی را عبادات ، عقوبات ، معاملات ورابطه ها تشکیل می دهد و قواعد حقوقی تنها عقوبات ومعاملات را دربر میگیرد .
از لحاظ مویدات : مویدات قواعد حقوقی تنها دنیوی بوده درحـــــالیکه مویدات قواعد دینی هم دنیوی بوده وهم اخـــــــــــــروی بوده .
از لحاظ ساحه تطبیق : ساحه تطبیق قواعد حقوقی محدود بوده درحالیکه ساحه تطبیق قواعـــــــــــــد دینی وسیع تر وهمه گیراست .

- رابطه حقوق با عرف عادات ( مجاملات )

عرف : مجموعه ارزش های انسانی بوده که انسان ها ازلحاظ معنوی به آن باورداشته وهمین ارزش ها را درزندگی خویش عملی میکنند .

نقاط اشتراک قواعد حقوقی با عرف عادات

نقاط اشتراک حقوقی با قواعد مجاملاتی میتوان دریک کلمه خلاصه کــــــــــــــــــرد
که هدف هردو تنظیم اجتماع میباشد .

نقاط افتراق قواعد حقوقی با عرف عادات

- از نگاه مویدات - ازنگاه ساحه تطبیق
- ازنگاه مـــــــــــویدات : مویدات قواعد حقوقی فوری ومادی بوده درحالیکه مویدات عـــــــرف عـــــــــــــــــــــادات معنوی است .
- از نگاه ساحه تطبیق : ساحه تطبیق قواعد حقوقی وسیع بوده وازمجاملاتی محدود می باشد .


رابطه حقوق عندی با حقوق آفاقی

حقوق آفاقی حقوق عندی را حمایت میکند ، حقوق عندی زمینه ساز برای تطبیق حقوق آفاقی است .
یعنی چه ؟
یعنی اینکه بدون حقوق عندی حقوق آفاقی تطبیق شده نمی تواند .

حق چه وقت به وجود می آید
حق زمانی بوجود می آید که تکلیف وجود داشته باشد .
پس تکلیف چه وقت مطرح میگردد
زمانیکه عقل وشعور وجود داشته باشد تکلیف مطرح میشود .

فورمول
شعور+ عقل = تکلیف = حق
پس میتوان گفت که انسان دارای مکلفیت وحق است اما حیوان دارای حق نیست بدلیل اینکه دارای تکلیف نیست .

- رابطه حقوق با اخلاق

اخلاق : معیار تمیز بین خوبی ها وبدی ها عبارت از اخلاق است .

نقاط اشتراک قواعد حقوقی با قواعد اخلاقی

1- ( وفا به عهــــــــد ) یعنی اینکه اخلاق حکم میکند زمانی که به یک شخص وعده میدهیم باید به وعده وفادارباشیم ، حقوق نیز چنین حکم میکـــــــــــــند .
2- (اســـــتقلال اراده ) خداوند ج انسان را آزاد ساخته که ازدواج نمائید اما اخلاق حـــــــکم میکند که باید نکاح صورت بگیـــــــــــــــــــــــرد .
3- ( هــــــــــــــدف ) یعنی هدف هــــــردو قواعـــــد حقوقی واخلاقی تنظیم اجتماع است .

نقاط افـــــــــــــــتراق قواعد حقوقی واخلاقی

- ( ازنگاه مـــــــــویدات ) فرق قواعد حقوقی با اخلاق ازنگاه مویدات دراین است که مــــویدات قواعد حقوقی فوری ومادی بوده درحالیکه مویدات قواعد اخلاقی معنوی است .
- ( ازنگاه ساحه تطبیق ) ساحه تطبیق قواعــــــــد اخلاقی نسبت به قواعد حقوقی محدود است .
- ( ازنگاه درنظرگــــــــــــــــــرفتن انگیزه در ارتکاب جرمی )
یعنی قواعد اخلاقی انگیزه را درارتکاب عمل جرمی می پذیرد درحالیکه قواعدحقوقی به هیچ صورت انگیزه را درارتکاب عمل جرمی نمی پذیرد .
- ( ازنگاه توجه زمان ) اخلاق گذشته را درنظرمی گیرد اما قواعد حقوقی متوجه گذشته نبوده بلکه متوجه حال وآینده میباشد .


- رابطه علم حقوق با سایر علوم

علم : تــــــــکرار تجربه که درعمــــــــــل نتیجه داشته باشد عبارت از عــــــــــــــلم میباشد .

علم بدوبخش تقسیم میشود 1 : علوم اجتماعی 2: علوم طبعی

1- علوم اجتماعی : تکراری تجربه که درعمــــــــــل نتیجه واحد نداشته و نظر به زمان ومکان تغیرنمائید .

مثال : سلطان محمود غزنوی ، چنگیز خان ، نوازشریف ، احمدشاه مسعود .

2- عـــلوم طبعی : تکرار تجربه که درعمل نتیجه واحد داشته باشد ونظر به زمان ومکان تغیر نکند .
مانند : 5= 3 + 2

رابطه علم حقوق با فلسفه
فلسفه از دوکلمه ترکیب شده philo بمعنای دوست دار، علاقه مند وشایق و Sophia بمعنی دانش یعنی فلسفه بمعنی دوستدار دانش ، علاقه مند دانش است .
ودراصطلاح اساس مطالعه هرعلم را فلسفه گویند وفلسفه پس از (چرا ) آغاز میگــــردد.
و اولین عالم فلسفه فیثاغورث میباشد .
- رابطه علم حقوق با فلسفه
اساس علم حقوق را فلسفه تشکیل میدهد و حقوق فلسفه را درجامعه وجود خارجی می بخشد .

- رابطه علم حقوق با سیاست

تعریف علم سیاست : سیاست ازکلمه سائس گرفته شده ومردم یونان زمین سائس بـــــــکسی میگفتند که اسپ شوخ را رام میساخت .
- دراصطلاح عبارت از حصول قدرت ، حفظ قدرت و تعدیل قدرت درعرصه ملی وبین المللی میباشد .

1- حصول قدرت : قدرت بدوطریق میتوان بدست آورد .

1 : مشـــــــــــروع 2 : غیرمشـــــــروع


حصول قدرت

1 : مشروع 2 : غیر مشروع



انتخابات انقلاب ( توسط تمام اقشار) کودتا ( توسط نظامیها )




مستقیم غیر مستقیم

یاداشت : موضوع علم سیاست را قدرت تشکیل میدهد .


2- حفظ قدرت
یک سیاست مدار باید بخاطر حفظ قدرت درعرصه ملی ( اردو ، پولیس وامنیت ملی ) داشته و
ازهمه مهمترباید بانک ملی داشته باشد و بخاطر حفظ قدرت درعرصه بین المللی با دولتهایکه روابط دارد باید سفارت خانه ایجاد نماید .

3- تعدیل قدرت
یک سیاست مدار باید بخاطرتعدیل قدرت درعرصه ملی وبین المللی باید خود را با ار